I SA/Wr 1066/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dagmara Dominik-Ogińska (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Marta Semiczek, sędzia WSA Anetta Chołuj, Protokolant asystent sędziego Radosław Bulejak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 marca 2017 r. sprawy ze skargi Starostwa Powiatowego w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 r. oddala skargę w całości 1. Postępowanie przed organami podatkowymi. 1.1. Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J.(dalej: SKO) z dnia 23 czerwca 2016r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. (dalej: organ podatkowy pierwszej instancji) z dnia 27 stycznia 2016r. nr [...] określającą Starostwu Powiatowemu w B. (dalej: Starostwo) zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2013r. w kwocie 29.723 zł. 1.2. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że zakwestionowano wykazany przez Starostwo w deklaracji podatkowej podatek od nieruchomości w wysokości 705 zł od budynków pozostałych o powierzchni użytkowej 92 m². Odwołując się do treści art. 3 ust. 1 pkt 4, art. 2 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2010r., Nr 95, poz. 613 ze zm.; dalej: upol). Przyjęto bowiem do opodatkowania następujące nieruchomości: - działkę gruntu nr 255 o powierzchni 5.018 m² przy ul. A. nr [...] w B. według stawek dla gruntów pozostałych; - budynki posadowione na ww. działce, tj. budynek szkolny z salą gimnastyczną – powierzchnia 3.235 m², według stawek dla budynków pozostałych; - budynek położony na działce nr [...] przy ul. Z. w B.: pomieszczenia zajęte na Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie o pow. 225,6 m² (styczeń-luty), 249,6 m² (marzec-grudzień) według stawek dla budynków pozostałych; pomieszczenia zajęte na Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego o pow. 149 m² według stawek dla budynków pozostałych (styczeń); pomieszczenia zajęte przez D. Wojewódzką Komendę Ochotniczych Hufców Pracy o pow. 74m² i 18 m². Zaś zwolnieniu podlegały działka gruntu nr [...] o pow. 6443 m² zabudowana budynkiem przy ul. Z. w B. pomniejszona o ww. pomieszczenia; działka gruntu nr 293 o pow. 1.825 m² zabudowana budynkiem o pow. 1.191 m² przy pl. M. ; pomieszczenia biurowe o pow. 1.001,15 m² położone w budynku Urzędu Miasta B. przy pl. M. 2; Wskazano, że nieruchomości położone przy ul. Z., pl. P. i ul. A. Zarząd Powiatu B. przekazał w trwały zarząd na rzecz Starostwa Powiatowego w B.. W dniu 1 grudnia 1999r. zawarto umowę najmu nr [...] pomiędzy Powiatem B. reprezentowanym przez Zarząd Powiatu a Gminą Miejską B. na najem pomieszczeń biurowych, położonych w Budynku Urzędu Miasta B. przy pl. M. w B.. Z aneksu nr [...] z dnia 27 grudnia 2007r. wynikało, że łączna powierzchnia użytkowa oddanych w najem pomieszczeń wynosi 987,05 m² a z aneksu nr [...] z dnia 29 kwietnia 2009r., że łączna powierzchnia użytkowa to 1.001,15 m². Organ podatkowy pierwszej instancji zauważył, że Starostwo jest jednostką organizacyjną Powiatu B. nie posiadająca osobowości prawnej, będącą posiadaczem nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, na podstawie tytułu prawnego jakim są decyzje administracyjne o przekazaniu nieruchomości w trwały zarząd. W związku z tym Starostwo jest podatnikiem podatku od nieruchomości na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 4 upol. Bez wpływu na określenie podmiotu praw i obowiązków w podatku od nieruchomości pozostaje przekazanie nieruchomości przez zarządcę – Starostwo posiadaczowi zależnemu na podstawie umowy najmu, dzierżawy i użyczenia. Kontrakt ten nie stanowi bowiem kontraktu zawartego z właścicielem nieruchomości. Odwołując się do treści art. 2 ust. 3 pkt 3 upol wskazano, że analiza struktury organizacyjnej Starostwa Powiatowego w B. pozwala stwierdzić, że żaden z podmiotów (Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego, Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie, D. Wojewódzka Komenda Ochotniczych Hufców Pracy) zajmujących powierzchnie biurowe w budynku przy ul. Z. nie jest komórką organizacyjną Starostwa Powiatowego w B., co wynika z jego regulaminu organizacyjnego (załącznik do uchwały nr VII/43/99 Rady Powiatu Bolesławieckiego z dnia 20 maja 1999r.) i nie wchodzi w skład jego struktury. Uznano bowiem, że w przypadku powiatu b. jego organami są rada powiatu i zarząd powiatu i tylko nieruchomości zajęte przez te organy lub komórki organizacyjne Starostwa obsługujące Powiat B. mogą korzystać z wyłączenia przewidzianego w art. 2 ust. 3 pkt 3 upol. Dlatego też wspomniane wyżej jednostki nie mogą być objęte wyłączeniem z opodatkowania. 1.3. Na skutek wniesionego odwołania, SKO utrzymało w mocy decyzję organu podatkowego pierwszej instancji. 2. Postępowanie przed Sądem pierwszej instancji. 2.1. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zaskarżono decyzję SKO i zarzucono naruszenie art. 2 ust. 3 pkt 3 upol zarzucając jej błędne ustalenia faktyczne oraz niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa poprzez wskazanie, iż nieruchomości Starostwa podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości i nie korzystają z wyłączenia przewidzianego w art. 2 ust. 3 pkt 3 upol. Wniesiono o stwierdzenie nieważności decyzji organów podatkowych obu instancji wobec błędnego ustalenia przedmiotu podlegającego opodatkowaniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016r., poz. 718 ze zm.; dalej: ppsa) w zw. z art. 247 § 1 pkt 3 i 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2015r., poz. 61 ze zm.; dalej: O.p.). Wskazano, że budynek przy ul. A. na działce nr [...] był przeznaczony na siedzibę Starostwa Powiatowego, co wynika nie tylko z umowy darowizny ale poczynionych czynności przygotowawczych. Wskazano na błędną wykładnię pojęcia "zajęte na potrzeby", gdyż obejmuje ono realizację zadań powiatu. Starostwo Powiatowe jest aparatem pomocniczym samego powiatu, jako jednostki samorządu terytorialnego, służącym obsłudze organów powiatu i jako takie nie ma odrębnego bytu. Nie może więc posiadać budynków, które nie służą potrzebom organów powiatu. 2.2. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie i podtrzymano stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: 3.1. Skarga jest bezzsadna, 3.2. Istota sporu dotyczy tego, czy w 2013 r. Starostwo było podatnikiem podatku od nieruchomości z tytułu posiadania nieruchomości przy ul. A.. 3.3. Punktem wyjścia rozważań w niniejszej sprawie jest treść art. 2 ust. 3 pkt 3 upol, zgodnie z którym opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają również: nieruchomości lub ich części zajęte na potrzeby organów jednostek samorządu terytorialnego, w tym urzędów gmin, starostw powiatowych, urzędów związków metropolitalnych i urzędów marszałkowskich. Z przytoczonego przepisu wynika, że wszystkie nieruchomości lub ich części są wyłączone z opodatkowania podatkiem od nieruchomości pod warunkiem ich wykorzystywania na potrzeby organów gminy, powiatu i województwa. 3.4. Z protokołu oględzin nieruchomości Starostwa w dniu 30 listopada 2012r. włączonego do akt sprawy wynika m.in., że budynek położony w B. przy ul. A. jest zamknięty i nie jest wykorzystywany przez kogokolwiek a zatem nieruchomość nie jest użytkowana. Organy podatkowe nie kwestionowały okoliczności, że przedmiotowa nieruchomość została przekazana Powiatowi B. z przeznaczeniem na siedzibę Starostwa Powiatowego w B. w formie darowizny przez Gminę Miejską B., aktem notarialnym z dnia 9 października 2008r. Rep. A nr [...]. Jednakże jej opodatkowanie wynika z faktu, że w 2013r. nie była ona faktycznie wykorzystywana dla zadań realizowanych przez organy jednostek samorządu terytorialnego. Należy podzielić stanowisko organów podatkowych, że fakt pozyskania tejże nieruchomości na cele Starostwa Powiatowego w B. nie oznacza, że faktycznie jest ona na taki cel zajęta. Powyższe dowodzi, że nieruchomość taka nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości dopiero w momencie, w którym faktycznie (a nie potencjalnie) będzie na ww. cel wykorzystywana. Z tych samych przyczyn nie stanowi również zajęcia w rozumieniu przepisu art. 2 ust. 3 pkt 3 upol prowadzenie prac remontowych czy innych czynności przygotowawczych w obrębie rzeczonej nieruchomości. 3.5. Nie jest spornym między stronami, że Starostwo Powiatowe w B., posiada w trwałym zarządzie nieruchomości znajdujące się w B. przy ul. A., Z. oraz przy pl. M.. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l. podatnikiem podatku od nieruchomości są (między innymi) jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej, będące posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem lub innego tytułu prawnego. Przykładem takiego "innego tytułu prawnego" jest decyzja o ustanowieniu trwałego zarządu. Zatem w przypadku przekazania nieruchomości w trwały zarząd jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej (np. Starostwu Powiatowemu) – podatnikiem podatku od nieruchomości jest bezpośredni podmiot, na rzecz którego przedstawiciel Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego ustanowił zarząd nieruchomością. W spornej sprawie, jedynym podmiotem posiadającym tytuł prawny do spornych nieruchomości, pochodzący od jej właściciela (Powiatu B.) jest Starostwo Powiatowe w B.. W aktach sprawy znajdują się decyzje z dnia 10 stycznia 2008 r. dotyczące ustanowienia trwałego zarządu na rzecz Starostwa Powiatowego w B. na nieruchomości przy ul. Z.i pl. M. oraz decyzja z dnia 10 października 2008 r. o ustanowieniu trwałego zarządu na rzecz Starostwa Powiatowego w B. na nieruchomości położonej w B. przy ul. A. (wszystkie decyzje w aktach administracyjnych). Nie może zatem w świetle art. 3 ust. 1 pkt 4 lit a) upol budzić wątpliwości, że podatnikiem podatku od nieruchomości od wskazanych wyżej nieruchomości jest Starostwo Powiatowe w B. . Sąd podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarty w wyrokach: z dnia 7 grudnia 2011r. sygn. akt II FSK 945/10 oraz z dna 5 września 2006 r. sygn. akt II FSK 1090/05, CBOSA, że przykładem innego tytułu prawnego posiadania w rozumieniu art. 3 ust 1 pkt 4 upol jest przekazanie nieruchomości w trwały zarząd jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej. Podatnikiem podatku od nieruchomości będzie w takim przypadku podmiot, na rzecz którego przedstawiciel Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego ustanowił zarząd nieruchomością. Sytuacja nie zmieni się także, gdy zarządca odda nieruchomość (lub jej część) posiadaczowi zależnemu na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub użyczenia. Kontrakt nie będzie bowiem zawarty z właścicielem nieruchomości a jedynie z zarządcą będącym jej posiadaczem. W tym zakresie - z art. 3 ust 1 pkt 4 lit. a) upol wynika zasada, że podatnikiem podatku od nieruchomości jest ten podmiot, który posiada tytuł prawny do nieruchomości pochodzący bezpośrednio od jej właściciela. Taki tytuł do objętych decyzją nieruchomości posiada niewątpliwie wyłącznie Starostwo, stąd organy zasadnie uznały, że jest ono podatnikiem tego podatku od określonych w decyzji nieruchomości. Zasadnie też opodatkowano nieruchomości zajęte na potrzeby innych jednostek organizacyjnych albowiem przepis art. 2 ust. 3 pkt 3 upol wskazuje wyraźnie, że jedynie nieruchomości zajęte na potrzeby organów jednostek samorządu terytorialnego a takimi w przypadku powiatu są rada powiatu i zarząd powiatu, zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (tekst jedn. Dz. U. z 2011r., Nr 142, poz. 1592 ze zm.). Natomiast Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie, Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego, powołane przez uprawniony organ powiatu jako odrębne jednostki organizacyjne spełniające określone zadania na rzecz jednostki samorządu terytorialnego, organami powiatu jak wykazano powyżej nie są. Podobne rozumowanie dotyczy jednostki takiej jak Dolnośląska Wojewódzka Komenda Ochotniczych Hufców Pracy. Przez potrzeby organów jednostek samorządu terytorialnego, o których mowa w art. 2 ust. 3 pkt 3 upol, należy rozumieć zapewnienie warunków funkcjonowania tych jednostek. Nie można ich utożsamiać z potrzebami innych jednostek administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 8 września 2016 r., II FSK 2052/14, CBOSA). 3.6. Tym samym należy uznać, że w sprawie nie doszło do naruszenia art. 2 ust. 3 pkt 3 upol i należy stwierdzić, że nie ma jakichkolwiek podstaw do stwierdzenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ppsa nieważności zaskarżonej decyzji ani poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Bezzasadne są w ocenie Sądu zarzuty oparte na przesłankach z art. 247 § 1 pkt 3 i pkt 5 O.p. - odnoszące się do błędnego ustalenia przedmiotu opodatkowania. 3.7. W ocenie Sądu, niezasadny jest też zarzut dotyczący opodatkowania zabytkowej baszty wpisanej do indywidualnego rejestru zabytków, posadowionej na działce przy ul. A.. Zarzut skargi sprowadza się do twierdzenia, że organ nie odniósł się do kwestii czy zabytek tej klasy korzysta ze zwolnienia na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6 upol. Przepis ten stanowi, że zwalnia się od podatku od nieruchomości grunty i budynki wpisane indywidualnie do rejestru zabytków, pod warunkiem ich utrzymania i konserwacji, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, z wyjątkiem części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Z zaskarżonej decyzji wynika wyraźnie (s. 10), że baszta nie została opodatkowana, bowiem uznano, że stanowi budowlę (nie posiada dachu, a tym samym – biorąc pod uwagę, że podatnik nie prowadzi działalności gospodarczej – nie podlega ona opodatkowaniu). Wskazano też, że nawet gdyby baszta spełniała definicję budynku to podlegałaby zwolnieniu z opodatkowania na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6 upol. Podkreślono, że nie opodatkowano też murów obronnych, bowiem również one jako wpisane do rejestru zabytków korzystają ze zwolnienia z opodatkowania. 3.8. Należy też zauważyć, że sprawy Starostwa dotyczące podatku od nieruchomości za 2010r. i 2011r. były przedmiotem już rozstrzygania przez tut. Sądem, który wyrokami z dnia 10 marca 2016r., I SA/Wr 1954/15 i z dnia 29 grudnia 2014r., I SA/Wr 2243/14, CBOSA oddalił skargi Starostwa, uznając, że w nieruchomości przy ul. A.nie był bowiem realizowany żaden cel i to nie tylko przez "inne powiatowe jednostki organizacyjne" ale też przez jednostki samorządu terytorialnego (organy Starostwa Powiatowego). 3.9. Z tych też względów oddalono skargę w całości na podstawie art. 151 ppsa.