I SA/Wr 1078/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2005 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Gminy Miejskiej L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 1997 r. postanawia: odrzucić skargę. Przedmiotem skargi Gminy Miejskiej L. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie uchylenia w całości – na skutek skargi AS.A. Odziała A z siedzibą w L. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu - ostatecznej decyzji tego organu podatkowego z dnia [...]r. Nr [...]oraz decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia [...]r. nr [...], określającą zobowiązanie podatnika w podatku od nieruchomości za 1997 r. w kwocie [...]zł i umarzającą postępowanie w sprawie, oraz w przedmiocie określenia zobowiązania w tym podatku w kwocie [...]zł. W uzasadnieniu wniesionego środka zaskarżenia Gmina Miejska L. podniosła, iż nowe rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. ma istotne znaczenie dla gminy i stawia przed poważnym dylematem możliwość funkcjonowania, gdyż utrata płynności finansowej doprowadzić może do konieczności poważnego ograniczenia działalności. W treści odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. sformułowało wniosek o jej odrzucenie, wskazując w jego motywach, iż Gmina Miejska L. nie posiada legitymacji do wniesienia skargi na decyzję Kolegium. Organ podatkowy drugiej instancji na poparcie swojego stanowiska powołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 października 1990 r. sygn. akt SA/Wr 990/90 (ONSA 1990, z. 4 poz. 7), postanowienie tegoż Sądu z dnia 15 maja 1997 r. (sygn. akt I SA 1799/96) oraz postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 marca 2004 r. sygn. akt I SA/Wr 1884/03. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz między tymi organami a organami administracji rządowej. Stosownie do art. 1 § 2 tej ustawy kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, o czym stanowi art. 3 § 1 oraz § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Według art. 13 § 1 pkt 1 oraz 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity w Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) w związku z art. 1c ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity w Dz. U. z 2002 r., poz. 9, nr 84 ze zm.) organem podatkowym stosownie do swojej właściwości jest prezydent, natomiast samorządowe kolegium odwoławcze jest organem odwoławczym od jego decyzji. Skarga Prezydenta Miasta L. nie może być rozpoznana albowiem została złożona przez podmiot nieuprawniony. Stosownie do art. 50 § 1 wyżej powołanej ustawy procesowej uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw obywatelskich, organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym oraz inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (§ 2 art. 50 ustawy). Strona skarżąca uzasadniła istnienie interesu prawnego wywodząc, iż nowe rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. ma istotne znaczenie dla gminy i stawia przed poważnym dylematem możliwość funkcjonowania tej jednostki samorządu terytorialnego, gdyż utrata płynności finansowej doprowadzić może do konieczności poważnego ograniczenia jej działalności. Zdaniem Sądu aktualny w obowiązującym stanie prawnym pozostaje pogląd wyrażony w uzasadnieniu postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 października 1990 r. sygn. akt SA/Wr 990/90, wedle którego "bez względu na przedmiot sprawy i jego rzeczywisty związek z interesem prawnym gminy, gmina nie jest stroną postępowania administracyjnego w sprawie indywidualnej z zakresu administracji publicznej, dotyczącej osoby trzeciej, w której decyzję wydaje wójt tej gminy". W cytowanym orzeczeniu Sąd stwierdził również, iż ani gmina, ani żaden jej organ nie są uprawnieni do zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji organu odwoławczego. Powyższe stwierdzenie – podtrzymane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego - znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...]r. nr [...]w przedmiocie uchylenia w całości – na skutek skargi A S.A. Odziała A" z siedzibą w L. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu - ostatecznej decyzji tego organu podatkowego z dnia [...]r. Nr [...]oraz decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia [...]r. nr [...], określającą zobowiązanie podatnika w podatku od nieruchomości za 1997 r. w kwocie [...]zł i umarzającą postępowanie w sprawie, oraz w przedmiocie określenia zobowiązania w tym podatku w kwocie [...]zł., albowiem organ pierwszej instancji wydając uchylony akt działał również jako "nosiciel" tego samego co Samorządowe Kolegium Odwoławcze imperium. Nie może zatem kwestionować rozstrzygnięcia wydanego w tej samej sprawie przez organ wyższej instancji, który także reprezentuje autorytet samorządu terytorialnego. Należy podkreślić, iż przyjęcie odmiennego stanowiska doprowadziłoby w postępowaniu sądowo-administracyjnym do rozpoznania sporu o zgodność z prawem działania albo bezczynności pomiędzy organami administracji publicznej orzekającymi w pierwszej i drugiej instancji (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2003, str. 427-428). Jednocześnie przytoczyć winno się pogląd wyrażony we wskazanym wyżej postanowieniu NSA z dnia 15 października 1990 r., a przyjęty jako aktualny w orzecznictwie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 marca 2004 r. sygn. akt I SA/Wr 1884/03), zgodnie z którym w roli organu podatkowego pierwszej instancji, w niniejszej sprawie Prezydent Miasta L., nie ma miejsca na jego własny interes prawny lub obowiązek także wówczas, gdy w rzeczywistości decyzja ta dotyka jego praw lub obowiązków. Taka pozycja organu zapobiega równoczesnemu występowaniu przez gminę w charakterze strony kierującej się własnym interesem i zabiegającej o uzyskanie korzystnego dla siebie rozstrzygnięcia oraz w roli terytorialnej jednostki administracji publicznej. W tym miejscu powołania wymaga uchwała Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2003 r. sygn. akt OPS 1/03 (ONSA 2003/4/115), w której przyjęto, że w sytuacji, gdy gmina ma interes, prawny jej organ wykonawczy podlega - na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 i 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity w Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) - wyłączeniu, i w konsekwencji nie może wydawać decyzji w pierwszej instancji. Tymczasem w przedmiotowej sprawie Prezydent Miasta L. (organ podatkowy jednostki samorządu gminnego) dokonał wymiaru podatku od nieruchomości, czym przyznał, iż przedmiot wymiaru nie dotyczył interesu prawnego gminy. Odnosząc się do argumentacji skarżącej gminy w zakresie istnienia interesu prawnego w zaskarżeniu wyżej oznaczonej decyzji drugoinstancyjnej stwierdzić trzeba, iż nie daje ona uzasadnionych podstaw do przyjęcia, iż gmina jako osoba prawna wykonująca zadania publicznoprawne w ramach wynikających z ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 1996 r. nr 13, poz. 74 ze zm.) ma interes prawny w zaskarżeniu decyzji wydanej przez właściwy organ odwoławczy. Rozstrzygnięcie to oddziałuje wprawdzie na wysokość dochodów gminy z tytułu podatków, ale okoliczność ta przesądza o istnieniu jedynie interesu faktycznego gminy w tym, aby wpływy z podatków stanowiących jej dochody były jak największe. Gmina prowadzi bowiem gospodarkę finansową na podstawie budżetu gminy, o wielkości jej wpływów z tytułu podatków stanowiących dochody gminy nie może przesądzać interes gminy, lecz wyłącznie ustawy podatkowe oraz akty prawa miejscowego wydane w oparciu o delegację ustawową, co przesądza treść odpowiednio art. 217 i 87 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 marca 2005 r. sygn. akt FSK 1703/04 oddalający skargę kasacyjną na wyżej powołane postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 marca 2004 r. sygn. akt I SA/Wr 1884/03). Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 oraz § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd odrzuca skargę, jeżeli wniesienie skargi jest niedopuszczalne, jako wniesiona przez nieuprawniony podmiot. Z tych względów i na podstawie powołanych wyżej przepisów prawa Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowił jak w sentencji.