I SA/Wr 1102/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi B. P. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych umorzenia odsetek od kredytu inwestycyjnego postanawia oddalić wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Pani B. P. (dalej: Skarżąca) w dniu 26 września 2017 r. złożyła skargę na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: organ) z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych umorzenia odsetek od kredytu inwestycyjnego. Interpretację Skarżąca otrzymała w dniu 21 sierpnia 2017 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na złożenie jej po upływie ustawowego terminu. W dniu 14 listopada 2017 r. doręczono Skarżącej odpowiedź organu na skargę celem ewentualnego ustosunkowania się. Skarżąca pismem nadanym w placówce pocztowej w dniu 20 listopada 2017 r., wniosła bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu o przywrócenie terminu do złożenia skargi oraz podtrzymała wnioski i argumentację skargi. W uzasadnieniu wniosku Skarżąca wyjaśniła, że skargę od ww. interpretacji wysłała w dniu 26 września 2017 r., bowiem źle policzyła termin do jej złożenia. Dodatkowo wyjaśniła, że w sierpniu 2017 r., w czasie gdy otrzymała ww. interpretację indywidualną, pozostawała w trakcie rocznej kuracji choroby [...]. Cierpiała też na kilka innych chorób. Skarżąca poddała się również zabiegowi [...]. W przekonaniu Skarżącej, leczenie, wizyty u lekarzy specjalistów, przyjmowanie leków oraz ból mogły przyczynić się do błędnego obliczenia terminu złożenia skargi. Na poparcie swoich twierdzeń do ww. pisma załączyła zaświadczenie lekarskie z dnia 16 listopada 2017 r., z którego wynika, że Skarżąca od roku jest leczona przewlekle z powodu [...]. Z zaświadczenia wynika ponadto, że od dwóch tygodni Skarżąca ma zaostrzone objawy choroby [...], otrzymuje leki w iniekcjach i ma zalecenie ograniczenia chodzenia. W piśmie tym Skarżąca oświadczyła ponadto, że boi się przyjąć pomoc prawną od Państwa, nie chce nadużywać czyjeś dobroci, bo jest nauczona borykać się sama z problemami. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. W świetle art. 86 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Zgodnie z art. 87 § 3 p.p.s.a. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.) i złożyć je w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). W przedmiotowej sprawie Skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi z pominięciem organu, składając go bezpośrednio w Sądzie. W orzecznictwie panuje jednak pogląd, że w sytuacji, w której skarga złożona została z uchybieniem terminu, a strona - nieświadoma tego uchybienia - nie wystąpiła, wraz ze złożeniem skargi, z wnioskiem o przywrócenie terminu, dowiadując się o uchybieniu w momencie otrzymania odpowiedzi na skargę, to w takim przypadku - gdy skarga znajduje się już w sądzie, wraz z aktami sprawy przekazanymi przez organ - niecelowym byłoby składanie wniosku o przywrócenie terminu za pośrednictwem organu i dopuszczalne jest przyjęcie do rozpoznania wniosku złożonego bezpośrednio do sądu. Zaistniała sytuacja pozwala Sądowi rozpoznać wniosek, bowiem akta sprawy wraz z odpowiedzią na skargę organu, jak również sama skarga znajdowały się w Sądzie w dniu złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Przechodząc do oceny skuteczności złożonego wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi, Sąd kierował się przede wszystkim przepisem art. 87 p.p.s.a., zgodnie z którym przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym uzależnione jest od spełnienia przesłanek pozytywnych, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu i negatywnych, których istnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. Jak wspomniano, art. 87 p.p.s.a. stanowi, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się w terminie siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, jednocześnie w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Skarżąca – w ocenie Sądu – dochowała siedmiodniowego terminu złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Odpowiedź organu na skargę doręczona została Skarżącej w dniu 14 listopada 2017 r., zaś wniosek o przywrócenie terminu Skarżąca złożyła w dniu 20 listopada 2017 r. Brak winy w uchybieniu terminowi powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik szczególnej staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy uwzględnieniu także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Okoliczności przemawiające za uznaniem braku winy w uchybieniu terminowi muszą mieć charakter wyjątkowy i niezależny od wnioskodawcy. Nie uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu okoliczności takie jak dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa przez stronę, czy też niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, bądź nieznajomość prawa (tak NSA w postanowieniu z dnia 18 grudnia 2013 r. I OZ 1199/13). W ocenie Sądu Skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Po pierwsze, Skarżąca wprost przyznała, że błędnie wyliczyła upływ terminu złożenia skargi. Dopuściła się więc w tym zakresie niedbalstwa. Niedbalstwo zaś to stopień winy. Po drugie, wskazując co prawda na możliwe przyczyny pomyłki, dla ich uwiarygodnienia przedstawiła jednak zaświadczenie lekarskie, które dotyczy okresu późniejszego. Z zaświadczenia lekarskiego z dnia 16 listopada 2017 r. wynika, że Skarżąca choruje na wiele chorób oraz że w okresie dwóch tygodni przed jego wystawieniem zaostrzyły się objawy jednej z chorób, skutkując m.in. zaleceniem ograniczenia chodzenia. Tymczasem termin złożenia skargi upływał w dniu 20 września 2017 r. Z akt sprawy wynika bowiem, że interpretację indywidualną Skarżącej doręczono w dniu 21 sierpnia 2017 r., co potwierdziła własnoręcznym podpisem na dowodzie doręczenia przesyłki. Zaświadczenie lekarskie dotyczy natomiast okresu znacznie późniejszego. W konsekwencji więc, Skarżąca nie uwiarygodniła staranności ani faktu, że powołane we wniosku okoliczności były niezależne i uniemożliwiły Skarżącej dokonanie czynności złożenia skargi w ustawowym terminie. Utrwalone orzecznictwo sądowe prezentuje pogląd, że przy uwzględnieniu wymogów przewidzianych w art. 87 § 1 p.p.s.a., przywrócenie terminu może mieć miejsce jedynie wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku oraz gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy (wyrok NSA z dnia 6 października 2011 r. sygn. akt II OZ 897/11). Dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu konieczne jest uwiarygodnienie przez stronę jej niemożności działania mimo dołożenia staranności w przezwyciężaniu takiej przeszkody. W przypadku choroby trzeba zatem wskazać, że rodzaj choroby uniemożliwiał dokonanie czynności oraz że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w jej dokonaniu. Samo zaświadczenie lekarskie nie jest potwierdzeniem braku winy w uchybieniu terminu. Niekoniecznie musi ono, bowiem oznaczać niemożność dokonania w sposób prawidłowy konkretnej czynności procesowej. Nie wyklucza możliwości zlecenia dokonania czynności procesowej innej osobie, zwłaszcza gdy z treści zwolnienia lekarskiego wynika możliwość chodzenia. Brak starań Skarżącej, by posłużyć się pomocą innej osoby (np. w prawidłowym wyliczeniu terminu i złożeniu skargi) jest ewidentny wobec twierdzenia samej Skarżącej, co wynika z treści wniosku. Kierując się przedstawioną argumentacją, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, działając na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 87 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.