I SA/Wr 1131/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Lidia Błystak, Sędzia: Sędzia WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca), Sędzia WSA Barbara Ciołek, Protokolant: Starszy referent sądowy Katarzyna Trzęsicka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 lipca 2014 r. przy udziale sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. z siedzibą w P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Przedmiotem skargi A sp. z o.o. w P. (dalej: podatnik, Spółka, skarżący) jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Skarbowego we W. z dnia [...] grudnia 2013 r. , nr [...] w sprawie przedłużenia terminu do złożenia wniosku o wszczęcie postepowania egzekucyjnego. Jak wynika z akt sprawy w związku z decyzją Naczelnika D. Urzędu Skarbowego we W. (dalej: organ I instancji, organ egzekucyjny) z dnia [...].09.2013 r., nr [...], w sprawie określenia przybliżonej kwoty zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2010 r. wraz z odsetkami za zwłokę i zabezpieczenia wykonania tego zobowiązania na majątku A sp. z o. o., Wierzyciel wydał w dniu 30.09.2013 r. szereg (12) zarządzeń zabezpieczenia. Zawiadomieniem z dnia 01.10.2013 r., nr [...], dokonał zajęcia zabezpieczającego prawo majątkowe stanowiące wierzytelność z rachunku bankowego w B S.A., natomiast zawiadomieniem z dnia 01.10.2013 r., nr [...], dokonał zajęcia zabezpieczającego w C S.A. Wymienione zawiadomienia o zajęciach zabezpieczających zostały doręczone Spółce wraz z odpisem ww. zarządzeń zabezpieczenia w dniu 04.10.2013 r. Na podstawie art. 159 § 2 u.p.e.a., organ I instancji postanowieniem z dnia 31.12.2013 r., nr [...], przedłużył termin do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego do dnia 31.03.2014 r. Organ egzekucyjny, powołując dyspozycję przepisów art. 159 § 1 i § 2 u.p.e.a., wskazał w uzasadnieniu ww. postanowienia, że przesłanki do przedłużenia ww. terminu zostały spełnione. Z akt sprawy wynika, że zabezpieczenie dotyczące powyższych należności zostało dokonane w dniu 07.10.2013 r. - w związku z tym termin do złożenia wniosku o przedłużenie terminu do wszczęcia postępowania zabezpieczającego upływał w dniu 07.01.2014 r. Wniosek o przedłużenie terminu został złożony w dniu 16.12.2013 r., a zatem z zachowaniem terminu. Ponadto, organ egzekucyjny wskazał, że spełniona została również druga spośród ww. przesłanek - Wierzyciel wykazał bowiem, że w przedmiotowej sprawie wystąpiła przyczyna determinująca konieczność przedłużenia terminu do wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Przyczynę tę stanowiło prowadzone przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. postępowanie kontrolne wobec skarżącego dotyczące należności z tytułu podatku od towarów i usług za okresy objęte ww. zarządzeniami zabezpieczenia. Pismem z dnia 11.12.2013 r., Spółka wniosła zażalenie wnosząc o zmianę powyższego postanowienia poprzez odmowę przedłużenia terminu i stwierdzenie wygaśnięcia zabezpieczenia. Zdaniem Spółki organ egzekucyjny niewłaściwie zastosował przepisy prawa regulujące kwestię zabezpieczenia. W ocenie spółki Wierzyciel złożył wniosek o przedłużenie terminu do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego z uchybieniem terminu. Termin do złożenia wniosku upłynął bowiem w dniu 04.12.2013 r., a nie - jak wskazał to organ egzekucyjny - w dniu 07.01.2014 r. Ponadto, Wierzyciel nie wykazał żadnych okoliczności, które uzasadniałyby brak możliwości wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Mając na uwadze powyższe, stwierdził, że skoro w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki, o których mowa w przepisie art. 159 § 1 i § 2 u.p.e.a., to wniosek o przedłużenie terminu do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego należy uznać za spóźniony. Dyrektor Izby Skarbowej we W. postanowieniem z dnia [...].02.2014 r., nr [...], utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika D. Urzędu Skarbowego we W. z dnia [...].12.2013 r., nr [...]. Organ wyjaśnił, że z art. 159 § 1 u.p.e.a. wynika, iż okres trwania zabezpieczenia od jego dokonania w związku z wydaniem decyzji , o której mowa w art. 33a O.p. wynosi 3 miesiące Wyjątek od tej zasady zawarty został w art. 159 § 2 u.p.e.a., zgodnie z którym termin do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego może być przez organ egzekucyjny przedłużony na wniosek wierzyciela, jeżeli z uzasadnionych przyczyn postępowanie egzekucyjne nie mogło być wszczęte. Zatem warunkiem przedłużenia terminu do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego jest złożenie stosownego wniosku przez wierzyciela oraz istnienie uzasadnionych przyczyn, z powodu których nie mogło zostać wszczęte postępowanie egzekucyjne. W świetle tych regulacji wniosek został złożony przez Wierzyciela w terminie. Termin ten należało bowiem liczyć od dnia dokonania zabezpieczenia - a takim jest skuteczne zastosowanie przez organ egzekucyjny jednego ze środków zabezpieczających, wymagające zawiadomienia zobowiązanego i dłużnika wierzytelności. W rozpoznawanej sprawie nastąpiło to 7 października 2013 r. tj. w dacie doręczenia zawiadomienia o zajęciu zabezpieczającym dłużnikom zajętych wierzytelności. Wbrew twierdzeniom strony, nie można natomiast utożsamiać wydania decyzji w sprawie zabezpieczenia z dokonaniem zabezpieczenia. Odnosząc się do zarzutów dotyczących uzasadnienia okoliczności stanowiących podstawę uwzględnienia wniosku Wierzyciela organ uznał, ze okoliczności te zostały w postanowieniu wskazane i trafnie ocenione jako uzasadniające przedłużenie wnioskowanego terminu. Strona, pismem z dnia 28.02.2014 r. wniosła skargę na powołane wyżej rozstrzygnięcie organu drugiej instancji. W skardze na powyższe postanowienie skarżąca powieliła argumenty przedstawione w zażaleniu. Wniosła o uchylenie rozstrzygnięć organów obu instancji oraz zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz Skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. Ponadto skarżąca wskazała, że argumenty przedstawione przez Dyrektora Izby Skarbowej we W. prowadzą do wniosku, że już na etapie postępowania kontrolnego - pomimo braku podstaw - można prowadzić postępowanie zabezpieczające. A sp. z o. o. podkreśliła przy tym, że takie stanowisko nie ma podstaw prawnych, a przepisy zmieniające ustawy nie miały zastosowania w przedmiotowej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest bezzasadna. Istotą sporu w przedmiotowej sprawie jest kwestia możliwości wydania przez organ egzekucyjny postanowienia w sprawie przedłużenia terminu do złożenia przez Wierzyciela wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 159 § 1 u.p.e.a., w brzmieniu obwiązującym do dnia 21.11.2013 r., zgodnie z którym organ egzekucyjny na żądanie zobowiązanego, z zastrzeżeniem § 2, uchyla zabezpieczenie, jeżeli wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego nie został zgłoszony w terminie 30 dni od dnia dokonania zabezpieczenia należności pieniężnej, a w terminie 3 miesięcy od dokonania zabezpieczenia w związku z wydaniem decyzji, o której mowa w art. 33a i 33b ustawy - Ordynacja podatkowa lub w art. 61 ust. 3 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne, lub zabezpieczenia obowiązku o charakterze niepieniężnym. Treść tego przepisu nie budzi wątpliwości co do tego, że okres trwania zabezpieczenia od jego dokonania w związku z wydaniem decyzji, o której mowa w art. 33a O.p, tj. e decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego, określającej wysokość zobowiązania podatkowego lub określającej wysokość zwrotu podatku - co do zasady - wynosi 3 miesiące. Stosowanie natomiast do brzmienia art. 159 § 2 u.p.e.a., termin do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego może być przez organ egzekucyjny przedłużony na wniosek wierzyciela, jeżeli z uzasadnionych przyczyn postępowanie egzekucyjne nie mogło być wszczęte. Warunkiem skutecznego przedłużenia ww. terminu jest zatem złożenie wniosku przez Wierzyciela oraz wydanie stosownego rozstrzygnięcia w tym zakresie przez organ egzekucyjny w czasie kiedy zabezpieczenie jeszcze trwa (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 17.02.2009 r., sygn. akt I SA/Wr 1248/08). W świetle powyższego prawidłowo ocenił organ egzekucyjny wniosek Wierzyciela jako złożony w terminie. Początek biegu tego terminu, zgodnie z art. 159 § 1 u.p.e.a., przypada bowiem na dzień dokonania zabezpieczenia. Dokonanie zabezpieczenia należy natomiast odróżnić od wydania decyzji zabezpieczającej, która takiego skutku nie wywołuje. Trafnie utożsamia organ dokonanie zabezpieczenia ze skutecznym zastosowaniem środka zabezpieczającego i stanowisko to znajduje oparcie w powołanym w postanowieniu orzecznictwie. W rozpoznawanej sprawie wykazano (co potwierdził przeprowadzony poza rozprawą przez tut. Sąd dowód z kopii dokumentów potwierdzających dokonanie zajęć zabezpieczających), że o skutecznym zastosowaniu środka zabezpieczającego można mówić dopiero od dnia 07.10. 2013 r. , bowiem w tej dacie doręczono dłużnikowi zajętej wierzytelności - B S.A zawiadomienie z dnia 01.10.2013 r. o dokonaniu zajęcia zabezpieczającego prawo majątkowe stanowiące wierzytelność z rachunku bankowego w Banku. To ta data, jako późniejsza, a nie data dręczenia takiego zawiadomienia Spółce, wyznaczała początek biegu terminu, o jakim mowa w art. 159 u.p.e.a. Prawidłowo w zaskarżonym postanowieniu organ wyjaśnił również kwestię liczenia terminów w świetle regulacji art. 57 § 3 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego. Sąd w całej rozciągłości podziela dalsze wywody zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Trafnie wskazuje organ, że samego faktu wydania w dniu 04.09.2013r. decyzji o zabezpieczeniu nie można utożsamiać z dokonaniem zabezpieczenia. Decyzja o zabezpieczeniu przyszłego zobowiązania stanowiła dopiero podstawę do wystawienia zarządzenia zabezpieczenia oraz do dokonania przez organ egzekucyjny zabezpieczenia na majątku Spółki, co nastąpiło dopiero w dniu 07.10.2013 r. Powyższe oznacza, że termin do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego został skutecznie przedłużony. Wbrew zarzutom skargi, nie można uznać powołanych przez organ w zaskarżonym postanowieniu okoliczności stanowiących podstawę uwzględnienia ww. wniosku Wierzyciela (fakt niezakończenia przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. postępowania kontrolnego w zakresie należności objętych ww. zarządzeniami zabezpieczenia) za nie mające znaczenia. Okoliczności wskazane w zaskarżonym postanowieniu uprawniały organ egzekucyjny do przedłużenia ww. terminu. Do momentu zakończenia postępowania kontrolnego i wydania decyzji w sprawie podatku od towarów i usług nie ma bowiem możliwości wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Biorąc zaś pod uwagę cel zabezpieczenia - tj. zagwarantowanie przyszłej realizacji w postępowaniu egzekucyjnym roszczeń wierzyciela podatkowego, należało uznać, że istniały uzasadnione przyczyny przedłużenia zabezpieczenia. Mając na uwadze powyższe, należało uznać, że w przedmiotowej sprawie niewątpliwie wystąpiły okoliczności stanowiące uzasadnioną przyczynę uniemożliwiającą wszczęcie postępowania egzekucyjnego i czyniły też zasadnym przedłużenie terminu, w trybie o którym mowa w art. 159 § 2 u.p.e.a. (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 06.05.2008 r., I SA/Kr 791/07, wyrok WSA we Wrocławiu I SA/Wr 10/09). Wniosek o przedłużenie terminu do złożenia wniosku o wszczęcie wobec A sp. z o. o. postępowania egzekucyjnego, zdaniem Sądu został nie tylko złożony z zachowaniem terminu określanego przepisami prawa, ale również został w sposób wyczerpujący umotywowany. Za bezpodstawny należy uznać także zarzut, że podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy niemające zastosowania w sprawie. Organ drugiej instancji wyjaśniał w uzasadnieniu ww. postanowienia że zgodnie z dyspozycją przepisu art. 159 u.p.e.a., w związku ze zmianą niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjny w administracji na mocy ustawy z dnia 6 listopada 2013 r. o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1289), w obowiązującym od dnia 21.11.2013 r. brzmieniu, postępowanie zabezpieczające dotyczące należności pieniężnych nie jest ograniczone w czasie. Stąd też obecnie nie dokonuje się przedłużenia terminu do wszczęcia postępowania egzekucyjnego. W ropzoznawanej sprawie jednak postępowanie zostało wszczęte przed dniem 21 listopada 2013 r., tj. zanim doszło do zmiany brzmienia art. 159 u.p.e.a., stąd też stosowanie do art. 123 ustawy o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych, przepis zmieniony nie miał zastosowania. Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) oddalił skargę.