I SA/Wr 116/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Ciołek po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A na postanowienie Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100,00 zł skarżąca spółka (prowadząca działalność w branży transportowej) wniosła o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Zasadność wniosku skarżąca uzasadniała trudną sytuacją finansową spółki, podkreślając, że spółka aktualnie nie prowadzi działalności gospodarczej, a co za tym idzie, nie osiąga dochodów. Jak wynika z uzasadnienia treści wniosku, obecna kondycja finansowa spółki związana jest z faktem, że prezes spółki został zatrzymany w toku postępowania przygotowawczego, a zatem w spółce brak jest aktualnie osoby, która mogłaby prowadzić sprawy spółki. Strona skarżąca dodała nadto, że środki pieniężne jakie spółka posiadała na rachunkach bankowych zostały zajęte w toku postępowań egzekucyjnych, a spółka nie posiada obecnie żadnych majątku (ruchomości, nieruchomości), który mogłaby sprzedać celem uzyskania wymaganej kwoty wpisu sądowego od skargi. Z zawartego we wniosku oświadczenia o majątku i dochodach spółki wynika, że kapitał zakładowy spółki wynosi [...] zł; wartość środków trwałych według bilansu na ostatni rok (2014) wyniosła kwotę [...] zł, a odnotowana strata (za ostatni rok obrotowy według bilansu) kwotę [...] zł. Salda na dwóch rachunkach bankowych spółki na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wyniosły [...] zł. Zgodnie z przedłożoną przez stronę dokumentacją finansową, spółka w 2014 r. odnotowała przychody netto w wysokości [...] zł, do końca lutego 2015 r. nie uzyskała żadnych przychodów ponosząc stratę w kwocie [...] zł. Na koniec lutego 2015 r. należności krótkoterminowe wynosiły [...] zł, a zobowiązania krótkoterminowe – [...] zł, zaś posiadane środki w kasie i na rachunkach – [...] zł. W grudniu 2014 r., oraz w styczniu i lutym 2015 r. spółka nie dokonała żadnej sprzedaży towarów i usług i poczyniła zakupy o wartości odpowiednio za [...] zł, [...] zł, [...] zł. Postanowieniem z dnia 11 maja 2015 r. referendarz sądowy odmówił skarżącej spółce przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W ustawowym terminie skarżąca spółka wniosła sprzeciw od tego postanowienia, w którym powtórzyła argumentację zawartą we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.: - dalej p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Skarżąca spółka wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Podstawę prawną do ewentualnego przyznania skarżącej wnioskowanego prawa stanowi art. 246 § 2 pkt 2) p.p.s.a. W myśl tego przepisu, osobie prawnej, a także jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może być przyznane prawo pomocy zakresie częściowym, gdy podmiot ten wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Dokonując oceny złożonego przez stronę wniosku o przyznanie prawa pomocy w myśl ww. kryterium Sąd nie znalazł przesłanek do przyznania stronie wnioskowanego prawa. Wymaga na wstępie podkreślenia, że w przypadku wnioskowania o prawo pomocy osoba prawna nie może powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, ale musi także wykazać, że nie ma ich, pomimo iż podjęła niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2014 r., sygn. akt II FZ 821/14, LEX nr 1479183). W stanie faktycznym sprawy skarżąca spółka nie wykazała by podjęła starania o uzyskanie środków pieniężnych na pokrycie kosztów sądowych podkreślając jedynie, że nie ma tych środków, ostatni tok obrotowy zakończyła stratą, a nadto, że aktualnie nie prowadzi działalności gospodarczej z uwagi na zatrzymanie prezesa zarządu spółki. Odnośnie do wykazanej przez spółkę straty za ostatni rok obrotowy wymaga zwrócenia uwagi, że fakt odnotowania straty nie przesądza jeszcze faktu, że podmiot utracił płynność finansową, a co za tym idzie, powstanie straty nie warunkuje automatycznie o zaistnieniu przesłanek przyznania prawa pomocy. Trzeba pamiętać, że strata z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej powstaje wskutek nadwyżki kosztów uzyskania przychodu nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania i nie stanowi sytuacji tożsamej z brakiem środków finansowych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 maja 2014 r., sygn. akt II GZ 172/14, LEX nr 1465304). Stąd, jak podkreśla się w orzecznictwie, w przypadku przedsiębiorców, miarodajną dla oceny ich zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz "przychodu". Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów, tak by w końcowym rozliczeniu obciążenie podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle je wyeliminować. Do instrumentów takich należą choćby zwolnienia podatkowe, dokonywanie zakupów w odpowiednim okresie, obniżenie dochodu przez przesunięcie kosztów w czasie, amortyzacja majątku trwałego (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 listopada 2014 r., sygn. akt II FZ 1843/14, dostępne na stronie: https://cbois.nsa.gov.pl). Nawiązując w tym kontekście do stanu faktycznego sprawy wypada przypomnieć, że zgodnie z przedłożoną dokumentacją finansową, przychody netto spółki w 2014 r. wyniosły kwotę [...] zł, przy kosztach w kwocie [...] zł. Nadmienić również trzeba, że na dzień złożenia skargi spółka dysponowała – w ocenie Sądu – środkami pieniężnymi na uiszczenie wymaganego wpisu sądowego (który na obecnym etapie jest jedynym kosztem do jakiego zobowiązana jest strona w związku z wywiedzioną skargą), albowiem wezwanie do opłacenia skargi otrzymała w lutym 2015 r., kiedy to posiadała w kasie środki pieniężne. Okoliczność, że na dzień złożenia skargi strona dysponowała środkami pieniężnymi na uiszczenie wpisu od skargi (w kwocie 100 zł) świadczą również dokonywane przez spółkę, w grudniu 2014 r. oraz w styczniu i lutym 2015 r., zakupy o wartości odpowiednio: [...] zł, [...] zł i [...] zł. Nie ulega wątpliwości, że spółka jako przedsiębiorca winna mieć świadomość tego, że wniesienie skargi do sądu administracyjnego na kwestionowane postanowienie Dyrektora Izby Celnej we W. wiąże się z koniecznością poniesienia kosztu opłaty sądowej od skargi. Odnosząc się do akcentowanego przez stronę faktu tymczasowego zaprzestania działalności gospodarczej wymaga zwrócenia uwagi, że z treści wniosku o przyznanie prawa pomocy, a także, treści sprzeciwu nie wynika by zaprzestanie prowadzenia przez spółkę spowodowane było utratą przez spółkę płynności finansowej, lecz ma związek przede wszystkim z zatrzymaniem prezesa zarządu spółki, który jest jedyną osobą, umocowaną w spółce do działania w jej imieniu. W kontekście tym podnieść trzeba, że kwestia organizacji spraw spółki w czasie długotrwałej nieobecności jej prezesa pozostaje poza przesłankami przyznania prawa pomocy i nie może być brana pod uwagę przy ocenie wniosku o jego udzielenie, tym bardziej, że argumentów za zasadnością wniosku nie dostarcza także dokumentacja spółki. Reasumując, strona nie wykazała, by uiszczenie wpisu sądowego od skargi w kwocie 100,00 zł wykraczało poza możliwości płatnicze spółki, a tym samym, by odmowa zwolnienia od tego obowiązku ograniczała spółce prawo do sądu. Z tych powodów, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2) p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu orzekł jak w sentencji postanowienia.