I SA/Wr 1172/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu 8 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku strony skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 5 kwietnia 2017 r. sygn. akt I SA/Wr 1172/16 w sprawie ze skargi T. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 19 sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji odmawiającej umorzenia zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2014 r. postanawia: odmówić przywrócenia uchybionego terminu. Wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę T. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 19 sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji odmawiającej umorzenia zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2014 r. Odpis ww. wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono skarżącej w dniu 24 maja 2017 r. Na wniosek skarżącej referendarz sądowy postanowieniem z dnia 24 lipca 2017 r. przyznał stronie prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Pismem z dnia 4 września 2017 r. Okręgowa Rada Adwokacka zawiadomiła Sąd o wyznaczeniu pełnomocnika z urzędu w osobie adwokat K. K.. W dniu 12 października 2017 r. pełnomocnik z urzędu wniosła w imieniu skarżącej skargę kasacyjną od ww. wyroku Sądu. Na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I z dnia 26 października 2017 r., adw. K. K. przedłożyła dokument, z którego wynika, że zawiadomienie o wyznaczeniu jej pełnomocnikiem z urzędu w niniejszej sprawie, otrzymała w dniu 7 września 2017 r. (korespondencję odebrała M. C.). Postanowieniem z dnia 27 listopada 2017 r. Sąd odrzucił skargę kasacyjną, z uwagi na wniesienie jej po upływie ustawowego terminu. Następnie, w piśmie z dnia 12 grudnia 2017 r. wniesiono o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącej wskazała, że M. C. (prowadząca biuro usług księgowych sąsiadujące z kancelarią adwokacką pełnomocnika), która odebrała korespondencję z zawiadomieniem o wyznaczeniu pełnomocnikiem z urzędu, przekazała tę korespondencje pełnomocnikowi w dniu 15 września 2017 r. z informacją, że odebrano ją w dniu 12 września 2017 r. W związku z powyższym pełnomocnik obliczyła termin do wniesienia skargi kasacyjnej na 12 października 2017 r. Pełnomocnik dodała, że nie było powodu, dla którego musiałaby weryfikować informację otrzymaną przez M. C. o dacie odbioru pisma, bowiem z osobą tą pełnomocnik współpracuje od dłuższego czasu i nie było sytuacji aby doszło kiedykolwiek do podobnego zdarzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 86 § 1 zd. 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369; dalej w skrócie: "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do treści art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Z powyższych przepisów wynika, że aby można było orzec o przywróceniu terminu w postępowaniu sądowym strona powinna: - uchybić terminowi dokonania określonej czynności procesowej; - w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu złożyć wniosek o jego przywrócenie z równoczesnym dokonaniem określonej czynności procesowej; - uprawdopodobnić okoliczność wykazującą, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Analizując złożony w niniejszej sprawie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej Sąd stwierdza, że dwa z wymienionych powyżej warunków, mianowicie: uchybienie terminowi i złożenie wniosku z dochowaniem siedmiodniowego terminu, zostały spełnione. Strona nie uprawdopodobniła natomiast braku winy w uchybieniu rzeczonemu terminowi. Przystępując do oceny przedmiotowego wniosku Sąd podkreśla, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wówczas, gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy. Wyjaśnienia przy tym wymaga, że kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie przesłanki braku winy, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie w przypadku zaistnienia niezależnych od strony i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z dnia 27 maja 2014 r. sygn. akt II GZ 223/14, LEX nr 1465314). W judykaturze przyjmuje się, że nie uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu okoliczności takie, jak dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa przez stronę, czy też niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw (por. postanowienie NSA z dnia 11 czerwca 2014 r. sygn. akt I OZ 414/14, LEX nr 1480920). Przywrócenie terminu jest więc dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony, okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie (por. postanowienie NSA z dnia 12 lutego 2015 r. sygn. akt I OZ 91/15, LEX nr 1643289). Podkreślić ponadto należy, że w sprawach, w których stronę reprezentuje profesjonalny pełnomocnik, kryterium braku winy w uchybieniu terminu należy oceniać z uwzględnieniem miernika staranności wymaganego przy dokonywaniu czynności procesowej przez tego pełnomocnika. Przy czym zaniedbania jakich dopuścił się pełnomocnik traktowane są tak samo, jak gdyby dopuściła się ich strona skarżąca. W realiach niniejszej sprawy, przedstawione we wniosku okoliczności związane z obiegiem korespondencji związanej z wyznaczeniem pełnomocnika z urzędu i datą jej otrzymania, nie uprawdopodobniają braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej. Stwierdzić bowiem należy, że wyznaczona w sprawie pełnomocnik z urzędu, znając wagę dokonywania czynności procesowych w terminie, powinna upewnić się, czy data odbioru pisma (12 października 2017 r., a nie 7 października 2017 r.) podana przez jej odbiorcę, tj. M. C., której pełnomocnik powierzyła odbieranie korespondencji, ma potwierdzenie w rzeczywistości. Z treści wniosku tymczasem wynika, że pełnomocnik – co sama przyznała - takiej weryfikacji nie przeprowadziła, powołując się na fakt dotychczasowej współpracy z M. C. i brak wystąpienia podobnego zdarzenia. W ocenie Sądu, tak przedstawione postępowanie pełnomocnik, nie stanowi uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminowi, lecz przeciwnie, stanowi brak staranności w organizacji obiegu korespondencji kierowanej do pełnomocnik i przepływu informacji, które w tym przypadku, w pełni obciążają stronę skarżącą. W konsekwencji, mając na uwadze miernik staranności wymagany przy dokonywaniu czynności procesowej (tu: wniesienia skargi kasacyjnej), wskazane zaniedbania wyznaczonej w sprawie pełnomocnik, muszą skutkować nieuwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu. W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., należało orzec o jak w sentencji.