I SA/Wr 1174/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Ciołek po rozpoznaniu w dniu 7 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I w sprawie ze skargi R.P. i M.P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J.G. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie odmowy przyznania zwolnienia w podatku od nieruchomości postanawia: I. odrzucić skargę; II. odrzucić zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I z dnia 8 lipca 2013 r. o wezwaniu do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego od skargi. R.P. i M.P. reprezentowany przez R.P. ([...]) zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J.G. z dnia [...] nr [...] stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie odmowy przyznania zwolnienia w podatku od nieruchomości. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 8 lipca 2013 r. skarżący R.P., występujący w sprawie również jako pełnomocnik procesowy drugiego skarżącego M.P., został wezwany do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. W treści wezwania zawarto również pouczenie o prawie, terminie i trybie zaskarżenia zarządzenia w drodze zażalenia. Odpis ww. zarządzenia został doręczony w dniu 15 lipca 2013 r. W odpowiedzi na doręczony odpis ww. zarządzenia, skarżący R.P. w imieniu własnym oraz swojego mocodawcy skarżącego M.P., w piśmie procesowym z dnia 22 lipca 2014 r. sformułował wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, nie składając stosownego urzędowego formularza wniosku. Mając na uwadze powyższe, w dniu 12 sierpnia 2013 r. doręczono R.P. właściwy urzędowy formularz wniosku w celu jego wypełnienia przez obu skarżących z jednoczesnym wezwaniem do jego złożenia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Z uwagi na fakt, że wymienione wezwanie nie zostało przez skarżących wykonane, referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 18 września 2013 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych pozostawił bez rozpoznania. Na skutek sprzeciwu od ww. zarządzenia referendarza sądowego, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 3 marca 2014 r. pozostawił wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Zażalenie skarżących na to postanowienie zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 17 lipca 2014 r. sygn. akt II FZ 863/14. Następnie w dniu 4 września 2014 r. po za drugi doręczono R.P., odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego od skargi. Skarżący wpisu sądowego nie uiścili, natomiast w dniu 12 września 2014 r. R.P. wniósł w imieniu własnym i w imieniu drugiego skarżącego pismo, w którym po pierwsze zażalił się na doręczone zarządzenie o wezwaniu do uiszczeniu wpisu sądowego, po drugie - ponownie sformułował wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie wypełniając kolejny raz wymogu złożenia go na urzędowym formularzu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Na wstępie zaznaczyć należy, że zarówno skarga na opisany powyżej akt organu administracji publicznej, jak i zażalenie na ponownie doręczone zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I z dnia 8 lipca 2013 r. o wezwaniu do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego od skargi, podlegały odrzuceniu. Skarga nie została bowiem, pomimo wezwania, opłacona należnym wpisem sądowym, a zażalenie wniesiono po upływie ustawowego terminu. Przystępując zatem do rozważań prawnych wskazać należy, że stosownie do art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej w skrócie: p.p.s.a.), sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W myśl § 3 tego przepisu skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Z okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy wynika, że skarżący zostali prawidłowo wezwani do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego od skargi, niemniej z przyczyn opisanych poniżej, wezwanie to nastąpiło dwukrotnie. Akta sprawy wskazują bowiem, że po pierwszym doręczeniu owego wezwania, w terminie otwartym do uiszczenia wpisu, skarżący wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych. Wniosek o przyznanie prawa pomocy został jednak pozostawiony bez rozpoznania, ponieważ skarżący – pomimo wezwania – nie dopełnili wymogu złożenia go na urzędowym formularzu. Orzeczenie w tym przedmiocie jest prawomocne, gdyż wniesione na nie zażalenie zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 17 lipca 2014 r. sygn. akt II FZ 863/14. W tej sytuacji, skarżący R.P., występujący w sprawie również jako pełnomocnik procesowy drugiego skarżącego M.P., został ponownie wezwany do uiszczenia solidarnie wpisu od skargi przez doręczenie mu w dniu 4 września 2014 r. odpisu ww. zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z dnia 8 lipca 2013 r. Nie ulega zatem wątpliwości, że uiszczenie wpisu sądowego od skargi winno było nastąpić najpóźniej 11 września 2014 r., co w sprawie jednak nie nastąpiło. Do akt sprawy wpłynęło natomiast pismo wniesione w dniu 12 września 2014 r. (data nadania w placówce operatora pocztowego), w którym skarżący R.P. w imieniu własnym i w imieniu swojego mocodawcy skarżącego M.P., po raz drugi wniósł o zwolnienie z opłat sądowych (bez zachowania wymogu złożenia go na urzędowym formularzu) oraz sformułował zażalenie na wskazane zarządzenie. Ustosunkowując się do ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy wyjaśnić należy, że nawet w sytuacji, gdyby owy wniosek został złożony w terminie zakreślonym w ponownym wezwaniu do uiszczenia wpisu (najpóźniej w dniu 11 września 2014 r.), to czynność ta nie mogłaby uchylić skutków wydanego uprzednio rozstrzygnięcia w zakresie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Ponadto, kolejny (drugi) wniosek o przyznanie prawa pomocy nie wpływa również na bieg terminu do uiszczenia wpisu wskazanego przez sąd w wezwaniu do dokonania tej czynności oraz nie chroni strony przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania we wskazanym przez sąd terminie (por. postanowienia NSA: z dnia 22 lipca 2010 r. sygn. akt II FSK 1349/10, z dnia 31 marca 2012 r. sygn. akt II GZ 95/12, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym stanie rzeczy stwierdzić należało, że skoro termin zakreślony w ponownym wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego upłynął bezskutecznie, skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w pkt. I sentencji postanowienia. Z kolei w odniesieniu do zażalenia na ponownie doręczone zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I z dnia 8 lipca 2013 r. o wezwaniu do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego od skargi wymaga wskazania, że zgodnie z art. 194 § 1 p.p.s.a., zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego jedynie w wypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia enumeratywnie wymienione w art. 194 § 1 pkt 1 - 10. Stosownie natomiast do art. 227 § 1 p.p.s.a., zażalenie przysługuje na zarządzenie przewodniczącego oraz postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych. Przy czym w myśl art. 198 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej. Z kolei zażalenie wniesione po terminie lub z innych przyczyn niedopuszczalne a także zażalenie, którego braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie, podlega odrzuceniu na podstawie art. 197 § 2 w związku z art. 178 p.p.s.a. W rozpatrywanej sprawie przypomnieć należy, że zaskarżone zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I z dnia 8 lipca 2013 r., zostało doręczone R.P. w dniu 15 lipca 2013 r., co oznacza, że termin do wniesienia zażalenia upłynął w dniu 22 lipca 2013 r. Zażalenie zostało natomiast wniesione w dniu 12 września 2014 r., a zatem ze znacznym przekroczeniem ustawowego terminu. W tym miejscu podkreślić należy, że ponowne wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi nie stanowi zarządzenia, o którym mowa w art. 220 § 1 p.p.s.a. Tym samym, nie można go uznać za zarządzenie, o którym mowa w art. 227 § 1 p.p.s.a. Jest ono bowiem w swej istocie zarządzeniem wzywającym do wykonania prawomocnego już zarządzenia, co stanowiło – jak przyjmuje się w orzecznictwie - czynność materialno-techniczną, mającą charakter jedynie porządkowy, celem której było poinformowanie skarżących o obowiązku opłacenia skargi i skutkach prawnych jego niewykonania w zakreślonym terminie. Z tych też przyczyn, zażalenie podlegało odrzuceniu na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., o czym Sąd orzekł jak w pkt. II sentencji postanowienia.