I SA/Wr 1325/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Semiczek (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Radom, Sędzia WSA Zbigniew Łoboda, Protokolant Katarzyna Motyl, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 29 stycznia 2010 r. przy udziale sprawy ze skargi Z. M. na postanowienie Prezydenta Miasta W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie niewyrażenia zgody na umorzenie podatku od darowizny oddala skargę. Postanowieniem Prezydenta W. z dnia [...] r. o sygn. [...] nie wyrażono zgody na umorzenie Z. M. i I. O. zaległości w podatku od darowizny. Organ podatkowy nie dopatrzył się, bowiem, aby sprawie miały miejsce nadzwyczajne okoliczności, czy zdarzenia losowe, uzasadniające udzielenie tego rodzaju ulgi. Także sytuacja materialna stron, która choć mogła być uznana za trudną w ich odczuciu, obiektywnie nie była na tyle zła, aby zapłata podatku zagroziła ich egzystencji, w szczególności w porównaniu z sytuacją finansową innych podatników gminnej społeczności. Zarówno darczyńcy, jak i osoba obdarowana, zobowiązani solidarnie do uregulowania podatku, posiadali źródła dochodu. Z. M. pobierał świadczenie rentowe, a jego żona wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia w A. Również obdarowana I. O. i jej mąż uzyskiwali dochód z tytułu zatrudniania. Naczelnik Urzędu Skarbowego W., zgodnie ze stanowiskiem Prezydenta, odmówił umorzenie zaległości podatkowej. Podatnik korzystając z przysługującego mu trybu odwoławczego złożył kolejno odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej, a następnie zaskarżył decyzję Dyrektora Izby do sądu administracyjnego. WSA we Wrocławiu oddalił skargę uznając, iż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa. Sądowej kontroli poddane zostało także przedmiotowe postanowienie Prezydenta, które Podatnik zaskarżył po 2 latach od wydania, składając skargę bezpośrednio w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu. Sąd postanowieniem z dnia 19.09.2005r sygn. akt ISA/Wr 934/05 odrzucił skargę. Postanowieniem z postanowieniem z dnia [...] r. (nr [...]) nr Prezydent Miasta W. uzupełnił z urzędu swoje postanowienie o pouczenie o trybie zaskarżenia. Korzystając z pouczenia Podatnik, pismem z dnia [...] r., zwrócił się z wnioskiem o usunięcie naruszenia prawa w postanowieniu Prezydenta W. z dnia [...] r zarzucając, iż nie umorzenie podatku od darowizny naruszyło jego prawo do godnego życia. Organ po ponownym przeanalizowaniu okoliczności sprawy uznał, iż nie ma podstaw do uwzględnienia przedstawionego w piśmie zarzutu, ponieważ postanowienie Prezydenta wydane zostało w oparciu o obowiązujące w tej materii procedury i przepisy prawa, a mianowicie na podstawie art. 209 Ordynacji podatkowej, w związku z art. 18 ustawy - o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Natomiast podstawę rozstrzygnięcia, zawartego w kwestionowanym postanowieniu, stanowił przepis art. 67§ 1 Ordynacji podatkowej, Organ wskazał, że przepis ten skonstruowany jest na zasadzie uznania administracyjnego, co pozwala organowi uwzględniać sytuacje nadzwyczajne, nie przewidziane w przepisach prawa regulującego powstanie obowiązku podatkowego, ale nie obliguje organu podatkowego do zastosowania ulgi. Daje mu jedynie takie uprawnienie, jeżeli wystąpią pewnego rodzaju zdarzenia i okoliczności nadzwyczajne, których ocena należy do organu podatkowego rozstrzygającego o uldze. Organ wskazał na te same okoliczności, co w postanowieniu o odmowie udzielenia ulg. Wskazał też, że podawane przez Strony argumenty w postaci konieczności spłaty kredytów i pożyczek, zaciągniętych na remont nieruchomości oraz ponoszenia wysokich kosztów eksploatacji nieruchomości, nie mogły stanowić przesłanki warunkującej umorzenie, ponieważ tego rodzaju wydatki związane są ze zwykłym zarządem i nie mieszczą się w sferze okoliczności nieprzewidzianych. Organ podatkowy podejmując rozstrzygnięcie uwzględnił również okoliczności powstania samego zobowiązania podatkowego. Podatek od darowizny był konsekwencją zawarcia wcześniej przemyślanej i uzgodnionej umowy darowizny, co powinno wskazywać na gotowość Stron do poniesienia tego rodzaju wydatków, zwłaszcza, że jako zobowiązanie solidarne, oznaczało rozłożenie ciężaru jego zapłaty na wszystkie Strony zawartej umowy cywilnoprawnej. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący powtórzył wnioski i zarzuty odwołania, podtrzymując dotychczasową argumentację i wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia .Zarzucił naruszenie art. 67a Ordynacji podatkowej oraz naruszenie art. 2, art. 32 oraz art. 82 Konstytucji RP naruszenie podstawowego prawa człowieka - prawa do godnego życia Skarżący wskazał, iż istnieje ważny interes podatnika, który winien skutkować umorzeniem podatku od darowizny, gdyż skarżący zadłużył się po to, aby stworzyć młodemu małżeństwu właściwe warunki mieszkaniowe, by było zainteresowane posiadaniem dzieci. Polityka prorodzinna powinna obecnie wysunąć się na plan pierwszy, a Prezydent W. nie doszukał się tutaj nadzwyczajnych okoliczności. Ponadto w uzasadnieniu zarzutów skarżący wskazał, że jeżeli w Konstytucji RP jest mowa o obowiązku każdego obywatela troszczyć się o dobro wspólne, to tej troski władze W. w jego przypadku nie okazały, egzekwując podatek od darowizny W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Ustosunkowując się do podniesionych zarzutów wywodził, że uiszczanie podatków jest jednym z podstawowych obowiązków każdego podatnika, a umorzenie podatku stanowi wyjątek od tej ogólnej zasady i może nastąpić wyłącznie w przypadku zajścia szczególnych okoliczności. Podkreślił, że podatnikowi nie przysługuje prawo do uzyskania umorzenia podatku, nawet w sytuacji, gdy w jego subiektywnej ocenie istnieje ważny interes, stanowiący przesłankę umorzenia. Zgodnie z art. 84 Konstytucji RP każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie. Konstytucja nakłada, zatem obowiązek uiszczania podatków, który jest jednym z podstawowych obowiązków konstytucyjnych. Także zasady równości i sprawiedliwości społecznej wymagają, aby wszyscy ponosili ciężary publicznoprawne, gdyż tylko w taki sposób Państwo może wykonywać swoje zadania. Dlatego też, nieuzasadnione są zarzuty Skarżącego dotyczące braku prowadzenia przez Prezydenta Miasta polityki prorodzinnej, w szczególności wbrew twierdzeniu skarżącego nie można uznać, iż prowadzenie polityki prorodzinnej powinno skutkować umorzeniem skarżącemu podatku od darowizny, w sytuacji, gdy w toku przeprowadzonego postępowania podatkowego organ podatkowy stwierdził, iż nie ma uzasadnionych przesłanek do umorzenia tego podatku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy podkreślić, iż zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – w skrócie upsa. Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) upsa. Należy również podkreślić, iż zgodnie z art. 134 § 1 upsa, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że decyzja będąca przedmiotem skargi nie narusza prawa. Wbrew twierdzeniom Skarżącego nie można przyjąć, że wydając zaskarżone postanwienie organy naruszyły prawo w zakresie, o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt. 1 upsa. Dlatego też nie zaistniały przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżący, powołując się trudną sytuację finansową i złe warunki bytowe domagał się udzielenia ulgi podatkowej. Organ Gminy, nie kwestionując faktów i danych przytoczonych przez skarżącego uznał, że w jego sytuacji brak jest ważnego interesu podatnika przemawiającego za umorzeniem zaległości. Oceniając prawidłowość zaskarżonej decyzji wskazać należy, że instytucja umorzenia zaległości podatkowej, wymieniona w art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej ( w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonego postanowienia), oparta jest na zasadzie uznania administracyjnego. Oznacza to, że organy podatkowe we własnym zakresie wypracowują reguły umarzania zaległości podatkowej, jednakże nie są zobowiązane do udzielenia takiej ulgi nawet wtedy, gdy stwierdzą zaistnienie takich okoliczności, o jakich mowa w tym przepisie. W takich sprawach kontrola Sądu Administracyjnego jest ograniczona do zbadania, czy organ należycie rozważył kwestię ewentualnego występowania ustawowych przesłanek umorzenia zaległości, o których mowa w art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej, a także - czy wnioski wyciągnięte przez organy z zebranego materiału dowodowego zostały ocenione zgodnie z zasadami logiki. Jeżeli Sąd stwierdzi, że okoliczności te zostały rozważone, a także organ wyczerpująco swoje stanowisko uzasadnił – nie ma podstawy prawnej do ingerowania w treść rozstrzygnięcia, a tym samym w wypracowane przez organy reguły udzielania tego rodzaju ulg."Decyzja o umorzeniu (bądź odmowie umorzenia) zaległości podatkowej wraz z odsetkami wydana na podstawie art. 67 Ordynacji podatkowej ma charakter uznaniowy. Oznacza to, że do organu administracji państwowej należy wybór jednego z możliwych sposobów rozstrzygnięcia sprawy. Sądowa kontrola tego rodzaju decyzji obejmuje samo postępowanie poprzedzające jej wydanie, ale nie rozstrzygnięcie, będące wynikiem dokonania wyboru."( wyrok NSA z 26.09.2003 sygn. akt III SA 2457/02 LEX nr 145036) "Przesłanką umorzenia odsetek skarbowych oraz rozłożenia zaległości podatkowej na raty może być ważny interes podatnika lub interes publiczny. Jeżeli organ podatkowy przeanalizował, czy powyższe przesłanki nie wystąpiły i odpowiednio uzasadnił swoją decyzję, to do niego należy wybór rozstrzygnięcia."( wyrok wsa w Warszawie z 16.06.2004 sygn. akt III SA 444/03 M.Podat. 2004/8/4) W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby organ gminy nie przeprowadził postępowania dowodowego w takim zakresie, jaki był wymagany w tej sprawie, jak również, aby zaskarżone postanowienie nienależycie uzasadniało stanowisko organu. Nie ma też Sąd podstaw do przyjęcia, że organ nie rozważył, czy w sprawie występują ustawowe przesłanki umorzenia zaległości podatkowej. W szczególności Organ obszernie i szczegółowo odniósł się do wszelkich zarzutów podatnika, wskazując przyczyny, dla których uznał, że trudności finansowe i konieczność spłaty zaciągniętych kredytów nie są tożsame z ważnym interesem strony wskazanym w art. 67 Ordynacji podatkowej. Słusznie organ wskazał, ze sytuację życiową i majątkowa Podatnika należy oceniać w odniesieniu do sytuacji innych podatników. Wskazał również, że zobowiązanie podatkowe ( zaległość podatkowa) powstało w wyniku świadomej decyzji Podatnika, który powinien przewidzieć także takie konsekwencje dokonanej darowizny.. Zdaniem Sądu ocena taka nie przekracza granic uznania administracyjnego i zasady swobodnej oceny dowodów. Wobec tego nie można twierdzić, iż decyzja o odmowie udzielenia ulgi została wydana w sposób sprzeczny z prawem. Wskazać przy tym należy, że zgodnie utrwalonymi poglądami orzecznictwa "Wpływy z podatków przeznaczane są na realizację różnych celów społecznych, tak, więc odpowiednio do tej okoliczności odstąpienie od ich poboru musi być uzasadnione wystąpieniem szczególnie ważnych i uzasadnionych, również z punktu widzenia obiektywnych kryteriów, przesłanek udzielenia ulgi." (wyrok WSA w Warszawie z 26.04.2006 sygn. akt III SA/Wa 1318/05 LEX nr 210953) "Stan finansowy i majątkowy dłużnika może stanowić samoistną przesłankę umorzenia zaległości podatkowej, jednakże wybór rozstrzygnięcia należy do organu administracji państwowej. Ocena istnienia okoliczności uzasadniających umorzenie zaległości podatkowej powinna być dokonana według stanu z chwili rozstrzygnięcia, a zdarzenia wcześniejsze mają znaczenie drugorzędne. (wyrok NSA z 31.01.2006 sygn. akt I FSK 570/05 LEX nr 187593) "Sama trudna sytuacja materialna nie może stanowić trwałej podstawy do niepłacenia podatków z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej i domagania się umorzenia powstałych z tego powodu zaległości podatkowych." (wyrok WSA w Warszawie z 10.02.2005 sygn. akt III SA/Wa 2118/04 LEX nr 163812) "Skoro umorzenie zaległości podatkowej oraz zaniechanie poboru podatku jest instytucją nadzwyczajną, to tym samym wypadki społeczne i gospodarcze muszą posiadać tę samą cechę. Zatem za umorzeniem zaległości podatkowej oraz za zaniechaniem poboru podatku przemawiać będą wypadki niezależne od sposobu postępowania podatnika, bądź spowodowane działaniem czynników, na które podatnik nie mógł mieć wpływu. (wyrok NSA z 20.03.2002r sygn. akt I SA/Gd 1563/99 LEX nr 76080). Sam chęć poprawy warunków bytowych lub polepszania bytu rodziny nie może być uznane za okoliczność losową i nie zależną od woli podatnika. Reasumując Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzuty skargi nie są zasadne, gdyż organy w toku postępowania nie naruszyły prawa w zakresie, o jakim mowa na wstępie niniejszych wywodów. Dlatego na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga została oddalona. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.