I SA/Wr 134/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 14 listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2008 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W rozpoznawanej sprawie skarżąca w skardze na oznaczoną w sentencji decyzję wniosła o wstrzymanie jej wykonania wskazując na możliwość wyrządzenia jej znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków. W uzasadnieniu wniosku strona wskazała, że przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest "sytuacja powstała w wyniku oszustwa osób trzecich, a w wyniku której również skarżąca stała się ofiarą". Skarżąca podkreśliła, że nie odniosła korzyści majątkowych z prowadzonej działalności adekwatnych do wymiaru podatku określonego zaskarżoną decyzją, a wydane przez organy podatkowe rozstrzygnięcie narusza prawo. W dalszej kolejności wnioskująca podniosła, że w chwili obecnej jest osobą pozbawioną środków do życia, chorą i w głębokiej depresji, samotnie wychowuje dwoje dzieci, utrzymując się głównie z alimentów od byłego męża i dorywczych prac oraz z pomocy rodziców w podeszłym wieku, nie posiada też żadnych środków pieniężnych i majątku ruchomego, gdyż wszystkie wartościowe rzeczy sprzedała na pokrycie zobowiązań. Skarżąca podkreśliła, że wykonanie zaskarżonej decyzji niesie za sobą ryzyko utraty przez nią zdrowia lub nawet życia oraz odbije się na relacjach z dziećmi, na ich rozwoju oraz "zagrozi kontynuowaniu opieki nad nimi przez matkę w razie pogłębienia się depresji, jak również może mieć istotny wpływ na stan zdrowia rodziców w podeszłym wieku". Końcowo skarżąca wskazała na nieodwracalność skutków związanych z wykonaniem zaskarżonej decyzji w drodze egzekucji administracyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej "p.p.s.a.") wniesienie skargi nie powoduje automatycznie wstrzymania wykonania aktu lub czynności. Po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności. Użyte w przepisie wyrażenie "sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie" oznacza, że orzeczenie dotyczące wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ma fakultatywny charakter, a więc może, lecz nie musi być wydane nawet w wypadku, gdy występują w sprawie przesłanki przewidziane w powołanym wyżej przepisie. Katalog tych przesłanek jest zamknięty. Sąd zatem jest uprawniony rozstrzygnąć wniosek pozytywnie jedynie wówczas, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Inicjatywa w zakresie uprawdopodobnienia okoliczności stanowiących o zasadności wniosku przysługuje wnioskodawcy. W uzasadnieniu rozpatrywanego wniosku skarżąca w pierwszej kolejności wskazała, że za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji przemawia to, iż skarżąca nie odniosła korzyści majątkowych z prowadzonej działalności adekwatnych do wymiaru podatku określonego ww. decyzją, a wydane przez organy podatkowe rozstrzygnięcie, zdaniem strony, narusza prawo. Odnosząc się do powyższego, wskazać należy, że ewentualna sprzeczność decyzji z prawem nie jest okolicznością wskazaną w art. 61 § 3 p.p.s.a., przemawiającą za uwzględnieniem wniosku, a - jak zaznaczono - wyliczenie przesłanek wymienionych w tym przepisie jest wyczerpujące. Sąd w postępowaniu wpadkowym, jakim jest postępowanie w przedmiocie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, nie może dokonywać oceny legalności kwestionowanego skargą aktu i prawdopodobieństwa jego uchylenia, gdyż taka ocena byłaby przedwczesna, a tym samym niedopuszczalna. Sąd zajmując się przedmiotowym wnioskiem nie bada więc prawidłowości decyzji, a jedynie konsekwencje jej wykonania dla sytuacji strony skarżącej. To, czy rzeczywiście istnieją podstawy do uwzględnia skargi, sąd ustala zatem dopiero rozpoznając sprawę merytorycznie. W związku z powyższym, wskazywanie przez stronę na ewentualne nieprawidłowości zaskarżonego aktu, nie może przemawiać za pozytywnych rozstrzygnięciem w przedmiocie wstrzymania jego wykonania. Odnosząc się do dalszej części uzasadnienia wniosku, w której strona wskazała na swoją trudną sytuację życiową, zdrowotną oraz brak środków pieniężnych i majątku, Sąd stwierdza, że strona nie uprawdopodobniła w wystarczający sposób, aby wykonanie decyzji mogło wyrządzić jej znaczną szkodę lub sprowadzić niebezpieczeństwo wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków. Strona udokumentowała wprawdzie fakt choroby syna (padaczka) oraz licznych swoich dolegliwości wymagających konsultacji lekarskich (choroba zwyrodnieniowa stawów biodrowych, skolioza, cukrzyca, konieczność korzystania z pomocy psychiatrycznej/psychologicznej, neurologicznej, konieczność odbywania wizyt ginekologicznych oraz noszenia okularów korekcyjnych), jednakże z akt sprawy wynika, że powyższe okoliczności istnieją od wielu lat, a skarżąca i jej dzieci nie wymagają w chwili obecnej stałej rehabilitacji czy innych świadczeń terapeutycznych. Z załączonych do akt sprawy faktur dokumentujących poniesione przez wnioskującą wydatki na leki wynika, że skarżąca - pomimo iż fatycznie ponosi koszty związane z leczeniem syna chorego na padaczkę, jak również kupuje dla siebie i swoich dzieci leki przepisane przez lekarzy, przeciwgorączkowe, przeciwbólowe, syropy, witaminy, maści (część leków otrzymuje za darmo z "Caritasu") oraz obuwie ortopedyczne dla córki - to wysokość tych wydatków jest nieporównywalnie niższa od kwot, jakie skarżąca przeznacza na kosmetyki i ubrania (nierzadko drogie). Z przedłożonych przez stronę (licznych) faktur i rachunków dokumentujących wydatki skarżącej w miesiącach styczeń-luty 2015 r. wynika, że wnioskująca oprócz znacznej ilości produktów spożywczych kupuje również liczne produkty, których w żaden sposób nie można uznać za "wydatki niezbędne" (np. perfumy "Beyonce", torba "Monnari", spodnie, bluzy i kurtki "Big star", po kilka opakowań kremów, fluidów/pudrów w kremie, kosmetyków do pielęgnacji i układania włosów). W ocenie Sądu, wartym odnotowanie jest też fakt życiowej zaradności skarżącej, która - pomimo kiepskiej kondycji psychicznej (o czym mowa we wniosku) oraz braku stałej pracy - korzysta z pomocy pełnomocnika z wyboru (skarżąca poniosła w miesiącu grudniu koszt "usługi prawniczej" w wysokości 1000 zł), uczęszcza regularnie na darmowy kurs języka angielskiego z "Kapitału Ludzkiego" (dziećmi opiekuje się w tym czasie ktoś z rodziny lub opłacany przez skarżącą opiekun) oraz płatny kurs komputerowy (skarżąca poniosła wydatki na "egzamin Word" we wrześniu 2014 r. - 280 zł, w październiku 2014 r. - 280 zł, w listopadzie 2014 r. - 140 zł, w grudniu 2014 r. - 140 zł), a także korzysta z różnych form pomocy społecznej (otrzymuje zasiłek rodzinny, opiekuńczy oraz leki i ubrania z "Caritasu"). Końcowo wskazać należy, że wykonanie decyzji zawsze powoduje określone konsekwencje finansowe dla strony, jednakże nie zawsze musi się to łączyć z powstaniem nieodwracalnych skutków, czy wyrządzeniem znacznej szkody, zwłaszcza gdy przedmiotem sporu są świadczenia pieniężne, a więc z natury rzeczy świadczenia odwracalne. W wyniku ewentualnego uwzględnienia skargi, nastąpi zwrot należności wraz z odsetkami. Wyjaśnić trzeba, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego, by nie naprawiło. Dodania również wymaga, że faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego wynikającego z ostatecznej decyzji, nawet przy istnieniu trudnej sytuacji materialnej strony, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Trudna sytuacja materialna strony skarżącej może mieć niewątpliwie wpływ na przyznanie prawa pomocy, nie jest zaś wystarczającą okolicznością do wstrzymania wykonania zaskarżonych aktów (por. postanowienie NSA z dnia 22 czerwca 2010 r. sygn. akt I FZ 189/10, czy postanowienie NSA z dnia 30 czerwca 2011 r. sygn. akt II FSK 1224/11, publ. CBOSA). Ponadto zgodnie art. 8-10 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1619 ze zm.) dopuszczalność prowadzenia egzekucji ograniczona jest do zakresu, w jakim nie zostanie zagrożone minimum utrzymania zobowiązanego i osób pozostających według ustawowego obowiązku na jego utrzymaniu. Podsumowując stwierdzić należało, że skarżąca nie wykazała zasadności zastosowania wobec niej ochrony tymczasowej. W tym stanie rzeczy, na podstawie wyżej art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.