I SA/Wr 1411/97
WyrokWSA we Wrocławiu1998-10-23
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydatki na zakup samochodów osobowych, które nie stanowią składników majątkowych podatnika, mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, jeśli nie dopełniono obowiązków wynikających z art. 16 ust. 1 pkt 51 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, w tym nie prowadzono ewidencji przebiegu pojazdów?Ratio decidendi
Wydatki na samochody osobowe, które nie stanowią składników majątkowych podatnika, mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, ale tylko po dopełnieniu obowiązków wynikających z art. 16 ust. 1 pkt 51 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, co obejmuje m.in. prowadzenie ewidencji przebiegu pojazdów. Brak spełnienia tych wymogów uniemożliwia zaliczenie takich wydatków do kosztów uzyskania przychodów.Stan faktyczny
Spółka "C." Sp. z o.o. w Z. została objęta kontrolą skarbową, która wykazała zawyżenie podatku naliczonego do odliczenia w deklaracji VAT za styczeń 1995 r. Dotyczyło to podatku naliczonego od zakupu paliwa i usług remontowych samochodów osobowych, które nie stanowiły składników majątku Spółki i dla których nie prowadzono ewidencji przebiegu pojazdów. Organ pierwszej instancji określił kwotę podatku do zwrotu oraz dodatkowe zobowiązanie. Spółka odwołała się, twierdząc, że jest właścicielem samochodów. Izba Skarbowa uchyliła decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając, że samochody nie zostały ujęte w ewidencji środków trwałych Spółki "C.", a jedynie w ewidencji firmy "K.", która dokonywała odpisów amortyzacyjnych. Spółka nie prowadziła również ewidencji przebiegu pojazdów. W skardze do NSA Spółka podtrzymała swoje stanowisko, kwestionując ustalenia organu odwoławczego dotyczące amortyzacji i własności samochodów.Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę Spółki "C.".Pełny tekst orzeczenia
Do podatnika należy wykazanie, iż stanowi część jego majątku przedmiot, na który czyni wydatki. Istnieje możliwość zaliczenia w koszty wydatków poczynionych na samochody osobowe nie stanowiące składników majątkowych podatnika, lecz po dopełnieniu obowiązków wynikających z art. 16 ust. 1 pkt 51 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482 ze zm./.
Inspektor Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej w J. decyzją z dnia 28 marca 1997 r. określił kwotę podatku do zwrotu na rachunek bankowy "C." Spółka z o.o. w Z. w wysokości 211,56 złotych z tytułu rozliczenia podatku od towarów i usług za styczeń 1995 r. oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie w tym podatku w kwocie 38,20 złotych, co stanowi 30 procent kwoty zawyżenia podatku naliczonego za ten miesiąc. W wyniku przeprowadzonej kontroli skarbowej ustalono, że Spółka "C." w rozliczeniu podatku VAT za styczeń 1995 r. zawyżyła podatek naliczony do odliczenia na kwotę 124,44 złotych. Korekta ta dotyczy podatku naliczonego od zakupów paliwa i usług związanych z bieżącymi remontami samochodów osobowych nie stanowiących składników majątku Spółki, dla których nie była prowadzona ewidencja przebiegu pojazdów. Spółka naruszyła zatem przepis art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./. W sytuacji wykazania w deklaracji za styczeń 1995 r. zawyżonej kwoty podatku naliczonego, na podstawie art. 27 ust. 5 powołanej ustawy należało ustalić dodatkowe zobowiązanie podatkowe jako 30 procent kwoty zawyżenia.
Odwołując się od powyższej decyzji "C." Spółka z o.o. w Z. wywodziła, iż ustalenie jakoby nie była właścicielem samochodów osobowych, jest niezgodne ze stanem faktycznym. Kontrahent skarżącej, firma "K." w K. potwierdziła, że przedmiotowe samochody są składnikami majątku Spółki "C." i zostały zakupione z jej środków. Jednakże ze względu na brak osobowości prawnej na terenie Niemiec, Spółka "C." rozlicza zakupione przez siebie samochody za pośrednictwem Spółki "K.". Wszystkie składniki majątkowe zakupione przez "C." a dotyczące realizacji kontraktów w Niemczech wykonywanych za pośrednictwem firmy "K." - znajdują się na stanie majątkowym Spółki "K.", mimo ich nabycia przez Spółkę "C." ze środków własnych. W tej sytuacji sposób rozliczania przez "C." wydatków na samochody uzasadnia zaliczenie wydatków w tym przedmiocie do kosztów uzyskania przychodów, bez potrzeby prowadzenia dodatkowej ewidencji faktycznego przebiegu pojazdów i porównywania jej z poniesionymi wydatkami.
Izba Skarbowa w J. decyzją z dnia 20 czerwca 1997 r. uchyliła zaskarżoną decyzję i określiła zobowiązanie Spółki "C." za styczeń 1995 r. w następujących wielkościach:
- podatek należny - 6.653 złotych
- podatek naliczony - 14.864 złotych
- kwota do zwrotu na rachunek bankowy podatnika - 8.211 złotych
Stwierdził organ odwoławczy, że materiał dowodowy sprawy potwierdza jedynie fakt nabycia przedmiotowych samochodów z własnych środków Spółki, co jednakże nie ma znaczenia, skoro nie ujęto ich w ewidencji środków trwałych. Wprowadzone zostały natomiast do ewidencji "K." S.A. w K., które dokonuje od przedmiotowych samochodów odpisów amortyzacyjnych. Ponadto Spółka nie prowadziła ewidencji dla ustalenia faktycznego przebiegu pojazdów w myśl wytycznych Ministra Finansów z dnia 16 kwietnia 1993 r. w sprawie stosowania wzoru ewidencji przebiegu pojazdów /Dz.Urz. MF nr 10 poz. 44/. W tej sytuacji kwota podatku naliczonego w wysokości 124,40 złotych nie może pomniejszać podatku należnego. Jednocześnie uznała Izba Skarbowa, że brak jest w sprawie niniejszej podstaw do zastosowania przepisu art. 27 ust. 5 ustawy o podatku od towarów i usług w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 1997 r., ponieważ nie stwierdzono naruszenia obowiązków z art. 27 ust. 4 ustawy, co przesądza o niespełnieniu warunków z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1996 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym i o zmianie ustawy karnej skarbowej /Dz.U. nr 137 poz. 640/. Z tych względów uchylono zaskarżoną decyzję w części dotyczącej kwot zobowiązania dodatkowego.
W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję ostateczną Spółka "C." domagała się jej uchylenia z podtrzymaniem zarzutów i argumentacji podniesionej w odwołaniu. Zarzucała, iż bez podstawy faktycznej organ odwoławczy ustalił, jakoby przedmiotowe samochody były amortyzowane w Spółce "K.". Amortyzacja ta w rzeczywistości stanowiła jednorazowe umorzenie wartości samochodów w 100 procent a następnie zrefundowanie poniesionego kosztu na Spółkę. Skarżąca wskazywała na treść umowy zawartej między Spółkami "K." i "C.", z której ma wynikać tytuł własności skarżącej do przedmiotowych samochodów.
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wnosił o jej oddalenie z podtrzymaniem stanowiska zajętego w sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpatrzeniu stanu faktycznego i prawnego sprawy zważył:
Według przepisu art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./, nie stosuje się obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego do nabywanych przez podatnika towarów i usług, którymi rozporządzono w sposób nie pozwalający na zaliczenie poniesionych wydatków do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym.
Ogólna zasada sformułowana w przepisie art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482 ze zm./ pozwala na uznanie za koszty uzyskania przychodów tych wszystkich kosztów, które zostały poniesione w celu uzyskania przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 ustawy. Można zatem stwierdzić, iż wydatki dokonywane m.in. na przedmioty stanowiące składniki obcego majątku - nie stanowią kosztów uzyskania przychodów, chyba że będą odpowiadały wymogom z art. 16 ust. 1 ustawy.
Do podatnika zatem należy wykazanie, iż stanowi część jego majątku przedmiot, na który czyni wydatki. Tymczasem w sprawie niniejszej nie jest oczywisty tytuł własności Spółki odnośnie przedmiotowych samochodów. Z materiału dowodowego sprawy wynika, że skarżąca Spółka prowadziła roboty na terenie Niemiec, działając przez pośredniczącą Spółkę Akcyjną "K." jako organizatora prac w eksporcie. W tym czasie doszło do nabycia przedmiotowych samochodów, które zostały zarejestrowane na Spółkę "K." w niemieckim organie komunikacyjnym. Samochody ujęto również w ewidencji środków trwałych Spółki "K." Według oświadczenia Prezesa skarżącej Spółki, złożonego w toku postępowania przed Inspektorem Kontroli Skarbowej, Spółka "K." dokonuje również amortyzacji tych samochodów. Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym Prezes strony skarżącej skonkretyzował swoje oświadczenie w ten sposób, że natychmiast po wpisaniu do ewidencji środków trwałych "K." samochody zostały poddane całkowitej amortyzacji, a wartość ich nabycia obciążyła w całości konto skarżącej. Oświadczył również, iż zakupu samochodów dokonywał osobiście, za środki stanowiące zysk Spółki wypracowany w eksporcie, posługując się pełnomocnictwem Spółki "K." upoważniającym do nabycia samochodów, zaś faktury wystawiono na Spółkę "K.". Przedmiotowe samochody zostały nabyte dla potrzeb robót eksportowych i nadal pozostają w rejestrze organów niemieckich do spraw komunikacji. Z dołączonego przez skarżącą odręcznego zestawienia wynika ponadto, że kupna samochodów, określonego jako zakup w koszty kontraktu, dokonano za gotówkę.
Jeżeli nawet w stosunkach między Spółką "K." a stroną skarżącą jest niesporne, iż to skarżąca jest właścicielem przedmiotowych samochodów, to fakt ten nie stanowi wystarczającej przesłanki dla polskich organów podatkowych dla uznania wydatków dokonywanych na samochody w zakresie działalności prowadzonej w kraju - za koszty uzyskania przychodów. Samochody te zostały nabyte dla potrzeb robót prowadzonych w Niemczech, zaś sposób ich nabycia, ujęcie w ewidencji środków trwałych Spółki "K." a wreszcie rejestracja na terenie Niemiec miała służyć postępowaniu między Spółką "K." a niemieckimi organami podatkowymi. Do czasu uregulowania przez skarżącą Spółkę stanu prawnego samochodów, na terenie kraju muszą być one traktowane jako obce środki trwałe w posiadaniu skarżącej.
Istnieje oczywiście możliwość zaliczenia w koszty wydatków poczynionych na samochody osobowe nie stanowiące składników majątkowych podatnika, lecz po dopełnieniu obowiązków wynikających z powołanego przepisu art. 16 ust. 1 pkt 51 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Jest jednak w sprawie niesporne, że strona skarżąca, nie widząc potrzeby dostosowania działań do wymogów tego przepisu, nie prowadziła ewidencji przebiegu pojazdów. Zatem i na tej podstawie prawnej skarżąca Spółka nie może domagać się uznania wydatków na przedmiotowe samochody za koszty uzyskania przychodów.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę Spółki "C." za bezzasadną co musiało skutkować jej oddaleniem po myśli przepisu art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło