I SA/Wr 1467/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Henryka Łysikowska po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2012r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. M.- L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzących z nieujawnionych źródeł przychodów w rok 2004 postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. W dniu [...] października 2011r. do tut. Sądu wpłynął wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazano, że skarżąca wraz z mężem i dwójka dzieci utrzymuje się z osiąganego z działalności gospodarczej męża dochodu w kwocie 2.300,00 zł miesięcznie. Skarżąca wskazała, że dzieci często chorują, co powoduje dodatkowe wydatki. Wniosek skarżącej został prawomocnie oddalony. W dniu [...] marca 2012r. do tut. Sądu na urzędowym formularzu PPF wpłynął kolejny wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca ponownie podniosła, że rodzina pozostaje na wyłącznym utrzymaniu jej męża, a na leczenie dzieci przeznaczane są znaczne wydatki. Skarżąca do wniosku nie załączyła żadnych rachunków dokumentujących wydatki na opiekę medyczną. Podała, że z tytułu wykonywanej pracy jej mąż osiąga obecnie dochód w kwocie 6.000,00 zł miesięcznie. Postanowieniem z dnia 24 maja 2012 r. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu odmówił przyznania prawa pomocy. W sprzeciwie z dnia [...] czerwca 2012r. od powyższego orzeczenia skarżąca podała, że na leczenie dzieci wydaje miesięcznie odpowiednio 140 zł i 150 zł. Nie posiada jednak na tą okoliczność żadnych dokumentów. Nadto w załączniku do pisma przewodniego z dnia [...] czerwca 2012r. skarżąca podała, że koszt utrzymania jej rodziny, w tym opłaty za mieszkanie, wynoszą 1.200,00 – 1.500,00 zł miesięcznie, odrębnie od powyższego - koszt wyżywienia, ubrania, środków higieny 1500,00 – 2.000,00 zł miesięcznie, koszt leczenia chorującego na łuszczycę dziecka w okresach zaostrzenia choroby wynosić może nawet 65 zł na 2-3 dni. Na opłaty na ZUS, zapłatę podatków, usługi rachunkowe, dzierżawę i prąd przeznaczana jest kwota 2.000,00 zł miesięcznie. Skarżąca wskazała również, że rodzina ponosi koszt utrzymania działki budowlanej. Do pism skarżąca załączyła rachunki dokumentujące opłaty za media, składek na ZUS, dwa paragony za zakup towarów w sklepie sportowym i obuwniczym, dowód zapłaty KP za usługi rachunkowe za miesiąc luty 2012r., odpis księgi wieczystej nieruchomości oraz zeznanie podatkowe PIT-36 męża skarżącej S. M., z którego wynika, że w 2011r. osiągnął on przychód w kwocie nieco ponad 150.000,00 zł i dochód (po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne oraz podatku) – nieco ponad 65.000,00 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Rozpoznając niniejszą sprawę wskazać należy, że złożony przez skarżącą wniosek jest kolejnym w przedmiocie przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 26 stycznia 2012 r. sygn. akt II FZ 18/12 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącej na postanowienie tut. Sądu z dnia 5 grudnia 2011 r. oddalające wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy. W następstwie powyższego skarżąca zarządzeniem z dnia 13 lutego 2012 r. została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 400 zł. W odpowiedzi na to wezwanie skarżąca na urzędowym formularzu PPF w dniu [...] marca 2012 r. złożyła kolejny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, który postanowieniem Referendarza sądowego został oddalony. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej zwanej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W związku z tym, że w rozpatrywanej sprawie brak jest podstaw do odrzucenia sprzeciwu, wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w podlega rozpoznaniu przez sąd. Zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Zgodnie z regulacją art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy może zostać przyznane, gdy osoba fizyczne wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Podkreślić należy, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 p.p.s.a.). Zaznaczyć należy także, że prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. W orzecznictwie sądowym powszechnie prezentowane jest stanowisko, że przyznanie prawa pomocy powinno mieć charakter wyjątkowy i powinno być stosowane w stosunku do osób pozostających w faktycznym ubóstwie. Prawo pomocy powinno być więc udzielane przede wszystkim osobom bez źródeł stałego dochodu oraz bez majątku, które ze względu na okoliczności życiowe są pozbawione środków do życia, bądź też ich środki są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. W rozpoznawanej sprawie skarżąca nie powołała żadnych nowych okoliczności kształtujących stan faktyczny sprawy, w zakresie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zaznaczyć należy, że warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, że występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. W rozpoznawanej sprawie skarżąca nie wykazała, że jej sytuacja uległa pogorszeniu. Przeciwnie, we wniosku z [...] października 2011r. podała, że jej dochód wynosi 2.300,00 zł miesięcznie, obecnie, we wniosku z dnia [...] marca 2012r., podaje, że osiąga dochód w kwocie 6.000,00 zł miesięcznie. Kwestię wydatków związanych z leczeniem dzieci skarżąca podniosła już uprzednio. Wskazać również należy, że z dokumentów przesłanych przez skarżącą wynika, że jej mąż prowadzi zyskowną działalność gospodarczą, z której osiąga przychód w kwocie ponad 150.000,00 zł rocznie. Reasumując, prawo pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania sądowego ze środków publicznych i przez to zwolnienie z obowiązków ponoszenia kosztów postępowania sądowego powinno się sprowadzać wyłącznie do przypadków, w którym zdobycie przez stronę środków do sfinansowania udziału w tym postępowaniu jest niemożliwe (tak też postanowienie Wsa we Wrocławiu z dnia 2009-03-09 sygn. akt II SAB/Wr 32/08, LEX nr 603148). Skarżąca nie wykazała zaś, że nie jest w stanie zgromadzić środków na pokrycie kosztów sądowych, które w postępowaniu sądowoadministracyjnym zwykle ograniczają się do wpisu sądowego (w niniejszej sprawie – 400,00 zł). Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 260 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.