I SA/Wr 1480/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Semiczek po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku strony skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego za 2014 r. postanawia: odmówić przywrócenia terminu. Uzasadnienie W sprawie, postanowieniem z dnia 10 stycznia 2017 r. Wojewódzki Sad Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę M. K., z uwagi na wniesienie jej z uchybieniem terminu. Na wymienione postanowienie Sądu skarżący złożył w ustawowym terminie pismo procesowe zatytułowane "Zażalenie", w którym sformułował wnioski o przyznanie prawa pomocy i przywrócenie terminu "do dokonania opłaty". Jednocześnie skarżący wskazał, że omyłka w terminie do złożenia skargi była spowodowana trudnościami w prowadzeniu firmy. Postanowieniem z dnia 2 maja 2017 r. referendarz sądowy - po rozpoznaniu wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata - uwzględnił jedynie wniosek w zakresie ustanowienia adwokata. Na wezwanie Sądu, ustanowiony w sprawie pełnomocnik z urzędu wyjaśnił w piśmie z 1 sierpnia 2017 r., że złożone przez skarżącego "zażalenie" stanowi w istocie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Uzasadniając wniosek pełnomocnik wskazał, że skarżący z powodu podeszłego wieku ([...] lat), braku fachowej pomocy prawnej oraz licznych ciężkich chorób na jakie cierpi, nie ponosi winy w przekroczeniu terminu do wniesienia skargi. Sprecyzował, że w październiku 2016 r. nasiliła się choroba serca na jaką cierpi skarżący. W tym czasie był on wielokrotnie badany oraz przebywał długotrwale w szpitalu, co znajduje potwierdzenie w załączonych dokumentach. Stan zdrowia skarżącego od tego czasu nie uległ poprawie, a w ostatnim czasie przeszedł operację oczu. Skarżący cierpi również na zmiany zwyrodnieniowe kolan, które uniemożliwiają mu sprawne poruszanie się. Zdaniem pełnomocnika, miernik staranności przy ocenie braku winy w uchybieniu terminowi, powinien, poza stanem zdrowia skarżącego, uwzględniać również jego wiek oraz fakt, że przy wnoszeniu skargi oraz pisma z dnia 3 lutego 2017 r. nie korzystał on z pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Do wniosku zostały załączone kserokopie następującej dokumentacji medycznej: wynik badania "TK serce naczyń wieńcowych" z 24 listopada 2016 r., wynik badania z krwi z 17 listopada 2016 r., wynik badania "MR staw kolanowy bez i z kontrastem" z 21 lutego 2017 r., wynik badania "RTG stawu kolanowego AP i boczne" z 6 lipca 2016 r., wynik badania stawu kolanowego bez daty, skierowania na próbę wysiłkową na dzień 3 października 2016 r. i USG serca w dniu 19 października 2016 r., wynik badania echokardiograficznego z 19 października 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Przepisy art. 86 i art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369; dalej: p.p.s.a.), przewidują możliwość przywrócenia terminu w sytuacji, gdy strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy i gdy uprawdopodobni okoliczności wskazujących na brak jej winy w uchybieniu terminu oraz gdy wniosek o przywrócenie terminu zostanie złożony w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu i wraz z tym wnioskiem zostanie dopełniona czynność, dla której termin był wyznaczony. Z treści cytowanych przepisów wynika, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i tylko kumulatywne zaistnienie przywołanych przesłanek może stanowić podstawę faktyczną i prawną do wydania przez sąd administracyjny postanowienia o przywróceniu wnioskodawcy terminu do dokonania czynności procesowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, art. 87, Nb 1). Brak winy w uchybieniu terminu winien być oceniany w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od osoby dbającej należycie o swoje interesy. Z brakiem winy mamy do czynienia tylko w przypadku zaistnienia okoliczności niezależnych od strony, które są niemożliwe do przezwyciężenia nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 maja 2014 r. sygn. akt II GZ 223/14, LEX nr 1465314; z dnia 3 września 2010 r. sygn. akt I OZ 655/10, LEX nr 741901; z dnia 13 września 2012 r. sygn. akt II FZ 689/12, LEX nr 1223294). Do takich przeszkód zalicza się m.in. stany nadzwyczajne, problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (zob. postanowienie NSA z dnia 8 sierpnia 2012 r. sygn. akt II GZ 257/12, LEX nr 1223957). Sąd badając wniosek o przywrócenie terminu w pierwszej kolejności ma obowiązek ustalić, czy wnioskodawca wniósł go w terminie przewidzianym w art. 87 § 1 p.p.s.a. Jak wynika z uzasadnienia wniosku oraz akt niniejszej sprawy, skarżący o uchybieniu terminu dowiedział się w dniu 30 stycznia 2017 r., kiedy doręczono mu odpis postanowienia Sądu odrzucającego skargę. Zażalenie, które stanowi wniosek o przywrócenie uchybionego terminu i które zostało uzupełnione pismem z dnia 1 sierpnia 2017 r., zostało złożone w dniu 6 lutego 2017 r. (k. 16 akt), a zatem wnioskodawca zachował siedmiodniowy termin, określony w art. 87 § 1 p.p.s.a. W ocenie Sądu, przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, nie zasługuje na uwzględnienie. Przypomnieć należy, że termin do wniesienia skargi na opisaną w sentencji niniejszego postanowienia decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] r. upływał z dniem 21 października 2016 r. Przedmiotowa skarga została wyodrębniona z jednego pisma, w którym skarżący zaskarżył trzy decyzje wskazanego organu. Przy czym pozostałe dwie decyzje, wydane w dniu 15 września 2016 r., zostały zaskarżone w terminie, a sprawy z tych skarg zostały merytorycznie rozpoznane w dniu 29 czerwca 2017 r. (sprawy o sygn. akt I SA/Wr 1478/16 i I SA/Wr 1479/16). Jako okoliczności, które zdaniem skarżącego skutkowały niezawinionym uchybieniem terminu do wniesienia skargi, wskazano stan zdrowia (m.in. wielokrotne badania oraz długotrwałe przebywanie w szpitalu w październiku 2016 r.), podeszły wiek oraz brak profesjonalnej pomocy prawnej. Natomiast w "zażaleniu" jako przyczynę uchybienia rzeczonemu terminowi, skarżący wskazał na trudności w prowadzeniu firmy. Oceniając argumentację wniosku i treść dołączonej do niego dokumentacji lekarskiej, a także treść akt sprawy, Sąd stwierdza, że nie uprawdopodobniają one braku winy skarżącego w uchybieniu terminowi do wniesienia skargi. Wbrew twierdzeniu pełnomocnika wskazywana okoliczność choroby skarżącego, czy podeszły wiek, nie uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu. Z dołączonej dokumentacji lekarskiej nie wynika bowiem, by skarżący w październiku 2016 r. przebywał "długotrwale w szpitalu" – brak jest potwierdzenia w tym zakresie. Natomiast w miesiącu tym, w dniach 3 i 19 października miał planowane badania lekarskie, tj. odpowiednio - próbę wysiłkową i USG serca. Brak jest też potwierdzenia, że schorzenia stawu kolanowego uniemożliwiają skarżącemu poruszanie się, zwłaszcza, że skarga została złożona przez skarżącego osobiście w siedzibie organu. W kwestii stanów chorobowych w kontekście przyczyn uchybienia terminowi wskazać należy, o czym już wspomniano wyżej, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu w ujęciu art. 86 § 1 p.p.s.a. zalicza się między innymi chorobę, ale nie każdą, a wyłącznie taką, która miała nagły i obłożny charakter (powodując zwłaszcza konieczność hospitalizacji) i nie pozwalała na wyręczenie się inną osobą (por. np. wyrok NSA z dnia 1 marca 1999 r. sygn. akt II SA 45/99; postanowienie NSA z dnia 6 listopada 2007 r. sygn. akt II OZ 1070/07, publ. CBOSA). W ocenie Sądu, przedstawiona przez skarżącego dokumentacja lekarska w żadnej sposób nie wskazuje na to, by złożenie skargi po terminie, wynikało z nagłej i obłożnej choroby. Do takich nie zalicza się bowiem planowanych wizyt lekarskich i badań. Podobnie, do przyczyny usprawiedliwiającej brak zawinienia w uchybieniu terminowi, nie można zakwalifikować w omawianym przypadku, brak pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Z akt sprawy wynika bowiem, że skarżący, mimo podeszłego wieku, zna swoje prawa jako strony postępowania i rozumie pouczenia zawarte w pismach procesowych, o czym świadczy m.in. terminowe złożenie odwołania od decyzji organu podatkowego pierwszej instancji, czy zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi, które później okazało się wnioskiem o przywrócenie uchybionego terminu, a także terminowe złożenie skarg w sprawach I SA/Wr 1478/16 i I SA/Wr 1479/16. Ponadto, w tak ukształtowanych okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy, oczywistym jest, że ogólne stwierdzenie skarżącego o trudnościach w prowadzeniu firmy, również nie spełnia przesłanki usprawiedliwiającej uchybienie terminowi. Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdza, że skarżący nie podał obiektywnych okoliczności świadczących o tym, że istniały niezależne od niego przeszkody uniemożliwiające mu podjęcie czynności procesowej, polegającej na wniesieniu skargi w terminie. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.