I SA/Wr 1504/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia 8 października 2012 r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za kwiecień 2009 r. postanawia: zawiesić postępowanie sądowe Przedmiotem skargi A.C. jest decyzja Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia 8 października 2012 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia 11 lipca 2012 r., nr [...] określającą skarżącemu zobowiązanie w podatku akcyzowym za kwiecień 2009 r. Z ustaleń faktycznych wynika, że A.C. prowadził działalność gospodarczą pod firmą "A." A.C. w zakresie handlu wyrobami ropopochodnymi, w tym olejem opałowym. W trakcie prowadzonego w stosunku do A.C. postępowania kontrolnego, mającego na celu weryfikację obrotu paliwami za okres od 1 marca do 31 grudnia 2009 r., organ podatkowy pierwszej instancji stwierdził, iż zarówno oświadczenia nabywców oleju opałowego jak i zestawienia oświadczeń (w zakresie m.in. określenia przeznaczenia wyrobów, których oświadczenie dotyczy oraz miejsca, gdzie znajdują się urządzeń grzewcze) nie spełniają wymogów określonych w ustawie o podatku akcyzowym. W związku z powyższym organ podatkowy uznał, iż A.C. nie zachował warunków określonych w art. 89 ust. 6 i ust. 14 i ustawy o podatku akcyzowym i tym samym stracił uprawnienie do zastosowania stawki akcyzy określonej w art. 89 ust.1 pkt 9, stając się tym samym podatnikiem podatku akcyzowego zobowiązanym do złożenia deklaracji i zapłaty podatku akcyzowego zgodnie z art. 89 ust. 16 ustawy o podatku akcyzowym w wysokości 1822,00 zł/1000 litrów. Powyższa okoliczność stanowiła podstawę do wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie, a następnie wydania przez Naczelnika Urzędu Celnego decyzji z dnia 18 kwietnia 2011 r. określającej skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym. Decyzja ta została - w toku instancyjnej kontroli - uchylona przez decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 15 lipca 2011 r, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania. W ocenie organu odwoławczego, w stanie faktycznym sprawy brak było podstaw do kwestionowania poprawności zestawień oświadczeń. W konsekwencji, brak było podstaw prawnych do zastosowania wyższej stawki podatku akcyzowego w oparciu o tę właśnie przesłankę. Jednocześnie, organ odwoławczy zlecił organowi podatkowemu pierwszej instancji rzetelną weryfikację danych zawartych w oświadczeniach składanych przez nabywców oleju opałowego, z którymi handlował podatnik, celem ustalenia, czy oświadczenia te spełniają pod względem formalnym ustawowe wymogi, warunkujące zastosowanie obniżonej stawki podatku akcyzowego. Ponownym rozpoznaniu sprawy Naczelnik Urzędu Celnego w dniu 9 marca 2012 r. wydał decyzję nr [...] określającą skarżącemu zobowiązanie w podatku akcyzowym. Postanowieniem z dnia 8 czerwca 2012 r., nr [...] Dyrektor Izby Celnej zwrócił sprawę w celu dokonania wymiaru uzupełniającego w zakresie akcyzy oraz dokonania w tym zakresie zmiany dotychczasowej decyzji. Decyzją z dnia 11 lipca 2012 r., nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego określił skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym. Organ pierwszej instancji przyjął, że w odniesieniu do części sprzedanego oleju opałowego podatnikowi nie przysługiwało prawo do zastosowania obniżonej stawki podatkowej, lecz należało wyrób akcyzowy w podanej wyżej ilości opodatkować według wyższej stawki 1822 zł/1000 l. Uzasadniając wyrażone stanowisko organ podatkowy podniósł, że część oświadczeń nie spełnia niezbędnych wymogów formalnych, albowiem nie zawiera w swej treści wskazania na typ urządzenia grzewczego, jak również, brak w nich czytelnego podpisu nabywcy. Stanowisko wyrażone przez Naczelnika Urzędu Celnego utrzymał w mocy Dyrektor Izby Celnej, o czym orzekł w objętej zarzutami skargi decyzji z dnia 8 października 2012 r., nr [...]. Organ odwoławczy podkreślił, że podmiot sprzedający olej opałowy na cele opałowe, by móc skorzystać z preferencji podatkowej powinien uzyskać od nabywcy oświadczenie o przeznaczeniu tego wyrobu na cele określone w ustawie, które to oświadczenie powinno zawierać dodatkowo wszystkie elementy określone w ustawie z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2009 r. Nr 3, poz. 11 ze zm.), zwanej dalej u.p.a. Przy czym, jak stwierdził Dyrektor Izby Celnej, w przepisach podatkowych brak jest procedury która dopuszczałaby późniejsze (tj. już po sprzedaży) uzupełnianie takiego oświadczenia o niezbędne elementy treściowe. Na tej podstawie skonstatował, że w przypadku niespełnienia przez oświadczenie (w chwili sprzedaży) niezbędnych wymogów ustawowych, powstanie obowiązek podatkowy w rozumieniu art. 10 ust. 8 u.p.a., do którego będzie mieć zastosowanie sankcyjna stawka akcyzy o jakiej mowa w treści art. 89 ust. 4 pkt 1 u.p.a. W skardze na to rozstrzygnięcie, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarżący wniósł o uchylenie decyzji obu instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. Formułując zarzuty skargi wskazał na naruszenie: - art. 89 ust. 16 ustawy o podatku akcyzowym poprzez jego błędną wykładnię; - art. 32 Konstytucji RP poprzez zastosowanie wobec podatnika sankcji niewspółmiernej do stopnia zawinienia; - art. 122, art. 187, art. 191 oraz art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm., zwanej dalej O.p.) poprzez uznanie, że niespełnienie warunku określonego w art. 89 ust. 14 ustawy o podatku akcyzowym jest wystarczające do zastosowania skutków podatkowych określonych w art. 89 ust. 16 ustawy; - art. 121 § 1 O.p. poprzez naruszenie "naczelnej wartości kryjącej się pod pojęciem interesu publicznego". Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a.) Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Jak wskazuje się w orzecznictwie, przez kwestię wstępną o jakiej mowa w powołanym przepisie należy rozumieć zagadnienie, którego rozstrzygnięcie jest niezbędne dla sformułowania wypowiedzi, czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2007 r., sygn. akt II OSK 694/06; LEX nr 338509). Naczelny Sąd Administracyjny zwraca przy tym uwagę na zasadność szerokiego rozumienia użytego w komentowanym pkt 1 § 1 art. 125 p.p.s.a. pojęcia "rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania", tj. wykraczającego poza tradycyjne rozumienie prejudycjalności postępowania. Jak wielokrotnie podkreślał Naczelny Sąd Administracyjny, ocena celowości zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie pkt 1 § 1 art. 125 p.p.s.a. powinna być dokonywana z punktu widzenia wystąpienia w przyszłości przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego, zakończonego zaskarżoną decyzją lub innym aktem jak i przesłanek do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego na skutek rozstrzygnięcia wydanego w innym już toczącym się postępowaniu. Względy sprawiedliwości oraz ekonomii procesowej mogą zatem przemawiać za potrzebą zawieszenia postępowania w razie badania przez Trybunał Konstytucyjny kwestii zgodności z Konstytucją lub aktami wyższego rzędu aktu normatywnego, który stanowił podstawę do wydania zaskarżonego orzeczenia (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2011 r., sygn. akt II FZ 704/11). W stanie faktycznym sprawy, kwestie sporne koncentrowały się m.in. wokół oceny, czy niezachowanie przez podatnika (skarżącego) na wystawionych oświadczeniach o przeznaczeniu oleju opałowego niektórych warunków z art. 89 ustawy o podatku akcyzowym (dotyczących wymogu czytelnego podpisu nabywcy oraz wskazania rodzaju urządzenia), przy niespornych okolicznościach faktycznych co do faktu sprzedaży oleju opałowego, winno skutkować pozbawieniem podatnika uprawnienia do skorzystania z preferencyjnej stawki podatku akcyzowego w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku akcyzowym, a w konsekwencji, powstaniem obowiązku zastosowania stawki z art. 89 ust. 16 ustawy. Działając w granicach z art. 134 § 1 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zwraca uwagę, że postanowieniem z dnia 21 czerwca 2011 r., sygn. akt I SA/Bk 99/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku skierował do Trybunału Konstytucyjnego pytanie prawne w przedmiocie oceny "czy art. 89 ust. 5 i ust. 16 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym jest zgodny z art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zakresie, w jakim dopuszcza zastosowanie stawki akcyzy określonej w art. 89 ust. 4 pkt 1 ustawy o podatku akcyzowym, w przypadku, gdy oświadczenia, o których mowa w art. 89 ust. 5 pkt 1 i 2 ustawy o podatku akcyzowym zawierają wady nieistotne z punktu widzenia ustalenia tożsamości nabywcy oraz przeznaczenia wyrobu energetycznego". Ewentualne stwierdzenie niekonstytucyjności przepisów objętych sygnalizowanym pytaniem prawnym może zasadniczo zmienić stan prawny, stanowiący podstawę oceny legalności zaskarżonej decyzji. Wskazana okoliczność uzasadniała – w ocenie Sądu – zawieszenie postępowania sądowego w sprawie do czasu wypowiedzenia się przez Trybunał Konstytucyjny na zadane mu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku pytanie prawne (zarejestrowane pod sygn. akt P 50/11). Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.