I SA/Wr 1535/11
WyrokWSA we Wrocławiu2011-12-13
Skład orzekający: Tomasz Świetlikowski, Katarzyna Radom, Marta Semiczek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprzedaż przez rolnika gruntów rolnych, które na mocy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zostały przeznaczone pod zabudowę, stanowi czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, jeśli sprzedaż ta nie ma charakteru zorganizowanej działalności gospodarczej?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że sprzedaż gruntów rolnych przeznaczonych pod zabudowę przez rolnika, który nie prowadzi zorganizowanej działalności gospodarczej w zakresie obrotu nieruchomościami, nie podlega opodatkowaniu VAT. Kluczowe znaczenie ma brak aktywnych działań sprzedawcy w zakresie obrotu nieruchomościami, które angażowałyby środki podobne do wykorzystywanych przez profesjonalnych handlowców, co odróżnia tę transakcję od działalności gospodarczej.Stan faktyczny
Skarżący, będący rolnikiem, sprzedał grunty rolne przeznaczone pod zabudowę. Wystawił fakturę VAT, ale następnie fakturę korygującą, uznając transakcję za niepodlegającą opodatkowaniu. Organ podatkowy uznał sprzedaż za czynność opodatkowaną VAT, odrzucając argumentację skarżącego o braku statusu podatnika VAT i niewiążącej interpretacji indywidualnej. Skarżący zaskarżył decyzję organu odwoławczego do WSA.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, orzekł, że akt nie podlega wykonaniu, i zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Radom, Sędzia WSA Marta Semiczek (sprawozdawca), Protokolant Agnieszka Wróblewska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 grudnia 2011 r. przy udziale sprawy ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za I i II/2007 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, że akt wymieniony w pkt I nie podlega wykonaniu; III. zasądza na rzecz skarżącego od Dyrektora Izby Skarbowej we W. kwotę 14 038,00 (czternaście tysięcy trzydzieści osiem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej we W. utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego we W. z dnia [...] nr [...] określająca J. S. (podatnikowi, skarżącemu) wyższe od deklarowanych kwoty zobowiązań podatkowych za styczeń i luty 2007r.
Przesłanką do dokonania zmiany rozliczeń w podatku od towarów i usług (na podstawie art. 99 ust. 12 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług Dz. U. z 2004r. Nr 54, poz. 535 zwanej dalej VAT) było stwierdzenie zaniżenia obrotu oraz podatku należnego w związku z niewykazaniem transakcji sprzedaży gruntów o łącznej wartości brutto 3.782.134,20zł.
W toku postępowania podatkowego ustalono, iż podatnik wraz z żoną T. S. sprzedał na podstawie aktu notarialnego Rep. A [...]/2007 z [...] 2007r. J. K. grunty orne tj. działki ([...] sztuk) o łącznej powierzchni [...] ha położone w miejscowości K. gmina Ka. Cenę sprzedaży strony ustaliły na kwotę 3.782.134,20zł brutto w tym kwota netto 3.100.110,00zł i VAT 22% 682.024,20zł. Na żądanie nabywcy podatnik wystawił 17.02.2007r. fakturę VAT nr [...]/[...]/2007 tytułem "sprzedaż nieruchomości o łącznej powierzchni 4,7694ha akt notarialny z dnia [...] 2007r. repertorium A nr [...]/2007", wartość netto 3.100.110,OOzł i VAT 22% 682.024,20zł. Następnie 20.02.2007r. podatnik wystawił fakturę korygującą o nr KOR/[...]/[...]/2007 do faktury VAT nr [...]/[...]/2007, w której skorygował wartość brutto i podatku VAT o kwotę 682.024,20zł. Według faktury korygującej cena sprzedaży po korekcie wynosi 3.100.110,00zł a transakcja nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Ustalono, iż grunty będące przedmiotem sprzedaży zostały nabyte uprzednio (w 1997r) przez podatnika od Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa i przeznaczone pierwotnie pod uprawy polowe a następnie, zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, pod zabudowę. Na wniosek podatnika w 2005r dokonano podziału na mniejsze w celu ich zbycia. W wyniku podziału wyodrębniono m.in. działki objęte transakcją sprzedaży z [...] 2007r. Sprzedawcą gruntu jest rolnik prowadzący działalność rolniczą w rozumieniu art. 2 pkt 15 ustawy o podatku od towarów i usług. Przedmiotowy grunt do momentu sprzedaży podatnik uprawiał rolniczo a plony w całości sprzedawał. Poza działalnością rolniczą podatnik prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu ciężarowego. Sprzedaż gruntu przeznaczonego pod zabudowę z [...] 2007r. była czwartą transakcją tego typu zawartą przez podatnika, począwszy od 01.05.2004r. Środki pochodzące ze sprzedaży działek podatnik przeznaczył w większości na cele prowadzonej działalności gospodarczej transportowej oraz na rozbudowę gospodarstwa rolnego i działalność rolniczą.
Ustalono również, iż nabywca gruntu rozliczył fakturę VAT z [...] 2007r. (z wykazaną kwotą podatku) poprzez jej ujęcie w deklaracji VAT-7 za luty 2007r., zaś z kwot wykazanych w kolejnych deklaracjach złożonych przez nabywcę nie wynika, aby rozliczył fakturę korygującą z [...] 2007r.
Przed dokonaniem spornej transakcji sprzedaży gruntu tj. w listopadzie 2006r podatnik złożył wniosek o wydanie interpretacji dotyczącej obowiązku zapłaty podatku VAT, bądź jego braku, w przypadku sprzedaży gruntu ornego dokonanego przez rolnika prowadzącego działalność rolniczą. Organ podatkowy wezwał stronę do jego uzupełniania poprzez udzielenie odpowiedzi na pytania wskazane w wezwaniu organu. Na podstawie wniosku o interpretację oraz pisma uzupełniającego złożonego przez stronę w odpowiedzi na wezwanie, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego we W. wydał [...] 2007r. postanowienie, w którym uznał stanowisko podatnika za prawidłowe tj. uznał, iż sprzedaż przez stronę gruntu ornego o powierzchni [...] ha jednemu nabywcy nie będzie rodziła obowiązku zapłaty podatku VAT.
W ocenie organu podatkowego ustalony w postępowaniu stan faktyczny nie był tożsamy ze stanem przedstawionym we wniosku o interpretację, wobec czego wydana interpretacja nie jest wiążąca dla organu, a tym samym w drodze decyzji dopuszczalne jest określenie zobowiązania podatkowego w drodze decyzji.
W odwołaniu od powyższej decyzji podatnik wniósł o jej umorzenie postępowania w sprawie jako bezprzedmiotowego ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Wydanej decyzji zarzucił:
naruszenie przepisów prawa materialnego - tj. art. 15 ust. 1 w zw. z ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, przez błędne przyjęcie przez organ I instancji, że p. J. S. jest podatnikiem w rozumieniu przedmiotowej ustawy oraz
naruszenie przepisów postępowania tj.:
art. 14b § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej (w brzmieniu obowiązującym w stosunku do stanu faktycznego objętego zaskarżoną decyzją) przez niezastosowanie się przez organ rozstrzygający sprawę przy wydawaniu decyzji do wiążącego organ postanowienia z [...] 2007r.,
art. 187§1 w zw. z art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez błędną i niepełną interpretację zebranego w sprawie materiału dowodowego, a co za tym idzie błędne przyjęcie przez organ, że p. J. S. jest w przedmiotowej sprawie podatnikiem w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług.
Dyrektor Izby Skarbowej utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji wywodził, że nie jest wiążąca dla organów interpretacja z [...] 2007r gdyż dotyczy stanu faktycznego, który nie jest tożsamy ze stanem ustalonym przez organ w toku postępowania. Na podstawie pism strony organ wydający interpretację przyjął stan faktyczny sprawy, z którego wynikało, iż: sprzedawcą jest rolnik prowadzący gospodarstwo rolne, przedmiotem sprzedaży jest grunt orny, który na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przeznaczony jest pod zabudowę i zostanie w całości sprzedany jednemu nabywcy, strona nie planowała sprzedaży następnych gruntów, strona nie podejmowała działań zmierzających do nadania czynności sprzedaży charakteru działalności zorganizowanej oraz nie poniosła innych kosztów związanych z przygotowaniem gruntów do sprzedaży, w tym nie doprowadziła mediów. Naczelnik Urzędu wydając interpretację uznał, iż brak jest przesłanek wskazujących na fakt, aby strona podejmowała działania mające na celu nadanie czynnościom sprzedaży gruntu ornego zorganizowany charakter, jak również wykonywania tych czynności wielokrotnie, wobec czego przyjął, iż transakcja opisana we wniosku strony i stanie faktycznym przez nią opisanym nie będzie rodziła obowiązku zapłaty podatku od towarów i usług, bowiem w tych okolicznościach trudno uznać, iż sprzedaż gruntu o powierzchni [...] ha dokonana jest w ramach działalności gospodarczej w rozumieniu art 15 ustawy o VAT.
Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że – odmiennie niż wynikało z wniosku o interpretację – podatnik kilkakrotnie dokonał sprzedaży działek budowlanych, w związku, z czym sprzedaż, o którą strona pytała, miała być czwartą tego typu. Ponadto ustalono, iż podatnik poczynił kroki zmierzające do przygotowania gruntów do sprzedaży poprzez ich podział na mniejsze działki (na wniosek strony grunt podzielono w 2005r) . Sporna transakcja dotyczyła gruntu o łącznej powierzchni [...] ha, ale składało się na nią łącznie [...] działek o numerach od [...]/10 -[...]/21 (bez [...]/18). Z powyższego wynika, iż we wniosku o interpretację podatnik nie podał istotnych dla sprawy faktów, które miały zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia tj. informacji o podziale gruntu oraz o zawartych wcześniej transakcjach sprzedaży działek. Bez odpowiedzi na zapytanie organu z 11.12.2006r. skierowane do strony pozostały pytania dotyczące ilości działek budowlanych już sprzedanych z podaniem daty sprzedaży, informacje dotyczące przekształcenia gruntów na tereny budowlane, informacje o podziale gruntów dokonanym przez stronę oraz zapytanie o ewentualne próby podejmowane w zakresie znalezienia nabywców działek.
Odnosząc się do podstaw faktycznych rozstrzygnięcia Dyrektor Izby Skarbowej wskazywał, że w paragrafie 8 umowy znajduje się oświadczenie sprzedawcy, iż sprzedaż gruntu objęta jest podatkiem od towarów i usług, wobec czego nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.
W złożonych zeznaniach podatnik wskazał, iż fakturę z [...] 2007r. wystawił, ponieważ zmusił go do tego nabywca grożąc, że nie zapłaci kwoty z aktu notarialnego. Po kilku dniach przemyślenia strona doszła do wniosku, że nie powinna wystawiać faktury i dlatego wystawiła fakturę korygującą, którą nabywca przyjął i podpisał.
W dniu [...] 2007r. sporządzono aneks do umowy z [...] 2007r., na podstawie, którego zostały zmienione pierwotne terminy płatności, przy czym łączna wartość rat wynosiła 3.782.134,20zł, czyli należność brutto wskazaną w fakturze z [...] 2007r. Z zeznań strony wynika, iż nabywca uregulował jednie część należności zaś w odniesieniu do braku pozostałej części należności podatnik wszczął wobec nabywcy postępowanie komornicze na podstawie uzyskanych tytułów wykonawczych. Strona podała, iż dochodzi zapłaty całej należności tj. 3.782.134,20zł, a jak ją uzyska to wtedy zapyta prawnika, co robić, mimo, iż według podatnika uzgodnioną ceną zapłaty na dzień [...] 2007r. była kwota 3.100.110,OOzł. Przedmiotem sprzedaży były grunty orne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego. Podatnik był i jest rolnikiem prowadzącym działalność rolniczą rozumianą na podstawie art. 2 pkt 15 ustawy o podatku od towarów i usług.
Dalej Dyrektor Izby Skarbowej wywodził, że w myśl art. 5 ust. 1 pkt 1 VAT opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Przez dostawę towarów ustawodawca rozumie przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, o czym stanowi art. 7 ust. 1, zaś za towar uznaje także grunty - art. 2 ust. 6 ustawy. Z powyższego wynika, iż sprzedaż gruntu traktowana jest jako odpłatna dostawa towarów na terytorium kraju, podstawę opodatkowania stanowi natomiast kwota należna z tytułu sprzedaży, obejmująca całość świadczenia należnego od nabywcy, pomniejszona o kwotę podatku (art. 29 ust. 1). Zgodnie z art. 15 ust. 2 VAT działalność gospodarcza obejmuje również działalność rolników, zatem skoro nastąpi sprzedaż działek wydzielonych z gospodarstwa rolnego tj. składnika majątku związanego z działalnością gospodarczą to jest to czynność opodatkowana podatkiem VAT. W ocenie organu należy odróżnić majątek przeznaczony na własny użytek od używanego w działalności gospodarczej. Jeżeli więc dany grunt był wykorzystywany do wykonywania działalności rolniczej, będącej działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, wówczas dostawa takiego gruntu spowoduje powstanie obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług.
Skoro przedmiotowe działki wykorzystywane były przez stronę, aż do momentu sprzedaży, do prowadzenia działalności rolniczej, okoliczności sprawy nie wskazują, aby opisane grunty służyły zaspokajaniu potrzeb osobistych ich właściciela i w związku z powyższym nie można zgodzić się z zarzutem strony podniesionym w odwołaniu, iż sporna sprzedaż gruntu nie miała związku z jakąkolwiek działalnością gospodarczą. Podkreślenia wymaga, iż decyzją Wójta Gminy Ka. z [...].2005r. zatwierdzony został projekt podziału nieruchomości oznaczonej, jako działka nr [...]/4 na działki o nr od [...]/10 do [...]/21. Postępowanie w tej sprawie było prowadzone na wniosek strony, a podział dotyczył działek przeznaczonych pod drogi oraz pod zabudowę zagrodową, co jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonego Uchwałą Rady Gminy Ka. nr [...]/[...]/03, publikowaną w Dzienniku Urz. Województwa D.
O tym, że są to działki pod zabudowę przesądza treść decyzji Wójta Gminy Kobierzyce z dnia [...] 2005r. w sprawie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości należących do Strony w której określono przeznaczenie wydzielonych działek jako pod drogi, teren zabudowy zagrodowej, stacje trafo. Jak wynika z wypisu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z 18.02.2009r. nr [...] obowiązującego dla północno- zachodniej części wsi K., grunty będące przedmiotem sprzedaży [...] 2007r. zostały przeznaczone pod zabudowę. Wskazać ponadto należy, iż przeznaczenie terenu na określone cele (w niniejszej sprawie: pod zabudowę) nie powoduje po stronie właściciela obowiązku podjęcia działań polegających na zmianie dotychczasowego sposobu wykorzystywania gruntu. Co oznacza, że właściciel gruntu wykorzystywanego rolniczo nie ma obowiązku, po zmianie przeznaczenia terenu, na którym jest położona jego działka, zaprzestania jego uprawiania.
W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej nabył własność gruntu, który użytkował rolniczo, wobec czego przedmiotem sprzedaży był majątek związany z prowadzoną działalnością, co w konsekwencji wyklucza rozważania dotyczącego "handlowego" aspektu sprzedaży, o którym mowa w odwołaniu od decyzji. Sytuację sprzedaży gruntu wykorzystywanego przez rolnika w działalności gospodarczej należy ocenić analogicznie do sprzedaży przez podatnika - osoby fizycznej - używanego w tej działalności środka trwałego.
Ponadto organ podkreślił, że strona potwierdziła swoją pozycję, jako podatnika VAT poprzez złożenie oświadczenia zawartego w paragrafie 8 umowy z [...] 2007r. oraz poprzez wystawienie faktury VAT. Nie znajduje uzasadnienia w materiale dowodowym twierdzenie podatnika, iż został wprowadzony w błąd przez notariusza, w odniesieniu do złożonego oświadczenia w zakresie opodatkowania transakcji podatkiem VAT, gdyż nabywca był jego stałym klientem. W paragrafie 6 umowy z [...] 2007r. znajduje się pouczenie skierowane do stron transakcji dokonane przez notariusza w zakresie konsekwencji prawnych w przypadku podania nieprawdy lub zatajenia prawdy, przez co podatek narażony jest na uszczuplenie. W momencie zawierania transakcji strona została, więc pouczona o możliwych skutkach prawnych będących konsekwencją podania informacji, w tym ustalonej wartości sprzedaży, niezgodnych z prawdą i jako osoba pełnoletnia, świadoma, której zdolność do czynności prawnych nie została ograniczona, akt notarialny podpisała. Zgodnie z art. 2 ustawy z 14.02.1991 r. Prawo o notariacie (t.j. Dz. U. z 2002r. Nr 42, poz. 369 ze zm.) notariusz w zakresie swoich uprawnień działa, jako osoba zaufania publicznego, korzystając z ochrony przysługującej funkcjonariuszom publicznym, zaś czynności notarialne, dokonane przez notariusza zgodnie z prawem, mają charakter dokumentu urzędowego. Jeżeli w trakcie sporządzania umowy w formie aktu notarialnego podatnik miał jakieś wątpliwości lub uwagi w odniesieniu do informacji zawartych w umowie, bądź wątpliwości wynikające z nieznajomości przepisów prawnych, to winien je zgłosić notariuszowi. Przy dokonywaniu czynności notarialnych notariusz ma, bowiem obowiązek czuwać nad należytym zabezpieczeniem praw i słusznych interesów stron oraz innych osób, dla których czynność ta może powodować skutki prawne. Notariusz ma również obowiązek udzielać stronom niezbędnych wyjaśnień dotyczących dokonywanej czynności notarialnej (art. 80§2 i 3 ustawy Prawo o notariacie). Artykuł 94§1 cytowanej ustawy stanowi, iż akt notarialny przed podpisaniem powinien być odczytany przez notariusza lub przez inną osobę w jego obecności. Przy odczytaniu aktu notariusz powinien się przekonać, że osoby biorące udział w czynności dokładnie rozumieją treść oraz znaczenie aktu, a akt jest zgodny z ich wolą. Na żądanie powinny być odczytane również załączniki do aktu. Umowa w formie aktu notarialnego z [...] 2007r. zawiera wzmiankę o odczytaniu aktu, jego przyjęciu i podpisaniu, co w świetle przytoczonych wyżej przepisów oznacza, iż znaczenie i treść aktu była dla stron zrozumiała i zgodna z ich wolą, co zostało potwierdzone poprzez złożenie własnoręcznych podpisów w obecności notariusza. W świetle powyższego nie bez znaczenia pozostaje również fakt, iż podatnik dochodzi w postępowaniu egzekucyjnym zapłaty przez nabywcę całości należności określonej w umowie z [...] 2007r., a nie wyłącznie ceny netto, która jak twierdzi była ustaloną ceną sprzedaży. Ponadto, jeżeli cena sprzedaży była inna, niż określona pierwotnie w umowie, to strony miały możliwość jej zmiany poprzez wprowadzenie aneksu do umowy. Jedyny aneks do umowy z [...] 2007r. podpisany [...] 2007r. dotyczył zmiany terminów płatności pozostałej do zapłaty należności, która w sumie wynosiła wartość wskazaną w umowie z [...] 2007r. tj. 3.782.134,20zł brutto.
Ponadto, w ocenie organu nie bez znaczenia pozostają inne okoliczności sprawy. Wskazano, iż w orzecznictwie i piśmiennictwie dotyczącym kwestii opodatkowania sprzedaży gruntów budowlanych wskazuje się na pewne elementy, które należy wziąć pod uwagę przy ocenie prawnopodatkowej transakcji sprzedaży. Jedną z nich jest cel, na jaki podatnik przeznacza dochód uzyskany z tejże czynności. Mianowicie, gdy uzyskane środki dedykuje na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej, to uznać należy, że co do zasady podlegają one opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Gdyby jednak były one przeznaczone na cele prywatne, to bez względu na prawnopodatkowy status sprzedawcy uznać należałoby, iż nie działa on w tym przypadku w charakterze podatnika, w związku, z czym realizowana przez niego czynność nie podlega podatkowi od towarów i usług, iż za środki uzyskane ze sprzedaży gruntów pokrył zadłużenie w banku, zakupił grunty rolne na poszerzenie gospodarstwa rolnego, częściowo z tych środków pokrył wydatki związane z rozbudową gospodarstwa rolnego oraz na zakup środków transportowych związanych z działalnością rolniczą i gospodarczą (transportową), ponadto wybudował dom dzieciom. Ze środków tych sfinansował ponadto zakup m.in. zamiatarki, zraszacza, koparki, urządzenia wysokociśnieniowego, zestawu do monitoringu, dwóch ciągników siodłowych i dwóch naczep ciężarowych tj. środków wykorzystywanych w prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej. Z powyższego wynika, iż środki uzyskane ze sprzedaży spornego gruntu strona w znacznej części przeznaczyła na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej (rolniczej i transportowej) a jedynie w niewielkim stopniu na cele własne (budowa domu). Innym istotnym elementem oceny prawnej spornej transakcji jest fakt, iż sprzedaż gruntu dokonana [...] 2007r. była kolejną już transakcją tego typu dokonaną przez stronę. Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego podatnik w okresie od 01.05.2004r. do 10.01.2007r. zawarł trzy transakcje sprzedaży nieruchomości gruntowych, w skład, których wchodziło [...] działek przeznaczonych pod zabudowę. Sprzedaż z [...] 2007r. była czwartą transakcją, którą jednorazowo podatnik sprzedał [...] działek pod zabudowę. Nie jest, więc prawdziwe twierdzenie strony zawarte w odwołaniu od decyzji, iż w przypadku strony sporna sprzedaż miała charakter zdecydowanie "ekstraordynaryjny", a podatnik nie miał zamiaru zawierać transakcji sprzedaży nieruchomości w sposób częstotliwy i powtarzalny. Ponadto podatnik w 2005r. dokonał podziału działki na mniejsze - około 20 - w celu ich zbycia. Nie musiał też szukać nabywców gruntów, gdyż zgłaszali się do niego sami.
Reasumując organ odwoławczy stwierdza, iż w sytuacji podatnika nie wystąpiła w istocie sprzedaż tzw. majątku prywatnego, bowiem sporne działki od momentu nabycia do sprzedaży służyły stronie w całości do celów prowadzenia działalności gospodarczej (rolniczej). Działania podatnika wypełniły wobec powyższego dyspozycję art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, co powoduje, że sprzedaż działek dokonana [...] 2007r. podlega opodatkowaniu podatkiem VAT. Jednocześnie w stosunku do spornej transakcji sprzedaży nie ma zastosowania regulacja zawarta w art. 43 ust. 1 pkt 9, gdyż dokonana dostawa dotyczyła terenów przeznaczonych pod zabudowę.
Dla oceny skutków podatkowych transakcji sprzedaży gruntów z [...] 2007r. nie ma znaczenia natomias fakt, iż w paragrafie 1 aktu notarialnego sprzedażą objęto trzy działki o numerach [...]/10, [...]/11 i [...]/12, które w momencie zawierania umowy [...] 2007r. nie były już własnością podatnika. Umowa przeniesienia własności nieruchomości w odniesieniu do pozostałych ośmiu działek jest skuteczna, a przedmiotem korekty mogła być ewentualnie cena sprzedaży. Takiej korekty strony jednak nie dokonały.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego podatnik zanucił
naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 15 ust. 1 w związku z ust. 2 Ustawy o podatku od towarów i usług, przez błędne przyjęcie przez Organ pierwszej instancji, że Skarżacy jest podatnikiem w rozumieniu przedmiotowej ustawy, co miało decydujący wpływ na wynik prowadzonej sprawy, mimo że dokonującemu analizowanej przez organy postępowania podatkowego transakcji Skarżacemu nie można przypisać statusu "podatnika" w rozumieniu Ustawy o podatku od towarów i usług;
naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 14b § 1 i § 2 oraz art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej (w brzmieniu obowiązującym w stosunku do stanu faktycznego objętego zaskarżaną decyzją) poprzez niezastosowanie się przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego przy wydawaniu Decyzji z dnia [...] 2009r. do wiążącego Organ postanowienia z dnia [...] 2007r. wydanego przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego we W., znak sprawy [...], statuującego, iż Skarżący nie będzie zobowiązany do zapłaty podatku VAT z tytułu sprzedaży gruntu ornego, a co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 187 § 1 w związku z art. 191 Ordynacji Podatkowej przez błędną, niepełną, niezgodną z zasadami racjonalnej oceny dowodów zgodnie ze wskazaniami doświadczenia życiowego interpretację przez organy postępowania podatkowego zebranego w sprawie materiału dowodowego, a co za tym idzie błędne przyjęcie przez organy, że Skarżacy był w przedmiotowej sprawie podatnikiem w rozumieniu Ustawy o podatku od towarów i usług, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, mając na uwadze prowadzenie przez organy przedmiotowego postępowania podatkowego w sposób, który nie może budzić zaufania do organów podatkowych, w szczególności wobec niezastosowania się do wydanej przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego we W. dnia [...] 2007r. interpretacji, co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w indywidualnej sprawie, co w konsekwencji miało istotny wpływ na wynik sprawy;
naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 2 Konstytucji, poprzez naruszenie przez organy postępowania podatkowego zasady demokratycznego państwa prawnego, oraz wywodzonej - z powyższego - zasady zaufania obywateli do państwa, przez zlekceważenie wydanej przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego we W. dnia [...] 2007r. interpretacji, co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w indywidualnej sprawie, co miało decydujący wpływ na wynik prowadzonej sprawy.
W uzasadnieniu skargi Skarżący podtrzymał i rozwinął dotychczasowa argumentację.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości wcześniejszą argumentację.
Postanowieniem z dnia 22 listopada 2010 r sąd zawiesił postępowanie w sprawie ze względu na pytania prejudycjalne zadane przez Naczelny Sąd Administracyjny do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w zakresie zasad opodatkowania – w świetle Dyrektywy Rady Europy sprzedaży gruntów rolnych na cel nierolnicze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Na wstępie należy podkreślić, iż zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – w skrócie upsa. Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. "Sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt lub interpretację albo stwierdza bezskuteczność czynności. – art. 146 § 1 upsa
Należy również podkreślić, iż zgodnie z art. 134 § 1 upsa, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W tak zakreślonej kgnicji Sad uznał, iż wydana decyzja narusza zarówno przepisy prawa materialnego jak i przepisy o postepowaniu.
W pierwszej kolejności rozważyć należy kwestię związania organów wydaną przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego z dnia [...] 2007 nr [...]. W ocenie organów interpretacja ta dotoczyła odmiennego stanu faktycznego niż ustalony w sprawie.
W istocie, z interpretacji tej wynika, iż organ przyjął, że nie spełnia warunków do uznania za dokonaną w ramach działalności gospodarczej jednorazowa sprzedaż gruntów, skoro strona nie podejmuje działań mających na celu nadanie sprzedaży charakteru zorganizowanego i wykonywania czynności wielokrotnie. Ten ostatni element – w ocenie organów- przesądza o odmienności stanu faktycznego, skoro Skarżący dokonał kilku transakcji.
Jednak- jak to wynika z zaskarżonej decyzji - w ocenie organów zasadnicze znaczenie ma fakt sprzedaży gruntów w ramach działalności rolniczej, będącej w istocie działalności gospodarczą ( str. 9 i 11 decyzji). Ten element nie był brany pod uwagę przez organ interpretacyjny, jako istotny, mimo, że z interpretacji jednoznacznie wynika, iż przyjmował, że sprzedaż dotyczy gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego. Natomiast wydając decyzje wymiarowe organy nie rozważały kwestii wskazanych w interpretacji, jako istotne to jest powtarzalności czynności i zorganizowanego charakteru działalności.
W istocie, więc, podstawą do pominięcia interpretacji była inna ocena statusu podatnika, jako rolnika. W tym zaś zakresie nie ma żadnej odmienności pomiędzy stanem faktycznym opisanym w interpelacji a ustalonym w toku postepowania.
Słuszny jest, więc zarzut naruszenia art. 14b § 2 Ordynacji podatkowej, zgodnie, z którym "Interpretacja, o której mowa w art. 14a § 1, jest wiążąca dla organów podatkowych i organów kontroli skarbowej właściwych dla wnioskodawcy i może zostać zmieniona albo uchylona wyłącznie w drodze decyzji, w trybie określonym w § 5." Podkreślić należy, że "Istota interpretacji udzielanej w trybie art. 14b o.p. polega na dokonaniu wykładni przepisów prawa podatkowego mających zastosowanie w przedstawionym przez podatnika we wniosku o wydanie interpretacji stanie faktycznym oraz ocenie prawidłowości stanowiska wnioskodawcy, co do stosowania w tym stanie faktycznym przepisów prawa podatkowego" (wyrok wsa we Wrocławiu z dnia 08.04.2011 syg. akt I SA/Wr 249/11 LEX nr 785983) Zmiana oceny, jaki okoliczności faktyczne są dla zastosowania prawa istotne jest, więc w istocie zmianą wyrażonego poglądu prawnego, nie zaś zmiana okoliczności faktycznych – jak to przyjęły organy. Natomiast przyjęcie, że jakakolwiek zmiana stanu faktycznego – bez względu na to czy dotyczyła elementów ocenianych przez organy, jako istotne czy nie – uzasadnia pominięcie wyrażonego co do zasad stosowania przepisów poglądu, czyniło by iluzoryczną ochronę przyznawaną zapewniana przez instytucję interpretacji indywidualnych.
Natomiast zbadanie stanu faktycznego w granicach zakreślonych interpretacją – to jest, co do oceny, czy działalność podatnika miała charakter zorganizowanej działalności gospodarczej prowadziłoby – w ocenie Sadu – do innych niż przyjęte przez organy konkluzji.
Istota sporu sprowadza się do kwestii opodatkowania strony skarżącej, jako podatnika VAT z tytułu sprzedaży działek.
Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy ma wyrok TSUE z dnia 15 września 2011r. w sprawach połączonych C-180/10 i C-181/11, Słaby, Kuć, Jeziorska –Kuć. W wyroku tym TSUE stwierdził, że dostawę gruntu przeznaczonego pod zabudowę należy uznać za objętą VAT na podstawie prawa krajowego państwa członkowskiego, jeżeli państwo to skorzystało z możliwości przewidzianej w art. 12 ust. 1 dyrektywy 112, niezależnie od częstotliwości takich transakcji oraz od kwestii, czy sprzedawca prowadzi działalność producenta, handlowca lub usługodawcy, pod warunkiem, że transakcja ta nie stanowi jedynie czynności związanej ze zwykłym wykonywaniem prawa własności. TSUE zauważył również, że osoby fizycznej, która prowadziła działalność rolniczą na gruncie nabytym ze zwolnieniem z VAT i przekształconym wskutek zmiany planu zagospodarowania przestrzennego niezależnej od woli tej osoby w grunt przeznaczony pod zabudowę, nie można uznać za podatnika VAT w rozumieniu art. 9 ust. 1 i art. 12 ust. 1 dyrektywy, 112 kiedy dokonuje ona sprzedaży tego gruntu, jeżeli sprzedaż ta następuje w ramach zarządu majątkiem prywatnym tej osoby. Natomiast, jeżeli osoba ta w celu dokonania wspomnianej sprzedaży podejmuje aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w rozumieniu art. 9 ust. 1 akapit drugi dyrektywy 112 należy uznać ją za podmiot prowadzący "działalność gospodarczą" w rozumieniu tego przepisu, a więc za podatnika VAT. Okoliczność, iż osoba ta jest "rolnikiem ryczałtowym" w rozumieniu art. 295 ust. 1 pkt 3 dyrektywy 112, jest w tym zakresie bez znaczenia.
W przedmiotowej sprawie Sąd zobowiązany był rozważyć na tle okoliczności sprawy czy mamy do czynienia ze zwykłym wykonywaniem prawa własności czy z działalnością gospodarczą. Punktem zaś wyjścia do tychże rozważań jest treść art. 15 ustawy o VAT. Zgodnie z powołanym przepisem podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności (ust. 1). Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych (ust. 2).
W pierwszej jednak kolejności wypada wskazać, że Sąd podziela stanowisko wyrażone w wyroku NSA z dnia 10 listopada 2011r. sygn. akt I FSK 1665/11, że wywodzenie z normy art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, że Polska skorzystała z możliwości przewidzianej w art. 12 ust. 1 dyrektywy 112 (poprzednio art. 4 ust. 3 VI dyrektywy) – nie jest jednak możliwe w świetle orzecznictwa ETS i samego sformułowania art. 15 ust. 2 ustawy o VAT. Jak bowiem wynika – z wydanego już po ww. wyroku NSA z 29 października 2007 r., sygn. akt I FPS 3/07 – orzeczenia Trybunału z dnia 4 czerwca 2009 r. w sprawie C-102/08 SALIX Grundstücks-Vermietungsgesellschaft, korzystając z opcji przewidzianej w dyrektywie VAT państwo członkowskie musi to uczynić w przepisie ustawowym, mającym bezwzględną moc wiążącą, który będzie odpowiadał wymogom szczegółowości, precyzji i jasności koniecznym dla zagwarantowania pewności sytuacji prawnych i kontroli sądów krajowych. Oznacza to, że państwo członkowskie musi sformułować wyraźnie unormowanie, aby mogło powoływać się na przewidziane w art. 12 ust. 1 dyrektywy 112 (poprzednio art. 4 ust. 3 VI dyrektywy) prawo, według którego za podatnika można uznać każdego, kto okazjonalnie dokonuje transakcji związanej z działalnością, o której mowa w art. 9 ust. 1 akapit drugi dyrektywy 112, w szczególności pojedynczej dostawy terenu budowlanego. W ustawie o VAT brak jest jednak takiego jednoznacznego i precyzyjnego unormowania, z którego wynikałoby, że Polska skorzystała z uprawnienia określonego w art. 12 ust. 1 dyrektywy 112 (poprzednio art. 4 ust. 3 VI dyrektywy), na podstawie, którego za podatnika należy uznać każdego, kto okazjonalnie dokonuje transakcji związanej z działalnością gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, w szczególności dokonującego pojedynczej dostawy terenu budowlanego. Trzeba przy tym dodać, że z art. 12 ust. 1 pkt b) dyrektywy 112 wiąże się ściśle z jej art. 12 ust. 3 stanowiącym, że "do celów ust. 1 lit. b) "teren budowlany" oznacza każdy grunt nieuzbrojony lub uzbrojony, uznawany za teren budowlany przez państwa członkowskie". I w tym zakresie w ustawie o VAT brak jest stosownego jednoznacznego i precyzyjnego zdefiniowania, jakie grunty nieuzbrojone lub uzbrojone, uznawany są za teren budowlany przez krajowego ustawodawcę. Jak już stwierdzono w wyroku siedmiu sędziów NSA z dnia 17 stycznia 2011 r. (sygn. akt I FPS 8/10), z wyroku ETS w sprawie C-468/93 pomiędzy Gemeente Emmen a Belastingdienst Grote Ondememingen (Holandia) wynika, że do ustawodawstwa krajowego każdego państwa należy ustalenie definicji terenu budowlanego, a polski ustawodawca nie zdefiniował tego pojęcia w ustawie o podatku od towarów i usług. Oznacza to, że do polskiego systemu prawa podatkowego nie implementowano art. 12 ust. 3 dyrektywy 112. Oczywiście, jak stwierdzono w ww. wyroku TSUE z dnia 15 września 2011 r. w sprawach połączonych C-180/10 i C-181/10, transpozycja dyrektywy do prawa krajowego nie wymaga koniecznie literalnego powtórzenia jej przepisów w wyraźnej i specjalnie do tego przeznaczonej normie prawa, a wystarczy ogólny kontekst prawny, jeżeli skutecznie zapewnia on zastosowanie dyrektywy w pełni, w sposób jasny i precyzyjny. Jednak jedynie z brzmienia art. 15 ust. 2 ustawy o VAT w jego części stanowiącej, że "działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców [...], również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy [...]" nie można – w sposób jasny i precyzyjny – wywieść, że na jego podstawie za podatnika należy uznać każdego, kto okazjonalnie dokonuje transakcji związanej z działalnością gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, w szczególności dokonującego pojedynczej dostawy terenu budowlanego, pojęcia którego nota bene niezdefiniowano w ustawie. Jak bowiem trafnie stwierdzono w wyroku NSA z dnia 7 października 2011 r. sygn. akt. I FSK 1289/10, nie ma jakichkolwiek podstaw, aby z powyższej treści art. 15 ust. 2 ustawy o VAT wywodzić, że norma ta obejmuje także transakcje okazjonalne, o których stanowi art. 12 ust. 1 dyrektywy 112, opodatkowane niezależnie od ustalenia takiej okoliczności jak zamiar wykonywania tych czynności w sposób częstotliwy. Tym samym podzielić należy stanowisko wyrażone w wyroku NSA z dnia 18 października 2011 r. sygn. akt I FSK 1536/10, że brak w ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) unormowań, które w sposób jasny i precyzyjny wskazywałby na fakt transpozycji do tej ustawy możliwości (opcji) określonej w art. 12 ust. 1 i ust. 3 dyrektywy 112 (poprzednio art. 4 ust. 3 VI dyrektywy), co do uznania za podatnika każdego, kto okazjonalnie dokonuje transakcji związanej z działalnością gospodarczą, w zakresie pojedynczej dostawy terenu budowlanego – nie pozwala na stwierdzenie, że Polska skorzystała z tej opcji.
W tej sytuacji należy ustalić, czy w świetle zebranego materiału dowodowego sprawy skarżący w celu dokonania spornej sprzedaży gruntów podjął aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, co skutkuje koniecznością uznania jej za podmiot prowadzący "działalność gospodarczą" w rozumieniu tego przepisu, a więc za podatnika VAT, czy też sprzedaż ta nastąpiła w ramach zarządu jej majątkiem prywatnym.
Jak bowiem stwierdził TSUE w przywołanym wyroku z dnia 15 września 2011 r. w sprawach połączonych C-180/10 i C-181/10, w wypadku stwierdzenia, że Rzeczpospolita Polska nie skorzystała z możliwości przewidzianej w art. 12 ust. 1 dyrektywy 112, należy zbadać, czy transakcje będące przedmiotem sporu w postępowaniach głównych podlegają opodatkowaniu na podstawie art. 9 ust. 1 dyrektywy 112, czyli będącego jego odpowiednikiem w Polsce - art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, w których to przepisach pojęcie podatnika definiuje się w związku z pojęciem działalności gospodarczej. Pojęcie działalności gospodarczej zdefiniowane w tych normach obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców i usługodawców, w tym wykorzystywanie, w sposób ciągły, majątku rzeczowego lub wartości niematerialnych w celu uzyskania z tego tytułu dochodu. Zwykłe nabycie lub sprzedaż rzeczy nie stanowi wykorzystywania w sposób ciągły majątku rzeczowego w celu uzyskania z tego tytułu dochodu w rozumieniu art. 9 ust. 1 dyrektywy 112 (a tym samym art. 15 ust. 2 ustawy o VAT), jako że jedynym przychodem z takich transakcji może być ewentualny zysk ze sprzedaży tej rzeczy. O tym, że dokonujący sprzedaży gruntu budowlanego działał w charakterze podatnika prowadzącego działalność gospodarczą, a nie w ramach zarządu majątkiem prywatnym wykonując prawo własności decyduje stopień jego aktywności w zakresie obrotu nieruchomościami, który wskazuje, że angażuje on środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w ramach prowadzenia działalności gospodarczej.
W tym zakresie w pełni aktualne są tezy zawarte w wyroku (7) NSA z dnia 29 października 2007 r., sygn. akt I FPS 3/07 oraz następujących po tym wyroku orzeczeniach NSA (np. wyrok z dnia 27 października 2009 r., sygn. akt I FSK 1043/08) wskazujące na kryteria, jakimi należy kierować się przy określaniu, że w takich przypadkach mamy do czynienia z działalnością gospodarczą, a nie z zarządem majątkiem prywatnym.
Uwzględnić, zatem w tym przedmiocie należy, że:
1. Stwierdzenie, czy dany podmiot w odniesieniu do konkretnej czynności działa, jako podatnik VAT wymaga oceny każdorazowo odnoszącej się do okoliczności faktycznych danej sprawy. W powyższym zakresie nie jest natomiast możliwe przyjęcie z góry konkretnych założeń, modelowego rozwiązania, mającego zastosowanie w każdym przypadku.
2. Wykonanie danej czynności (w przypadku sprzedaży działki budowlanej lub przeznaczonej pod zabudowę) jednorazowo jednakże w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania jej w sposób częstotliwy nie przesądza automatycznie, że z tego tylko powodu dany podmiot staje się podatnikiem VAT. Konieczne jest, bowiem ustalenie, że w odniesieniu do tej czynności występował on w charakterze podatnika, tj. jako osoba angażująca środki podobne do wykorzystywanych przez handlowca, a nie osoba wykonująca prawo własności w stosunku to tego gruntu,
3. Przyjęcie, że dana osoba fizyczna sprzedając działki budowlane działa w charakterze podatnika prowadzącego handlową działalność gospodarczą (jako handlowiec) wymaga ustalenia, że jej działalność w tym zakresie przybiera formę zawodową (profesjonalną), czyli stałą (powtarzalność czynności i zamiar wykazany obiektywnymi dowodami ich kontynuacji), a w konsekwencji zorganizowaną,; przesłanka "stałości" działalności gospodarczej wynika z porównania art. 9 i art. 12 dyrektywy 112, gdyż skoro art. 12 wprowadza, jako zasadę szczególną, możliwość uznania za podatnika także podmiotów wykonujących działalność gospodarczą w sposób sporadyczny (okazjonalny), to oznacza, iż zasadą ogólną jest, by działalność gospodarcza musiała być wykonywana w sposób niesporadyczny (stały).
4. Nie jest działalnością handlową sprzedaż majątku osobistego (prywatnego), który nie został nabyty w celach odsprzedaży (w celach handlowych), lecz spożytkowania w celach prywatnych..
5. Liczba i zakres transakcji sprzedaży gruntów nie może stanowić kryterium rozróżnienia między czynnościami dokonywanymi prywatnie, które znajdują się poza zakresem opodatkowania, a czynnościami stanowiącymi działalność gospodarczą.
6. Podobnie okoliczność, iż przed sprzedażą zainteresowany dokonał podziału gruntu na działki w celu osiągnięcia wyższej ceny łącznej sama z siebie nie jest decydująca. Nie ma takiego charakteru również długość okresu, w jakim te transakcje następowały, ani wysokość osiągniętych z nich przychodów. Całość powyższych elementów może, bowiem odnosić się do zarządzania majątkiem prywatnym zainteresowanego.
7. Fakt podjęcia, np. takich czynności jak uzbrojenie terenu, wydzielenie dróg wewnętrznych oraz działania marketingowe podjęte w celu sprzedaży działek, wykraczające poza zwykłe formy ogłoszenia, stanowią o takiej aktywności w zakresie obrotu nieruchomościami, które mogą wskazywać, że czynności sprzedającego przybierają formę zawodową (profesjonalną), a w konsekwencji zorganizowaną,
8. Na taki rodzaj działalności wskazywać mogą także takie działania jak uzyskanie przed sprzedażą decyzji o warunkach zagospodarowania terenu (zabudowy), czy wystąpienie o opracowanie planu zagospodarowania przestrzennego dla sprzedawanego obszaru, zwłaszcza w sytuacji, gdy sprzedawca jest już podatnikiem w zakresie usług budowlanych, developerskich czy innych tego rodzaju usług o zbliżonym charakterze.
W kontekście powyższych kryteriów odróżnienia, na tle sprzedaży spornych w tej sprawie gruntów, działalności gospodarczej od zarządu majątkiem prywatnym - za zasadne należy uznać sformułowane zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego: art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT. Wynikające z tej sprawy okoliczności faktyczne, towarzyszące spornej sprzedaży, w żadnym zakresie nie wskazują, że aktywność strony skarżącej w przedmiocie zbycia przedmiotowych gruntów jest porównywalna do działań podmiotów zajmujących się profesjonalnie tego rodzaju obrotem. Zbycie [...] działek budowlanych, powstałych z podziału gruntu rolnego nabytego na cle rolnicze i po urzędowej zmianie przeznaczenia tego gruntu, nie stanowi per se działalności handlowej podlegającej opodatkowaniu VAT, gdyż brak jest przesłanek świadczących o takiej aktywności sprzedawcy w przedmiocie zbycia przedmiotowych gruntów, która byłaby porównywalna do działań podmiotów zajmujących się profesjonalnie tego rodzaju obrotem (brak przesłanek zawodowego - stałego i zorganizowanego charakteru takiej działalności), co wskazuje, że w takim przypadku mamy do czynienia z czynnościami mieszczącymi się w ramach zarządu majątkiem prywatnym – niemającym cech działalności gospodarczej w rozumieniu VAT.
Podkreślić przy tym należy, że uzyskana przez Skarżącego interpelacja indywidualna była w istocie zgodna z powyżej zakreślonymi zasadami oceny stanu faktycznego.
Z przytoczonych przez organy okoliczności faktycznych nie wynika, aby podatnik prowadził jakiekolwiek, choćby w formie ogłoszeń, działania marketingowe, mimo podziału nieruchomości sprzedaż nastąpiła w znacznej części jednorazowo, na rzecz jednej osoby, powoływane przez organy wydzielenie dróg prowadziło w istocie do wywłaszczenia Skarżącego i było następstwem działania z mocy prawa.
W tych warunkach przywoływane przez organ II instancji oświadczenia zawarte w akcie notarialnym nie mogą decydować o opodatkowaniu. O podleganiu transakcji opodatkowaniu przesądza, bowiem stan faktyczny wyczerpujący hipotezę przepisów podatkowych, nie zaś świadomość uczestników transakcji w tym zakresie. W tym kontekście na podkreślenie zasługuje jedynie, że objęcie aktem sprzedaży działek niebędących własności podatnika przeczy w istocie profesjonalnemu działaniu nie tylko podatnika, ale i notariusza, którego kwalifikacje fachowe organ podkreśla.
Reasumując, organy bezpodstawnie pominęły wydaną interpretację indywidualną, co do okoliczności, jakie maja znaczenie w sprawie, co stanowi naruszenie przepisów o postępowaniu, jednocześnie przyjmując błędną wykładnie prawa materialnego, co do podstaw uznania Skarżącego za działającego w ramach działalności gospodarczej.
Zaistniały, zatem przesłanki wymienione w art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzasadniające usunięcie zaskarżonych decyzji z obrotu prawnego.
Zgodnie z art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w wypadku uchylenia aktu administracyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka czy i w jakim zakresie może on być wykonywany.
Uwzględnienie skargi zobowiązuje Wojewódzki Sąd Administracyjny do zasądzenia na rzecz skarżącego kosztów postępowania (art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W tej sprawie poniesione przez skarżącego koszty odpowiadały wysokości wpisu od skargi oraz kosztom zastępstwa procesowego. Wobec nie określenia innej wysokości kosztów zastępstwa, Sąd zasądził je w wysokości minimalnej, wynikającej z § 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu . (Dz. U. nr 163 poz. 1348.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło