I SA/Wr 1536/15

PostanowienieWSA we Wrocławiu2016-02-04

Skład orzekający: Daria Gawlak - Nowakowska, Marta Semiczek, Ewa Kamieniecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy polski oddział zagranicznej firmy, który wykonuje głównie czynności wewnątrzzakładowe na rzecz jednostki macierzystej z siedzibą poza UE, a sporadycznie czynności opodatkowane w Polsce, ma prawo do odliczenia podatku naliczonego związanego z wydatkami poniesionymi w Polsce, jeśli te wydatki są związane z działalnością jednostki macierzystej prowadzoną poza terytorium Polski?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny zawiesił postępowanie, ponieważ rozstrzygnięcie sprawy zależy od odpowiedzi Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej na pytanie prejudycjalne dotyczące wykładni przepisów unijnych o podatku VAT. Wątpliwości sądu dotyczą możliwości odliczenia podatku naliczonego przez polski oddział zagranicznej firmy, gdy poniesione wydatki są związane z działalnością jednostki macierzystej prowadzoną poza terytorium UE, a nie z czynnościami opodatkowanymi w Polsce.
Stan faktyczny
Strona skarżąca, będąca oddziałem zagranicznej firmy z Korei Południowej, złożyła wniosek o interpretację indywidualną dotyczącą prawa do odliczenia podatku naliczonego VAT od zakupów związanych z działalnością prowadzoną na rzecz jednostki macierzystej. Organ interpretacyjny uznał, że oddział nie ma prawa do odliczenia podatku naliczonego w zakresie wydatków związanych z działalnością jednostki macierzystej prowadzoną poza Polską. Strona wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów u.p.t.u. oraz dyrektywy VAT. WSA postanowił zawiesić postępowanie, oczekując na rozstrzygnięcie TSUE w podobnej sprawie.
Rozstrzygnięcie
Zawieszono postępowanie sądowo-administracyjne.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Daria Gawlak - Nowakowska, sędzia WSA Marta Semiczek, sędzia WSA Ewa Kamieniecka (sprawozdawca), Protokolant sekretarz sądowy Anna Terlecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 stycznia 2016 r. i 4 lutego 2016 r. sprawy ze skargi A. Oddział w Polsce na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w P. działającego w imieniu Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia zawiesić postępowanie sądowo-administracyjne. W dniu 4 lutego 2015 r. strona skarżąca złożyła wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, dotyczącej m. in. interpretacji art. 86 ust. 8 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j.: Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), dalej u.p.t.u. We wniosku strona wskazała, że od listopada 2010 r. jest oddziałem przedsiębiorstwa zagranicznego z siedzibą w Korei Południowej (dalej: "Centrala"), prowadzącego działalność gospodarczą w zakresie wytwarzania oprogramowania dla urządzeń telewizji przemysłowej. Oddział zajmuje się konfiguracją i rozwijaniem oprogramowania dla dekoderów telewizji cyfrowej na rzecz europejskich odbiorców, a zatem czynnościami związanymi bezpośrednio z działalnością gospodarczą Centrali (jako jednostki macierzystej). Oddział wykonuje czynności wyłącznie na rzecz jednostki macierzystej. Jednocześnie Oddział rozlicza się z Centralą na podstawie dokumentów wewnętrznych. Oddział deklaruje VAT należny z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów (WNT), importu usług oraz sprzedaży i nieodpłatnych przekazań laptopów dla pracowników na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 1 u.p.t.u. Oddział wykazuje podatek naliczony, który związany jest z funkcjonowaniem biura w Polsce: czynsz za lokal, media, wyposażenie biurowe, usługi prawne i księgowe w formie faktur zakupu, wystawionych na Oddział. Podstawę odliczenia VAT stanowią czynności wykonywane przez Oddział w Polsce na rzecz Centrali w Korei Południowej. Oddział co do zasady nie świadczy na terytorium Polski usług opodatkowanych (wyjątek: WNT, import usług, odpłatne i nieodpłatne przekazania laptopów dla pracowników), jednakże Centrala w Korei Południowej wykonuje czynności, które podlegają opodatkowaniu w tym państwie. Działalność Oddziału jest nierozerwalnie związana z działalnością Centrali. Jednocześnie Oddział w Polsce posiada dokumenty, z których wynika związek odliczonego podatku ze świadczeniem usług przez podatnika poza terytorium kraju. Wnioskodawca zwrócił się z pytaniem: Czy Oddział spółki zagranicznej, zarejestrowany jako czynny podatnik podatku od towarów i usług, ma prawo do odliczania i wystąpienia o zwrot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym na podstawie otrzymanych faktur zakupu ? Zdaniem Wnioskodawcy, będzie on uprawniony do odliczenia podatku naliczonego od zakupu na terytorium Polski towarów i usług, jeżeli nabycie tych towarów i usług będzie związane z czynnościami wykonywanymi przez Oddział na rzecz Centrali (jako jednostki macierzystej), tj. konfiguracją i rozwijaniem oprogramowania dla dekoderów telewizji cyfrowej na rzecz europejskich odbiorców, a zatem czynnościami związanymi bezpośrednio z działalnością gospodarczą Centrali, a także innymi czynnościami podlegającymi opodatkowaniu na terytorium Polski (wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów, import usług, odpłatne i nieodpłatne przekazania laptopów dla pracowników). W interpretacji indywidualnej z dnia 27 kwietnia 2015 r. nr [...] organ interpretacyjny uznał, że stanowisko wnioskodawcy jest nieprawidłowe. Wnioskodawca nie ma/nie będzie miał prawa do odliczenia podatku naliczonego związanego z wydatkami poniesionymi na terytorium kraju, na podstawie art. 86 ust. 8 pkt 1 u.p.t.u., ponieważ czynności które podlegają opodatkowaniu poza terytorium kraju wykonywane są przez Centralę, a nie przez Oddział. Oznacza to, że z terytorium kraju nie są wykonywane żadne transakcje gospodarcze, które upoważniałyby do zastosowania powołanego przepisu. Natomiast na podstawie art. 86 ust. 1 u.p.t.u., przysługuje/będzie przysługiwało Wnioskodawcy prawo do odliczenia podatku naliczonego w części dotyczącej zakupów związanych z dokonywaną przez niego na terytorium kraju sprzedażą i nieodpłatnymi przekazaniami laptopów dla pracowników, wpisujących się w definicję sprzedaży, o której mowa w art. 2 pkt 22 u.p.t.u., podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na terytorium kraju. Oddział nie ma/nie będzie miał także prawa do odliczenia podatku z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów i importu usług, ponieważ prawo to przysługuje w sytuacji, gdy dokonane zakupy wykorzystywane są do czynności dających prawo do odliczenia podatku na podstawie art. 86 ust. 1 u.p.t.u. (związek ze sprzedażą opodatkowaną podatkiem od towarów i usług) bądź na podstawie art. 86 ust. 8 pkt 1 u.p.t.u. (związek z wykonywanymi z terytorium kraju czynnościami niepodlegającymi opodatkowaniu). Wyjątek stanowi/stanowić może wewnątrzwspólnotowe nabycie laptopów lub import usług związanych ze sprzedażą laptopów. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu strona zarzuciła naruszenie art. 86 ust. 1, art. 86 ust. 2 oraz art. 86 ust. 8 pkt 1 u.p.t.u. w związku z art. 168 i art. 169 lit. a) Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE Nr 347, s. 1 ze zm.) przez ich błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że strona nie ma prawa do odliczenia podatku naliczonego związanego z wydatkami poniesionymi na terytorium kraju na podstawie art. 86 ust. 8 pkt 1 u.p.t.u., ponieważ czynności które podlegają opodatkowaniu poza terytorium kraju wykonywane są przez Centralę, a nie przez Oddział, a także że strona nie ma prawa do odliczenia podatku naliczonego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów i importu usług. W odpowiedzi na skargę organ interpretacyjny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie sądowe podlegało zawieszeniu z urzędu. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Należy wskazać, że przepis art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. ma zastosowanie wówczas, gdy sąd orzekający nie jest władny samodzielnie rozstrzygnąć zagadnienia wstępnego, jakie wyłoniło się lub powstało w toku postępowania sądowego. Rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego musi być więc istotne z punktu widzenia realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego oraz powinno mieć bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania (por. postanowienie NSA z dnia 11 grudnia 2012 r. sygn. akt II FZ 941/12, opubl. CBOSA). W ocenie Sądu, taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Wskazać bowiem należy, że postanowieniem z dnia 27 maja 2015 r. sygn. akt I FSK 544/14, opubl. CBOSA Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (wersja skonsolidowana 2012 – Dz. Urz. U.E. z dnia 26 października 2012 r. nr C 326 s. 1 i nast.; dalej: TFUE) skierował do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE) pytanie prejudycjalne dotyczące wykładni przepisów prawa unijnego o następującej treści: "Czy art. 168 i 169 lit. a) dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. U.E. L 347/1, ze zm.) nie stoją na przeszkodzie temu, aby w przypadku oddziału zarejestrowanego dla celów podatku VAT w jednym państwie członkowskim i wykonującego głównie czynności wewnątrzzakładowe na rzecz jednostki macierzystej z siedzibą w innym państwie członkowskim, a sporadycznie także czynności opodatkowane w państwie rejestracji oddziału, podatnik miał prawo do odliczenia podatku naliczonego w państwie, w którym zarejestrowany jest oddział, mimo że ten podatek jest związany z czynnościami wykonywanymi przez jednostkę macierzystą w innym państwie członkowskim ? Wprawdzie na gruncie regulacji art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. jako przesłanki zawieszenia postępowania ustawodawca wprost nie wymienił postępowania przed TSUE, to niewątpliwie przepis ten obejmuje swoim zakresem również wspomniane postępowanie sądowe. W niniejszej sprawie, po dokonaniu analizy jej stanu faktycznego i prawnego, Sąd powziął tożsame wątpliwości, jakie zostały sformułowane przez Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym pytaniu prejudycjalnym. Mając jednak na uwadze ekonomikę postępowania uznał za niecelowe kierowanie pytania prejudycjalnego o zbliżonej treści, na które TSUE ma udzielić odpowiedzi w wyniku opisanego postanowienia NSA. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że zasada terytorialności doznaje pewnego ograniczenia, które wynika z art. 169 lit. a) Dyrektywy 112. Stosownie do jego treści, poniesione koszty nie generują podatku naliczonego wyłącznie w związku z czynnościami opodatkowanymi w państwie członkowskim, w którym zostały poniesione, lecz również w związku z czynnościami opodatkowanymi na terenie innego państwa członkowskiego, a nawet w państwach spoza Wspólnoty. W związku z powyższym NSA powziął wątpliwość, czy podatnik w formie spółki, prowadzący działalność gospodarczą tylko w jednym państwie członkowskim, może odliczać na zasadach ogólnych podatek w każdym innym państwie członkowskim, w którym posiada swój oddział oraz ponosi wydatki związane z czynnościami opodatkowanymi czy też uprawnienie wynikające z art. 169 lit. a) Dyrektywy 112 ma charakter wyłącznie akcesoryjny w stosunku do prawa do odliczenia, z którego podatnik może korzystać na podstawie art. 168 Dyrektywy 112. A więc, czy celem ustawodawcy unijnego było zapewnienie prawa do odliczenia podatnikowi w związku z rozszerzeniem działalności opodatkowanej poza terytorium państwa członkowskiego, w którym ponosi wydatki i nie było natomiast jego intencją zapewnienie prawa do odliczenia w związku z prowadzeniem działalności opodatkowanej całkowicie poza terytorium tego państwa członkowskiego. W ocenie WSA powyższe wątpliwości dotyczą również sytuacji, gdy podatnik prowadzi działalność gospodarczą w państwie spoza Wspólnoty, a oddział podatnika zarejestrowany jest w państwie członkowskim. W tych okolicznościach uzasadnione jest zawieszenie postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu do czasu podjęcia rozstrzygnięcia przez TSUE. Odpowiedź TSUE udzielona na pytanie NSA przedstawione w ww. postanowieniu będzie miała zasadnicze znaczenie dla oceny spornego zagadnienia występującego w niniejszej sprawie. Przedmiotem oceny TSUE będą bowiem regulacje dyrektywy 2006/112/WE Rady, których implementację stanowią przepisy u.p.t.u. stanowiące przedmiot interpretacji w zaskarżonym w sprawie akcie administracyjnym. Z tych też względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło