I SA/Wr 1584/14
PostanowienieWSA we Wrocławiu2016-08-08
Skład orzekający: Marta Semiczek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) złożony przez pełnomocnika strony prawnej, który nie zawiera podpisu organu uprawnionego do reprezentacji tej strony, może zostać pozostawiony bez rozpoznania, czy też powinien być rozpoznany merytorycznie?Ratio decidendi
Postępowanie w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) zostało umorzone, ponieważ skarżąca spółka nie wykazała zmiany okoliczności uzasadniającej ponowne przyznanie prawa pomocy, zwłaszcza w sytuacji, gdy wcześniejsze wnioski w tym zakresie zostały prawomocnie oddalone. Sąd podkreślił, że ciężar wykazania zmiany okoliczności spoczywa na wnioskodawcy, a kolejne wnioski, których treść jest zbieżna z poprzednimi, nie uzasadniają merytorycznego rozpoznania.Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) w sprawie dotyczącej podatku akcyzowego. Wniosek został złożony przez pełnomocnika procesowego. Wcześniejsze wnioski o przyznanie prawa pomocy w tej sprawie były prawomocnie oddalane. Sąd pierwszej instancji pozostawił wniosek bez rozpoznania, uznając, że nie wykazał on zmiany okoliczności. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił to postanowienie, wskazując, że wniosek mógł być podpisany przez pełnomocnika. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny umorzył postępowanie w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Semiczek po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi "A" sp. z o.o. z siedzibą w M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia umorzyć postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z 17 grudnia 2015 r. skarżąca spółka została wezwana (za pośrednictwem jej pełnomocnika procesowego) do uiszczenia wpisu sądowego do skargi kasacyjnej. W odpowiedzi na to wezwanie reprezentujący spółkę pełnomocnik złożył (na urzędowym formularzu) wniosek o przyznanie prawa pomocy, który (po wezwaniu do jego podpisania) został opatrzony podpisem tegoż pełnomocnika.
Zarządzeniem z 11 lutego 2016 r. skarżąca spółka została wezwana (za pośrednictwem pełnomocnika) do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podpisanie złożonego formularza urzędowego przez organ uprawniony do reprezentacji spółki lub złożenie prawidłowo podpisanego formularza przez tenże organ spółki, w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
W odpowiedzi na to wezwanie pełnomocnik spółki wskazał, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego wnioski o przyznanie prawa pomocy mogą być podpisywane również przez pełnomocnika.
Zarządzeniem z dnia 7 marca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wniosek strony o przyznanie prawa pomocy pozostawił bez rozpoznania.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 11 maja 2016 r., sygn. akt I GZ 305/16 uchylił ww. zarządzenie z dnia 7 marca 2016 r. wskazując, że żaden przepis szczególny p.p.s.a. nie wymaga, by czynności w zakresie ubiegania się o przyznanie prawa pomocy dokonywane były osobiście przez stronę postępowania. Zdaniem NSA zachowuje aktualność uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2010 r., sygn. akt I OPS 11/09, zgodnie z którą wniosek o przyznanie prawa pomocy składany na urzędowym formularzu może być podpisany także przez pełnomocnika strony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Na wstępie zaznaczyć należy, że złożony przez skarżącą wniosek o zwolnienie od kosztów jest kolejnym takim wnioskiem w sprawie, po wydaniu przez WSA postanowień z dnia 6 października 2014 r., 9 marca 2015 r., 7 września 2015 r. o odmowie przyznania prawa pomocy, które stały się prawomocne na skutek oddalenia zażaleń spółki przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniami z dnia 27 listopada 2014 r. (sygn. akt I GZ 523/14), 26 maja 2015 r. (sygn. akt I GZ 285/15), 4 listopada 2015 r. ( sygn. akt I GZ 711/15).
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718; dalej: p.p.s.a.) osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W tym miejscu niezbędnym jest wskazanie, że już na wcześniejszym etapie niniejszego postępowania sądowego niejednokrotnie oceniano sytuację finansową skarżącej spółki w kontekście możliwości partycypowania w kosztach sądowych. Zajmując stanowisko negatywne wobec żądania skarżącej spółki przyznania prawa pomocy Sąd podkreślał, że treść składanych wniosków nie wskazuje na taką sytuację finansową spółki, która uzasadniałaby zmianę pierwotnie podjętego rozstrzygnięcia. Wnioski te bowiem nie wskazywały żadnych nowych okoliczności w sprawie, stanowiąc praktycznie kopię poprzednio składanych pism.
W związku z powyższym przedmiotowy wniosek należało ocenić w kontekście art. 165 p.p.s.a., zgodnie z którym postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Należy przy tym zwrócić uwagę, że ciężar wykazania zmiany okoliczności, zgodnie z ogólną zasadą wynikającą z art. 246 § 2 p.p.s.a., spoczywa na wnioskodawcy.
Skoro skarżąca przedłożyła kolejny wniosek o przyznanie jej prawa pomocy, którego treść jest zbieżna z treścią uprzednio składanych wniosków rozpoznanych negatywnie, a postanowienia wydane w tym przedmiocie są prawomocne, to merytoryczne rozpoznanie takiego wniosku stało się zbędne a postępowanie w tym zakresie na podstawie art. 249a p.p.s.a. należało umorzyć.
Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 249a p.p.s.a. w związku z art. 258 § 4 p.p.s.a, orzekł jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło