I SA/Wr 173/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Radom po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z/s w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 29 listopada 2011 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do października oraz za grudzień 2006 r. postanawia: odrzucić skargę. Skarżąca Spółka, po wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi, wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów. Postanowieniem Sądu z dnia 4 października 2012 r. odmówiono przyznania prawa pomocy. Powyższe orzeczenie nie zostało zaskarżone, w związku z czym, po jego uprawomocnieniu, strona ponownie została wezwana do opłacenia wpisu sądowego w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. W wyznaczonym terminie Spółka ponownie wniosła o przyznanie prawa pomocy, tym razem w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, podając na urzędowym formularzu wniosku uzasadnienie i oświadczenie co do stanu finansowego i majątkowego tożsame z tymi, jakie były wskazane we wniosku już rozpoznanym powołanym na wstępie postanowieniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej: p.p.s.a.), sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Z kolei zgodnie z art. 220 § 3 powołanej ustawy procesowej, skarga, skarga kasacyjna, zażalenia oraz skarga o wznowienie postępowania, od których, pomimo wezwania, nie został uiszczony wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Odnosząc powyższą regulację do okoliczności faktycznych niniejszej sprawy, wskazać należy, iż orzecznictwie sądowym utrwaliło się stanowisko, że ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu do uiszczenia wpisu po wydaniu prawomocnego postanowienia odmawiającego zwolnienia od kosztów, nie uchyla skutków tego prawomocnego rozstrzygnięcia na toczące się postępowanie (por. przykładowo postanowienie NSA z dnia 21 marca 2012 r., sygn. akt II GZ 95/12, publ. w Bazie Orzeczeń http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wypada powtórzyć za Naczelnym Sądem Administracyjnym, który w innym postanowieniu (z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FSK 706/10) wskazał, że o ile postanowienia wydane w przedmiocie prawa pomocy, jako niekończące postępowania w danej sprawie, nie posiadają atrybutu powagi rzeczy osądzonej, to nie można twierdzić, że nie są wyposażone w cechę prawomocności. Stosownie bowiem do art. 168 § 1 p.p.s.a. orzeczenie sądu, a więc także i postanowienie, staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje co do niego środek odwoławczy ( to jest gdy ustawa takiego środka nie przewiduje lub gdy minął już termin do jego wniesienia). Sąd zatem po prawomocnym zakończeniu postępowania z wniosku o przyznanie prawa pomocy i odmowie zwolnienia strony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, ma obowiązek – na podstawie art. 220 § 1 p.p.s.a. – ponownie wezwać stronę do uiszczenia wpisu od skargi, wyznaczając ustawowy termin do dokonania tej czynności oraz wskazując rygor jej niewykonania. Jeżeli natomiast strona po doręczeniu jej takiego wezwania, a przed upływem siedmiodniowego terminu do zapłacenia należnych kosztów postępowania, wystąpi do sądu z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, bieg terminu do opłacenia skargi nie zostaje przerwany. Dodać wypada, że w niniejszej sprawie Spółka nie powołała żadnych nowych okoliczności, które mogłyby uzasadniać kwalifikację kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy jako wniosku o zmianę postanowienia z dnia 4 października 2012 r. Zaistniałej sytuacji procesowej nie zmienia też fakt wskazania innego zakresu żądania powyższego wniosku. Wprawdzie obecnie zakres ten zawęził się do częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, to jednak nadal jest to prawo pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Wobec tego, przesłanki uwzględnienia wniosku – czy to w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości, czy tylko w części – są takie same i wynikają z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy wskazać zatem należy, iż w niniejszej sprawie odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego został doręczony skarżącej Spółce w warunkach przewidzianych regulacją zawartą w art. 73 p.p.s.a. – przesyłka bowiem była pierwotnie awizowana w dniu 16 listopada 2012 r. Wprawdzie na zwrotnym potwierdzeniu odbioru odnotowane zostało doręczenie przesyłki prezesowi zarządu Spółki w dniu 3 grudnia 2012 r., to jednak, mając na uwadze treść art. 73 § 3 i 4 p.p.s.a., doręczenie należało uznać za skuteczne z dniem 30 listopada 2012 r., to jest z ostatnim dniem 14-dniowego okresu, na jaki może być przesyłka złożona w urzędzie pocztowym. Od tej ostatniej daty należało w konsekwencji liczyć 7-dniowy termin do uiszczenia wpisu, który upłynął bezskutecznie z dniem 7 grudnia 2012 r. W związku z tym, w oparciu o przedstawione okoliczności oraz przytoczoną wyżej regulację, skarga podlegała odrzuceniu.