I SA/Wr 1753/03

WyrokWSA we Wrocławiu2005-03-29

Skład orzekający: Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Józef Kremis, Andrzej Szczerbiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wydatki na zakup alkoholu, papierosów, kawy i słodyczy, poniesione przez jedynego udziałowca i pełnomocnika spółki podczas podróży służbowych, mogą być zaliczone do kosztów reprezentacji i reklamy w części przekraczającej 0,25% przychodu, a wynagrodzenie i składki na ubezpieczenie społeczne jedynego udziałowca spółki, który jednocześnie jeździł samochodem firmowym jako kierowca, mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że wartość nieodpłatnego świadczenia w postaci użyczenia lokalu została prawidłowo ustalona na podstawie średniego czynszu rynkowego. Wydatki na reprezentację i reklamę, przekraczające 0,25% przychodu, nie mogły być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, zwłaszcza że dotyczyły napojów spożywanych przez udziałowca i pełnomocnika podczas podróży, a spółka wykazała inne koszty podróży służbowych. Ponadto, wynagrodzenie i składki jedynego udziałowca, który pełnił funkcję kierowcy, nie mogły być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, ponieważ nie posiadał on statusu pracownika w rozumieniu Kodeksu pracy.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. A zaskarżyła decyzję Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego określającą zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 1997 rok. Organy podatkowe uznały, że spółka zaniżyła przychód o wartość nieodpłatnego użyczenia lokalu oraz zawyżyła koszty uzyskania przychodów o wydatki na reprezentację i reklamę, a także wynagrodzenia i składki jedynego udziałowca pełniącego funkcję kierowcy. Spółka zarzuciła błędy w ustaleniu wartości nieodpłatnego świadczenia, zawyżenie wydatków na reprezentację i reklamę oraz celowość zatrudnienia udziałowca jako kierowcy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Sędzia NSA Józef Kremis, Sędzia NSA Andrzej Szczerbiński (sprawozdawca), Protokolant Aleksandra Dobosiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2005r. sprawy ze skargi Spółki z o.o. A" we W. na decyzję Izby Skarbowej we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 1997 rok oddala skargę. Zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję Urzędu Skarbowego W.-K. z dnia [...] nr [...], którą na podstawie art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej oraz art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 1993r. nr 106, poz. 482 ze zm.) określono Spółce z o.o. A we W. zobowiązanie w podatku dochodowym za 1997 rok w wysokości [...]. W zeznaniu rocznym złożonym na druku CIT-8 Spółka wykazała za ten rok przychód w wysokości [...], koszty jego uzyskania w wysokości [...] i dochód w wysokości [...], po czym po odliczeniu 1/3 straty za lata 94-96 w kwocie [...]podstawa opodatkowania i podatek należny wyniosły [...]. W toku postępowania podatkowego stwierdzono, że Spółka z o.o. A korzystała dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej z pokoju o powierzchni [...] m2, użyczonego jej nieodpłatnie w domu jednorodzinnym W.A. Uznano, iż jest to dla niej nieodpłatne świadczenie w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych, w związku z czym zaniżyła przychód w roku podatkowym o kwotę [...], przyjmując średnią cenę [...] m2 w wynajmie pomieszczeń mieszkalnych dla celów gospodarczych na osiedlu O. we W. jako [...] zgodnie z art. 12 ust. 6 pkt 3 ustawy. Stwierdzono, że Spółka zawyżyła też koszty uzyskania przychodów o kwotę [...]. Z niej [...] dotyczyło przekroczenia wydatków na reprezentację i reklamę niepubliczną ponad 0,25% przychodu za 1997 rok, co było sprzeczne z art. 16 ust. 1 pkt 28 ustawy podatkowej. Zakwestionowana kwota [...] dotyczyła wynagrodzeń wypłaconych W. A., prezesowi Spółki i jedynemu jej udziałowcowi, a [...] - składek na jego ubezpieczenie społeczne. Zaliczenie takich wydatków do kosztów sprzeczne było z art. 16 ust. 1 pkt 38 ustawy o podatku dochodowym. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółka z o.o. A zarzuciła, iż nieprawidłowo ustalono wartość nieodpłatnego świadczenia za użyczony lokal, zawyżając je, ponieważ w roku 1997 cena urzędowa miasta W. wynosiła [...] za [...] m2, a nie [...], jak przyjęto w decyzji. Wydatki na reprezentację i reklamę nie zostały zawyżone, gdyż w czasie dokonywania przewozu ładunków po Europie kierowca - W. A. i jego pełnomocnik - W.A. musieli kupować napoje i kawę. Z kolei zatrudnienie jako kierowcy jedynego udziałowca W. A. było celowe, gdyż powodowało zmniejszenie kosztów działalności. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Stwierdzono, że cena [...] za 1 m2, podana przez skarżącą, nie dotyczyła wynajmu lokali na wolnym rynku, ale została przyjęta przez gminę dla celów ustalenia podatku od nieruchomości, w związku z czym nie mogła być brana pod uwagę przy ustalaniu czynszu za najem lokalu. W.A., choć jeździł samochodem Spółki jako kierowca, nie był jej pracownikiem w rozumieniu art. 2 i art. 22 Kodeksu pracy, zatem wypłacane mu kwoty z tytułu wynagrodzenia i płaconych za niego składek na ubezpieczenie społeczne nie mogły być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 38 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych. W związku z wniesieniem skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i niezakończeniem przed tym dniem postępowania sprawa zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) podlegała rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych, powołanej na wstępie, przychodem w rozumieniu tej ustawy jest w szczególności wartość otrzymanych nieodpłatnych świadczeń oraz przychodów w naturze. Typowym nieodpłatnym świadczeniem jest użyczenie podmiotowi gospodarczemu lokalu na cele prowadzenia działalności. Zgodnie z art. 12 ust. 6 pkt 3 wartość tego rodzaju nieodpłatnego świadczenia, polegającego na udostępnieniu lokalu, ustala się w wysokości równowartości czynszu, jaki przysługiwałby w razie zawarcia umowy najmu lokalu. Prawidłowo zatem w zaskarżonej decyzji ustalono wartość użyczenia Spółce z o.o. A lokalu o powierzchni [...] m2 na biuro według średniej wysokości czynszu, jaki należałoby zapłacić w 1997 roku za lokal o takiej powierzchni na osiedlu, na którym był położony. Z kolei odnośnie kosztów uzyskania przychodów po myśli art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. kosztami takimi są koszty poniesione w celu uzyskania przychodów, z wyjątkiem wymienionych w art. 16 ust. 1. Art. 16 ust. 1 pkt 28 stanowi, iż nie uważa się za koszty uzyskania przychodów kosztów reprezentacji i reklamy w części przekraczającej 0,25% przychodów, chyba że reklama prowadzona jest w środkach masowego przekazu lub publicznie w inny sposób. Zakwestionowana kwota [...], przekraczająca 0,25% przychodu Spółki za 1997 rok i zaliczona przez nią do kosztów reprezentacji i reklamy, dotyczy według dokumentów znajdujących się w aktach postępowania administracyjnego zakupu artykułów spożywczych w postaci alkoholów, papierosów, kawy i słodyczy. Nie jest zrozumiałe twierdzenie strony skarżącej, że właściciel firmy - jedyny udziałowiec Spółki i jego pełnomocnik musieli w drodze pić i jeść, co miałoby usprawiedliwiać przekroczenie limitu zaliczanych do kosztów uzyskania przychodów wydatków na reprezentację i reklamę. Po pierwsze, wydatki na napoje spożywane przez nich w czasie podróży nie mogłyby w ogóle być zaliczane do wydatków na reklamę i reprezentację firmy A Spółki z o.o., po drugie - Spółka zaliczyła w roku podatkowym 1997 do kosztów uzyskania przychodów niezależnie od wspomnianych wyżej wydatków "na reprezentację i reklamę" kwotę [...] jako koszty podróży służbowych, co nie było kwestionowane przez organy podatkowe. Jeśli chodzi o wynagrodzenie i składki na ubezpieczenie społeczne W.A., jedynego udziałowca Spółki z o.o. A, to art. 16 ust. 1 pkt 38 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych stanowi, iż nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków ponoszonych na rzecz udziałowców, nie będących pracownikami w rozumieniu odrębnych przepisów, z wyjątkiem wynagrodzeń wypłacanych z tytułu pełnionych funkcji. Spółka z o.o. A nie zatrudniała kierowcy z zewnątrz i jedynym jej samochodem ciężarowym jeździł, wykonując zlecenia transportowe, sam jej jedyny udziałowiec W. A. Nie mógł on zostać uznany za pracownika w rozumieniu odrębnych przepisów, to jest przepisów ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. - Kodeks pracy (Dz. U. nr 24, poz. 141 ze zm.), choćby z tego powodu, iż nie wykonywał swoich czynności będąc komuś podporządkowany, co byłoby niezbędne dla uznania istnienia stosunku pracy zgodnie z art. 22 tej ustawy. Niewątpliwe nie zatrudniając kierowcy z zewnątrz skarżąca Spółka zmniejszała swoje koszty, ale powstały z tego powodu dodatkowy dochód podlegał opodatkowaniu. Z podanych powodów sąd nie znalazł przesłanek, pozwalających na stwierdzenie, by zaskarżona decyzja miała naruszać obowiązujące przepisy prawa w sposób zarzucony w skardze lub inny, w związku z czym na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, powołanej wyżej, wniesioną skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło