I SA/Wr 1753/03
WyrokWSA we Wrocławiu2005-03-29
Skład orzekający: Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Józef Kremis, Andrzej Szczerbiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydatki na zakup alkoholu, papierosów, kawy i słodyczy, poniesione przez jedynego udziałowca i pełnomocnika spółki podczas podróży służbowych, mogą być zaliczone do kosztów reprezentacji i reklamy w części przekraczającej 0,25% przychodu, a wynagrodzenie i składki na ubezpieczenie społeczne jedynego udziałowca spółki, który jednocześnie jeździł samochodem firmowym jako kierowca, mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że wartość nieodpłatnego świadczenia w postaci użyczenia lokalu została prawidłowo ustalona na podstawie średniego czynszu rynkowego. Wydatki na reprezentację i reklamę, przekraczające 0,25% przychodu, nie mogły być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, zwłaszcza że dotyczyły napojów spożywanych przez udziałowca i pełnomocnika podczas podróży, a spółka wykazała inne koszty podróży służbowych. Ponadto, wynagrodzenie i składki jedynego udziałowca, który pełnił funkcję kierowcy, nie mogły być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, ponieważ nie posiadał on statusu pracownika w rozumieniu Kodeksu pracy.Stan faktyczny
Spółka z o.o. A zaskarżyła decyzję Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego określającą zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 1997 rok. Organy podatkowe uznały, że spółka zaniżyła przychód o wartość nieodpłatnego użyczenia lokalu oraz zawyżyła koszty uzyskania przychodów o wydatki na reprezentację i reklamę, a także wynagrodzenia i składki jedynego udziałowca pełniącego funkcję kierowcy. Spółka zarzuciła błędy w ustaleniu wartości nieodpłatnego świadczenia, zawyżenie wydatków na reprezentację i reklamę oraz celowość zatrudnienia udziałowca jako kierowcy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Sędzia NSA Józef Kremis, Sędzia NSA Andrzej Szczerbiński (sprawozdawca), Protokolant Aleksandra Dobosiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2005r. sprawy ze skargi Spółki z o.o. A" we W. na decyzję Izby Skarbowej we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 1997 rok oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję Urzędu Skarbowego W.-K. z dnia [...] nr [...], którą na podstawie art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej oraz art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 1993r. nr 106, poz. 482 ze zm.) określono Spółce z o.o. A we W. zobowiązanie w podatku dochodowym za 1997 rok w wysokości [...]. W zeznaniu rocznym złożonym na druku CIT-8 Spółka wykazała za ten rok przychód w wysokości [...], koszty jego uzyskania w wysokości [...] i dochód w wysokości [...], po czym po odliczeniu 1/3 straty za lata 94-96 w kwocie [...]podstawa opodatkowania i podatek należny wyniosły [...]. W toku postępowania podatkowego stwierdzono, że Spółka z o.o. A korzystała dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej z pokoju o powierzchni [...] m2, użyczonego jej nieodpłatnie w domu jednorodzinnym W.A. Uznano, iż jest to dla niej nieodpłatne świadczenie w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych, w związku z czym zaniżyła przychód w roku podatkowym o kwotę [...], przyjmując średnią cenę [...] m2 w wynajmie pomieszczeń mieszkalnych dla celów gospodarczych na osiedlu O. we W. jako [...] zgodnie z art. 12 ust. 6 pkt 3 ustawy. Stwierdzono, że Spółka zawyżyła też koszty uzyskania przychodów o kwotę [...]. Z niej [...] dotyczyło przekroczenia wydatków na reprezentację i reklamę niepubliczną ponad 0,25% przychodu za 1997 rok, co było sprzeczne z art. 16 ust. 1 pkt 28 ustawy podatkowej. Zakwestionowana kwota [...] dotyczyła wynagrodzeń wypłaconych W. A., prezesowi Spółki i jedynemu jej udziałowcowi, a [...] - składek na jego ubezpieczenie społeczne. Zaliczenie takich wydatków do kosztów sprzeczne było z art. 16 ust. 1 pkt 38 ustawy o podatku dochodowym.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółka z o.o. A zarzuciła, iż nieprawidłowo ustalono wartość nieodpłatnego świadczenia za użyczony lokal, zawyżając je, ponieważ w roku 1997 cena urzędowa miasta W. wynosiła [...] za [...] m2, a nie [...], jak przyjęto w decyzji. Wydatki na reprezentację i reklamę nie zostały zawyżone, gdyż w czasie dokonywania przewozu ładunków po Europie kierowca - W. A. i jego pełnomocnik - W.A. musieli kupować napoje i kawę. Z kolei zatrudnienie jako kierowcy jedynego udziałowca W. A. było celowe, gdyż powodowało zmniejszenie kosztów działalności.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Stwierdzono, że cena [...] za 1 m2, podana przez skarżącą, nie dotyczyła wynajmu lokali na wolnym rynku, ale została przyjęta przez gminę dla celów ustalenia podatku od nieruchomości, w związku z czym nie mogła być brana pod uwagę przy ustalaniu czynszu za najem lokalu. W.A., choć jeździł samochodem Spółki jako kierowca, nie był jej pracownikiem w rozumieniu art. 2 i art. 22 Kodeksu pracy, zatem wypłacane mu kwoty z tytułu wynagrodzenia i płaconych za niego składek na ubezpieczenie społeczne nie mogły być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 38 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych.
W związku z wniesieniem skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i niezakończeniem przed tym dniem postępowania sprawa zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) podlegała rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych, powołanej na wstępie, przychodem w rozumieniu tej ustawy jest w szczególności wartość otrzymanych nieodpłatnych świadczeń oraz przychodów w naturze. Typowym nieodpłatnym świadczeniem jest użyczenie podmiotowi gospodarczemu lokalu na cele prowadzenia działalności. Zgodnie z art. 12 ust. 6 pkt 3 wartość tego rodzaju nieodpłatnego świadczenia, polegającego na udostępnieniu lokalu, ustala się w wysokości równowartości czynszu, jaki przysługiwałby w razie zawarcia umowy najmu lokalu. Prawidłowo zatem w zaskarżonej decyzji ustalono wartość użyczenia Spółce z o.o. A lokalu o powierzchni [...] m2 na biuro według średniej wysokości czynszu, jaki należałoby zapłacić w 1997 roku za lokal o takiej powierzchni na osiedlu, na którym był położony.
Z kolei odnośnie kosztów uzyskania przychodów po myśli art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. kosztami takimi są koszty poniesione w celu uzyskania przychodów, z wyjątkiem wymienionych w art. 16 ust. 1. Art. 16 ust. 1 pkt 28 stanowi, iż nie uważa się za koszty uzyskania przychodów kosztów reprezentacji i reklamy w części przekraczającej 0,25% przychodów, chyba że reklama prowadzona jest w środkach masowego przekazu lub publicznie w inny sposób. Zakwestionowana kwota [...], przekraczająca 0,25% przychodu Spółki za 1997 rok i zaliczona przez nią do kosztów reprezentacji i reklamy, dotyczy według dokumentów znajdujących się w aktach postępowania administracyjnego zakupu artykułów spożywczych w postaci alkoholów, papierosów, kawy i słodyczy. Nie jest zrozumiałe twierdzenie strony skarżącej, że właściciel firmy - jedyny udziałowiec Spółki i jego pełnomocnik musieli w drodze pić i jeść, co miałoby usprawiedliwiać przekroczenie limitu zaliczanych do kosztów uzyskania przychodów wydatków na reprezentację i reklamę. Po pierwsze, wydatki na napoje spożywane przez nich w czasie podróży nie mogłyby w ogóle być zaliczane do wydatków na reklamę i reprezentację firmy A Spółki z o.o., po drugie - Spółka zaliczyła w roku podatkowym 1997 do kosztów uzyskania przychodów niezależnie od wspomnianych wyżej wydatków "na reprezentację i reklamę" kwotę [...] jako koszty podróży służbowych, co nie było kwestionowane przez organy podatkowe.
Jeśli chodzi o wynagrodzenie i składki na ubezpieczenie społeczne W.A., jedynego udziałowca Spółki z o.o. A, to art. 16 ust. 1 pkt 38 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych stanowi, iż nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków ponoszonych na rzecz udziałowców, nie będących pracownikami w rozumieniu odrębnych przepisów, z wyjątkiem wynagrodzeń wypłacanych z tytułu pełnionych funkcji. Spółka z o.o. A nie zatrudniała kierowcy z zewnątrz i jedynym jej samochodem ciężarowym jeździł, wykonując zlecenia transportowe, sam jej jedyny udziałowiec W. A. Nie mógł on zostać uznany za pracownika w rozumieniu odrębnych przepisów, to jest przepisów ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. - Kodeks pracy (Dz. U. nr 24, poz. 141 ze zm.), choćby z tego powodu, iż nie wykonywał swoich czynności będąc komuś podporządkowany, co byłoby niezbędne dla uznania istnienia stosunku pracy zgodnie z art. 22 tej ustawy. Niewątpliwe nie zatrudniając kierowcy z zewnątrz skarżąca Spółka zmniejszała swoje koszty, ale powstały z tego powodu dodatkowy dochód podlegał opodatkowaniu.
Z podanych powodów sąd nie znalazł przesłanek, pozwalających na stwierdzenie, by zaskarżona decyzja miała naruszać obowiązujące przepisy prawa w sposób zarzucony w skardze lub inny, w związku z czym na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, powołanej wyżej, wniesioną skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło