I SA/Wr 1894/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [---] nr [---] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od I do VIII 2002 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając, ·że ma na utrzymaniu trójkę dzieci w wieku 8, 10 i 13 lat, nie posiada żadnego majątku, w tym samochodu, obligacji, środków pieniężnych na rachunku bankowym. Z żoną ma ustanowioną rozdzielność majątkową od 1998 r. i nie prowadzą wspólnie gospodarstwa domowego. Wnioskodawca zatrudniony jest w ramach stosunku pracy, a jego wynagrodzenie zostało zajęte przez komornika. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący dodał, że trójka dzieci pozostaje w jego gospodarstwie domowym, posiada nieruchomość niezabudowaną w Ż. o powierzchni 2400 m2, obecnie zajętą na rzecz Urzędu Skarbowego w N. R. Żadna z osób pozostających w jego gospodarstwie domowym nie posiada własnego majątku. Wnioskodawca natomiast posiada udziały w dwóch spółkach z o.o. – "A" i "B", które również zostały objęte zajęciem komorniczym. Z dwóch umów o pracę uzyskuje dochód w wysokości 900,00 zł brutto. Dodał, że na dzień składania wniosku posiada zobowiązania w kwocie ponad 9.000.000 zł, z których część to zobowiązania sporne, w przedmiocie których prowadzonej jest postępowanie sądowe. Na wezwanie Sądu wnioskodawca przedłożył zeznanie i deklaracje podatkowe za 2006 r., umowy o pracę z dnia 1 października 2005 r., wyciągi z rachunków bankowych firmy prowadzonej przez skarżącego ("C"), wykreślonej z ewidencji działalności gospodarczej – zgodnie z przedłożoną decyzją – z dniem 6 czerwca 2005 r. oraz zawiadomienia o zajęciach zobowiązań podatkowych przez organ podatkowy. Skarżący dodał, że nie posiada żadnego tytułu prawnego do nieruchomości położonej pod adresem wskazanym przez niego jako adres do korespondencji i że nie korzysta z Pomocy Społecznej ani innych form wsparcia państwowego. Zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego swojego i rodziny. Zwrócić trzeba uwagę, że wyrażenie zawarte w powołanym wyżej przepisie art. 246 p.p.s.a. "gdy wykaże" wskazuje, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek udowodnienia w wiarygodny sposób, że nie jest w stanie ponieść kosztów procesu bez uszczerbku dla własnego koniecznego utrzymania. Winien zatem dochować szczególnej staranności przy wskazywaniu podstaw, które uzasadniają jego żądanie, poprzez przedłożenie wszelkich dokumentów i oświadczeń potwierdzających brak środków na opłacenie tych kosztów. Skarżący natomiast nie uczynił zadość temu obowiązkowi pomimo wezwania Sądu. Dodatkowo wskazać należy, że wezwanie do przedłożenia dodatkowych dokumentów – zgodnie z treścią art. 255 p.p.s.a. – ma miejsce w sytuacji, gdy oświadczenie strony zawarte na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości. Wezwany jest wtedy obowiązany złożyć, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe. Tymczasem skarżący, pomimo wezwania do przedłożenia konkretnie wymienionych dokumentów i oświadczeń nie przedłożył zestawienia miesięcznie ponoszonych wydatków ani żadnego dokumentu dotyczącego sytuacji finansowej jego żony. Podkreślić trzeba, że nie stanowi tutaj argumentu ustanowiona rozdzielność majątkowa pomiędzy małżonkami, gdyż niezależnie od ustroju majątkowego, małżonkowie – zgodnie z art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego – zobligowani są do wzajemnej pomocy i w wspierania się (por. postanowienie NSA z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA i WSA 2005, nr 1, poz. 6). Również, pomimo wyraźnego żądania przedłożenia aktualnego zaświadczenia o wysokości uzyskiwanego wynagrodzenia, strona nadesłała jedynie umowy o pracę z 2005 r. Ponadto informacje wynikające z załączonych dokumentów są mało wiarygodne. Zauważyć należy, że skarżący jest zatrudniony w dwóch spółkach z o.o. (z których w jednej jest udziałowcem) na stanowiskach dyrektora generalnego i dyrektora ds. handlowych. Zatem kierując się zasadami doświadczenia życiowego, stwierdzić należy, że kwoty wynagrodzenia wskazane w umowach (łącznie 900 zł brutto) budzą wątpliwości, czy są odzwierciedleniem rzeczywistych dochodów uzyskiwanych przez skarżącego na wskazanych wyżej stanowiskach. Ponadto zwrócić należy uwagę, że mając kwalifikacje do zajmowania wysokich stanowisk kierowniczych w spółkach kapitałowych, w obecnej sytuacji na rynku pracy skarżący ma możliwość podjąć pracę ze znacznie wyższym wynagrodzeniem. Motywować go natomiast do tego powinna trudna sytuacja finansowa, na którą się powołuje. Nie można również zgodzić się z oświadczeniem, że wynagrodzenie w całości objęte jest zajęciem komorniczym, gdyż przepisy Kodeksu pracy – w przypadku sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych – przewidują kwotę wynagrodzenia wolną od potrąceń. W ocenie Sądu, nie można uznać za wiarygodny dowód świadczący o sytuacji finansowej, przedłożonej kserokopii zeznania podatkowego za 2006 r. PIT-37, z którego wynika, że skarżący w tym roku nie miał żadnych przychodów. Wskazać bowiem należy, że od 2005 r. jest zatrudniony na umowę o pracę i z tego tytułu uzyskuje dochód, który – niezależnie od tego, w jakiej części jest objęty zajęciem komorniczym – musi zostać zdeklarowany w rocznym zeznaniu podatkowym. Na koniec zwrócić trzeba uwagę, że z całości dokumentów i oświadczeń wynika, ze wnioskodawca nie dysponuje żadnymi wolnymi środkami pieniężnymi, co stoi w sprzeczności z oświadczeniem, że ma na utrzymaniu trójkę małoletnich dzieci. Mając zatem na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał w sposób wiarygodny, że nie ma możliwości poniesienia wydatków na opłacenie kosztów sądowych. Dlatego też, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.