I SA/Wr 1934/01

WyrokWSA we Wrocławiu2004-03-01

Skład orzekający: Artur Mudrecki, Krzysztof Bogusz, Anna Wójcik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dodatkowe zobowiązanie podatkowe, ustalone na podstawie art. 27 ust. 8 pkt 2 ustawy o VAT, przedawnia się wraz z przedawnieniem podstawowego zobowiązania podatkowego?
Ratio decidendi
Dodatkowe zobowiązanie podatkowe, jako zależne i pochodne od decyzji określającej podstawowe zobowiązanie podatkowe, przedawnia się wraz z przedawnieniem tego podstawowego zobowiązania. Termin 5-letniego przedawnienia podstawowego zobowiązania podatkowego, liczony od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku, stanowi równocześnie termin przedawnienia dla dodatkowego zobowiązania podatkowego.
Stan faktyczny
Gmina została zobowiązana do zapłaty podatku od towarów i usług za sierpień 1995 r. oraz dodatkowego zobowiązania podatkowego. Gmina kwestionowała zasadność naliczenia podatku, argumentując, że przysługuje jej zwolnienie, a także kwestionowała podstawę prawną ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego, wskazując na wcześniejszą wpłatę podatku. Organy podatkowe uznały, że zwolnienie nie przysługuje, a dodatkowe zobowiązanie zostało ustalone prawidłowo. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję w części dotyczącej dodatkowego zobowiązania podatkowego z powodu przedawnienia.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję w części dotyczącej dodatkowego zobowiązania podatkowego i określono, że w uchylonej części nie może być wykonana.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: NSA Artur Mudrecki Sędziowie: WSA Krzysztof Bogusz (spr.) Asesor sądowy Anna Wójcik Protokolant: st. sekr. sąd. Iwona Bergiel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2004 r. przy udziale sprawy ze skargi Gminy [...] na decyzję Izby Skarbowej w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc VIII 1995 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej dodatkowego zobowiązania podatkowego, II. określa, że zaskarżona decyzja w uchylonej części nie może być wykonana. Decyzją z [...] Nr [...] Drugi Urząd Skarbowy w O. działając na podstawie art. 207, art. 21 § 1 pkt 2 i § 3 oraz art. 53 § 1 i § 4 ustawy z dnia 29.08.1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137 poz. 926 z późniejszymi zmianami), dalej "Ordynacja podatkowa", oraz na podstawie art. 27 ust. 8 pkt 2 ustawy z dnia 8.01.1993 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 11 poz. 50 z późniejszymi zmianami dalej "ustawa o VAT" określił podatnikowi Gminie [...] za sierpień 1995 r.: a) zobowiązanie w podatku od towarów i usług w wysokości 6782 zł, b) zaległość podatkową w podatku od towarów i usług w wysokości 6782 zł, c) odsetki za zwłokę na dzień wydania decyzji w wysokości 16398,20 zł. Ponadto organ podatkowy tą decyzja ustalił Gminie [...] dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości 2034,60 zł. W motywach decyzji podniesiono, że Gmina [...] w oparciu o przepis art. 14 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT z dniem 1.01.1995 r. utraciła zwolnienie w podatku od towarów i usług. Ustalono bowiem na podstawie zgromadzonych w sprawie dowodów, że Gmina [...] w 1994 r. dokonała sprzedaży towarów w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy o VAT o wartości przekraczającej 800 milionów starych złotych (po denominacji 80000 zł). W listopadzie 2000 r. Drugi Urząd Skarbowy w O. przeprowadził kontrolę doraźną (k-[...] akt podatkowych) "użytkowania nieruchomości stanowiących własność Gminy [...] za 1995 r. i ustalił, że: a) Gmina jest czynnym, zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług, b) dokonywała w 1995 r. sprzedaży budynków mieszkalnych (lokali) i lokali użytkowych, c) nie złożyła z mocy ustawy art. 10 ust. 1 ustawy o VAT deklaracji podatkowej VAT 7, d) wbrew art. 26 ustawy o VAT nie uiściła podatku VAT a winna podatek taki uiścić według stawki 22%, e) czynności opisane w protokole kontroli wg organu nie podlegały zwolnieniu w trybie art. 7 ust.1 pkt 5 ustawy o VAT. Organ podniósł też, że wartość sprzedanych w sierpniu 1995 r. budynków według umów sprzedaży wyniosła 37613 zł co przy stawce podatku 22% jako właściwy wymagało określenia podatku naliczonego w wysokości 6782 zł. W odwołaniu od tej decyzji Gmina [...] wnosiła o jej uchylenie, zarzucając naruszenie art. 7 ust. 1 pkt 5 i art. 27 ust. 8 pkt 2 ustawy o VAT. W uzasadnieniu odwołania podatnik wywodził, że Gmina [...] dokonała zapłaty zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiąc sierpień 1995 roku w dniu 11 czerwca 1997 roku. Zatem ustalone w/w decyzją zobowiązanie zostało przez Gminę [...] spełnione na trzy lata przed wydaniem decyzji. Wobec spełnienia zobowiązania przez podatnika, przed wydaniem w/w decyzji, nie ma zastosowania powołany w podstawie prawnej decyzji art. 27 ust. 8 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług, ponieważ aby ten przepis zastosować warunkiem bezwzględnym jest brak wpłaty zobowiązania podatkowego. W tej sytuacji, bez podstawy prawnej, dokonano także ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego. Ponadto organ podatkowy stwierdził, że Gminie nie przysługuje zwolnienie, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z uwagi na nie spełnienie przez Gminę warunku bycia użytkownikiem. Tymczasem z brzmienia art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy wynika, że zwolnienie dotyczy także używanych budynków, budowli i ich części będących przedmiotem umowy najmu, dzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze. Rozstrzygając odwołanie Gminy Izba Skarbowa w O. decyzja z [...] Nr [...] wydaną w oparciu o przepis art. 233 § 1 pkt 2 litera a Ordynacji podatkowej uchyliła decyzje organu pierwszej instancji w części dotyczącej określenia zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług oraz odsetek za zwłokę i w tym zakresie umorzyła postępowanie w sprawie a w pozostałej części utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. Izba argumentowała, że zgodnie z treścią przepisu art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 z póż. zm.) – w brzmieniu obowiązującym do dnia 01.04.1997 r. – zwolniona była od podatku od towarów i usług oraz od podatku akcyzowego odprzedaż towarów używanych, jeżeli była dokonywana przez użytkownika, a także a także darowizna tych towarów, pod warunkiem, że towary te nie stanowiły majątku związanego z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą. Przepis powyższy uzależniał uprawnienie do zwolnienia od podatku VAT przy sprzedaży towarów używanych od stwierdzenia, że sprzedaży dokonuje użytkownik rzeczy, którego to warunku, jak trafnie wskazał Urząd Skarbowy w uzasadnieniu decyzji Gmina nie spełniała, gdyż w chwili sprzedaży bezpośrednim użytkownikiem budynków nie była Gmina lecz inne podmioty faktycznie używające przedmiotowe towary. Dopiero nowelizacja ustawy o VAT wprowadzona ustawą z dnia 20 listopada 1999 r. (DZ. U. Nr 95, poz. 1100) obowiązująca od dnia 01.01.200 r. wyeliminowała z art. 7 ust. 1 pkt 5 pojęcie użytkownika. Obecnie przepis ten stanowi, że zwolnienie dotyczy również używanych budynków, budowli i ich części będących przedmiotem umowy najmu, dzierżawy lub inny umów i podobnym charakterze co rozszerza zwolnienie o sprzedaż towarów znajdujących się również we władztwie prawnym, a nie jedynie faktycznym właściciela. Ponieważ jednak Gmina dokonała sprzedaży budynków w 1995 r., a więc pod rządami przepisu art. 7 ust. 1 pkt 5 w brzmieniu sprzed 01.04.1997 r., to fakt ten stanowi o tym, że do czynności powyższych ma zastosowanie właśnie ten przepis, który obowiązywał w chwili zaistnienia zdarzenia powodującego powstanie obowiązku podatkowego, a nie przepis obowiązujący w dniu wydania decyzji przez Urząd Skarbowy. Mając powyższe na uwadze Izba Skarbowa stwierdziła, że Urząd Skarbowy zasadnie określił Gminie podatek należny z tytułu sprzedaży budynków wywodząc, iż zgodnie z brzmieniem przepisu art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy o VAT obowiązującym w 1995 r. Gminie nie przysługiwało zwolnienie, o którym mowa w tym przepisie. Prawidłowo postąpił również Urząd Skarbowy ustalając Gminie dodatkowe zobowiązanie podatkowe na podstawie art. 27 ust. 8 pkt 2 ustawy o VAT, a zarzuty odwołania mówiące o braku podstaw do ustalenia tego zobowiązania nie zasługują na uwzględnienie. Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 27 ust. 8 pkt 2 ustawy o VAT organ podatkowy ustala dodatkowe zobowiązanie podatkowe w przypadku, gdy podatnik nie złożył deklaracji podatkowej oraz nie wpłacił kwoty zobowiązania podatkowego. Powyższe przesłanki w przedmiotowej sprawie wystąpiły, gdyż Gmina zapłaciła kwotę zobowiązania podatkowego dopiero po wydaniu przez Urząd Skarbowy decyzji z dnia 02.10.1996 r. oraz decyzji Izby Skarbowej z dnia 26.02.1997 r. Nr [...] określających wysokość zobowiązania podatkowego za sporny miesiąc. Natomiast okoliczność zapłaty przez Gminę należnego podatku za sporny miesiąc wraz z należnymi do dnia wpłaty odsetkami za zwłokę spowodowała, że z dniem tym przestała istnieć zaległość podatkowa i dlatego też Izba Skarbowa uznając za nieprawidłowe określenie przez Urząd Skarbowy wysokości zaległości podatkowej i odsetek za zwłokę na dzień [...] postanowiła uchylić decyzję Urzędu w powyższym zakresie. W skardze do NSA Gmina zarzuciła naruszenie art. 27 ust. 8 pkt 2 ustawy o VAT i wnosiła o uchylenie decyzji w części zaskarżonej, a to w części w jakiej utrzymywała w mocy decyzję Drugiego Urzędu Skarbowego w O. Skarżąca zarzuciła, że ustalenie na podstawie art. 27 ust. 8 pkt 2 ustawy dodatkowego zobowiązania podatkowego w wysokości 30 % kwoty podatku było bezpodstawne, gdyż w 1997 r. wpłaciła podatek VAT. Tymczasem dodatkowe zobowiązanie ustalone przez organ I instancji niemal 3 lata po zapłacie zobowiązania. Brak zatem podstawy prawnej do takiego ustalenia, a mimo to Izba Skarbowa zaskarżoną decyzją Urzędu Skarbowego w tej części utrzymała w mocy. Decyzję Izby skarżąca uznaje nieważną. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi, uzasadniając swoje procesowe stanowisko tymi samymi argumentami jak zawarte w zaskarżonej decyzji z [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga Gminy [...] zasługuje na uwzględnienie, choć z zupełnie innych przyczyn niż w niej wskazane. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje wyłącznie legalność zaskarżanych decyzji administracyjnych, a więc prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi, w myśl art. 145 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) powodujące uchylenie decyzji w całości lub części następuje między innymi w razie stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (§ 1 pkt 1 cyt. artykułu). W sprawie występowały dwa zagadnienia sporne, a to, czy możliwym jest zastosowanie do sprzedaży lokali mieszkalnych i użytkowych przez Gminę [...] zwolnienie od podatku VAT z art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z 08.01.1993 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 11 poz 50 ze zm.), dalej "ustawa o VAT", w przypadku gdy sprzedawca, który jest właścicielem rzeczy oddał ją w posiadanie zależne, a następnie sprzedał rzecz temu posiadaczowi zależnemu (najemcy), a jeśli nie o czy można ustalić dodatkowe zobowiązanie podatkowe z art. 27 ust. 8 pkt 2 i ust. 5 i 6 ustawy VAT. W myśl przepisu art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy o VAT obowiązującego w dacie sprzedaży zwalniało się od podatku VAT sprzedaż towarów używanych, jeżeli jest dokonywana przez użytkownika, a także darowiznę tych towarów, pod warunkiem, że w stosunku do tych towarów nie przysługiwało sprzedającemu prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony. Organy podatkowe przyjmowały w sprawie potoczne wynikające z definicji słownikowych znaczenia wyrażenia "towar używany", sprowadzające przymiot użytkownika rzeczy wyłącznie do osób, które w sposób bezpośredni fizycznie władają rzeczą. Strona skarżąca w swoich wypowiedziach skłaniała się cywilistycznego, wynikającego z przepisów kodeksu cywilnego znaczenia spornego określenia "towar używany". Stanowisko to pozwalało zaliczyć do kręgów użytkowników rzeczy także osoby, które będąc właścicielami rzeczy swoje władztwo realizują w sposób pośredni, a to pobierając pożytki w postaci czynszu lub innych podobnych opłat od osoby (podmiotu), która za ich zgodą weszła w posiadanie rzeczy. Wojewódzki Sąd Administracyjny akceptuje pogląd organów podatkowych. Rzeczywisty sens omawianego przepisu i właściwą wykładnię daje Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 22.01.1999 r. (sygn. akt I SA/Gd1628/98) wskazując, że zasada odrębności prawa podatkowego działa z ograniczeniem, bo nie może ona naruszać całego systemu prawnego Państwa. Niemniej jednak przy każdej próbie wykładni pojęć używanych w przepisach prawa podatkowego za pośrednictwem przepisów z innych gałęzi prawa, zachować należy pewną logiczną spójność. W tej konkretnej sprawie nie można zatem mieszać pobierania pożytków (art.. 53 i 54 k.c.) z użytkowaniem będącym w prawie cywilnym ograniczonym prawem rzeczowym (art. 252 i nast. k.c.). Przy założeniu racjonalnego działania ustawodawcy, użycie w art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy VAT słowa "użytkownik" w rozumieniu prawa cywilnego pozbawione byłoby jakiejkolwiek logiki, choćby z tego względu, że użytkowanie jest prawem niezbywalnym (art. 254 k.c.). Pozostaje więc w ślad za organami podatkowymi przyjąć, że słowa tego użył ustawodawca w potocznym znaczeniu – tak jak funkcjonuje ono w języku polskim. To zaś oznacza bezpośrednio władztwo nad rzeczą i faktyczne korzystanie z niej. Podzielić też należy pogląd, że mimo powszechnie znanych wad naszego prawa, zawsze – wśród wszystkich rodzajów wykładni – na pierwszym miejscu stawiać należy wykładnię językową. Wszystkie inne są dopuszczalne jedynie wówczas, kiedy ta pierwsza nie wystarcza. Z kolei nie są dopuszczalne, gdyby miały prowadzić do wniosków sprzecznych z tą pierwszą. W istocie bowiem wówczas naruszeniu ulegałby porządek konstytucyjny (art. 87 Konstytucji RP), a w przypadku gdyby dopuścił się tego Sąd godziłoby to w konstytucyjną zasadę podziału władzy (art. 10 Konstytucji), w drodze bowiem pozornej wykładni prawa Sąd uzurpowałby sobie uprawnienia władzy ustawodawczej. Mając powyższe na względzie nie można poprzez wykładnie funkcjonalną podważać woli ustawodawcy. A już na marginesie tych zasadniczych rozważań wskazać się godzi, iż ograniczenie uprawnienia z art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy VAT jedynie do zbywcy, który jest jednocześnie używającym przedmiot sprzedaży, ma swoje racjonalne przesłanki. Wcześniejsze bowiem oddanie przedmiotu sprzedaży do używania innemu podmiotowi w drodze umowy najmu lub dzierżawy czyni, iż przedmiot ten funkcjonuje już w obrocie gospodarczym i jego sprzedaż nie powinna odbiegać od powszechnych reguł opodatkowania". Podobne stanowisko ugruntowało się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu wyroku z dnia 10 listopada 1999 r., sygn. I SA/Wr 1697/99 (ONSA z 2001 r., nr 2, poz. 68) wyrażono pogląd, że: "użytkownikiem" dokonującym sprzedaży towaru używanego w rozumieniu art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) jest jedynie taki jego właściciel, który w momencie sprzedaży korzysta z towaru w ten sposób, że faktycznie go używa, a nie tylko pobiera z tego towaru pożytki cywilne i inne przychody. W efekcie należy uznać, że błędny jest pogląd strony skarżącej, iż przepis ten powinien stanowić podstawę do zwolnienia od podatku transakcji sprzedaży budynków, lokali użytkowych i garaży z tego powodu, że Gmina – pomimo wynajęcia lub wydzierżawienia rzeczy – nadal pobierała pożytki cywilne. Dopiero po nowelizacji, która będzie obowiązywać z mocą od 1 stycznia 2000 r., eliminując z art. 7 ust. 1 pkt 5 pojęcie "użytkownika", ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym stanowi, że zwolnienie z mocy tego przepisu dotyczy również sprzedaży używanych budynków i ich części będących przedmiotem umowy najmu, dzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze, a zatem rozszerza to zwolnienie o sprzedaż towarów znajdujących się również we władztwie prawnym, a nie jedynie faktycznym właściciela". Nieco innego argumentu, odnoszącego się wprost do treści przepisu podatkowego, użyto w uzasadnieniu wyroku z dnia 28 stycznia 2000 r., sygn. I SA/Gd 1456/98 (LEX nr 39794), stwierdzając, iż: "użytkownikiem w rozumieniu art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy o VAT jest podmiot, który faktycznie korzysta z towaru, eksploatuje go, wykorzystuje zgodnie z jego przeznaczeniem. Na gruncie tego przepisu nie można posłużyć się pojęciem użytkowania w rozumieniu kodeksu cywilnego, skoro w ustawie o VAT słowo to zostało użyte w kontekście świadczącym o tym, że użytkowanie odnosi się do sprzedawcy, a więc właściciela towaru, nie może być zatem umowy o użytkowaniu jego ograniczonym prawie rzeczowym". Reasumując, brak jest jakichkolwiek podstaw, by – jak chce tego strona skarżąca – czy to w drodze wykładni funkcjonalnej, czy też w drodze analogii z przepisami, które weszły w życie dopiero od 2000 r. przyjmować, iż dobrodziejstwo podatkowe wynikające z art. 7 ust. 1 pkt 5 o VAT, stanowiące wyjątek od zasady powszechności opodatkowania, obejmuje swoim zasięgiem krąg podmiotów szerzy, aniżeli wyraził to expressis verbis sam ustawodawca. Wbrew stanowisku skarżącego nie można tu mówić o jakimkolwiek naruszeniu czy też ograniczeniu konstytucyjnych praw właścicielskich, jako że przepis powyższy w żadnym stopniu nie ogranicza prawa właściciela do dysponowania swoją własnością, regulując jedynie prawno - podatkowe uwarunkowania instytucji zwolnienia podatkowego w stosunku do przedmiotów opodatkowania. Konsekwencją braku podstaw do zwolnienia Gminy od podatku VAT przy sprzedaży jej zasobów lokalowych było zastosowanie sankcji dodatkowego zobowiązania podatkowego z art. 27 ust. 8 pkt 2 w zw z ust. 5 i 6 ustawy o VAT. Nie miał bowiem w sprawie zastosowania przepis art. 27 ust. 7 ustawy o VAT. Wpłata należnego za sporny miesiąc podatku VAT nastąpiła w 1997 r., zatem po wszczęciu postępowania kontrolnego, w następstwie czego wydano decyzje określające zobowiązanie w podatku VAT, zaległość podatkową i ustalono dodatkowe zobowiązanie podatkowe. Mimo powyższych rozważań zaskarżona decyzja Izby Skarbowej z [...] w części dotyczącej dodatkowego zobowiązania podatkowego podlega uchyleniu, a to z następujących przyczyn. Zgodnie z art. 70 § 1 ustawy z dnia 29.08.1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137 poz. 926 ze zm.) zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Bieg terminu przedawnienia nie rozpoczyna się, ulega zawieszeniu lub zostaje przerwany w sytuacjach jakich mowa w art. 70 § 2 – 6 Ordynacji. Z pisma Izby Skarbowej z 24.02.2004 r. (k – [...] akt sądowych) wynika, że nie prowadzono postępowań egzekucyjnych w tym także co do spornego dodatkowego zobowiązania podatkowego. Nie zaistniały również inne okoliczności powodujące przerwę lub zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Przedawnienie zobowiązania podatkowego następuje z mocy prawa bez potrzeby wydawania osobnej decyzji organu w przedmiocie stwierdzenia przedawnienia. (tak: NSA w wyroku z 05.07.2001 r., I SA/Łd 750/99 ONSA 2002/3/129). Wydanie decyzji przez organ podatkowy I instancji nie przerywa biegu przedawnienia, w konsekwencji termin 5 letni przedawnienia dotyczy zatem również decyzji wydawanych w II instancji (por. wyroki: NSA z 07.05.2003 r. I SA/Wr 2282/00 i SN z 10.06.2003 r., III RN 116/02). Zapatrywanie takie jest następstwem przyjęcia, że decyzja II instancji jest takim samym aktem stosowania prawa, jak decyzja I instancji. Działanie organu odwoławczego nie ma charakteru kontrolnego, lecz jest działaniem merytorycznym. Organ podatkowy II instancji rozpatruje po raz drugi całą sprawę administracyjną, mając kompetencje do wydania nowej decyzji merytorycznej. Organ odwoławczy wydaje "swoją" decyzję na podstawie stanu faktycznego i prawnego z momentu jej wydania. Dlatego skoro termin płatności podatku VAT za sporny miesiąc upłynął 25 dnia kolejnego miesiąca a zatem przed 31.12.1995 r. to zobowiązanie podatkowe przedawniło się 31.12.2000 r. W rozpatrywanej sprawie nie nastąpiły zdarzenia, o jakich mowa w art. 70 § 2 – 6 Ordynacji, dlatego ma zastosowanie art. 70 § 1 ordynacji. Odrębnym zagadnieniem jest kwestia przedawnienia dodatkowego zobowiązania podatkowego. Analiza przepisu art. 27 ust. 5 – 6 ustawy VAT wskazuje na subsydiarność decyzji ustalającej dodatkowe zobowiązanie podatkowe. Decyzja taka nie ma bowiem charakteru samoistnej decyzji podatkowej. Jest ona zależną i pochodną od decyzji określającej zobowiązania podatkowe. Możliwość a zarazem obowiązek jej wydania aktualizuje się zawsze dopiero z chwilą wydania decyzji określającej zobowiązanie podatkowe. Tym samym, należy zważyć, że 5 letni termin przedawnienia podstawowego zobowiązania podatkowego, liczony od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku, stanowi równocześnie termin przedawnienia dla dodatkowego zobowiązania podatkowego. W rozpatrywanej sprawie jest poza sporem, że decyzja Izby Skarbowej w O., która utrzymała w mocy decyzję Drugiego Urzędu Skarbowego w części tzw. dodatkowego zobowiązania podatkowego wydana została [...], a zatem po upływie 5 lat od końca 1995 r., czyli od końca roku kalendarzowego, w którym upływał termin płatności podatku (por. wyrok SN z 07.11.2002 r., opubl. "Prokuratura i Prawo" 2003/3/48). W tych okolicznościach zaskarżona decyzja Izby Skarbowej wydana została z naruszeniem art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej i to w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, co z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. A cyt ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skutkowało jej uchyleniem w części dotyczącej dodatkowego zobowiązania podatkowego. Jednocześnie na podstawie art. 152 tej ustawy Sąd określił, że zaskarżona decyzja w uchylonej części nie może być wykonana. Sąd nie przyznał skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego, gdyż żądanie takie nie zostało zgłoszone przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia przez reprezentującego Gminę fachowego pełnomocnika. (art. 210 § 1 ustawy w zw. art. 200 ustawy).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło