I SA/Wr 1949/13

WyrokWSA we Wrocławiu2014-01-14

Skład orzekający: Ewa Kamieniecka, Katarzyna Radom, Anetta Chołuj

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy grunty zajęte pod drogi wewnętrzne oraz budowle drogowe na terenie stacji paliw, które nie zostały oznaczone w ewidencji gruntów symbolem "dr", podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości na podstawie art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym od 9 grudnia 2003 r. do 31 grudnia 2006 r.?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że grunty zajęte pod drogi wewnętrzne oraz budowle drogowe na terenie stacji paliw, nawet jeśli nie zostały oznaczone w ewidencji gruntów symbolem "dr", nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości na podstawie art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym od 9 grudnia 2003 r. do 31 grudnia 2006 r. Brak odpowiedniego oznaczenia w ewidencji gruntów nie może rzutować na wyłączenie tych obiektów spod opodatkowania, gdyż decydujący jest stan faktyczny nieruchomości, a nie tylko dane ewidencyjne.
Stan faktyczny
Spółka A Oddział w P. wniosła o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2005 r., korygując deklarację i wyłączając z opodatkowania budowle (słupy cenowe, drogi, place) oraz grunty, twierdząc, że nie są one budowlami w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Organy podatkowe uznały, że drogi wewnętrzne i urządzenia stacji paliw podlegają opodatkowaniu. Po utrzymaniu decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, spółka zaskarżyła decyzję do WSA.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia 8 października 2010 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta J. z dnia 10 czerwca 2010 r. Orzeka, że decyzje te nie mogą być wykonane. Zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA - Ewa Kamieniecka, Sędziowie: Sędzia WSA - Katarzyna Radom, Sędzia WSA - Anetta Chołuj (sprawozdawca), Protokolant: Anna Kruś, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi A Oddział w P., K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia 8 października 2010 r. Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2005 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta J. z dnia 10 czerwca 2010 r. nr [...]; II. orzeka, że decyzje wymienione w pkt I nie mogą być wykonane; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J.na rzecz strony skarżącej kwotę 3.219 (trzy tysiące dwieście dziewiętnaście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego Decyzją z dnia 8 października 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta J. z dnia 10 czerwca 2010 r. określającą podatnikowi A (spółka/strona/skarżąca) wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2005 r. w wysokości 74.745,00 zł. Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 6 stycznia 2010 r. strona skarżąca wystąpiła o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2005 r. Wraz z nim strona złożyła korektę deklaracji za powyższy rok, w której wyłączyła z opodatkowania budowle o wartości 1.436.392,22 zł w tym: słupy cenowe o wartości 166.003,11 zł, drogi i place o wartości 44.295,00 zł oraz ulice i place o wartości 1.226.100,28 zł oraz 2.111,00 m² powierzchni gruntów. Spółka podniosła, że w złożonej pierwotnej deklaracji bezpodstawnie obliczyła i uiściła podatek od nieruchomości od posiadanej sieci dróg wewnętrznych jak również urządzeń informacyjnych, które wedle strony nie są budowlami w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Organ podatkowy I instancji ustalił, iż podatnik jest posiadaczem zależnym gruntów Gmina J. oznaczonych geodezyjnie jako działki gruntu nr [...] i nr [...] o łącznej powierzchni 3.356 m² w obrębie 28 NE AM-8 przy ul. G. w J. zgodnie z umową dzierżawy z dnia 27 listopada 1998 r. zawartą na czas określony do dnia 30 października 2003 r. oraz aneksem do tej umowy nr [...] z dnia 27 lutego 2004 r. Z ewidencji gruntów wynika, że grunty te zaewidencjonowane są w ewidencji gruntów jako inne tereny zabudowane oznaczone symbolem ,,Bi". Na nieruchomości znajduje się stacja paliw płynnych na terenie której znajduje się budynek sklepu, myjnia, parkingi, place obsługujące stację paliw, wewnętrzne ciągi komunikacyjne. Organ I instancji nie podzielił stanowiska spółki w kwestii wyłączenia z opodatkowania podatkiem od nieruchomości posiadanych przez podatnika budowli dróg w oparciu o przepis art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 9 poz. 84 ze zm., dalej u.p.o.l.). W jego ocenie przywołany zapis dotyczący zwolnienia od podatku od nieruchomości nie może być interpretowany w taki sposób, że każda droga (pas drogowy) w pojęciu potocznym może korzystać z przedmiotowego zwolnienia. Ustawodawca odróżnia pojęcie wewnętrznej komunikacji od drogi (pasa drogowego). Zapis ten dotyczy dróg (pasów drogowych), które za takie są uważane w systemie prawa – są poddane reżimowi prawnemu również w zakresie ich ewidencjonowania. Podatnik - jak wynika z wypisu z ewidencji gruntów - nie posiada gruntów oznaczonych symbolem ,,dr" jako tereny komunikacyjne w tym drogi a grunty te sklasyfikowane są jako inne tereny zabudowane oznaczone symbolem ,,Bi". W opinii organu w oparciu o przepis art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. nie można wyłączyć z opodatkowania samej budowli drogi czy obiektu budowlanego związanego z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu bez wskazania zlokalizowania ich w pasie drogowym. Organ I instancji nie podzielił również stanowiska spółki w kwestii wyłączenia z opodatkowania podatkiem od nieruchomości urządzeń zawierających informacje o aktualnych cenach paliw oraz urządzeń zawierających informację o dostępności na terenie stacji innych obiektów związanych z obsługą podróżnych i pojazdów, a także fundamentów pod tymi urządzeniami. Uznał, iż urządzenia te stanowią budowlę wymienioną w ustawie Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. (tj. Dz. U. z 2003 r. Nr 207 poz. 2016 ze zm.) i zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Ostatecznie organ I instancji wydał decyzję w której określił podatnikowi wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości w wysokości 76.054,00 zł tj. w kwocie jaką podatnik wykazał w deklaracji pierwotnej wskazując jako podstawę prawną jej wydania art. 21 § 1 pkt 3 i 5 Ordynacji podatkowej (ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 z późn. zm., dalej O.p.). Decyzja powyższa została przez stronę zaskarżona do organu odwoławczego. Strona podniosła zarzut naruszenia art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. poprzez stwierdzenie, że należące do spółki pasy drogowe oraz budowle drogowe nie podlegały wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od nieruchomości co stanowiło podstawę dla nieprawidłowego określenia wysokości zobowiązania podatkowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I-szej instancji, podzielając stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Kolegium wskazało, iż pojęcia ,,droga" czy też ,,pas drogowy" nie można uwzględniać w potocznym znaczeniu tych wyrażeń, lecz pojęć tych należy używać według definicji legalnych zawartych w ustawie o drogach publicznych z dnia 21 marca 1985 r. (Dz. U. z 2000 r. Nr 71 poz. 838). Powyższe oznacza, że droga musi być budowlą, zaś pas drogowy stanowi grunt na którym ta budowla jest zlokalizowana. Wymóg budowli muszą spełniać również drogi wewnętrzne, bowiem i one zostały zdefiniowane w ustawie o drogach publicznych. Organ wskazał, iż z ewidencji gruntów i budynków działki gruntu, na której znajduje się stacja paliw sklasyfikowane są jako inne tereny zabudowane jako ,,Bi". Gdyby zaś na przedmiotowej działce znajdowały się grunty o nazwie ,,drogi" – grunty w granicach pasów drogowych dróg publicznych i dróg wewnętrznych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych winny one posiadać kwalifikację ,,dr" co wynika z § 68 ust 3 pkt 7 lit a) rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. Organ wyraził stanowisko, iż dla organów wiążący charakter mają zapisy ewidencji gruntów co wynika z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz. U. z 2000 r. nr 100 poz. 1086 z późn. zm.) - dalej P.g.k. Decyzja organu odwoławczego została przez podatnika zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w części dotyczącej opodatkowania podatkiem od nieruchomości pasów drogowych i budowli dróg. W skardze strona podniosła zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego a to art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. poprzez błędne uznanie iż na terenie stacji paliw brak pasów drogowych i budowli dróg jako wyłączonych z opodatkowania podatkiem od nieruchomości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2011 r. sygn. akt I SA/Wr 122/11 uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia 10 czerwca 2010 r. Sąd wskazał, że zaskarżona decyzja dotyczy postępowania wymiarowego i wydana została w oparciu o podstawę prawną art. 21 § 3 O. p. Postępowanie w powyższej sprawie następuje z urzędu a zatem zgodnie z art. 165 § 1 O.p. organ zobligowany był do wydania postanowienia o wszczęciu postępowania, zaś datą wszczęcia postępowania jest dzień doręczenia stronie tego postanowienia. Dopiero po skutecznym wszczęciu postępowania podatkowego w ściśle określonym dniu organ administracji publicznej właściwy miejscowo i rzeczowo może przeprowadzić postępowanie wszczęte z urzędu. Nie może zaś zakończyć się wydaniem decyzji postępowanie które nie zostało wszczęte, ponieważ w takiej sytuacji nie toczy się postępowanie administracyjne w sprawie lecz jedynie postępowanie faktyczne. Organ I instancji w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wprawdzie powołuje się na fakt wydania postanowienia o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie, co jednakże nie mogło zostać uznane za dokonane przez organ jako, że w aktach administracyjnych sprawy brak takowego postanowienia. Znajduje się w aktach sprawy jedynie postanowienie Prezydenta Miasta z dnia 3 lutego 2009 r. dotyczące wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2004 r. Skoro wedle organów podatkowych zostało wydane postanowienie o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie tj. postępowania wymiarowego określającego stronie wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości to rzeczą organu przedstawiając Sądowi skargę podatnika wraz z aktami administracyjnymi winno być przedłożenie pełnej dokumentacji dotyczącej przedmiotowej sprawy a zwłaszcza postanowienia o wszczęciu postępowania. Brak tego postanowienia w aktach sprawy pozwolił Sądowi przyjąć, iż takowe nie zostało wydane, mimo że organ na takie postanowienie się powołuje. Zatem zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zapadły mimo nie wszczętego postępowania podatkowego co skutkować musiało wyeliminowaniem zaskarżonych decyzji z obrotu prawnego w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002, Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.). Jednocześnie uznał Sąd, iż na obecnym etapie sprawy przedwczesne było wypowiadanie się odnośnie merytorycznych zarzutów skargi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło skargę kasacyjną i zaskarżyło powyższy wyrok w całości, wnosząc o dopuszczenie uzupełniającego dowodu z dokumentu – postanowienia z dnia 3 lutego 2009 r. o wszczęciu postępowania podatkowego w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2005-2009, oraz uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna jest uzasadniona i wyrokiem z dnia 24 września 2013 r. sygn. akt II FSK 2397/11 uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu. Na wstępie wskazał, że przedmiotowy zakres postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty podatku wyznacza treść wniosku podatnika. Oznacza to, że podejmowane w jego wyniku rozstrzygnięcie organu podatkowego nie określa zobowiązania podatkowego. Dopiero w przypadku stwierdzenia, że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna (wyższa) niż wykazana w deklaracji, obowiązkiem organu podatkowego jest wszczęcie z urzędu postępowania w trybie art. 23 § 3 O.p. Wydanie i doręczenie podatnikowi postanowienia o wszczęciu postępowania wymiarowego przekształca postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty w postępowanie w sprawie określenia zobowiązania podatkowego, które winno zakończyć się wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w prawidłowej wysokości. W rozpoznawanej sprawie taka właśnie sytuacja miała miejsce. Jednakże organ podatkowy, jak stwierdził sąd pierwszej instancji, przekazując sądowi akta sprawy wraz ze skargą podatnika, nie wykazał, że wszczął z urzędu postępowanie w przedmiocie określenia podatnikowi zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2005 r. W ocenie sądu pierwszej instancji " skoro wedle organów podatkowych zostało wydane postanowienie o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie tj. postępowania określającego stronie wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości, to rzeczą organu przedstawiając sądowi skargę podatnika wraz z aktami administracyjnymi winno być przedłożenie pełnej dokumentacji dotyczącej przedmiotowej sprawy a zwłaszcza tak istotnego postanowienia jakim jest postanowienie o wszczęciu postępowania. Brak tego postanowienia w aktach sprawy uzasadnia przyjęcie przez sąd , iż takowe nie zostało wydane, mimo, że organ na takie postanowienie się powołuje". Jak wynika z akt sprawy, brak przedmiotowego postanowienia sąd pierwszej instancji stwierdził z urzędu. Jednakże uchylenie z tego powodu zaskarżonej decyzji bez próby umożliwienia organowi podatkowemu przedstawienia brakujących dokumentów, należy uznać za nadmierny, niczym nieuzasadniony formalizm. Tym bardziej, że w art. 106 § 3 p.p.s.a. ustawodawca ustanowił wyjątek od zasady, że sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego, gdyż zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. opiera się na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organami administracji. Przewiduje on możliwość przeprowadzenia dowodów uzupełniających z dokumentów, ale jedynie wtedy, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W realiach rozpoznawanej sprawy sąd pierwszej instancji miał wszelkie podstawy aby zakreślić organowi podatkowemu termin do przedłożenia brakującego postanowienia i dowodu potwierdzającego doręczenie tego postanowienia podatnikowi, szczególnie w sytuacji, gdy organ powoływał się na takie postanowienie przez cały czas postępowania, a ponadto – gdy otrzymania takiego postanowienia nie negował podatnik. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w tym stanie rzeczy, rzeczą sądu pierwszej instancji rozpatrującego ponownie przedmiotową sprawę będzie dokonanie oceny, czy podatnikowi doręczono postanowienie Prezydenta Miasta J. wszczynające z urzędu postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2005 r. i w sytuacji dokonania pozytywnej oceny tejże czynności, rozpoznanie skargi pod względem merytorycznym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Rozstrzygając ponownie w niniejszej sprawie należało mieć na uwadze ww. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2013 r. sygn. akt II FSK 2397/11 uchylający wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 kwietnia 2011 r. sygn. akt I SA/Wr 121/11 w całości i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania. Stosownie bowiem do treści art. 190 ustawy z dnia 31 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) dalej p.p.s.a. sąd któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Ze zwrotu: "związany wykładnią prawa" należy wysnuć wniosek, że sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania jest związany wykładnią prawa obejmującą zarówno prawo materialne, jak i procesowe. Wojewódzki sąd administracyjny nie jest natomiast związany oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego co do stanu faktycznego sprawy, albowiem ocena ta nie jest wykładnią przepisów prawa. Odstąpić od zawartej w orzeczeniu wykładni prawa sąd I instancji może jedynie w wyjątkowych sytuacjach, w szczególności gdy stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego rozpoznania uległ tak znacznej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować przepisy prawa odmienne od wyjaśnionych przez NSA, jak również w przypadku, gdy przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy, po wydaniu orzeczenia zmienił się stan prawny. Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz analizy stanu prawnego stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie nie zaszły okoliczności wskazane powyżej. Naczelny Sąd Administracyjny uchylając wyrok tutejszego Sądu z dnia 6 kwietnia 2011 r. wskazał, że rzeczą sądu pierwszej instancji rozpatrującego ponownie przedmiotową sprawę będzie dokonanie oceny, czy podatnikowi doręczono postanowienie Prezydenta Miasta J. wszczynające z urzędu postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2005 r. i w sytuacji dokonania pozytywnej oceny tejże czynności, rozpoznanie skargi pod względem merytorycznym. Jak wynika z akt sądowych, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. załączyło do pisma procesowego z dnia 20 grudnia 2013 r. postanowienie Prezydenta Miasta J. z dnia 3 lutego 2009 r. [...] wszczynające z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2005-2009 wraz ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru tego postanowienia przez spółkę. Uznać zatem należy, że wobec skarżącej spółki organ I instancji prawidłowo wszczął postępowanie podatkowe w przedmiotowym zakresie. W tej sytuacji należy rozpoznać skargę pod względem merytorycznym. Kwestię wykładni art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l., który stanowi jedyny zarzut skargi, przesądzająco rozstrzygnęła uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 18 listopada 2013 r., II FPS 2/13. Uchwała ta stanowi, że zasada związania danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków uregulowana w art. 21 ust. 1 P.g.k., nie miała decydującego znaczenia dla wyłączenia z opodatkowania podatkiem od nieruchomości, na podstawie art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l., w stanie prawnym obowiązującym od dnia 9 grudnia 2003 r. do dnia 31 grudnia 2006 r., budowli dróg oraz obiektów budowlanych związanych z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, o którym mowa w wymienionym przepisie, w przypadku braku w tej ewidencji odpowiedniego oznaczenia symbolem "dr". W uzasadnieniu tej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny m.in. podniósł, że jeżeli podatnik dokonał w analizowanym okresie kwalifikacji danego obiektu dla potrzeb amortyzacji jako "droga" i zarazem stanowić on będzie drogę wewnętrzną w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.; dalej jako: "u.d.p."), tzn. dostępną również dla innych osób niż właściciel, w związku z realizacją na nieruchomości zadań wymagających powszechnej dostępności, to brak prawnych możliwości objęcia takiej "drogi" w ewidencji gruntów symbolem "dr" nie może rzutować o jej wyłączeniu spod zakresu przedmiotowego regulacji art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l., w brzmieniu obowiązującym w analizowanym okresie. Z treści tego przepisu nie wynika jednocześnie, by ustawodawca, wskazując ogólnie na pasy drogowe, drogi oraz obiekty budowlane związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, ograniczył pojęcie "dróg" wyłącznie do jednej z kategorii dróg publicznych wymienionych w art. 2 ust. 1 u.d.p., pozostawiając poza zakresem regulacji art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. drogi wewnętrzne w ujęciu art. 8 ust. 1 u.d.p. Takie właśnie ograniczenie wprowadzone zostało do u.p.o.l. dopiero z dniem 1 stycznia 2007 r., na co wskazuje nadanie nowej treści pkt 4 w art. 2 ust. 3 – opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają również grunty zajęte pod pasy drogowe dróg publicznych w rozumieniu przepisów o drogach publicznych oraz zlokalizowane w nich budowle - z wyjątkiem związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż eksploatacja autostrad płatnych. W tym miejscu należy zaznaczyć, że w art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. pojęcie "drogi" oraz "obiektów budowlanych" powiązane zostało z elementem funkcjonalnym, tj. ruchem drogowym i obsługą (zabezpieczeniem) tego ruchu, regulacja ta zatem swoim zakresem nie obejmuje obiektów o innych funkcjach, w tym takich kategorii, jak parkingi oraz inne obiekty, które nie są bezpośrednio związane z ruchem drogowym i nie służą bezpośrednio obsłudze (zabezpieczeniu) tego ruchu, a np. zapewnieniu miejsc postojowych przed centrami handlowymi, stacjami paliw itp. Skoro zatem z powyższych rozważań wynika, że: (a) - wskutek nowelizacji art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l., ustawodawca z dniem 9 grudnia 2003 r. rozszerzył w istocie zakres przedmiotowy wyłączenia z opodatkowania podatkiem od nieruchomości, który przed tą datą ograniczał się jedynie do kategorii dróg publicznych (oraz związanych z nimi pasów drogowych i gruntów); (b) - użyty w tym przepisie ogólny zwrot: "pasy drogowe, drogi oraz obiekty budowlane związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu" nie pozwala na odniesienie tak sformułowanego pojęcia "droga" i "pas drogowy" wyłącznie do kategorii dróg publicznych w rozumieniu ustawy o drogach publicznych oraz pasów drogowych i obiektów związanych z drogami publicznymi; (c) - brak podstaw do uznania, że pojęciem "droga" w rozumieniu analizowanej regulacji ustawy podatkowej (w brzmieniu obowiązującym od 9 grudnia 2003 r. do 31 grudnia 2006 r.) nie były objęte również "drogi wewnętrzne", o których mowa w art. 8 ust. 1 u.d.p.; (d) zarówno "droga" (jako budowla) oraz "pas drogowy" oraz związane z nimi pasy drogowe, nie mogły w świetle przepisów regulujących prowadzenie ewidencji gruntów zostać w niej ujęte symbolem "dr", nie uprawnia zarazem do przyjęcia, że nie były one objęte zakresem wyłączenia od podatku od nieruchomości, stosownie do art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. Wobec tego, że wykładnia językowa art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. oraz systemowa zewnętrzna tej regulacji prowadzą do identycznych rezultatów interpretacyjnych, a jednocześnie do wniosków odmiennych niż wypływające z treści art. 21 ust. 1 P.g.k., uznać należy, że dane zawarte w ewidencji gruntów nie mogą w tym przypadku rozstrzygać o istnieniu bądź nieistnieniu obowiązku podatkowego. Przeciwny pogląd musiałby prowadzić do zanegowania sensu dokonanej z dniem 9 grudnia 2003 r. nowelizacji art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l., a w rezultacie zaaprobowania rozwiązania, w którym to ewidencja gruntów i budynków stanowiłaby jedyną podstawę wymiaru podatków nawet wówczas, gdy wymieniony w ustawie podatkowej obiekt w ewidencji tej nie mógł zostać oznaczony symbolem "dr". O ile więc ewidencja gruntów i budynków stanowi swoisty rejestr publiczny o prawnej doniosłości, wiążący co do zasady organy podatkowe, a także sądy w zakresie danych w niej ujawnionych, m.in. przy wymiarze podatków i świadczeń, oznaczaniu nieruchomości w księgach wieczystych, to jednak w analizowanym stanie prawnym, w odniesieniu do "pasów drogowych wraz z drogami oraz obiektami budowlanymi związanymi z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu" nie może mieć mocy absolutnej. Jeżeli zatem w ewidencji geodezyjnej nieruchomości zawarte zostały dane co do klasyfikacji gruntów, zgodne z przepisami regulującymi prowadzenie takiej ewidencji, lecz nieprzewidującymi możliwości objęcia dróg wewnętrznych symbolem "dr", o zastosowaniu art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. (w brzmieniu obowiązującym w okresie 9 grudnia 2003 r. do 31 grudnia 2006 r.), decydować będzie stan faktyczny nieruchomości, do którego ustalenia zobligowany jest organ podatkowy (art. 122 Ordynacji podatkowej) przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów procesowych (art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej). Sąd w składzie rozpoznającym sprawę niniejszą w pełni powyższą wykładnię art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. podziela. Jednocześnie z tych samych przyczyn nie podziela odmiennej argumentacji zawartej w zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Rzeczą organu I instancji rozpatrującego ponownie przedmiotową sprawę będzie uwzględnienie wykładni przytoczonej przez Sąd a wynikającej z uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 listopada 2013 r., II FPS 2/13. W konsekwencji więc na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji. Orzeczenie o wstrzymaniu wykonania uchylonych decyzji oraz orzeczenia o kosztach postępowania uzasadniają odpowiednio art. 152 i art. 200 p.p.s.a w związku z § 3 ust. 1 pkt 1 lit. e) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. z 2011 r. Nr 31, poz. 153 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło