I SA/Wr 201/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia 7 listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku rolnym i w podatku od nieruchomości na 2013 rok postanawia: I. odrzucić skargę; II. oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy. Skarżący Z.W. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia 7 listopada 2013 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Gminy Ż. z dnia 11 września 2013 r. nr [...] ustalającą skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku rolnym i w podatku od nieruchomości na 2013 rok w kwocie 7.616,00 zł. W skardze sformułowano m.in. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z dnia 10 lutego 2014 r. – pismem z 13 lutego 2014 r. - skarżący został wezwany do usunięcia braku formalnego skargi przez jej podpisanie lub nadesłanie podpisanego odpisu skargi w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Jednocześnie, w związku z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, przesłano skarżącemu urzędowy formularz wniosku w celu jego wypełnienia i nadesłania w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Przesyłkę zawierającą ww. wezwanie oraz urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy doręczono skarżącemu w dniu 20 lutego 2014 r. w trybie doręczenia zastępczego (synowi skarżącego), co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki (k. 27 akt sądowoadministracyjnych). W dniu 28 lutego 2014 r. w Biurze Podawczym tut. Sądu został złożony podpisany egzemplarz skargi wraz z wypełnionym formularzem wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego) oraz pełnomocnictwem procesowym, którego skarżący udzielił radcy prawnemu J.S. Po wezwaniu ww. pełnomocnika do wykazania uprawnienia do wykonywania zawodu radcy prawnego, skarżący poinformował, że owy pełnomocnik wypowiedział pełnomocnictwo. Skarżący jednocześnie wskazał, że jako swojego pełnomocnika ustanawia pracownika – J.C., zatrudnionego w jego gospodarstwie rolnym. Skarżący wezwany o przedłożenie umowy o pracę zawartej z J.C. nadesłał zawartą z wymienionym umowę zlecenie, dotyczącą wykonania usług doradczych oraz sporządzenia dokumentacji przyrodniczej ornitologicznej oraz planu działalności rolnośrodowiskowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga podlegała odrzuceniu. Na wstępie należy wyjaśnić, że sąd administracyjny po wpłynięciu skargi, a przed jej merytorycznym rozpoznaniem, dokonuje oceny dopuszczalności skargi, tj. bada między innymi czy została ona wniesiona przez uprawniony podmiot, czy nastąpiło to w terminie i czy skarga spełnia określone warunki formalne. Skuteczne wniesienie skargi do sądu administracyjnego obarczone jest bowiem obowiązkiem spełnienia wymogów formalnych. Zgodnie z art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. w Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, do których należy m.in. warunek formalny wynikający z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a., tj. podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, stosownie do art. 49 § 1 p.p.s.a. przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Ponieważ skarga należy do katalogu pism kwalifikowanych, wymieniony rygor nie będzie miał zastosowania, gdyż w przypadku nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie jej braków formalnych, sąd zobligowany jest do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Z akt sprawy wynika, że wniesiona skarga, która stanowiła niepodpisaną fotokopię, nie spełniała warunku formalnego określonego w zacytowanym już art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Skarżący został więc wezwany do usunięcia dostrzeżonego braku formalnego w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Ponieważ wezwanie zostało doręczone 20 lutego 2014 r., to zakreślony termin do jego wykonania, upływał w dniu 27 lutego 2014 r. Akta sprawy potwierdzają jednak, że wynikający z wezwania obowiązek został spełniony po upływie zakreślonego terminu, mianowicie w dniu 28 lutego 2014 r. W konsekwencji powyższego uchybienia, wystąpiła przesłanka do odrzucenia skargi. Stosownie bowiem do art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. W odniesieniu zaś do wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, to - wobec przedstawionych wyżej okoliczności - zastosowanie znalazł art. 247 p.p.s.a. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu, prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Należy przez to rozumieć, że nawet, gdyby strona spełniała przesłanki do przyznania prawa pomocy, uprawnienie to jej nie przysługuje, gdy skarga bez głębszej analizy nie ma szans na uwzględnienie. Taka sytuacja zachodzi natomiast w przypadku, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 p.p.s.a. (zob. postanowienia NSA: z dnia 22 listopada 2012 r. I OZ 864/12; z dnia 31 maja 2012 r. II FZ 374/12; z dnia 11 września 2013 r. II FPP 1/13; CBOSA – orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu, nieuzupełnienie braku formalnego skargi w wyznaczonym terminie, jak ma to miejsce w rozważanej sprawie, spełnia powyższą przesłankę. Bezzasadność skargi należy bowiem łączyć nie tylko z jej merytoryczną oceną, ale i możliwością jej wniesienia. Na marginesie Sąd również wskazuje, że złożone do akt sprawy pełnomocnictwo dla J.C. nie uprawnia do reprezentowania skarżącego w niniejszym postępowaniu. Wyjaśnić w tym zakresie trzeba, że stosownie do art. 35 § 1 p.p.s.a. pełnomocnikiem strony może być adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak również rodzice, małżonek, rodzeństwo lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne. Jeżeli skarżącym jest przedsiębiorca, pełnomocnikiem może być, o czym stanowi § 2 art. 35, również jego pracownik. W ocenie Sądu J.C. nie jest pracownikiem skarżącego (przedsiębiorcy rolnego) w rozumieniu przepisów kodeksu pracy. Podkreślić bowiem należy, że ustawodawca posługuje się pojęciem "pracownik" i pod tym pojęciem należy rozumieć, jak wskazuje się w piśmiennictwie i orzecznictwie, jedną ze stron stosunku pracy, a więc osobę świadczącą pracę na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru i mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę (art. 2 kodeksu pracy) (E. Maniewska [w:] Kodeks pracy. Komentarz, t. I, Warszawa 2009, s. 33). W wyroku NSA z dnia 6 października 2010 r., II GSK 813/10, Lex 746248 wyrażono natomiast pogląd, że "pracownika", o którym mowa w art. 35 § 2 p.p.s.a., z jednostką będącą stroną lub uczestnikiem postępowania sądowego łączy zależność lub podległość służbowa, niezbędna do reprezentowania interesów tej jednostki przed sądem administracyjnym. Z akt sprawy wynika, że skarżący zawarł z J.C. umowę cywilnoprawną (umowę zlecenie), a zatem z przytoczonych wyżej powodów, nie może być on uznany za pełnomocnika skarżącego. Jednocześnie Sąd wyjaśnia, że choć J.C. wstąpił do sprawy już po zaistnieniu przesłanki do odrzucenia skargi, to kwestia ustalenia prawidłowości umocowania procesowego, była na tym etapie postępowania istotna z punktu widzenia doręczania pism sądowych. Zgodnie bowiem z dyspozycją art. 67 § 5 p.p.s.a. jeżeli ustanowiono pełnomocnika w postępowaniu sądowym, doręczenia należy dokonać tym osobom. Skoro jednak J.C. nie został skutecznie umocowany do reprezentowania skarżącego w niniejszym postępowaniu, dyspozycja art. 67 § 5 p.p.s.a. nie będzie miała zastosowania. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i art. 247 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.