I SA/Wr 2031/13
PostanowienieWSA we Wrocławiu2015-01-12
Skład orzekający: Sędzia WSA Katarzyna Radom
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka w likwidacji, która wykazała stratę za ostatni rok obrotowy i posiada środki na rachunkach bankowych, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych)?Ratio decidendi
Spółka w likwidacji, która wykazała znaczące przychody w poprzednim roku obrotowym oraz posiada środki na rachunkach bankowych, nie może być uznana za podmiot niezdolny do poniesienia kosztów sądowych, nawet jeśli odnotowała stratę. Przedsiębiorca ma obowiązek gromadzenia środków na koszty postępowania, a jego sytuacja finansowa powinna być oceniana również przez pryzmat przychodów, a nie tylko strat.Stan faktyczny
Spółka w likwidacji złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, do skargi kasacyjnej. Spółka wykazała znaczące aktywa i stratę za ostatni rok obrotowy, ale posiadała również środki na rachunkach bankowych. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, co spółka zaskarżyła, argumentując niemożnością wykazania rzeczywistej sytuacji finansowej. Sąd rozpoznał wniosek, biorąc pod uwagę przedstawione przez spółkę dane finansowe.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Radom po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A S.A. w likwidacji z/s w C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej podatku od nieruchomości za okres od stycznia do listopada 2012 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Skarżąca spółka, będąca w likwidacji, wniosła skargę kasacyjną, w której zawarła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W formularzu urzędowym strona podała, że wnosi o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazała, że - z uwagi na zaprzestanie działalności - nie posiada środków finansowych. Oświadczyła, że wysokość kapitału spółki wynosi 3.929.477,65 zł, wartość środków trwałych 273.819,07 zł, a wysokość straty za ostatni rok obrotowy (2012) 673.884,62 zł. Podała, że stan kont na trzech rachunkach bankowych - na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku - wynosił 591,68 zł, 16,18 euro i 444,97 zł..
Na wezwanie referendarza sądowego, spółka przedłożyła dokumenty, z których wynika, że w roku 2013 r. poniosła stratę w kwocie 39.216,37 zł przy przychodach w kwocie 7.528.228,25 zł, w czerwcu, lipcu i sierpniu 2014 r. dokonała dostawy towarów i świadczyła usługi o wartości odpowiednio 6.130 zł, 0 zł i 0 zł oraz nabyła towary i usługi w kwocie 4.905 zł, 3.439 zł i 3.267 zł. Na dzień [...] sierpnia 2014 r. w kasie i na rachunkach strony znajdowała się kwota 163.595,46 zł (na dzień [...] grudnia 2013 r. – 117.721,18 zł), natomiast w ramach prowadzonej działalności poniosła stratę w kwocie 774.693 zł.
Na rachunkach bankowych prowadzonych w PLN za miesiące od czerwca do sierpnia 2014 r. odnotowane są wpłaty ze strony kontrahentów (w tym w dniu [...] czerwca 2014 r. w kwocie 500.000), wpłaty ze strony A sp. z o.o. oraz wpłaty i obciążenia związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Saldo tych rachunków na koniec sierpnia 2014 r. wynosiło 1.154,66 zł i 394,97 zł.
Postanowieniem z dnia 24 listopada 2014 r. referendarz sądowy odmówił spółce przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Na powyższe rozstrzygnięcie spółka wniosła sprzeciw, w treści którego zawarła polemikę z orzeczeniem referendarza. W ocenie strony, referendarz, mimo prawnych możliwości, nie wezwał ją do przedłożenia dodatkowych dokumentów. W konsekwencji, strona nie mogła wykazać swojej rzeczywistej sytuacji finansowej i majątkowej. Do sprzeciwu strona nie dołączyła żadnych nowych dokumentów.
Jako znane z urzędu wskazać trzeba, że wpis od skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie wynosi 100 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Na wstępie należy zauważyć, że w treści skargi kasacyjnej został wskazany inny zakres prawa pomocy aniżeli na urzędowym formularzu. Mając jednak na uwadze fakt, że w piśmie wyjaśniającym zakres żądania strony z dnia [...] listopada 2014 r. oraz uzasadnieniu sprzeciwu od postanowienia z dnia 24 listopada 2014 r. spółka wskazała, że wnosi jedynie o zwolnienie z kosztów sądowych, zasadnym jest przyjęcie, że zakres wniosku obejmuje wyłącznie uzyskanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Zgodnie zaś z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej: p.p.s.a.) osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
W ocenie Sądu, w świetle przedstawionych przez spółkę okoliczności oraz zebranych dokumentów, nie można przyjąć, że spółka nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych. Zauważyć trzeba, że na obecnym etapie postępowania, tj. po odrzuceniu skargi, koszty sądowe sprowadzają się wyłącznie do wpisu od skargi kasacyjnej.
Z danych przyjętych do rozpoznania wniosku wynika, że spółka zamknęła poprzedni rok przychodem w wysokości ponad 6.000.000 zł. Ponadto wysokość jej należności krótkoterminowych kilkakrotnie przewyższa wartość zobowiązań krótkoterminowych. Także skarżąca spółka na rachunkach bankowych i w kasie na koniec sierpnia 2014 r. posiadała ponad 160.000 zł. Już zatem te dane wskazują, że mogła ona pozyskać środki na opłacenie swego udziału w sprawie.
Podkreślić trzeba, że w przypadku przedsiębiorców miarodajną dla oceny nie jest kategoria dochodu czy straty, lecz wartość przychodu. Ta kategoria podatników bowiem ma do dyspozycji legalne instrumenty podatkowe, które pozwalają na równoważenie kosztów i przychodów w taki sposób, aby w końcowym rozliczeniu minimalizować bądź w ogóle eliminować obciążenia podatkowe (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 5 września 2013 r., sygn. akt II OZ 707/13; z dnia 25 września 2012 r., sygn. akt I GZ 228/12; CBOSA - orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zdaniem Sądu, nie uzasadnia również przyznania prawa pomocy odnotowanie straty w roku bieżącym i brak obrotów od czerwca do sierpnia 2014 r. Należy bowiem wskazać, że ponoszenia kosztów swego udziału w sprawie strona winna się spodziewać najpóźniej z dniem wniesienia skargi. Co za tym idzie, obowiązana jest, w miarę możliwości finansowych, gromadzić środki na ten cel. Skarga w niniejszej sprawie jest datowana na dzień [...] października 2013 r. Przedstawione wyżej dane finansowe nie pozostawiają zaś wątpliwości, że spółka była w stanie - w tej dacie - zgromadzić środki na opłacenie kosztów sądowych.
Ustosunkowując się zaś do zarzutów strony o braku możliwości wykazania swojej sytuacji finansowej i materialnej, Sąd zauważa, że zarządzeniem z dnia 5 września 2014 r. strona została wezwana do dostarczenia określonych dokumentów. W wezwaniu wskazano, że strona ma prawo złożyć także inne dokumenty oraz informacje, których treść może mieć znaczenie dla oceny wniosku spółki. Spółka z tego prawa nie skorzystała. Przedłożyła jedynie dokumenty wprost wymienione w wezwaniu. Nieuzasadnione są więc zarzuty spółki, że Sąd powinien ją jeszcze raz wezwać do przedłożenia dodatkowych dokumentów.
Zdaniem Sądu, ocena sytuacji spółki w powiązaniu z przedłożoną dokumentacją nie daje podstawy do uznania, że strona spełnia przesłanki do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W przedmiotowej sprawie strona ma bowiem możliwość zgromadzenia odpowiednich środków.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło