I SA/Wr 21/04
WyrokWSA we Wrocławiu2005-02-11
Skład orzekający: Sędzia WSA Andrzej Cisek, Sędzia NSA Lidia Błystak, Asesor WSA Dagmara Dominik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może określić kwotę nienależnie otrzymanego zwrotu podatku VAT, traktując ją jako zaległość podatkową, jeśli podatnik deklarował nadwyżkę podatku naliczonego do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy, a nie do zwrotu na rachunek bankowy?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ podatkowy prawidłowo określił kwotę nienależnie otrzymanego zwrotu podatku VAT jako zaległość podatkową. W sytuacji, gdy podatnik zadeklarował nadwyżkę podatku naliczonego do zwrotu na rachunek bankowy, a nie do przeniesienia na następny okres, organ ma podstawę prawną do kwestionowania tej deklaracji i określenia faktycznej kwoty zwrotu, traktując ewentualną nadwyżkę jako zaległość podatkową.Stan faktyczny
Podatniczka L. P. zadeklarowała zwrot podatku VAT za czerwiec 1998 r. w wysokości 274.193 zł. Urząd Skarbowy zakwestionował tę kwotę i określił zwrot na 49.315 zł, wskazując na naruszenie przepisów dotyczących odliczania podatku naliczonego z niezapłaconych faktur. Po serii decyzji uchylających i umarzających postępowanie, Dyrektor Izby Skarbowej wydał decyzję określającą kwotę nienależnie otrzymanego zwrotu jako zaległość podatkową. Podatniczka zaskarżyła tę decyzję, podnosząc m.in. zarzut braku podstaw prawnych do jej wydania, ponieważ nie była podatnikiem VAT.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Cisek Sędziowie: Sędzia NSA Lidia Błystak Asesor WSA Dagmara Dominik Protokolant Edyta Luniak po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi L. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia 12 grudnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc czerwiec 1998 r. oddala skargę
Sygnatura akt I SA/Wr 21/04
UZASADNIENIE
L. P. prowadząca Przedsiębiorstwo A w Z.Ś. ul. [...] w rozliczeniu z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc maj 1998 r. zadeklarowała nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc w wysokości 126 zł, a za miesiąc czerwiec 1998r. zadeklarowała zwrot różnicy podatku na rachunek bankowy w wysokości 274.193 zł. W wyniku przeprowadzonej kontroli podatkowej przez Urząd Skarbowy w Z. Ś. wydano decyzję nr [...] z dnia 10.08.1998 r. w której zakwestionowano prawidłowość rozliczenia podatnika i określono kwotę zwrotu podatku w wysokości 49.315 zł. W wydanej decyzji Urząd Skarbowy orzekł o naruszeniu przez podatnika normy § 54 ust. 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 156, poz. 1024 ze zrn.) w związku z faktem że podatnik dokonał odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez B nie zapłaconych w miesiącu rozliczeniowym.
W wyniku rozpatrzenia wniesionego odwołania Izba Skarbowa w W. uznając, iż dokonanie zapłaty Zakładowi Pracy Chronionej jeszcze przed złożeniem rozliczenia za przedmiotowy miesiąc wypełnia przesłanki zawarte w powołanym przepisie, decyzją z dnia 2 listopada 1998 r. (nr [...]) uchyliła decyzję Urzędu i umorzyła postępowanie w sprawie.
Za wszystkie okresy rozliczeniowe 1998r. przeprowadzona została kontrola skarbowa: w dniach 13.01.2000 r. - 23.05.2002 r. przez inspektora kontroli skarbowej K. P. oraz w dniach 29.05.2002 r. - 10.10.2002 r. przez inspektora kontroli skarbowej T. G.
Postępowanie kontrolne zakończone zostało doręczeniem w dniu 12.11.2002 r. kontrolowanej - działającej za pośrednictwem pełnomocnika - decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. nr [...] z dnia 8.11.2002 r., określającej rozliczenie podatnika z tytułu podatku od towarów i usług za okresy od maja do grudnia 1998 r.
W wyniku złożonego przez stronę w dniu 25.11.2002 r. odwołania od powyższej decyzji, Izba Skarbowa we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. decyzją nr [...] z 31.01.2003 r. uchyliła zaskarżoną decyzję w całości i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Przyczyną uchylenia decyzji organu pierwszej instancji był fakt funkcjonowania w obrocie prawnym decyzji ostatecznej Izby Skarbowej w W. z dnia 2.11.1998r. nr [...], w sprawie wymiaru podatku od towarów i usług za czerwiec 1998 r. uznającej za prawidłowe rozliczenie podatku VAT za ten okres dokonane przez L. P. w deklaracji VAT-7. Ponowne rozstrzygnięcie decyzją pierwszej instancji sprawy wymiaru podatku VAT za czerwiec 1998 r. spowodowało, że decyzja ta była dotknięta kwalifikowaną wadą prawną, o której mowa w art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej i podlegała wyeliminowaniu z obrotu prawnego.
W związku z uchyleniem przez Izbę Skarbową we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. decyzji podatkowej nr [...] z dnia 8.11.2002 r. w podatku od towarów i usług za miesiące maj - grudzień 1998 r. i przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia, postanowieniem nr [...] z dnia 06.02.2003 r. Dyrektor UKS wszczął postępowanie podatkowe wobec L. P. w zakresie podatku od towarów i usług za 1998 rok.
W dniu 06.03.2003 r. decyzją nr [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej we W. OZ w W. umorzył jednak postępowanie podatkowe za miesiące: styczeń, luty, marzec, kwiecień 1998 r. w związku z nie stwierdzeniem nieprawidłowości w rozliczeniach podatnika za te okresy i za czerwiec 1998 r. w związku z faktem, że za przedmiotowy okres funkcjonuje w obrocie prawnym decyzja ostateczna Izby Skarbowej w W.
Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej we W. w dniu 11.03.2003 r. wydał decyzję nr [...] w której określił rozliczenie podatnika za miesiąc maj 1998 r. oraz za miesiące od lipca do grudnia 1998 r. W wyniku rozpatrzenia odwołania podatnika Izba Skarbowa we W. OZ w W. decyzją z nr [...] ponownie uchyliła rozstrzygnięcie i skierowała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Przyczyną uchylenia decyzji organu pierwszej instancji był brak rozstrzygnięcia w zakresie nienależnego zwrotu traktowanego jako zaległość podatkowa podatnika.
W dniu 15.07.2003r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. decyzją nr [...] orzekł o umorzeniu postępowania za miesiąc maj 1998r. W decyzji tej stwierdzono, że art. 10 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. nr II, poz. 50 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w 1998 r. nie przewidywał możliwości zmiany przez organ podatkowy rozliczenia podatnika w drodze decyzji w sytuacji deklarowania przez podatnika kwoty nadwyżki podatku naliczonego do przeniesienia na następny miesiąc (podatnik deklarował kwotę 126 zł do przeniesienia). W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w rozliczeniu podatnika w miesiącu w którym deklarowana była nadwyżka do przeniesienia ustalenia dotyczące tego okresu powinny znaleźć się w decyzji wydanej za okres w stosunku do którego taka możliwość istniała.
Izba Skarbowa we W. postanowieniem z dnia 26.08.2003 r. nr [...] wznowiła postępowanie w sprawie zakończonej decyzją Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy w W. w zakresie podatku od towarów i usług za czerwiec 1998 r. opierając się na następujących materiałach:
- protokół przyjęcia wyjaśnień od L. P. z dnia 21.02.2000r.
- protokół z czynności sprawdzających przeprowadzonych w PPHU C w
K. z dnia 11.10.2000r.
- protokół przesłuchania świadka pani A. G. z dnia 15.12.2000r.
- przesłane w dniu 28.08.2002 r. przez firmę D w K. 31 szt. zleceń
transportowych.
- dokumenty zgromadzone w toku innych postępowań kontrolnych - zestawienie zatytułowane [...] odbiorca A stanowiące załącznik do pisma nr [...] z dn. 15.03.2000 r. inspektora Z. N. z Urzędu Kontroli Skarbowej we W,, przesłanego do Urzędu Kontroli Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. w związku z prowadzonym postępowaniem kontrolnym w E we W.
- pismo z dnia 9.09.2002 r. nr [...] inspektor W. W. z Urzędu Kontroli Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. wraz z niżej wymienionymi dokumentami z kontroli nr [...] za 1998 rok przeprowadzonej w firmie B w Z. Śl.:
a) wyciąg z protokołu badania dokumentów i ewidencji z dn. 9.09.2002r.
b) wyciąg z protokołu przesłuchania świadka J. S. z dn. 26.08.2002 r.
c) wyciąg z protokołu przesłuchania świadka S. S. z dn. 27.08.2002 r.
d) wyciąg z protokołu z kontroli sprawdzającej z dn. 25.07.2000 r. przeprowadzonej w F w T. przez II Urząd Skarbowy w T.;
e) kopia pisma z dn. 08.01.1999 r. B.
- wyciąg z protokołu badania dokumentów i ewidencji z dn. 22.12.2000 r. w kontroli nr [...] przeprowadzonej w E we W. przez inspektora Z. N. z Urzędu Kontroli Skarbowej we W.
- protokół przesłuchania świadka pana S. K. z dnia 26.09.2002 r.
- protokół przesłuchania kontrolowanej pani L. P. w charakterze strony z dnia 9.10.2002r.
- protokół z badania dokumentów i ewidencji z dnia 11.10.2002 r.
- postanowienie z dn. 6.11.2002 r. o nieuwzględnieniu wniosku strony o uzupełnienie dokumentacji kontroli.
- decyzja Urzędu Skarbowego w Z. Ś. nr [...] z dnia 10.08.1998 r. określająca zwrot podatku naliczonego za czerwiec 1998 r.
- decyzja Izby Skarbowej w W. nr [...] z dnia 02.11.1998 uchylająca decyzję organu pierwszej instancji w całości i umarzająca postępowanie w sprawie zwrotu podatku naliczonego za miesiąc czerwiec 1998r.
W wyniku przeprowadzenia postępowania podatkowego po wznowieniu postępowania Dyrektor Izby Skarbowej we W. w dniu 29.09.2003r. wydał decyzję nr [...] w której określił Pani L. P. kwotę nienależnie otrzymanego zwrotu w wysokości 49.315 zł traktowanego na równi z zaległością podatkową oraz kwotę odsetek za zwłokę na dzień wydania decyzji w wysokości 84.296,22 zł z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc czerwiec 1998r. Powołane rozstrzygnięcie zawiera również ustalenia dotyczące rozliczenia miesiąca maja 1998r., ponieważ jak wyżej powoływano w okresie tym nie istniała podstawa prawna do zmiany wysokości nadwyżki podatku naliczonego do przeniesienia na następne okresy rozliczeniowe, którą podatnik wykazał właśnie w miesiącu maju 1998r. W kolejnym okresie - czerwiec 1998r. - podatnik zadeklarował nadwyżkę podatku naliczonego do zwrotu na rachunek bankowy, a ponadto rozliczył podatek naliczony z przeniesienia co uprawnia do rozstrzygania w tym zakresie.
Od wymienionego wyżej rozstrzygnięcia pełnomocnik podatnika złożył odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej we W. W trakcie prowadzonego postępowania odwoławczego pełnomocnik podatnika składał liczne wnioski, które zostały rozpatrzone przez organ odwoławczy odmownie. W dniu 15.11.2003r. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania wykonania decyzji będącej przedmiotem odwołania w związku z faktem że wstrzymanie wykonania decyzji w przedmiotowej sprawie nastąpiło z mocy prawa. Postanowieniem z dnia 28.11.2003 r. odmówiono przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków w związku z tym, że wszystkie okoliczności sprawy zostały dostatecznie udowodnione innymi dowodami. Postanowieniem z dnia 12.12.2003 r. odmówiono spełnienia żądań strony dotyczących wydania kopii spisu akt postępowania oraz udzielenia wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego mających zastosowanie w stanie faktycznym sprawy.
W wyniku rozpatrzenia złożonego odwołania Dyrektor Izby Skarbowej we W. wydał decyzję nr [...] z dnia 12.12.2003 r. utrzymującą w mocy decyzję wydaną w pierwszej instancji.
Strona nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu odwoławczego, działając przez pełnomocnika, zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. W złożonej skardze pełnomocnik strony wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej. Wskazano, że Strona skarżąca podtrzymała zarzuty wskazane w trakcie prowadzonego postępowania. Ponadto stwierdziła, że zaskarżone decyzje wydane zostały z rażącym naruszeniem niżej wymienionych przepisów: art. 2, art. 5 art. 6, art. 10 § 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym oraz art. 21 § 1 pkt 1, art. 52 § 1 pkt 2, art. 133, art. 165 ustawy Ordynacja podatkowa w związku z art. 4, art. 5, art. 6 i art. 7 § 1 i art. 247 § 1 pkt 2 i 7 tej ustawy.
Ponadto pełnomocnik strony wnioskował o powiadomienie skarżącej o terminie przekazania skargi Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu, przekazanie do wiadomości strony skarżącej odpowiedzi na skargę udzielonej sądowi oraz kserokopii spisu akt.
W uzasadnieniu złożonego odwołania pełnomocnik strony skarżącej powołuje podnoszony już na etapie postępowania prowadzonego przed organem drugiej instancji zarzut, że skoro skarżąca, jak utrzymują organy podatkowe, nie wykonywała czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, to powoduje to że nie była ona również podatnikiem podatku VAT i nie mógł powstać w stosunku do niej obowiązek podatkowy, który nie mógł się przerodzić w zobowiązanie podatkowe. Skoro nie ma podstaw do określenia kwot podatku naliczonego i należnego, nie może być również podstaw do określenia kwoty nienależnego zwrotu. Według pełnomocnika skarżąca nie mogła być stroną postępowania podatkowego gdyż nie była podatnikiem, co powoduje iż postępowanie nie może być wszczęte i prowadzone, a decyzja nie mogła być wydana. Brak jest podstaw faktycznych i prawnych do stosowania norm prawnych określonych w ustawie o podatku od towarów i usług i ustawie Ordynacja podatkowa do osoby nie będącej podatnikiem w rozumieniu tych przepisów.
Według pełnomocnika skarżącej powoduje to, że decyzje Dyrektora Izby Skarbowej wydane zostały bez podstawy prawnej, czym wypełniono dyspozycje art. 247 § 1 pkt 2 i 2 ustawy Ordynacja podatkowa.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa podniosła, że Skarżąca wskazując na wstępie przepisy ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy Ordynacja podatkowa które jej zdaniem zostały naruszone w wyniku wydania decyzji przez Dyrektora Izby Skarbowej we W. uzasadnia swoje stanowisko przede wszystkim tym że skoro organy podatkowe podnoszą że nie wykonywała ona czynności podlegających opodatkowaniu to brak jest również możliwości zastosowania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz przepisów Ordynacji podatkowej. Stwierdzić należy, że strona skarżąca nie wskazuje w złożonej skardze na czym konkretnie miałoby polegać naruszenie wymienionych na wstępie skargi przepisów, dlatego zdaniem strony przeciwnej należy odczytywać sens ich powołania w kontekście wymienionego wyżej argumentu skargi, związanego z orzeczeniem przez organy podatkowe o niewykonaniu przez skarżącą czynności podlegających opodatkowaniu. Argumentacja ta była już jednak przedmiotem oceny strony przeciwnej co znalazło odzwierciedlenie w wydanej decyzji nr [...] z dnia 12.12.2003 r. Stąd też, zdaniem strony przeciwnej, zarzuty skarżącej należy w całości odczytywać jako chybione. Brak jest tym samym podstaw do formułowania stwierdzeń, iż zaskarżone decyzje wydane zostały bez podstawy prawnej, co wypełniłoby dyspozycje art. 247 § l pkt 2 i 7 ustawy Ordynacja podatkowa.
Mając na uwadze powyższe oraz podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonych decyzjach Dyrektor Izby Skarbowej we W. wniosła o oddalenie skargi.
Jednocześnie strona przeciwna zauważa, iż wniosek skarżącej zawarty w złożonej skardze dotyczący powiadomienia skarżącej o terminie przekazania skargi Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu, przekazania do wiadomości strony skarżącej odpowiedzi na skargę udzielonej sądowi oraz kserokopii spisu akt nie może zostać uwzględniony. Zgodnie z treścią art. 47 § l i art. 54 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, póz. 1270) tut. organ przekaże skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. w terminie 30 dni od dnia jej wniesienia (w rozpatrywanym przypadku skarga wpłynęła w dniu 08.01.2004r.), przy czym odpowiedź na skargę przekazana zostanie wraz z odpisem w celu doręczenia ich skarżącej przez Sąd. Zwrócić uwagę również należy, iż postępowanie podatkowe zostało zakończone po wydaniu i doręczeniu decyzji Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 12.12.2003r., dlatego wszelkie wnioski związane z materiałem dowodowym, w tym dotyczące sporządzania odpisów i kopii mogą być kierowane do Sądu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło