I SA/Wr 2401/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi T. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji. W skardze na decyzję opisaną w sentencji niniejszego postanowienia skarżąca – reprezentowana przez pełnomocnika procesowego - wniosła m.in. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca wskazała, że owy wniosek znajduje swoje uzasadnienie w jej sytuacji finansowej i wysokości podatku. Podniosła, że nie ma możliwości sprzedania odziedziczonej nieruchomości. Ponadto, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i wspomaga finansowo dwoje studiujących dzieci. W ocenie skarżącej, z ekonomicznego punktu widzenia nie byłoby uzasadnione – pomijając kwestię zdolności kredytowej – zaciągnięcie kredytu/pożyczki na zapłatę ustalonego zobowiązania podatkowego, ze względu na dodatkowe, bezzwrotne, znaczne koszty tychże. Skarżąca dodała, że kwestionuje wysokość naliczonego zobowiązania podatkowego wskazując ważkie argumenty na poparcie stanowiska zawartego w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W myśl art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - , dalej w skrócie: "p.p.s.a"), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Zgodnie natomiast z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...). W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że instytucja wtrzymania wykonania zaskarżonego aktu ma służyć tymczasowej ochronie strony skarżącej przed negatywnymi skutkami wykonania aktu, tylko do czasu wydania wyroku. W ramach postępowania w tym przedmiocie Sąd jednak nie jest władny do przeprowadzenia merytorycznej oceny samego aktu. Zaskarżona decyzja bowiem korzysta z domniemania zgodności z prawem aż do momentu jej uchylenia. Tak więc, wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie można oceniać przez pryzmat sformułowanych w skardze zarzutów skierowanych wobec skarżonego aktu, gdyż prowadziłoby to do merytorycznego rozpoznania skargi. Pogląd taki jest powszechnie prezentowany w orzecznictwie sądów (por. np. postanowienia NSA: z dnia 22 stycznia 2013 r., II OZ 14/13; z dnia 8 maja 2014 r., II OZ 425/14). W świetle przywołanego art. 61 § 3 p.p.s.a., powodem wstrzymania wykonania aktu może być prawdopodobieństwo wyrządzenia stronie skarżącej niepowetowanej szkody na skutek wykonania aktu. Chodzi tu o takie sytuacje, w których nie będzie możliwe późniejsze wynagrodzenie powstałej szkody przez zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Dodać trzeba, że instytucja przewidziana w art. 61 § 3 p.p.s.a. ma charakter wyjątku od zasady przewidującej, że ostateczna decyzja administracyjna podlega wykonaniu, w związku z tym jej zastosowanie może nastąpić tylko na wniosek strony skarżącej. Co za tym idzie, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania przesłanek zawartych w powołanym przepisie, tj. przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Twierdzenia strony powinny również być poparte dokumentami źródłowymi (por. postanowienie NSA z dnia 8 listopada 2006 r. sygn. akt II FZ 666/06 oraz z dnia 27 września 2012 r. sygn. akt II FZ 781/12 publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl - CBOSA). Podkreślić przy tym należy, że w przypadku braku tak rozumianego uzasadnienia wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej, Sąd nie może z urzędu prowadzić postępowania wyjaśniającego i zastępować wnioskodawcy w poszukiwaniu przyczyn ubiegania się o ochronę tymczasową w postępowaniu sądowym (por. postanowienie NSA z dnia 7 kwietnia 2005 r. sygn. akt II OZ 201/05, CBOSA). Brak wskazania przesłanek ubiegania się o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie ma bowiem waloru braku formalnego wniosku i uzasadnia jego oddalenie (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX/el). Zatem, to w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku, by powołane w nim okoliczności wskazywały na wystąpienie w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie zawartych we wniosku twierdzeń stosownymi dokumentami. Sąd musi mieć bowiem wiedzę o okolicznościach przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu lub czynności, jak również możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. Przenosząc przytoczone rozważania natury ogólnej na grunt rozpoznawanego wniosku Sąd stwierdza, że skarżąca nie tylko nie przedstawiła argumentacji przemawiającej za zastosowaniem ochrony tymczasowej ale także nie złożyła do akt sprawy żadnych dowodów obrazujących jej stan finansowy i majątkowy, które pozwoliłyby Sądowi na dokonanie oceny faktycznego wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na możliwość wystąpienia skutków wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Co do argumentacji wniosku wskazać należy, że opiera się ona na niczym niepopartym stwierdzeniu o braku możliwości sprzedania odziedziczonego lokalu mieszkalnego (jak wynika z treści skargi skarżąca posiada inne miejsce zamieszkania), a także odwołuje się do wysokości zobowiązania podatkowego (ok. 44.500 zł), niezasadności (ze względu na koszty) zaciągnięcia kredytu lub pożyczki na zapłatę owego zobowiązania podatkowego, przekonaniu skarżącej o wadliwości zaskarżonej decyzji oraz faktu finansowego wspomagania dwójki studiujących dzieci. W ocenie Sądu, mając na uwadze rozumienie art. 61 § 3 p.p.s.a., takowa argumentacja niewątpliwie nie wskazuje na konkretne zdarzenia, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Co więcej, w uzasadnieniu wniosku skarżąca w ogóle nie odwołuje się do tychże skutków. Z kolei co do konsekwencji finansowych powstałych w wyniku wykonania decyzji wyjaśnić należy, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekwowania zobowiązania wynikającego ze skarżonej decyzji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego, by nie naprawiło (nieodwracalna lub trudna do naprawienia szkoda). W tym stanie rzeczy, skoro skarżąca nie wykazała w dostateczny sposób, że zastosowanie ochrony tymczasowej do czasu wydania wyroku, byłoby zasadne Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, o czym orzekł jak w sentencji.