I SA/Wr 2404/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi E. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe A sp. z o.o. z/s we W. z tytułu podatku od towarów i usług za I, II, III,V, IX, XII 2009 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Po wniesieniu skargi na ww. decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W., skarżąca, reprezentowana przez fachowego pełnomocnika, w piśmie z dnia [...] lutego 2015 r. zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania w całości zaskarżonej decyzji. W jego uzasadnieniu skarżąca wskazała na wysokość zobowiązania podatkowego jakie zobowiązana jest ponieść na podstawie zaskarżonej decyzji (106.811 zł; bez odsetek i kosztów postępowania egzekucyjnego) i podniosła, że przymusowe wykonanie tego zobowiązania (w drodze egzekucji) doprowadzi do wyrządzenia skarżącej znacznej szkody lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Powołując się na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków skarżąca nawiązała do swojej sytuacji osobistej i majątkowej jaką przedstawiła na etapie ubiegania się o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W kontekście tym podniosła, że wdrożenie postępowania egzekucyjnego, przy braku oszczędności, skutkować będzie pozbawieniem skarżącej środków niezbędnych do utrzymania, albowiem obecnie otrzymywane wynagrodzenie (z tytułu umowy o pracę) w całości pokrywa tego rodzaju potrzeby. Skarżąca wskazała również na ciążące na niej zadłużenie w instytucji kredytowej podnosząc, że wdrożenie egzekucji zmusi ją do zwiększenia zadłużenia kredytowego, co z kolei spowoduje nieodwracalny skutek w postaci powstania nowych zobowiązań prywatnoprawnych. Zasadność wniosku o wstrzymanie skarżąca poparła również argumentacją o sprzeczności z prawem zaskarżonej decyzji. Z urzędu należy wskazać, że z informacji jakie skarżąca podała we wniosku o przyznanie jej prawa pomocy wynika, że skarżąca jest współnajemcą mieszkania; samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe; niezbędne koszty utrzymania skarżącej wynoszą kwotę ok. 1.925 zł, dodatkowo, skarżąca comiesięcznie spłaca zadłużenie kredytowe w wysokości 600 zł (z karty kredytowej na łączną kwotę 10.000 zł). Zgodnie z oświadczeniem skarżącej, skarżąca utrzymuje się z dochodu jaki otrzymuje z tytułu umowy o pracę. Dochód ten wynosi ok. 4.000 zł brutto miesięcznie (ok. 2.700 zł netto). W kosztach utrzymania pomagają jej rodzice. Z dodatkowych dokumentów przedstawionych przez skarżącą na etapie ubiegania się o przyznanie prawa pomocy wynika, że posiadane przez skarżącą rachunki bankowe zostały zajęte w trybie egzekucji administracyjnej. Łączna kwota dochodzonej należności (kwota należności głównej, odsetki, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia) wynosi (na dzień zawiadomienia o zajęciu) 186, 631.50 zł. Z dokumentów nadesłanych już po wydaniu przez referendarza sądowego postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy (postanowienie z dnia 26 stycznia 2015 r.) wynika, że dochód skarżącej za 2013 r. wyniósł (po odliczeniach i po zaokrągleniu) 12.871,00 zł; a skarżąca jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę na czas określony (od [...].07.2013 r. do [...].10.2015 r.) w pełnym wymiarze, przy czym, w okresie od [...].10.2014 r. do [...].12.2014 r. średnia netto tego wynagrodzenia wyniosła kwotę 2.795,65 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.: - dalej p.p.s.a.), po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jak wynika z treści ww. przepisu, ustawodawca rygorystycznie wyznaczył podstawy wstrzymania wykonania zaskarżonych do sądu administracyjnego - aktu lub czynności, uzależniając tę możliwość od wystąpienia wyjątkowych okoliczności jak: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niewątpliwie, taka redakcja przepisu stanowiącego podstawę do wystąpienia do sądu z wnioskiem o wstrzymanie wykonalności zaskarżonego aktu (czynności) koresponduje z treścią art. 61 § 1 p.p.s.a., z którego wynika, że zasadą jest wykonalność objętych skargą aktów lub czynności. Ocena, czy grożąca szkoda jest znaczna, możliwa jest wyłącznie na podstawie analizy okoliczności konkretnej sprawy i można o niej mówić wówczas, gdy rozmiary szkody wywołane wykonaniem zaskarżonego aktu (czynności) są większe niż zwykle wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju. Zaś trudne do odwrócenia skutki to takie skutki wykonania zaskarżonej decyzji (aktu, czynności), które wprawdzie można odwrócić, ale przy podjęciu nadmiernego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2014 r., sygn. akt II OZ 66/14, LEX nr 1435122). Jak podkreśla się w orzecznictwie, argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu (czynności) musi w sposób przekonywujący wskazywać na konkretne relacje pomiędzy brakiem wstrzymania wykonania tego aktu (czynności), a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2014 r., sygn. akt II OZ 296/14, LEX nr 1447312). W stanie faktycznym sprawy, skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazując w jego uzasadnieniu na takie okoliczności jak – wysokość zobowiązania podatkowego wynikającego z tej decyzji, trudną sytuację osobistą i majątkową, konieczność dalszego zadłużania się, obawę o środki do życia w przypadku wdrożenia postępowania egzekucyjnego, prawdopodobieństwo uchylenia zaskarżonej decyzji z powodu jej niezgodności z prawem. Dokonując oceny tak sformułowanego wniosku, także przy uwzględnieniu dokumentacji jaką strona przedłożyła na etapie ubiegania się o prawo pomocy, Sąd nie znalazł przesłanek do objęcia strony ochroną tymczasową na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. W ocenie Sądu, skarżąca nie wykazała bowiem niebezpieczeństwa wystąpienia konkretnej szkody, jak i też, nieodwracalnego skutku, co jest warunkiem przyznania tego rodzaju ochrony. Jak podkreśla się w orzecznictwie, wprawdzie dla wydania orzeczenia o wstrzymaniu wykonalności zaskarżonego aktu lub czynności wystarczające jest jedynie uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę niebezpieczeństwa wystąpienia skutków o jakich mowa w treści art. 61 § 3 p.p.s.a., ale uprawdopodobnienie to nie może sprowadzać się tylko do samych twierdzeń strony o takich właśnie skutkach, a rzeczą wnioskodawcy jest dostarczenie w tym zakresie odpowiednich dokumentów, na podstawie których można by ustalić realny wpływ zaskarżonej decyzji na sytuację majątkową strony (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. akt II OZ 994/13, LEX nr 1447324). Wymaga przy tym jednoczesnego podkreślenia, że powołane we wniosku okoliczności z którymi strona wiązała wystąpienie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. nie mogły zostać za takie uznane, albowiem nie stanowią one okoliczności nadzwyczajnych w rozumieniu tego przepisu. Z okoliczności tych, jak podkreślono, nie wynika również konkretna szkoda, czy też nieodwracalne skutki, jakie może przynieść wykonanie zaskarżonej decyzji przed jej sądową kontrolą. Odwołując się kolejno do argumentów wniosku należy podnieść w pierwszej kolejności, że sama wysokość zobowiązania podatkowego nie może automatycznie przesądzać o zasadności złożonego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, a tak zdaje się to rozumieć skarżąca. Wymaga podkreślenia, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość w postaci określonego skutku faktycznego w finansach zobowiązanego. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż ewentualne uchylenie zaskarżonej decyzji (o czym Sąd nie przesądza na tym etapie sprawy) spowoduje konieczność zwrotu wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami. Dodać wypada, że skarżąca nie wykazała, by dolegliwość finansowa wynikająca z wykonania zaskarżonej decyzji przekraczała zwykłe następstwa wykonania decyzji tego rodzaju. Skarżąca nie posiada innych osób na utrzymaniu (w tym zwłaszcza dzieci), a pogorszenie się warunków egzystencji wnioskodawcy nie stanowi powodu do wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji administracyjnej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lipca 2014 r., sygn. akt II FZ 678/14, LEX nr 1492959). O zasadności wniosku w danych okolicznościach sprawy nie mogą przesądzać także dokumenty jakie strona przedłożyła na etapie ubiegania się o prawo pomocy. Po pierwsze, sytuacja majątkowa wnioskodawcy nie jest zła na tle zamożności ogółu społeczeństwa, albowiem otrzymywane przez stronę wynagrodzenie w kwocie ok. 2.700 zł netto jest przeciętnym wynagrodzeniem w skali kraju. Po drugie, nawet trudna sytuacja finansowa wnioskodawcy nie jest wystarczającą okolicznością do wstrzymania zaskarżonego aktu jeśli wnioskodawca nie wykaże niebezpieczeństwa wystąpienia jednej z przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. (przesłanki przyznania prawa pomocy nie są bowiem tożsame z przesłankami wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu; por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 marca 2014 r., sygn. akt I FSK 173/14, LEX nr 1436973). W stanie faktycznym sprawy, niebezpieczeństwo to skarżąca upatrywała m.in. w obawie, że wdrożone postępowanie egzekucyjne pozbawi ją środków do życia, a ona sama stanie wobec konieczności zaciągnięcia dodatkowego kredytu. Tymczasem podkreślić należy, że w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 1619 ze zm.) wprowadzone zostały ograniczenia w prowadzeniu egzekucji (art. 8 -10). Ograniczenia te gwarantują zachowanie osobie zobowiązanej warunków wystarczających – według ustawodawcy – do humanitarnej egzystencji, choć niewątpliwie w gorszych standardach niż przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Odnosząc się końcowo do zawartego w treści wniosku o wstrzymanie argumentu o wadliwości zaskarżonej decyzji należy podkreślić, że przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. nie należy łączyć z oceną legalności zaskarżonego aktu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 2013 r., sygn. akt II OZ 1020/13, LEX nr 1432686). Na tym etapie Sąd nie bada bowiem zasadności skargi, a jedynie potencjalne skutki jakie może spowodować wykonanie decyzji (przed jej sądową kontrolą) w majątku zobowiązanego. Z tych wszystkich powodów, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu orzekł jak w sentencji.