I SA/Wr 276/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku radcy prawnego T. S. o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu w sprawie ze skargi A. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za I, II, III i IV kwartał 2011 r. postanawia 1. przyznać radcy prawnemu T. S. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wynagrodzenie w kwocie 5.400 (słownie: pięć tysięcy czterysta 00/100) złotych, powiększone o podatek od towarów i usług w kwocie 1.242 (słownie: tysiąc dwieście czterdzieści dwa 00/100) złotych, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. 2. odmówić przyznania pozostałych wnioskowanych kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. W sprawie, postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2013 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu przyznał A. L. prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym również ustanowienie radcy prawnego. Okręgowa Izba Radców Prawnych we W. wyznaczyła stronie skarżącej pełnomocnika z urzędu w osobie radcy prawnego T. S., prowadzącego Kancelarię Radcy Prawnego we W.. Ustanowiony z urzędu radca prawny reprezentował skarżącą w postępowaniu sądowoadministracyjnym prowadzącym do wydania przez Sąd w dniu 27 czerwca 2013r. wyroku oddalającego skargę na wyżej oznaczoną decyzję. Postanowieniem zawartym w pkt. II. tego wyroku Sąd przyznał pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenie tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w kwocie 7.200 zł, powiększoną o kwotę podatku VAT – 1.656 zł. Wyznaczony z urzędu radca prawny sporządził i wniósł również skargę kasacyjną od wyżej wskazanego wyroku Sądu z dnia 27 czerwca 2013 r., którą Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wyrokiem z dnia 29 stycznia 2015 r. (sygn. akt I FSK 1868/13), oraz stawił się na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie. W dniu [...] kwietnia 2015 r. do akt sprawy wpłynęło pismo procesowe usta-nowionego z urzędu radcy prawnego, w którym ponowił on zgłoszony do protokołu rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wniosek o wypłatę wynagrodzenia za pomoc prawną świadczoną z urzędu w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym kwocie 5.400 zł, powiększonej o 23 % podatku od towarów i usług oraz kwoty 36,41 zł tytułem kosztów dojazdu przejazdu do Warszawy na posiedzenie Sądu. W piśmie tym pełnomocnik oświadczył, że koszty te nie zostały opłacone ani w całości, ani w części. Wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawie wyniosła 548.133 zł. W sprawie zważono, co następuje. Stosownie do brzmienia art. 250 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczególne zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielanej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jednolity w Dz. U. z 2013 r. poz. 490 – dalej Rozporządzenie). Zgodnie z § 15 pkt 1) i 2) Rozporządzenia koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3 i 4, oraz niezbędne, udokumentowane wydatki radcy prawnego. Z kolei przepis § 14 ust. 2 pkt 2) lit. a Rozporządzenia stanowi, że za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - 75% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam radca prawny - 100% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Z uwagi na fakt, że w sprawie radca prawny, który sporządził i wniósł skargę kasacyjną oraz wziął udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, występował postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jego wynagrodzenie należało określić według pierwszej zasady przyjętej dla pierwszej z przewidzianych w wyżej wskazanym przepisie hipotez, tj. w wysokości 75 % stawki minimalnej określonej w § 14 ust. 2 pkt 1) lit. a w zw. z § 6 pkt 7) Rozporządzenia – 7.200 zł. W rezultacie wynagrodzenie ustanowionego w sprawie radcy prawnego za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wynosi w sprawie 5.400 zł (75% kwoty 7.200 zł). Stosownie do § 2 ust. 3 Rozporządzenia, w sprawach, sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, opłaty, o których mowa w ust. 1, sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Ponieważ stawka podatku od towarów i usług wynosi 23% (art. 5 ust. 1 pkt 1) w zw. z art. 8 ust. 1, art. 41 ust. 1 i art. 146a pkt 1) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity w Dz. U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 ze zm.), podatek, o który podwyższeniu podlega wynagrodzenie radcy prawnego, wynosi w sprawie 1.242 zł (23% kwoty 5.400 zł). Reasumując, referendarz sądowy postanowił przyznać ustanowionemu z urzędu radcy prawnemu wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym powiększone o stawkę podatku od towarów i usług w łącznej kwocie 6.642 zł (słownie: sześć tysięcy sześćset czterdzieści dwa 00/100), na którą to kwotę składają się: wynagrodzenie – 5.400 zł oraz podatek od towarów i usług – 1.242 zł. Stosowne orzeczenie zawarto w pkt 1. sentencji postanowienia. Z kolei wniosek pełnomocnika strony skarżącej o przyznanie kosztów postępo-wania w zakresie przekraczającym ww. kwotę, tj. żądanie zwrotu kosztu dojazdu na posiedzenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jest bezzasadny. Zauważyć należy, że § 14 ust. 2 pkt 2) lit. a Rozporządzenia przewiduje podwyższoną stawkę opłaty za zastępstwo procesowe, jaką należy przyznać pełnomocnikowi z urzędu, który sporządził i wniósł skargę kasacyjną oraz wziął udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Uregulowanie to winno się interpretować w ten sposób, że podwyższona stawka opłaty rekompensować ma koszty poniesione przez pełnomocnika w zakresie udziału w rozprawie. Natomiast w przypadku, gdy wiadomo, że koszty te (np. z uwagi na odległość kancelarii pełnomocnika od siedziby Sądu) będą wyższe niż przewidziane w Rozporządzeniu wynagrodzenie, racjonalne powinno być rozważenie przez takiego pełnomocnika możliwości wyznaczenia pełnomocnika substytucyjnego, który wykonuje zawód radcy prawnego w miejscowości, gdzie ma siedzibę Sąd rozpoznający sprawę. Ponieważ występujący w sprawie radca prawny T. S. zdecydował się z takiej możliwości nie korzystać, za niedopuszczalne uznał referendarz sądowy obciążanie Skarbu Państwa skutkiem tej decyzji w postaci ponoszenia kosztów przejazdu pełnomocnika do siedziby sądu administracyjnego drugiej instancji. Dodatkowo, nawet jeśli teoretycznie przyjąć, że koszt dojazdu na posiedzenie był wydatkiem związanym z wykonywaniem czynności pomocy prawnej, to zgodnie z prze-pisami Rozporządzenia wydatek taki musiałby spełniać przesłankę niezbędności. W ocenie referendarza sądowego wydatek na dojazd pełnomocnika z W. na roz-prawę w W., mimo, że istnieje możliwość wykonania ciążącego na pełnomocni-ku ustanowionym z urzędu obowiązku świadczenia pomocy prawnej w drodze ustano-wienia pełnomocnika substytucyjnego prowadzącego kancelarię w siedzibie Sądu (W.), nie spełnia warunku niezbędności. Dla tych powodów referendarz sądowy odmówił przyznania wnioskowanych kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu ponad wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, o czym orzekł w pkt 2. sentencji postanowienia. Postanowienie referendarza sądowego w przedmiocie zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu znajduje oparcie w wyżej wskazanych przepisach prawa oraz w art. 258 § 2 pkt 8) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.