I SA/Wr 292/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Semiczek (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Radom, Sędzia WSA Anetta Chołuj,, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 czerwca 2016 r. przy udziale sprawy ze skargi A. C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę w całości. Postanowieniem z dnia [...] 2015 r. (nr [...]) Naczelnik Urzędu Skarbowego w S., działając jako organ egzekucyjny, odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów zgłoszonych przez A. C. na prowadzenie egzekucji administracyjnej wdrożonej na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących należności z tytułu podatku akcyzowego za okres od czerwca do listopada 2005 r. Postanowieniem z dnia [...] 2016 r. (nr [...]) Dyrektor Izby Skarbowej we W. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia jakie na ww. postanowienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu wniósł zobowiązany A. C. W jego uzasadnieniu podkreślił, że wniesienie zażalenia tylko wtedy uruchamia postępowanie zażaleniowe, gdy przy jego wniesieniu dochowano terminu na dokonanie tej czynności procesowej. W tym kontekście wskazał, że, jak wynika z akt sprawy, postanowienie z dnia [...] 2015 r. (nr [...]), zawierające prawidłowe pouczenie o terminie i sposobie jego zaskarżenia, A. C. odebrał w dniu 17 grudnia 2015 r. Ustawowy termin na zaskarżenie tego postanowienia, obliczony zgodnie z art. 57 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23, dalej w skrócie - k.p.a.) upłynął w dniu 24 grudnia 2015 r. Tymczasem, strona wniosła zażalenie w dniu 28 grudnia 2015 r., a zatem po terminie. Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił przy tym, że złożony wraz z zażaleniem wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia tego zażalenia został rozpoznany odmownie, o czym Dyrektor Izby Skarbowej we W. orzekł w postanowieniu z dnia [...] 2016 r. (nr [...]). W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący A. C. wniósł o uchylenie w całości postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] 2016 r. oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania wywołanych wniesieniem skargi. Zasadność skargi strona oparła na zarzucie naruszenia art. 134 i art. 144 w zw. z art. 58 § 1 i 2 k.p.a. w związku z art. 17 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2016 r., poz. 599, dalej w skrócie – u.o.p.e.a.) przez ich niewłaściwe zastosowanie, skutkujące bezzasadnym odmówieniem stronie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia w sprawie, a w konsekwencji, bezzasadnym przyjęciem, że wymieniony środek zaskarżenia strona wniosła z uchybieniem terminu. Uzasadnienie skargi koncentrowało się na wykazaniu braku zawinienia w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia w sprawie. W ramach tak skonstruowanego uzasadnienia skargi skarżący podniósł, że w sprawie nie powinno mieć znaczenia to, że czynności związane z nadaniem zażalenia skarżący podjął dopiero w ostatnim dniu terminu, kiedy to też wystąpiła przeszkoda uniemożliwiająca mu terminowe dokonanie tej czynności. Dodatkowo podkreślił, że podjął wszelkich możliwych starań do tego, by nadać zażalenie w terminie. Odwołując się do zasad doświadczenia życiowego podkreślił, że uzasadnione było jego przekonanie o tym, że w dniu 24 grudnia 2015 r., ok. godz. 14.00 będzie możliwe nadanie zażalenia w zwykłej placówce pocztowej, a tym bardziej, że będzie to możliwe w placówce całodobowej (dyżurnej). W nawiązaniu do treści zaskarżonego postanowienia skarżący zarzucił, że podejmując się nadania zażalenia w dniu 24 grudnia 2015 r. nie miał – wbrew temu co stwierdził organ – bieżącego dostępu do informacji o godzinach pracy urzędów pocztowych w tym dniu, a o skróconym czasie pracy poszczególnych placówek pocztowych dowiadywał się każdorazowo dopiero po przybyciu na miejsce. Zdaniem strony, nie zasługuje na aprobatę stanowisko organu, który uzasadnienia dla odmowy przywrócenia terminu w sprawie dopatrywał się w braku skorzystania przez wnioskodawcę z innej formy wniesienia zażalenia, w tym, w dowolnym urzędzie skarbowym, czy urzędzie jednostki samorządu terytorialnego. W podsumowaniu skarżący stwierdził, że w sprawie wykazał spełnienie wszystkich przesłanek z art. 58 k.p.a. a zatem uchybiony termin powinien zostać mu przywrócony. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej we W. wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Na wstępie należy podkreślić, iż zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 poz. 270) – w skrócie upsa. Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) upsa. Należy również podkreślić, iż zgodnie z art. 134 § 1 upsa, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tak określonym zakresie kognicji Sąd ocenił, iż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, a w szczególności powołanych w skardze przepisów o postępowaniu. Przedmiotem kontroli jest postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia z powodu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia, wydane z powołaniem się na przepis art. 134 k.p.a. Przepis art. 18 ustawy z dnia 17 września 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U z 2014 r., poz. 1619 ze zm.), dalej "upea", odsyła w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie do odpowiedniego stosowania przepisów Kpa. Powyższe postanowienie zapadło we wstępnym postępowaniu organu odwoławczego, w którym organ podejmuje czynności mające na celu ustalenie, czy złożone zażalenie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Na tym etapie organ odwoławczy badając dopuszczalność zażalenia nie może wejść w ocenę jego zasadności. Zgodnie z art.141 § 1 k.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienie służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Przepisy k.p.a. nie regulują wyczerpująco postępowania zażaleniowego i w tym zakresie odsyłają do odpowiedniego stosowania do przepisów dotyczących odwołania, o czym stanowi art. 144 k.p.a. Stosownie do art. 134 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. organ odwoławczy w postępowaniu wstępnym jest zobligowany ustalić, czy zażalenie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Stosownie do art. 134 k.p.a. w związku z art. 126, art.141 i art. 144 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność zażalenia oraz uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. W literaturze przedmiotu wskazuje się na to, że postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia wydawane na podstawie art. 59 § 1 k.p.a. nie podlega zaskarżeniu, a tym samym jest postanowieniem o charakterze ostatecznym. To postanowienie może więc wyłącznie podlegać skardze do sądu administracyjnego jako postanowienie kończące postępowanie w sprawie - art.3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. (zob. M. Wierzbowski, A. Wiktorowska, Kodeks postępowania administracyjnego, komentarz, Warszawa 2011, s.323). Zauważyć należy, że postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia jest rozstrzygnięciem kończącym wstępne postępowanie organu odwoławczego. Niewątpliwie wydanie tego rodzaju postanowienia możliwe jest dopiero po ostatecznym rozpatrzeniu prośby o przywrócenie terminu. W tym zakresie Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszym składzie aprobuje pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2006 r. sygn. akt II OSK 50/05, wedle którego dopuszczalne jest załatwienie - w przypadku odmownego załatwienia prośby strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania - przez organ odwoławczy sprawy przywrócenia terminu do wniesienia środka odwoławczego jednym postanowieniem, z równoczesnym stwierdzeniem wniesienia odwołania z uchybieniem terminu. W związku z tym zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego organ odwoławczy nie ma obowiązku wstrzymywania się z wydaniem orzeczenia, o którym mowa w art. 134 k.p.a. do momentu uzyskania przez postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia waloru prawomocności tj. prawomocnego załatwienia przez sąd administracyjny skargi na powyższe postanowienie. Takie właśnie postępowanie organu odwoławczego świadczy o prawidłowym stosowaniu ogólnych zasad postępowania administracyjnego, w szczególności zasady szybkości (bez zbędnej zwłoki) i prostoty tego postępowania przewidzianej w art.12 k.p.a. Przenosząc powyższe uwagi na grunt okoliczności faktycznych analizowanej sprawy należy stwierdzić, że organ odwoławczy prawidłowo uznał, że w rozpatrywanym przypadku mamy do czynienia z niedopuszczalnością zażalenia z powodu uchybienia terminu do jego wniesienia. W tym zakresie wcześniej odrębnym postanowieniem z dnia [...] 2016 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Stwierdzenie powyższego w konsekwencji obligowało organ do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia, a tym samym niedopuszczalności zażalenia z tego powodu. Odnosząc się zaś do podniesionej w skardze kwestii niezasadnego odmówienia przywrócenia terminu, wypada zaznaczyć, że wniesienie skargi do sądu administracyjnego na postanowienie organu odwoławczego o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, powoduje, iż przedmiotem kontroli Sądu jest wyłącznie to rozstrzygnięcie. Tak więc kontrola sądowoadministracyjna w rozpoznawanym przypadku ogranicza się tylko do oceny, czy rzeczywiście skarżący uchybił terminowi do wniesienia odwołania, natomiast nie bada się okoliczności braku zawinienia strony w dochowaniu terminu, gdyż temu służy odrębna regulacja procesowa – dotycząca przywrócenia terminu, o czym mowa w art. 58 § 1 k.p.a. Podkreślić należy, że każde uchybienie terminowi do wniesienia odwołania powoduje, że organ odwoławczy ma obowiązek stwierdzić to uchybienie (art. 134 k.p.a.), chyba że strona domaga się przywrócenia uchybionego terminu stosownie do art. 58 i n. k.p.a., a wniosek ten zostanie uwzględniony (por. wyrok NSA z dnia 18 października 1995 r., SA/Gd 2865/94, LEX nr 26997). Organ kończy postępowanie odwoławcze na podstawie art. 134 k.p.a. wydaniem postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia dowołania również w przypadku gdy wniosek strony o przywrócenie tego terminu został załatwiony odmownie. W rozpoznawanej sprawie po rozpoznaniu wniosku skarżącego o przywrócenie terminu organ wydał postanowienie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia omawianego odwołania i wniesioną na to postanowienie skargę WSA we Wrocławiu oddalił na mocy wyroku z dnia 29 czerwca 2016 roku, sygn. akt I SA/Wr 291/16. Z tych względów zarzuty skargi przedstawiają się jako bezzasadne, co obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu do oddalenia skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.