I SA/Wr 3223/03
WyrokWSA we Wrocławiu2004-12-08
Skład orzekający: Krzysztof Bogusz, Joanna Kuczyńska, Marta Wojciechowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zawiadomienie o prowadzeniu podatkowej księgi przychodów i rozchodów złożone po terminie jest skutecznym oświadczeniem o zrzeczeniu się opodatkowania ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych?Ratio decidendi
Zawiadomienie o prowadzeniu podatkowej księgi przychodów i rozchodów, nawet jeśli złożone po terminie, nie jest skutecznym oświadczeniem o zrzeczeniu się opodatkowania ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych. Termin do złożenia takiego oświadczenia ma charakter materialnoprawny i nie podlega przywróceniu. Brak skutecznego zrzeczenia się ryczałtu skutkuje obowiązkiem opodatkowania według tej formy.Stan faktyczny
Podatnik R. W. prowadzący działalność gospodarczą w zakresie produkcji, naprawy i sprzedaży rolet oraz okien PCV, nie złożył w ustawowym terminie oświadczenia o zrzeczeniu się opodatkowania ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych za rok 2002. Zamiast tego, złożył zawiadomienie o prowadzeniu podatkowej księgi przychodów i rozchodów po terminie. Organy podatkowe uznały, że podatnik nadal podlega opodatkowaniu ryczałtem. Podatnik twierdził, że wykonywał usługi księgowe dla I. O., co wyłączałoby go z opodatkowania ryczałtem, jednak organy uznały dowody na wykonanie tej usługi za niewiarygodne i niewystarczające.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędziowie: Sędzia NSA Joanna Kuczyńska Asesor sądowy Marta Wojciechowska (spr.) Protokolant ref. stażysta Iwona Drzewiecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2004 r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych za 2002 r. oddala skargę
Decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 207 i 21 § 3 ustawy Ordynacja podatkowa oraz art. 6 ust. 1 w zw. z art. 9 ust. 1, 12 ust. 1, 21 ust. 1 i 5 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, Urząd Skarbowy w Prudniku określił R. W. zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za okres od stycznia do grudnia 2002 r. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie handlu, produkcji i usług w kwocie 19 257 zł.
W uzasadnieniu Urząd powołał się na przepis art. 21 ust. 5 ustawy z 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. Nr 144, poz. 930 ze zm.) wskazując, iż w razie niezłożenia zeznania o wysokości osiągniętego przychodu, dokonanych odliczeniach i kwocie należnego ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, Urząd Skarbowy wydaje decyzję określającą wysokość zobowiązania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Zgodnie art. 6 ust. 1 wskazanej ustawy przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej, o których mowa w art. 14 ustawy o podatku dochodowym, z zastrzeżeniem art. 8, podlegają opodatkowaniu ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych. Podatnik mógł zrzec się opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych za dany rok nie później niż do 20 stycznia roku podatkowego lub do dnia poprzedzającego dzień rozpoczęcia działalności. Zrzeczenie to podatnik powinien dokonać poprzez złożenie w Urzędzie Skarbowym, właściwym według miejsca zamieszkania podatnika, pisemnego oświadczenia o zrzeczeniu. Z analizy akt podatkowych R. W. wynika, iż nie złożył on w czasie i w formie przewidzianej w przepisach, zrzeczenia opodatkowania w formie zryczałtowanej, a jedynie przesłał zawiadomienie o rodzaju prowadzonej dokumentacji podatkowej wskazując na prowadzenie podatkowej księgi przychodów i rozchodów w 2002 r. Zawiadomienie to datowane jest na dzień 20 stycznia 2002 r., a zostało złożone w Kancelarii Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu w dniu 25 stycznia 2002 r., a więc po upływie terminu przewidzianego do dokonania czynności zrzeczenia się formy opodatkowania. Jednocześnie Urząd podkreślił, iż wskazany przez ustawodawcę w art. 9 ust. 1 cytowanej ustawy termin, nie ma charakteru instrukcyjnego. Jego niedotrzymanie wywołuje skutek w postaci obowiązku regulowania przez podatnika zobowiązań w podatku dochodowym od osób fizycznych w formie zryczałtowanej. O fakcie tym Urząd dwukrotnie informował podatnika w pismach z dnia 30 kwietnia 2002 r. i 17 maja 2002 r. Dodatkowo Urząd wskazał, iż R. W. pismem z dnia 13 maja 2002 r., które wpłynęło do Urzędu Skarbowego w Prudniku w dniu 15 maja 2002 r, zwrócił się z prośbą do Urzędu Skarbowego o zatwierdzenie wybranej formy opodatkowania na rok 2002 r. zaznaczając, że zrzeka się ryczałtu. Podatnik wskazał w tym piśmie, iż o wyborze formy opodatkowania zdecydował już wcześniej, składając w Urzędzie Skarbowym w Opolu zawiadomienie o prowadzeniu w 2002 r. podatkowej księgi przychodów o rozchodów. W toku przeprowadzonej kontroli nie stwierdzono, iż podatnik uzyskał w 2002 r. przychody o jakich mowa w art.8 ust.1 pkt 3 e przytaczanej ustawy, a zatem przyjęta przez podatnika forma opodatkowania dochodów z działalności gospodarczej nie jest prawidłowa, bowiem nie dopełnił on obowiązku zrzeczenia się opodatkowania w formie zryczałtowanej w określonym przez ustawę terminie. Konsekwencją poczynionych przez organ I instancji ustaleń było wydanie decyzji określającej podatnikowi zryczałtowany podatek dochodowy za rok 2002 w łącznej kwocie 19257 zł.
Z powyższą decyzją nie zgodził się podatnik i wniósł odwołanie domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i zarzucając naruszenie art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa. W uzasadnieniu podatnik wskazał, że organ podatkowy może podjąć prawidłową decyzję tylko wówczas, gdy rozporządza całokształtem materiału dowodowego, który pozwala na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego. Zdaniem podatnika zgromadzony materiał dowodowy jest niekompletny, a zatem decyzja wydana przez Urząd jest nieprawidłowa, gdyż nie odzwierciedla rzeczywistego stanu faktycznego. Nadto podatnik wskazał, że chociaż nie dokonał w ustawowym terminie zawiadomienia właściwego Urzędu Skarbowego o zaprowadzeniu księgi, to wykonał usługę księgową, która spowodowała, że nie podlegał przepisom ustawy o podatku zryczałtowanym. Wykonanie przez niego usługi księgowej potwierdza umowa zawarta z I. O. dotycząca prowadzenia księgi przychodów i rozchodów. Wprawdzie świadczonej przez siebie usługi na rzecz I. O. podatnik nie dokończył i jak wskazał nie wystawił faktury VAT, to jednak część tej usługi wykonał i Urząd w tej sytuacji powinien oszacować jego przychód z tego tytułu. Podatnik wskazał także, że Urząd Skarbowy niesłusznie pominął ten fakt w swojej decyzji, gdyż w przypadku częściowego wykonania usługi objętej umową, przychodem jest należność za wykonaną część usługi. Nadto podatnik powołał się na wyrok NSA z dnia 26 marca 1999 r. sygn. akt I SA/Gd 883/97, w którym Sąd stwierdził, iż za przychód z pozarolniczej działalności uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane. Według podatnika, przepisy ustawy o podatku zryczałtowanym nie miały do niego zastosowania, bowiem w roku 2002 r. osiągnął przychody powodujące wyłączenie stosowania wobec niego tych przepisów. Podkreślił także, że zgromadzony materiał dowodowy jest niekompletny i złożył wniosek o przeprowadzenie dodatkowych dowodów.
Izba Skarbowa w Opolu postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2003 r. stwierdziła, iż kwestia usługowego prowadzenia przez podatnika podatkowej księgi przychodów i rozchodów wymaga dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Czynności w tym zakresie wykonał organ I instancji.
Po uzupełnieniu materiału dowodowego, decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa, Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu Dyrektor Izby wskazał, że R. W. prowadził działalność gospodarczą w zakresie produkcji, naprawy oraz sprzedaży rolet i okien PCV. Z tytułu tej działalności w 2001 r. osiągnął dochód 418.049,30zł, a więc spełniał warunki do opodatkowania zryczałtowanym podatkiem dochodowym w 2002 r. Chcąc zrzec się tej formy opodatkowania, podatnik zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, powinien złożyć stosowne oświadczenie informujące o zrzeczeniu. Oświadczenie to powinno być złożone do Urzędu Skarbowego właściwego według miejsca zamieszkania podatnika, w terminie do 20 stycznia danego roku podatkowego.
R. W. nie złożył w ustawowym terminie wskazanego oświadczenia. Z akt sprawy wynika, iż w dniu 25 stycznia 2002 r. złożył w Pierwszym Urzędzie Skarbowym w Opolu jedynie zawiadomienie o prowadzeniu w 2002 r. podatkowej księgi przychodów i rozchodów. W zawiadomieniu tym brak jest oświadczenia o zrzeczeniu się opodatkowania w formie ryczałtu. Nadto podatnik przedłożył umowę zawartą w dniu 27 grudnia 2002 r. z I. O., na podstawie której zobowiązał się do prowadzenia księgi przychodów i rozchodów, prowadzenia ewidencji środków trwałych i wyposażenia oraz prowadzenia ewidencji VAT i do znalezienia kupca na samochód Citroen nr rejestracyjny [...]. Zgodnie z § 3 wskazanej umowy podatnik zobowiązał się do rzetelnego prowadzenia księgi przychodów i rozchodów oraz terminowego przekazywania deklaracji podatkowych. W aktach sprawy znajduje się oświadczenie I. O. wskazujące, iż podatnik nie wykonał zleconych usług w zakresie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów oraz sprzedaży wskazanego samochodu i nie otrzymał z tego tytułu zapłaty w 2002 r. Fakt ten znalazł odzwierciedlenie zarówno w treści odwołania złożonego przez podatnika jak i w piśmie z dnia 16 grudnia 2002 r. odnoszącym się do protokołu kontroli. W obu przypadkach R. W. stwierdził, że faktycznie nie dokończył swojej usługi i nie złożył stosownej deklaracji w Urzędzie Skarbowym. Z uwierzytelnionych kserokopii dwóch pierwszych stron podatkowej księgi przychodów i rozchodów I. O. wynika, że podatnik dokonał jedynie kilku wpisów, kończąc je w dacie 12 stycznia 2002 r. Podatnik nie upomniał się o należność z tego tytułu i nie zaewidencjonował w podatkowej księdze przychodów i rozchodów przychodu należnego z tego tytułu. Dopiero po otrzymaniu decyzji Urzędu Skarbowego w tej sprawie podatnik zwrócił się do I. O. w dniu 26 maja 2003 r z wezwaniem do zapłaty za wyświadczoną usługę. Dodatkowo Izba wskazała, iż z oświadczenia złożonego przez podatnika w dniu 1 września 2003 r. wynika, że nie posiadał on uprawnień wymaganych do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych. Nadto Urząd podkreślił, iż stosownie do przepisu art. 8 pkt 3a ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, przepisów wskazanej ustawy nie stosuje się do podatników osiągających w części lub w całości przychody z określonych w tym przepisie tytułów. Zdaniem Izby podatnik w 2002 r. nie osiągnął przychodów z tytułów wyłączających stosowanie ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, jak również nie uwzględnił w swojej ewidencji zapisu przychodu w kwocie 300 zł z tytułu wykonania usługi księgowej. Zebrany materiał dowodowy, zdaniem Izby nie potwierdził wykonania przez podatnika usługi prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów, brak w prowadzonej dokumentacji dowodów na tę okoliczność, poza kilkoma zapisami w księdze. Izba stwierdziła także, że zarzut naruszenia art. 122 Ordynacji podatkowej jest bezzasadny, gdyż w sprawie zebrano kompletny materiał dowodowy, niezbędny do dokładnego wyjaśnienia sprawy i dokonano jego oceny w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, powołując się na dowody zgromadzone w sprawie
Nie godząc się z decyzją Izby Skarbowej R. W. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego we Wrocławiu, w której wniósł o uchylenie decyzji i umorzenie sprawy bądź uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W skardze zarzucił naruszenie przez organy art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej wskazując, iż w uzasadnieniu organu II instancji nie wskazano faktów, które zostały uznane za udowodnione oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówiono wiarygodności. Skarżący podkreślił, że należne mu pieniądze za wyświadczoną usługę nie mają wpływu na formę opodatkowania, istotne jest bowiem, że usługę wykonał. Zostało to potwierdzone w zapisach podatkowej księgi przychodów i rozchodów I. O., a fakt zapłaty za usługę z opóźnieniem nie ma znaczenia. Nadto podatnik podkreślił, że do prowadzenia księgi przychodów i rozchodów nie są wymagane uprawnienia doradcy podatkowego, a osoba zainteresowana do prowadzenia swoich spraw może wynająć kilku księgowych. Jednocześnie skarżący zauważył, że wbrew twierdzeniom Izby Skarbowej osiągnął przychód z tytułu świadczonej usługi, ale do czasu zakończenia trwającej u niego kontroli nie mógł złożyć stosownych deklaracji korygujących. Wobec powyższych zarzutów, zdaniem skarżącego, organy naruszyły art. 120,121 § 2, 122, 124, 125 § 1, 247 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację podkreślając, że skarżący nie złożył w ustawowym terminie oświadczenia o zrzeczeniu się zryczałtowanej formy opodatkowania, a wskazany w ustawie termin do dokonania takiego zrzeczenia ma charakter terminu materialnoprawnego i nie podlega przywróceniu. Z upływem tego terminu następuje z mocy prawa ukształtowanie praw i obowiązków podatnika, a żaden argument nie może stanowić przesłanki do jego przywrócenia. Dodatkowo Dyrektor wskazał, iż w trakcie prowadzonej u podatnika kontroli nie stwierdzono jakichkolwiek dowodów potwierdzających zasadność opłacania podatku na zasadach ogólnych. Dopiero w dniu 17 grudnia 2002 r. do Urzędu Skarbowego w Prudniku wpłynął wniosek podatnika o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania w charakterze świadka I. O. na okoliczność świadczenia usługi przez podatnika na rzecz I. O. i wówczas podatnik przedstawił kserokopię umowy zawartej w dniu 27 grudnia 2001 r. z I. O. Podatnik po przeprowadzonej kontroli złożył pismo datowane na dzień 16 grudnia 2002 r., w którym wyjaśnił powody niedotrzymania terminu do dokonania wyboru formy opodatkowania, wskazując na odstąpienie przez I. O. od zawartej umowy. Podatnik podał również, że nie dokończył usługi, o której mowa we wskazanej umowie i nie wystawił faktury VAT. Dyrektor Izby zauważył także, iż w piśmie z dnia 15 maja 2002 r., w którym podatnik zwraca się z prośbą o zatwierdzenie wybranej formy opodatkowania i oświadcza, że zrzeka się ryczałtu, podatnik nie powołuje się na fakt świadczenia usługi na rzecz I. O. Dyrektor podkreślił również, że I. O. w ogóle nie poinformował Urzędu Skarbowego o prowadzeniu jego ksiąg podatkowych przez R. W. Dodatkowo w dniu 22 listopada 2004 r. pełnomocnik R. W. złożył w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu kserokopię pism kierowanych do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Opolu i Ministra Finansów w sprawie interpretacji przepisów prawa podatkowego. W pismach tych pełnomocnik zwrócił się o interpretację art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, podając stan faktyczny zbliżony do niniejszej sprawy. Drugi Urząd Skarbowy w Opolu w piśmie z dnia 30 stycznia 2004 r. zajął stanowisko, z którego wynikało, że charakter usług świadczonych przez opisanego w zapytaniu podatnika, mieści się w zakresie usług księgowych i jest klasyfikowany według polskiej klasyfikacji wyrobów i usług pod symbolem 74.12.30 i nie może być opodatkowany zryczałtowanym podatkiem dochodowym. Jednocześnie Urząd stwierdził, iż zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym w 2002 r. za przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej uważa się kwoty należne choćby nie zostały faktycznie otrzymane po potrąceniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. Urząd wskazał także, iż zgodnie z przepisem art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym, jeżeli sprzedaż towaru lub wykonanie usługi powinny być potwierdzone fakturą, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury, nie później niż w siódmym dniu od dnia wydania towaru lub wykonania usługi. Zatem za wykonaną w styczniu 2002 r. usługę księgową należało wystawić fakturę VAT w miesiącu jej wykonania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Niniejsza skarga, na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności, przeprowadzona zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) wykazała, że zaskarżona decyzja odpowiada wymogom prawa.
W postępowaniu organów I i II instancji nie stwierdzono uchybień, które powodowałyby konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji.
W myśl art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. Nr 144, poz. 930 ze zmianami) opodatkowaniu ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, z zastrzeżeniem art. 8, podlegają przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej, o których mowa w art. 14 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zmianami). Z kolei zgodnie z ust. 4 wskazanego artykułu podatnicy opłacają w roku podatkowym ryczałt od przychodów ewidencjonowanych z działalności wymienionej w ust. 1, jeżeli w roku poprzedzającym rok podatkowy uzyskali przychody z tej działalności, prowadzonej wyłącznie samodzielnie, w wysokości nie przekraczającej 449.460 zł.
W artykule 9 wskazanej ustawy dopuszczono możliwość rezygnacji przez podatnika ze zryczałtowanej formy opodatkowania. W myśl tego uregulowania powinno to nastąpić w formie pisemnego zrzeczenia, które może być dokonane nie później niż do dnia 20 stycznia danego roku podatkowego, a przypadku rozpoczęcia działalności jeżeli podatnik rozpoczyna działalność w ciągu roku, do dnia rozpoczęcia działalności.
Jak już wskazano wcześniej, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym nie stosuje się do podatników wymienionych w art. 8 tej ustawy, w tym do świadczących usługi wymienione w załączniku nr 2 do ustawy, z zastrzeżeniem ustępu 4. We wskazanym załączniku pod pozycją 14 wymieniono sklasyfikowane w Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług w sekcji K- usługi związane z nieruchomościami, wynajmem, nauką i prowadzeniem działalności gospodarczej. Wśród nich wymieniono usługi rachunkowo-księgowe.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy trzeba stwierdzić, że świadczenie usługi prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów jako usługa wymieniona w załączniku nr 2 do ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym (..), nie podlega przepisom tej ustawy. Jednocześnie nie budzi wątpliwości, że prowadzona przez skarżącego działalność gospodarcza w zakresie produkcji, naprawy i sprzedaży rolet oraz okien PCV, a także uzyskany przychód w roku 2001 z tytułu tej działalności wskazywały na konieczność stosowania przepisów ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym (..).
Zdaniem Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy nie potwierdził faktu wykonania przez skarżącego usługi, o której mowa w art. 8 ust. 1 pkt 3 e cytowanej ustawy, a zatem podlegał on rygorom wskazanym w tejże ustawie. Wbrew twierdzeniom skarżącego wskazane przez niego dowody nie są przekonywujące i nie potwierdzają lansowanych przez niego tez. Oceniając materiał dowodowy Sąd zwrócił przede wszystkim uwagę na to , że do dnia 16 grudnia 2002 r. skarżący w ogóle nie ujawniał przed organami podatkowymi faktu zawarcia jakiejkolwiek umowy z I. O. Nie informował o tym w toku prowadzonego postępowania kontrolnego ani wcześniej, pomimo wystosowania do niego przez Urząd Skarbowy dwóch pism powiadamiających o nieprzekraczalnym terminie do złożenia oświadczenia w sprawie zrzeczenia się ryczałtu. Skarżący składając pisma dotyczące przyjętej przez siebie formy opodatkowania poinformował tylko w pierwszym z nich, złożonym w Urzędzie w dniu 25 stycznia 2002 r., że prowadzi w 2002 r. podatkową księgę przychodów i rozchodów. Natomiast w drugim piśmie, datowanym na dzień 13 maja 2002 r. zwrócił się z prośbą o zatwierdzenie wybranej przez niego formy opodatkowania na zasadach ogólnych. Skarżący w piśmie tym wskazał ponadto, iż od lat prowadzi działalność gospodarczą polegającą na sprzedaży i produkcji rolet. Dotychczas praktykował rozliczanie w formie ryczałtu. W 2002 r. wybrał jednak inną formę opodatkowania, a o wyborze powiadomił organ, składając omyłkowo pismo w Urzędzie Skarbowym w Opolu. W tym miejscu należy zauważyć, że pismo złożone w Urzędzie Skarbowym w Opolu nie zawierało oświadczenia o zrzeczeniu się zryczałtowanej formy opodatkowania, lecz informowało tylko o prowadzeniu przez podatnika w 2002 r. podatkowej księgi przychodów i rozchodów. Zatem pismo to nie spełniało wymogów o jakich mowa w art. 9 ust. 2 cytowanej ustawy. Orzecznictwo NSA nie pozostawia w takich sprawach wątpliwości. Nie spełnia wymogu złożenia pisemnego oświadczenia o zrzeczeniu się ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych sama czynność zawiadomienia Urzędu Skarbowego o założeniu właściwych ksiąg. Z treści wskazanego artykułu wynika, że tylko pisemne oświadczenie podatnika o zrzeczeniu się ryczałtu, złożone właściwemu urzędowi skarbowemu i we właściwym terminie, jest warunkiem od którego zależy wyłączenie podatnika z tej formy opodatkowania (porównaj wyrok NSA z dnia 23.01.2002 r. sygn. akt SA/Sz 1655/00 Wybór LEX 53867).
Przytoczone wyżej dowody zdaniem Sądu, wskazują na spóźnienie się przez podatnika ze złożeniem oświadczenia o zrzeczeniu się ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych w roku 2002. W konsekwencji w toku dalszego postępowania podatnik usiłował wykazać, że w 2002 r. nie musiał dokonywać takiego wyboru, gdyż osiągnął przychody z tytułu świadczenia usługi wymienionej w załączniku nr 2 do cytowanej ustawy. Przedstawione w tym zakresie dowody tj. umowa zawarta z I. O., kilka wpisów w księdze przychodów i rozchodów I. O. dokonanych według oświadczenia przez skarżącego, nie wskazują na wykonanie usługi o jakiej mowa w wymienionym załączniku. Jak oświadczył I. O. umowa została przez niego zerwana, bowiem R. W. nie był odpowiednią osobą do prowadzenia tej działalności. Skarżący nie wykonał zatem usługi wskazanej w paragrafie 1 powołanej umowy, polegającej na prowadzeniu księgi przychodów i rozchodów, prowadzeniu ewidencji środków trwałych i wyposażenia oraz ewidencji VAT. Nie złożył deklaracji podatkowej, do przekazywania której był obowiązany na podstawie paragrafu 3 umowy. Skarżący nie wystawił też w roku 2002 żadnej faktury z tego tytułu, ani nie dochodził w inny sposób należności z tytułu tej umowy. Dopiero po wydaniu decyzji przez Urząd Skarbowy wystawił fakturę i wezwał do zapłaty, co miało miejsce w 2003 r. Wprawdzie należność została zapłacona przez I. O., ale zdaniem Sądu nie dowodzi to wykonania wskazanej usługi. W świetle wskazanych wcześniej dowodów, z których żaden nie powoływał się na jakąkolwiek umowę zawartą przez skarżącego i wykonaną usługę, a wręcz gdy dowody te wskazywały na próbę zrzeczenia się formy opodatkowania, pozostałym dowodom zdaniem Sądu należy odmówić wiarygodności. Do takiej ich oceny skłania czasookres w którym zostały wskazane i przedstawione oraz brak powiadomienia Urzędu Skarbowego przez I. O. o prowadzeniu jego ksiąg przez skarżącego, jak również pominięcie tej należności w dokumentach księgowych skarżącego za rok 2002. Słusznie zatem organ odwoławczy wskazał w uzasadnieniu podjętej decyzji, że skarżący nie wykonał usługi księgowej. Wobec takiej oceny zebranego materiału dowodowego nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy argumenty podnoszone w skardze dotyczące kwestii uprawnień do prowadzenia księgi przychodów i rozchodów. Nadmienić jednak należy, iż zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych za przychód z działalności (...) uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości udzielonych bonifikat i skont .Podkreślić również trzeba, iż przed wniesieniem skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego, pełnomocnik skarżącego zwrócił się do Urzędu Skarbowego w Opolu o wydanie pisemnej informacji w zakresie stosowania przepisów w sprawie o zbliżonym stanie faktycznym. Zgodnie z art. 14 a ustawy Ordynacja podatkowa urząd skarbowy ma obowiązek udzielić pisemnej informacji o zakresie stosowania przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach, w których nie toczy się postępowanie podatkowe, kontrola podatkowa albo postępowanie przed sądem administracyjnym. Na otrzymaną w ten sposób informację pełnomocnik powołał się w niniejszej sprawie. Udzielona odpowiedź przez Urząd Skarbowy w Opolu ma znaczenie dla sytuacji opisanej w przedstawionym tam stanie faktycznym. W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu brak jest podstaw do stwierdzenia, że usługa o jakiej mowa w zapytaniu skierowanym do urzędu była świadczona.
Organy w niniejszej sprawie podjęły wszelkie niezbędne działania i zebrały oraz rozpatrzyły wyczerpująco materiał dowodowy niezbędny do załatwienia sprawy, kierując się zasadą prawdy obiektywnej. Przeprowadziły postępowanie zgodnie z przepisami prawa procesowego, prawidłowo stosując przepisy prawa materialnego. Organy podjęły niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, uzupełniając postępowanie zgodnie z sugestiami skarżącego. W świetle zebranego materiału dowodowego brak jest podstaw do stwierdzenia naruszenia art. 210 § 4, 120, 121 § 1, 122, 124, 125 § 1, 247 § 1 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa. Wobec powyższych ustaleń skargę należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło