I SA/Wr 344/04
WyrokWSA we Wrocławiu2005-11-16
Skład orzekający: Halina Betta, Ludmiła Jajkiewicz, Ireneusz Dukiel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odliczenie od podatku dochodowego kwoty z tytułu zakupu gruntu pod budowę domu jednorodzinnego z budynkiem garażowo-gospodarczym w ramach siedliska, jest możliwe, jeśli grunt ten w momencie zakupu miał status gruntu rolnego z możliwością zabudowy siedliskowej, a nie typowej działki budowlanej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepis art. 27a ust. 1 pkt 1 lit. a updof nie wyłącza możliwości skorzystania z ulgi podatkowej w przypadku zakupu gruntu rolnego z możliwością zabudowy siedliskowej, pod warunkiem, że celem inwestycji jest zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych. Organ błędnie zinterpretował przepis, uznając, że ulga przysługuje tylko przy zakupie typowych działek budowlanych. W związku z tym, zaskarżona decyzja narusza prawo materialne i procesowe.Stan faktyczny
Skarżący domagali się uchylenia decyzji Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego, określającą zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2000. Organ zakwestionował odliczenie przez skarżących kwoty z tytułu zakupu gruntu pod budowę domu, uznając, że był to grunt rolny z możliwością zabudowy siedliskowej, a nie typowa działka budowlana. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów updof i Ordynacji podatkowej, wskazując na możliwość zabudowy gruntu i cel inwestycji mieszkaniowej.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. i zasądził od Dyrektora na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Betta Sędziowie Sędzia WSA Ludmiła Jajkiewicz / sprawozdawca / Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Protokolant Anna Szokalska - Kruś po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi R. i M. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] o nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2000 I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej we W. na rzecz skarżących kwotę 770,40 zł (słownie: siedemset siedemdziesiąt złotych 40/100) tytułem zwrotu poniesionych kosztów postępowania sądowego; III. orzeka, że wymieniona w pkt I decyzja nie podlega zaskarżeniu.
Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] o nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. – F. z dnia [...] o nr [...] w przedmiocie określenia M. i R. R. zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2000 w kwocie [...].
W wyniku przeprowadzonego postępowania podatkowego organ zakwestionował dokonane przez skarżących odliczenie od podatku kwoty [...] z tytułu zakupu gruntu pod budowę domu. Organ na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ustalił, bowiem, iż skarżący nabyli grunt rolny z możliwością zabudowy siedliskowej.
Skarżący w skardze z dnia [...] wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji pierwszej instancji i zarzucili:
• naruszenie art. 27a ust. 1 pkt 1 lit.a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (j.t. z 2000 Nr 14, poz. 176 ze zm.) – w skrócie updof, poprzez błędne podważenie możliwości jego zastosowania;
• naruszenie art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) – w skrócie Ordynacja podatkowa, poprzez nie przeprowadzenie postępowania w sposób dokładnie wyjaśniający okoliczności sprawy.
W uzasadnieniu skarżący podnieśli, iż przepis art. 27a ust.1 pkt 1 lit.a updof nie wyłącza gruntów rolnych spod swego zakresu, mowa jest w nim jedynie o gruncie pod budowę budynku mieszkalnego, a więc gruncie nadającym się do wybudowania na nim budynku mieszkalnego. Podnieśli, iż dokonana przez organ interpretacja jest wykładnią contra legem a wydana decyzja jest sprzeczna z zasadami postępowania podatkowego, gdyż narusza słuszny interes podatnika. Skarżący powołując się na decyzję Burmistrza Miasta i Gminy K. W. z dnia [...] o nr [...] w sprawie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu oraz decyzję Starosty Powiatu W. nr [...] w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i wyrażenia zgody na budowę domu podnieśli, iż celem inwestycji była budowa siedliska, to jest domu jednorodzinnego z budynkiem garażowo – gospodarczym. Podnieśli także, że zakupili grunt (nr ewid. [...] i [...]) uzbrojony we wszystkie media (gaz, elektryczność, wodę, kanalizację), co zdaniem skarżących, również świadczy wyraźnie o przeznaczeniu gruntu i celu jaki przyświecał im przy jego nabyciu. Tak, więc, zdaniem skarżących, grunt w chwili zakupu posiadał status prawny oraz uwarunkowania techniczne, umożliwiające postawienie na nim budynku mieszkalnego, zaś wielkość zakupionego gruntu uniemożliwia prowadzenie gospodarstwa rolnego. Ponadto, zdaniem skarżących, potwierdzają to także późniejsze zdarzenia – zmiana w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego obrębu S. w gminie K.W., zatwierdzona uchwałą nr [...] z dnia [...] Obecnie przedmiotowe działki są położone w obszarze określonym jako teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej w układzie wolnostojącym z dopuszczeniem usług nieuciążliwych.
Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę z dnia [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
W uzasadnieniu organ podniósł, iż przeznaczenie gruntu powinno wynikać z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Powołując się na pismo Starosty Powiatu W. z dnia [...] o nr [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania (skierowane do skarżących) oraz na akt notarialny z dnia [...] rep. A nr [...] wskazał, iż skarżący zakupili działki rolne niezabudowane o nr [...] i [...], położone we wsi S., gmina K. W.. Zatem, zdaniem organu, dopuszczalność usytuowania na określonym terenie między innymi budynku jako elementu siedliska rolniczego nie jest równoznaczna z uznaniem, że są to tereny, których zasadniczym przeznaczeniem jest zabudowa budynkiem mieszkalnym.
Na rozprawie pełnomocnik skarżących poparł skargę. Natomiast pełnomocnik Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wojewódzki sąd administracyjny, zgodnie z art. 1 § 2 ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu podatkowym, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń, co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej, czy normę tę właściwe interpretował i nie naruszył zasad ustalenia określonych faktów za udowodnione.
Tak, więc uchylenie decyzji może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270) –w skrócie upsa.
W zakresie tak określonej kognicji Sąd stwierdza, iż zaskarżona decyzja narusza prawa.
W myśl przepisu 27a ust.1 pkt 1 lit.a updof , w brzmieniu obowiązującym w 2000 r., podatnik uzyskiwał prawo do obniżenia podatku dochodowego, jeśli poniósł wydatki na własne potrzeby mieszkaniowe, przeznaczone na zakup gruntu lub odpłatne przeniesienie prawa wieczystego użytkowania gruntu pod budowę budynku mieszkalnego. Nie może, więc budzić wątpliwości, iż przepis ten odnosił się do nabycia gruntu pod budowę budynku mieszkalnego, a więc gruntu, który w dacie nabycia nadawał się do zabudowy budynkiem mieszkalnym (ze względu na swój status prawny i uwarunkowania techniczne). Z przepisu tego jednak nie wynika, zdaniem Sądu, iż zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych nie może być realizowane przez budowę domu jednorodzinnego z budynkiem garażowo – gospodarczym w obrębie siedliska, ponieważ zasadniczym kryterium skorzystania z ulgi jest osiągnięcie wskazanego powyżej celu.
Tak, więc zasadność odliczenie poniesionych wydatków jest uzależniona od dokonania czynności, stwarzających obiektywne możliwości realizacji celów mieszkaniowych podatnika.
Przenosząc dotychczasowe rozważania na grunt sprawy należy stwierdzić, iż bezzasadnie organ odmówił skarżącym prawa do ulgi z tytułu zakupu gruntu.
Z aktu notarialnego z dnia [...] wynika, bowiem, iż skarżący nabyli dwie działki rolne niezabudowane (§ 3), wyposażone w urządzenia techniczne: gazowe, wodno – kanalizacyjne i energetyczne, a także ustanowili w tym zakresie nieodpłatną służebność na rzecz sąsiednich działek (§ 5 i 7 ust.1). Z kolei z § 6 aktu notarialnego wynika, iż w chwili jego podpisywania skarżącym były znane warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, będącego przedmiotem umowy sprzedaży, określone decyzją Urzędu Miasta i Gminy K.W. z dnia [...] o nr [...].
Natomiast z pisma Urzędu Miasta i Gminy K. W. z dnia [...] o nr [...] wynika, iż, na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego podjętego uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w K. W. z dnia [...], nabyte przez skarżących działki posiadały status rolny z możliwością zabudowy siedliskowej (budynkiem mieszkalnym i zabudowaniami gospodarczymi), a także, iż w związku ze zmianą w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego obrębu S. w gminie K. W., zatwierdzoną uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w K. W. z dnia [...], działki nabyte przez skarżących są położone obecnie na obszarze określonym w planie zagospodarowania przestrzennego jako teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej w układzie wolnostojącym, z dopuszczeniem usług nieuciążliwych. Możliwość zabudowy zakupionych przez skarżących działek budynkiem mieszkalnym potwierdza również złożone przez skarżących (poza rozprawą) pismo Urzędu Miasta i Gminy K. W. z dnia [...] o nr [...].
Ponadto o przeznaczeniu gruntu, jak słusznie zauważyli skarżący, może świadczyć również fakt pobrania opłaty skarbowej z tytułu zakupu gruntu. Zdaniem Sądu, zauważenia wymaga także fakt, iż treść aktu notarialnego nie zawiera oświadczenia skarżących o zamiarze wykorzystywania rolniczo, zakupione grunt.
Tak, więc powołane powyżej dowody wskazują na fakt, iż zamiarem skarżących było nabyciu gruntu pod budowę budynku mieszkalnego. Na odmienną ocenę przez Sąd materiału dowodowego sprawy wpłynęło przede wszystkim przyjęcie, iż z przepisu art. 27a ust. 1 pkt 1lit.a updof nie wynika, aby z ulgi mogli skorzystać jedynie podatnicy nabywający działki budowlane. W konsekwencji nabycie gruntu z możliwością zabudowy siedliskowej również uprawnia podatnika do skorzystania z przedmiotowej ulgi. Zarówno, bowiem w pierwszym jak i w drugim przypadku ustawowy cel – zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych – zostanie zrealizowany. Przyjęcie odmiennego stanowiska w rezultacie prowadziłoby do nierównego traktowania podatników, w zależności od ich sytuacji społecznej. Stąd też należy uznać, iż dokonana przez organ interpretacja przepisu art. 27a ust. 1 pkt 1lit.a updof jest contra legem.
W związku z powyższym zasadny jest także zarzut naruszenia przepisu art. 122 Ordynacji podatkowej, wyrażający zasadę dochodzenia prawdy obiektywnej. Z zasady tej wynika, bowiem obowiązek organu prowadzącego postępowanie wszechstronnego zbadania sprawy tak pod względem faktycznym, jak i prawnym w celu ustalenia stanu rzeczywistego sprawy.
Reasumując należy stwierdzić, iż zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji narusza prawa.
Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c upsa uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł na podstawie art. 200 upsa zwrot kosztów postępowania. Wstrzymanie wykonania decyzji Sąd orzekł na podstawie art.152 upsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło