I SA/Wr 345/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Ciołek po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych sprawy ze skargi A. Spółki z o.o. z siedzibą w J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia 23 stycznia 2012 r. Nr [...] w przedmiocie podatku rolnego za 2011 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Uzasadnienie: W rozpatrywanej sprawie skarżąca spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych wskazując, że od lipca 2010 r. jest pozbawiona majątku i możliwości prowadzenia działalności gospodarczej. Od 2 lat nie ma zleceń i przychodu. Bank, ze względu na brak obrotów, zlikwidował konto. Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że kapitał zakładowy spółki wynosi 4.000 zł – taką wartość miał aport w postaci komputera w momencie zakładania spółki w 2001 r. Spółka nie dysponuje żadnymi środkami trwałymi i nie odnotowała jakichkolwiek obrotów w latach 2011 i 2012. Nie posiada też rachunków bankowych. Strona wskazała dodatkowo, że posiada nieruchomość zajętą obecnie przez Urząd Skarbowy, która ze względu na stan techniczny nie nadaje się do adaptacji, z kolei koszty rozbiórki przewyższają czterokrotnie wartość budynków. Do wniosku załączone zostały kopie: pisma prezesa zarządu spółki dotyczące kradzieży dokumentacji spółki, pozwu spółki oraz wyroku z 26 lipca 2012 r., mocą którego spółce zostało zasądzone odszkodowanie w wysokości 15.000 zł wraz z odsetkami ustawowymi, liczonymi od 16 sierpnia 2011 r. Postanowieniem z 2 stycznia 2013 r. referendarz sądowy, działając w oparciu o art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2, oraz art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W sprzeciwie spółka zaznaczyła w szczególności, że głównym argumentem oddalenia złożonego przez nią wniosku było błędne założenie, iż skarżąca dysponuje środkami finansowymi zasądzonymi na jej rzecz wyrokiem Sądu Rejonowego w J. z dnia 26 lipca 2012 r. Wskazała, że wyrok ten nie jest prawomocny gdyż zarówno powód jak i pozwany wnieśli apelację, która zainicjowała postępowanie sądowe w drugiej instancji będące obecnie na etapie rozpoznawania wniosku powoda o zwolnienie od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Należy wskazać, że zgodnie z brzmieniem art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Jak stanowi § 3 art. 245 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Z kolei art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie prawnej a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, jeżeli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Intencją wnioskodawcy w niniejszej sprawie było uzyskanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Rozstrzygnięcie wniosku sprowadzało się więc do zbadania, czy spełniona została przesłanka wynikająca z treści art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a., tj. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Na wstępie należy zaakcentować, że każdy kto wszczyna postępowanie sądowe, powinien liczyć się z koniecznością opłacenia kosztów sądowych, a co za tym idzie tak planować swój budżet, aby wygospodarować kwotę konieczną do ich uiszczenia. Podkreślenia także wymaga fakt, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Dostępność do sądu wymaga bowiem z natury rzeczy posiadania środków finansowych. Zdaniem Sądu, Spółka nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Co prawda, złożone przez skarżącą do akt sprawy oświadczenia oraz dokumenty dotyczące jej sytuacji finansowej i majątkowej (głównie w roku 2010r.) potwierdzają, że spółka znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej, jednakże w rozpatrywanej sprawie w piśmie z dnia 13 czerwca 2012 r. Prezes skarżącej spółki wyraźnie oświadczył, że Spółka uzyskała dochód, co skutkowało uiszczeniem wpisu od skargi w kwocie 100 zł. Nadto pomimo sygnalizowanych problemów finansowych Spółka nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, a z oświadczeń przez nią składanych nie wynika, że nie zamierza kontynuować swojej działalności. Tak więc koszty sądowe, które strona skarżąca jest obowiązana ponieść w zainicjowanej sprawie (na obecnym etapie opłata kancelaryjna w kwocie 100 zł, ewentualnie wpis od skargi kasacyjnej, którego wartość stanowi połowę wpisu od skargi, lecz nie mniej niż 100 zł ) winny być traktowane na równi z innymi jej zobowiązaniami, wynikającymi z prowadzonej działalności gospodarczej oraz kosztami związanymi z jej prowadzeniem. W ocenie Sądu, skoro Spółka jest nadal obecna w obrocie prawnym mimo, że jak oświadcza w piśmie z dnia 26 października 2012 r. od lipca 2010 r. spółka nie ma żadnego obrotu i zleceń , to znaczy, że gotowa jest ponosić ryzyko gospodarcze, w tym sporów prawnych. W orzecznictwie przyjmuje się, że przedsiębiorstwo, które nie wykazało, że utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (zob. postanowienie NSA z dnia 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 208/08, LEX nr 477191). Wymaga również podkreślenia, że możliwość przyznania prawa pomocy dotyczy sytuacji, gdy wnioskodawca nie jest w stanie obiektywnie ponieść kosztów postępowania, a nie takich, w których brak możliwości uiszczenia kosztów sądowych jest subiektywnym przekonaniem strony o braku możliwości uiszczenia takich kosztów (por. postanowienie NSA z dnia 29 października 2010 r. sygn. akt I FZ 323/10, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpatrywanej sprawie za powyższym wydaje się przemawiać zachowanie strony, która na etapie wpisu od skargi oświadcza, że spółka obecnie tj. na dzień 13.06. 2012 r. uzyskała dochód by w kolejnym piśmie z dnia 26 października 2012 r. stwierdzić, że od lipca 2010 r. nie ma żadnego obrotu ani zleceń. W tym stanie rzeczy wniosek spółki nie zasługiwał na uwzględnienie. Skarżąca nie wykazała bowiem, że spełniona została przesłanka wynikająca z treści art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Z podanych względów, na podstawie art. 260 i art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.