I SA/Wr 347/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Łoboda po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku adw. M. L.-S. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi M.M.-K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych postanawia: odmówić przyznania kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Postanowieniem z 4 kwietnia 2014 r., referendarz sądowy przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Na tej podstawie, Okręgowa Rada Adwokacka we W. wyznaczała na pełnomocnika M. M.-K. adw. R. W., który zastępował skarżącą przed tutejszym Sądem i następnie sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Koszty pomocy prawnej w tym zakresie zostały mu zasądzone postanowieniami referendarza sądowego z 12 sierpnia 2014 r. i z 22 października 2014 r. Strona, nie zgadzając się z przyjętym stanowiskiem pełnomocnika, wniosła o jego zmianę. W związku z tym Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła jako kolejnego pełnomocnika z urzędu adw. M. L.-S., która po zapoznaniu się z aktami sprawy również sporządziła opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Jednocześnie wniosła o zasądzenie od Skarbu Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości 147,60 zł. Postanowieniem z 1 grudnia 2014 r. referendarz sądowy odmówił przyznania kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W sprzeciwie od ww. postanowienia wnioskodawczyni wskazała, że przepisy prawa nie przewidują możliwości odmowy przyznania zwrotu kosztów pełnomocnikowi z urzędu, poza sytuacją negatywnej oceny nakładu jego pracy. Oznacza to, że za złożenie kolejnej opinii o braku podstaw przez następnego pełnomocnika z urzędu przysługuje wynagrodzenie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z art. 250 p.p.s.a. wyznaczony profesjonalny pełnomocnik otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Zasady te precyzuje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t.j Dz. U. z 2013 r., poz. 461) określając czynności, stawki minimalne i szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielnej przez adwokata ustanowionego z urzędu (§ 1 tego rozporządzenia). Jak wynika z akt sprawy, wnioskodawczyni jest drugim adwokatem, którego Okręgowa Rada Adwokacka we W. wyznaczyła do reprezentowania skarżącej. Zaznaczyć trzeba, że poprzednik wnioskodawczyni również sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, za co otrzymał stosowne wynagrodzenie. W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtowało się natomiast stanowisko, że pełnomocnik ustanowiony z urzędu otrzymuje wynagrodzenie za faktycznie udzieloną pomoc prawną, przy czym udzielenie pomocy prawnej przez pełnomocnika z urzędu powinno zmierzać bezpośrednio do poprawy lub ochrony sytuacji prawnej osoby, której pomoc jest udzielana (patrz: postanowienia NSA z 15 kwietnia 2010 r., II OZ 321/10 oraz z dnia 17 września 2012 r., II FZ 727/12, CBOSA - orzeczenia.nsa.gov.pl). Zdaniem Sądu, wyznaczenie w tej samej sprawie przez Okręgową Radę Adwokacja we W. następnego pełnomocnika z urzędu i złożenie kolejnej opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej nie uzasadnia przyznania wynagrodzenia z art. 250 p.p.s.a. Podkreślić bowiem trzeba, że sporządzenie opinii przez adw. R. W. stanowiło już wykonanie postanowienia o przyznaniu skarżącej prawa pomocy. Przy czym należy zauważyć, że pełnomocnik zrealizował przesłanki uprawniające go do wystąpienia z żądaniem przyznania wynagrodzenia za pomoc prawną świadczoną z urzędu. Podkreślenia wymaga, że w przypadku ustanowienia pełnomocnika z urzędu koszty związane z jego wynagrodzeniem obciążają Skarb Państwa. Nieusprawiedliwione jest zatem w okolicznościach sprawy przyznawanie ze środków publicznych wynagrodzenia dwóm pełnomocnikom ustanowionym z urzędu, którzy podejmowali w sprawie te same działania, w tym sporządzili dwie opinie o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. W istocie oznaczałoby to nieuzasadnione i nadmierne obciążenie Skarbu Państwa (zob. postanowienia NSA: z 13 grudnia 2007 r., II OZ 1287/07; z 3 grudnia 2014 r., II FZ 1873/14; CBOSA - orzeczenia.nsa.gov.pl). W konsekwencji, Sąd uznał, że wnioskodawczyni nie wykazała, aby zasadne było przyznanie jej kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 250 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.