I SA/Wr 3638/02

I SA/ Wr 3638/02 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 listopada 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Szczerbiński (sprawozdawca), Sędzia NSA Halina Betta, Asesor WSA Marta Semiczek, Protokolant Agnieszka Mazurek, po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi G. P. na decyzję Izby Skarbowej we W. z dnia [...]nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 rok w wysokości [...] I. uchyla zaskarżona decyzję, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej we W. na rzecz skarżącej G. P. kwotę 57,50 zł (pięćdziesiąt siedem złotych pięćdziesiąt groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżona decyzja utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego W.-K. z dnia [...]nr [...], którą na podstawie art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej odmówiono G. P. umorzenia zaległości podatkowej w kwocie [...]z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001r. Wniosek o to złożyła ona w dniu [...]podnosząc, że do dnia [...] pracowała w Przedsiębiorstwie A S.A. we W. Przed odejściem z zakładu pracy otrzymała odprawę pieniężną w dwóch częściach. Od jednej części wypłaconej na podstawie przepisów Kodeksu pracy zakład pracy jako płatnik pobrał zaliczkę na podatek dochodowy, a od drugiej części wypłaconej na podstawie pakietu socjalnego firmy zaliczki nie pobrano. Obecnie po roku dowiedziała się, że z tego powodu zalega z podatkiem w wysokości [...], którego nie jest w stanie zapłacić. Od dnia [...]jest na zasiłku przedemerytalnym, który pobiera w kwocie [...]miesięcznie, z mężem jest w separacji, pieniądze z odpraw wydała będąc przekonana, że podatek zapłaciła w całości, spłaca kredyt i pieniędzy z dużym trudem wystarcza jej na bieżące utrzymanie. Nie powinna być karana za, jak to określiła, zmianę decyzji urzędnika. Organy podatkowe po przeprowadzeniu postępowania przyznały, że sytuacja materialna strony jest obecnie trudna, ale decyzja o umorzeniu zaległości podatkowych ma charakter uznaniowy. Podniesiono, że nawet w sytuacji istnienia ważnego interesu podatnika organ podatkowy nie jest zobowiązany do umorzenia zaległego podatku, gdyż decyzja taka ma charakter wyjątkowy i powinna być traktowana jako przywilej podatnika, a nie jego prawo. Podatniczce rozłożono zaległy podatek na raty, zatem nie będzie obciążona jednorazową spłatą zaległości. Strona nie wykazała, że zaległość ta powstała na skutek zmiany stanowiska czy decyzji organu podatkowego. Być może płatnik nie pobrał zaliczki od odprawy emerytalnej, ale strona miała ją możliwość zapłacić, gdy odprawę tę otrzymała. Przysługuje jej ewentualnie roszczenie regresowe do byłego zakładu pracy o zapłatę równowartości niedobranego podatku. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego G. P. wniosła o uchylenie decyzji zarzucając, iż nie wyjaśniono istotnych okoliczności faktycznych, na które wskazywała w swoim wniosku. Przy piśmie procesowym z dnia [...] nadesłała kopię pisma swojego zakładu pracy z dnia [...]oraz wyjaśnienia Urzędu Skarbowego W.-K. z dnia [...] skierowane do A we W., z których wynikało, że wypłacone między innymi skarżącej odszkodowanie w związku ze zwolnieniem z pracy z przyczyn leżących po stronie pracodawcy na podstawie "Porozumienia w sprawie pakietu socjalnego dla pracowników A W. S.A.", zawartego pomiędzy pracodawcą a przedstawicielami związków zawodowych i będącego umową stron, podlega zwolnieniu z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r. nr 14, poz. 176 ze zm.) jako odszkodowanie wypłacone na podstawie przepisów prawa cywilnego. Wprawdzie stanowisko zajęte w tym piśmie sprostowane zostało pismem Urzędu Skarbowego W.-K. do jej byłego już zakładu pracy z dnia [...], ale nastąpiło to po jej zwolnieniu i rozliczeniu podatku i nie miała możliwości dowiedzenia się w odpowiednim czasie o jego treści. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie stwierdzając, że w jego ocenie nie zaistniały przesłanki do umorzenia skarżącej zaległego podatku, a którym mowa w art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej, a błędne zastosowanie prawa przez podatnika, które wynikało z błędnego przekonania co do warunków zwolnienia z podatku, nie stanowi okoliczności przemawiającej za uwzględnieniem wniosku. Brak przy tym dowodów, aby błąd podatnika wynikał z zastosowania się do stanowiska organu podatkowego. Zaległość rozłożono skarżącej na raty, które realizuje. Po otrzymaniu pisma strony z dnia [...] wraz z załącznikami, o którym była mowa wyżej, organ odwoławczy przyznał w piśmie z dnia [...], że zawiera ono materiał dowodowy, który nie był znany organowi odwoławczemu w czasie podejmowania zaskarżonej decyzji. Składając zeznanie roczne skarżąca miała możliwość wyjaśnienia wątpliwości co do konieczności rozliczenia podatkowego z otrzymanej odprawy, dysponowała kwotą, która była jej nienależna, zatem nie mogło to mieć wpływu na podjętą decyzję. W związku z wniesieniem skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i niezakończeniem przed tym dniem postępowania sprawa zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) podlegała rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe lub odsetki za zwłokę. Decyzja w tego rodzaju sprawach pozostaje w granicach uznania administracyjnego, ale nie może być dowolna. W szczególności przed podjęciem rozstrzygnięcia należy szczegółowo zbadać okoliczności faktyczne sprawy, a w uzasadnieniu decyzji należycie wyjaśnić stronie jej motywy. W toku postępowania wyjaśniono co prawda wystarczająco aktualną sytuację finansową skarżącej i uznano ją za trudną, ale nie zainteresowano się podnoszoną w pismach strony przyczyną, którą miał być błąd urzędnika, choć wniosek rozpoznawał ten sam organ podatkowy, który wcześniej, jak się okazało, udzielił zakładowi pracy skarżącej krótko przed zakończeniem przez nią pracy z dniem [...] nieprawidłowej odpowiedzi na pytanie, dotyczące opodatkowania odpraw wypłacanych zwalnianym pracownikom na podstawie tzw. porozumienia socjalnego zawartego ze związkami zawodowymi. Nie pobrany w związku z tym przez płatnika podatek zaskoczył skarżącą po przeszło roku, w czasie dokonywania rozliczenia rocznego, gdy była już od dłuższego czasu na niewysokim zasiłku przedemerytalnym. Dla złagodzenia skutków takich sytuacji może być wykorzystywany w szczególności przepis art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej, będący podstawą prawną zaskarżonej decyzji. Niewyjaśnienie i nierozważnie tej okoliczności nastąpiło z naruszeniem art. 180, 187 § 1 i § 3 i art. 191 Ordynacji podatkowej. Jednocześnie pominięcie dowodów w postaci pism Urzędu Skarbowego W.-K. do A S.A. we W. z dnia [...] i [...], które jak to podkreśla organ odwoławczy nie były w toku postępowania administracyjnego znane organowi podejmującemu rozstrzygnięcie, musiał spowodować uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, powołanej wyżej, gdyż jest to przesłanka do wznowienia postępowania, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Nie uznano za wystarczającą przeszkodę ku temu okoliczności, że przed rozpoznaniem sprawy przez sąd sporną zaległość skarżąca zdołała już w ratach spłacić, a to z motywów branych pod uwagę przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 6 lutego 2002r. sygn. III RN 198/00 ("Monitor Podatkowy" z 2002r. nr 6, str. 46). Jednocześnie odstąpiono od orzekania o wykonalności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z uwagi na jej charakter, zaś na podstawie art. 209 tej ustawy zasądzono na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.