I SA/Wr 365/11

PostanowienieWSA we Wrocławiu2012-02-20

Skład orzekający: Dagmara Dominik – Ogińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy można odmówić zmiany postanowień sądu dotyczących przyznania prawa pomocy z powodu braku wykazania zmiany okoliczności sprawy?
Ratio decidendi
Postanowienia niekończące postępowania mogą być zmienione lub uchylone jedynie w przypadku zmiany okoliczności sprawy. Wnioskodawca musi przedstawić nowe dokumenty lub oświadczenia świadczące o zmianie sytuacji materialnej. W braku takiej zmiany, odmowa zmiany postanowień jest zasadna.
Stan faktyczny
Skarżący A.D. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmowną w sprawie zwrotu VAT za sierpień 2004 r. Wcześniej sąd odmówił mu przyznania prawa pomocy (zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego) z powodu braku dokumentów potwierdzających sytuację finansową. Skarżący ponownie złożył wniosek o prawo pomocy, podając podobne dane majątkowe i dochodowe jak wcześniej, lecz bez nowych dokumentów.
Rozstrzygnięcie
Odmówił zmiany postanowienia WSA z 4 lipca 2011 r. oraz odmówił zmiany postanowienia WSA z 9 stycznia 2012 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dagmara Dominik – Ogińska po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. OZ w J. z dnia [...] grudnia 2010 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu podatku od towarów i usług za sierpień 2004 r. postanawia: 1) odmówić zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 4 lipca 2011 r., sygn. akt I SA/Wr 365/11. 2) odmówić zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 stycznia 2012 r., sygn. akt I SA/Wr 365/11. W niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 4 lipca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem tym Sąd nie uwzględnił wniosku wskazując, że skarżący nie wykazał zaistnienia ustawowych przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., dalej: p.p.s.a.) wobec nienadesłania wszystkich wymaganych przez Sąd dokumentów. Wobec tego Sąd uznał, że nie została naświetlona w sposób nie budzący wątpliwości sytuacja finansowa wnioskodawcy oraz jego żony. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 2 września 2011 r. (sygn. akt I FZ 235/11) oddalił zażalenie na wskazane rozstrzygnięcie, podzielając stanowisko Sądu pierwszej instancji. Następnie, postanowieniem z dnia 9 stycznia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił przyznania prawa pomocy stronie skarżącej w zakresie ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd stwierdził, że nie ma podstaw do uwzględnienia wniosku strony, gdyż dane wskazane we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazały się niewystarczające do oceny zasadności zawartego w nim żądania, zaś wnioskodawca nie spełnił obowiązku przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów umożliwiających pełną analizę jego możliwości płatniczych. W dniu 26 stycznia 2012 r. wnioskodawca nadał w urzędzie pocztowym kolejny formularz urzędowy wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Podał, podobnie jak w poprzednich wnioskach, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie z żoną, posiada dom o powierzchni 250 m2, nieruchomość rolną (5 ha). Z żoną pozostaje w rozdzielności majątkowej, jednak ona wraz z synem udziela skarżącemu pomocy finansowej w zakresie ograniczonym do pokrywania niezbędnych wydatków (w tym na żywność, leki, media i ubrania). Skarżący wskazał, że uzyskuje dochody na podstawie umowy o pracę w kwocie 360 zł, natomiast żona pobiera emeryturę w wysokości 870 euro. Dodał, że ponosi miesięczne wydatki na żywność, ubranie, środki czystości, leki i media w łącznej kwocie 780 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 165 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Wydane w niniejszej sprawie postanowienia z dnia 4 lipca 2011 r. (w zakresie zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych) oraz 9 stycznia 2012 r. (w zakresie ustanowienia pełnomocnika) są postanowieniami niekończącymi postępowanie, które na podstawie art. 165 p.p.s.a., mogą być uchylone lub zmienione, jedynie w przypadku, gdy zmienią się okoliczności sprawy. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" należy rozumieć m.in. wszelkie zmiany w okolicznościach faktycznych sprawy, które uzasadniają wydanie postanowienia odmiennej treści niż poprzednio wydane, przy czym wnioskodawca winien przedstawić dodatkowe dokumenty, świadczące o zmianie sytuacji materialnej w sprawie o przyznanie prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 31 maja 2005 r. sygn. akt. II OZ 408/05 (publ. orzeczenie.nsa.gov.pl) wskazał, że wniosek o przyznanie prawa pomocy może być złożony ponownie, jeśli nastąpiła zmiana okoliczności, która stanowiła podstawę orzeczenia o przyznaniu lub odmowie przyznania prawa pomocy. Zdaniem Sądu w ponownym wniosku o przyznanie prawa pomocy wnioskodawca nie przedstawił nowych okoliczności, które przemawiałyby za zmianą wyżej wymienionych postanowień. Z porównania wniosków złożonych na formularzach PPF z dnia 14 kwietnia 2011 r., 3 listopada 2011 r. oraz 26 stycznia 2012 r. wynika, że zarówno stan majątkowy, jak też wysokość wydatków i dochodów skarżącego nie uległa zmianie. Pewne różnice polegają jedynie na zadeklarowanej wysokości ponoszonych miesięcznych wydatków. We wniosku z dnia 14 kwietnia 2011 r. skarżący wskazał, że wspólnie z żoną ponosi koszty utrzymania domu (media, ogrzewanie) wynoszące 1800 zł, jak również wydatkuje miesięcznie kwotę 1200 zł na żywność, ubrania, leki i opiekę medyczną. Obecnie kwoty ponoszonych miesięcznych wydatków skarżący podał w wysokości 780 zł. Różnice te jednak, wobec braku jakichkolwiek innych dokumentów i oświadczeń obrazujących sytuację majątkową wnioskodawcy, uznać należy jako pozostające bez wpływu na ocenę, czy w sprawie doszło do zmiany okoliczności powodujących zmianę stanowiska od tego, które Wojewódzki Sąd Administracyjny zajął w powoływanych już postanowieniach. Argumentacja podnoszona przez skarżącego, a mająca przemawiać za przyznaniem mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, nie uległa zmianie i w dalszym ciągu skarżący pozostaje biernym na dotychczasowe wezwania o przedłożenie dokumentów i oświadczeń umożliwiających dokonanie oceny jego możliwości płatniczych. Wobec tego należy uznać, że nie doszło do zmiany sytuacji w sprawie, umożliwiającej stwierdzenie, że obecnie skarżący wykazał się przesłankami z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 165 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło