I SA/Wr 368/18

WyrokWSA we Wrocławiu2018-05-30

Skład orzekający: sędzia WSA Piotr Kieres, sędzia WSA Aleksandra Sędkowska, sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy o zaliczeniu wpłaty podatku od nieruchomości, odmawiając zastosowania art. 54 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej i naliczając odsetki za zwłokę za okres, w którym postępowanie podatkowe trwało dłużej niż 3 miesiące?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdzając wadliwe podejście Samorządowego Kolegium Odwoławczego do kwestii stosowania wyłączenia z naliczania odsetek za zwłokę na podstawie art. 54 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej. Kolegium błędnie uznało, że opóźnienie w wydaniu decyzji podatkowej, trwające dłużej niż 3 miesiące, nastąpiło z przyczyn niezależnych od organu, co wykluczało zastosowanie przepisu chroniącego podatnika przed skutkami przedłużającego się postępowania. Dodatkowo, stwierdzono braki w aktach administracyjnych uniemożliwiające pełną kontrolę legalności.
Stan faktyczny
Spółka A Sp. z o.o. dokonała wpłaty podatku od nieruchomości wraz z odsetkami. Wójt Gminy K. postanowieniem zaliczył wpłatę, ale stwierdził istnienie dalszej zaległości, naliczając odsetki za zwłokę. Spółka złożyła zażalenie, kwestionując naliczenie odsetek za okres, gdy postępowanie trwało dłużej niż 3 miesiące i zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się uchylenia postanowień obu instancji.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie w całości i zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. na rzecz strony skarżącej kwotę 597,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Piotr Kieres (sprawozdawca), Sędziowie: sędzia WSA Aleksandra Sędkowska, sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 30 maja 2018 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. z/s w M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie zaliczenia z urzędu wpłaty podatku od nieruchomości dokonanej w dniu [...] września 2017 r. na poczet zaległych zobowiązań i odsetek w podatku od nieruchomości za rok 2016 I. uchyla zaskarżone postanowienie w całości, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. na rzecz Strony skarżącej kwotę: 597,00 zł. (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z [...] października 2017 r. nr [...] Wójt Gminy K. (dalej również jako organ, wójt) z powołaniem art. 217, w związku z art. 55 oraz art. 62 § 1 i § 4 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.) – dalej jako o.p. dokonał zaliczenia uiszczonej 14 września 2017 r. przez A Sp. z o.o. (dalej również jako strona, strona skarżąca, spółka), wpłaty zatytułowanej: "podatek od nieruchomości 2016 plus odsetki [...]" w wysokości 819.751,00 zł.. Wpłata została rozliczona: na należność główną kwota: 785.020,18 zł i na odsetki kwota: 34.730,82 zł. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, iż w wyniku utrzymania w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. (dalej również jako: organ odwoławczy, SKO) decyzją z [...] maja 2017 r. nr [...] decyzji wójta nr [...] z [...] grudnia 2016 r. określającej spółce zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2016 r. w kwocie 905.071,00 zł. i po uwzględnieniu wcześniejszych wpłat strona skarżąca posiadała zaległości z tytułu podatku od nieruchomości w wysokości 801.653,22 zł. w rozbiciu na kwoty rat za poszczególne miesiące: – od stycznia do października 2016 r. w wysokości po 75.422,00 zł., – za listopad 2016 r. w wysokości 47.427,22 zł. – za grudzień 2016 w wysokości 6,00 zł. Wobec dokonania wpłaty po ustawowych terminach płatności rozliczenie uwzględniało kwoty odsetek naliczonych po terminie płatności każdej z rat, przy czym organ wskazał jako wyłączone z okresu naliczania odsetek - w oparciu o art. 54 § 1 pkt 3 i art. 54 § 3 o.p. - dwa okresy: [...].08.-[...].10.2016 r. i [...].02.-[...].09.2017 r.: – pierwszy, to okres po upływie dwóch miesiące od daty otrzymania – 07.06.2016 r. przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. odwołania od pierwszej decyzji wójta z [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymiaru spółce podatku od nieruchomości za 2016 r., do daty wpływu – [...].10.2016 r. do organu decyzji z [...] lipca 2016 r. wydanej przez organ odwoławczy o nr [...] – drugi, to okres od dnia następującego po dniu wpływu - [...].02.2017 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. odwołania od drugiej decyzji wójta z [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymiaru spółce podatku od nieruchomości za 2016 r. do daty otrzymania – [...].09.2017 r. przez organ decyzji organu odwoławczego nr [...] z [...] maja 2017 r. W pozostałym okresie odsetki zostały naliczone bowiem zdaniem organu opóźnienie w wydaniu przez wójta decyzji, o którym mowa w art. 54 § 1 pkt 7 o.p. powstało z przyczyn niezależnych od organu. Jako okoliczności przemawiające za brakiem winy organu w opóźnieniu wskazano wzywanie strony skarżącej do złożenia niezbędnych wyjaśnień w związku z prowadzonym postępowaniem, a uzasadniając przywołano wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 listopada 2009 r. o sygn. akt II FSK 930/08 i wyrażono pogląd, iż podjęcie przez organ w postępowaniu działań, czy to z urzędu przez organ, czy też z inicjatywy strony - jeśli jest zgodne z przepisami postępowania - nie może zostać uznane jako załatwienie sprawy z opóźnieniem z winy organu. Organ wskazał, że po rozliczeniu wpłaty nadal na koncie podatnika istnieje zaległość podatkowa w wysokości 16.663,04 zł. Pismem z [...] października 2017 r. strona skarżąca złożyła zażalenie na postanowienie organu zarzucając naruszenie: – art. 54 § 1 pkt 7 i § 2 o.p. przez przyjęcie, że opóźnienie nastąpiło z przyczyn niezależnych od organu, gdy w trakcie postępowania organ winien przewidzieć skutki podejmowanych czynności i przesłanka ta nie wystąpiła, a niezastosowanie art. 54 § 1 pkt 7 o.p. spowodowało nienależne naliczenie odsetek za okres [...].10.2016 r. - [...].01.2017 r. – art. 62 § 1, § 4 i § 4a o.p. przez wydanie postanowienia w przedmiocie zaliczenia wpłaty bez wniosku podatnika, gdy wpłata w całości pokrywa kwotę zaległości głównej wraz z odsetkami. W oparciu o zarzuty zażalenia spółka wniosła o uchylenie postanowienia w całości. Strona podniosła, iż wezwana [...] października 2016 r. do udzielenia wyjaśnień udzieliła ich już [...] października 2016 r., a organ doręczył decyzję stronie skarżącej dopiero [...] stycznia 2017 r. Zaakcentowano, iż żądanie wyjaśnień spowodowane było realizacją wytycznych wynikających z decyzji SKO uchylającej decyzję organu z [...] maja 2016 r.. Fakt wezwania strony o wyjaśnienia nie uzasadniał wydania decyzji po upływie ponad dziewięciu miesięcy od wszczęcia postępowania (wszczęcie: [...].03.2016, doręczenie decyzji [...].01.2017 r.) i ponad dwa miesiące po udzieleniu przez stronę wyjaśnień. Ponadto stronie skarżącej nie można zarzucić że opóźnienie powstało z jej winy, a więc nie może ona ponosić ciężaru odsetek za zwłokę za czas trwania postępowania. Z drugiej zaś strony organ nie wykazał zaistnienia obiektywnych okoliczności, które można byłoby uznać za przyczyny niezależne w rozumieniu art. 54 § 2 o.p. uwalniające organ od zarzutu spowodowania opóźnienia i przekroczenia terminu na rozpoznanie sprawy. W zażaleniu spółka przytoczył również przykłady orzecznictwa sądów administracyjnych mające potwierdzać jej racje. W wyniku rozpatrzenia zażalenia postanowieniem z [...] listopada 2017 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie wydane w I instancji, podzielając stanowisko organu ograniczające wyłączenie z naliczania odsetek do okresów od [...] sierpnia 2016 r. do [...] października 2016 r. oraz od [...] lutego 2017 r. do [...] września 2017 r. SKO uznało, iż zasadnym było naliczenie odsetek zarówno za okres prowadzenia postępowania podatkowego przez wójta po raz pierwszy jak i za okres ponownego prowadzenia postępowania – po decyzji kasatoryjnej organu odwoławczego, bowiem opóźnienie w wydaniu decyzji w I instancji nastąpiło z przyczyn niezależnych od organu. Jako te niezależne przyczyny zostały wskazane: czas doręczenia korespondencji przez Pocztę Polską, oczekiwanie na zwrotne potwierdzenie odbioru pism doręczanych przez Pocztę Polską, konieczność wezwania spółki do złożenia wyjaśnień w wyniku realizacji zaleceń SKO, konieczność umożliwienia stronie wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego, okres oczekiwania na przedstawienie przez stronę nowych dowodów, okres analizy akt sprawy, przepisów prawnych i wytycznych organu odwoławczego oraz okres rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu odwoławczym. Podkreślono, iż pomimo potrzeby uzupełnienia dowodów zgodnie z wytycznymi SKO została wydana przez organ decyzja z [...] grudnia 2016 r., którą określono zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2016 r., w kwocie odpowiadającej decyzji pierwotnej organu z [...] maja 2016 r. Organ odwoławczy przyznał również, że do opóźnienia w wydaniu decyzji nie przyczyniła się strona skarżąca udzielając niezwłocznie stosownych odpowiedzi na wydawane przez organ akty i wystosowywane pisma. Strona skarżąca na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z [...].11.2017 r. wywiodła skargę, w której zawarto zarzuty o naruszeniu: – art. 54 § 2 o.p. przez przyjęcie, że opóźnienie nastąpiło z przyczyn niezależnych od organu, gdy organ powinien uwzględnić w toku prowadzonego postępowania skutki podejmowanych czynności, gdy w sprawie przesłanka ta nie wystąpiła, – art. 54 § 1 pkt 7 – przez niezastosowanie przepisu i naliczenie odsetek za zwłokę za okres [...].10.2016 r. – [...].01.2017 r. mimo, że odsetki za ten okres nie powinny zostać naliczone, co doprowadziło do zawyżenia wysokości odsetek za zwłokę, – art. 62 § 1, § 4 i § 4a o.p. przez wydanie postanowienia w przedmiocie zaliczenia wpłaty bez wniosku podatnika, gdy wpłata w całości pokrywa kwotę zaległych zobowiązań wraz z odsetkami. W oparciu o zarzuty spółka wniosła o uchylenie postanowień organów obu instancji i zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Podobnie jak w odwołaniu spółka podniosła szybkość własnej reakcji na wezwanie organu do przedstawienia wyjaśnień. Podkreśliła, że takie wezwanie zostało wystosowane wyłącznie jeden raz i to w konsekwencji zaleceń SKO wynikających z decyzji kasatoryjnej, stwierdzającej nieprawidłowości w postępowaniu organu, a od udzielenia wyjaśnień do doręczenia decyzji upłynął 2 miesięczny okres. Strona skarżąca stanęła na stanowisku, iż czas doręczenia przesyłek pocztowych, oczekiwanie na zwrotne potwierdzenie odbioru, wyznaczenie stronie terminu na wypowiedzenie się w sprawie, okres analizy akt sprawy i przepisów, czy też okres rozstrzygnięcia to okoliczności występujące w każdym postępowaniu i na te właśnie zdarzenia przeznaczony jest czas 3 miesięcy, w którym postępowanie winno się zamknąć – nie są to więc okoliczności niezależne od organu o których mowa w art. 54 § 2 o.p. Aprobata w tym zakresie stanowiska organu zawsze niweczyłaby możliwość zastosowania art. 54 § 1 pkt 7 o.p. Wnosząca skargę spółka uważa również, że na żadnym etapie dwuinstancyjnego postępowania w przedmiocie postanowienia o zaliczeniu nie dokonano wnikliwej analizy przesłanek wyłączających zastosowanie art. 54 § 1 pkt 7 o.p. Zdaniem strony skarżącej w sprawie brak było przeszkód procesowych, które mogłyby wpływać w sposób zasadniczych na przedłużenie postępowania, w tym powołane przez SKO w zaskarżonym postanowieniu okoliczności winny być wcześniej znane i uwzględnione przez organ. W odpowiedzi na skargę i wnosząc o jej oddalenie Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. podtrzymało argumentację zaprezentowaną zaskarżonym postanowieniem dodając, iż wyrokiem z 30 stycznia 2018 r. o sygn. akt I SA/Wr 1114/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zarówno decyzję SKO z [...] maja 2017 r. jak i decyzję organu z [...] grudnia 2016 r., określającą spółce zobowiązanie, którego dotyczy wpłata spółki objęta zaskarżonym postanowieniem, wskazując że okoliczność ta nie stanowiła zarzutu skargi. W reakcji na odpowiedź na skargę strona skarżąca w piśmie procesowym z [...] kwietnia 2018 r. również podniosła okoliczność wydania wyroku z 30 stycznia 2018 r. o sygn. akt I SA/Wr 1114/17 podkreślając stwierdzenie prawomocności tego orzeczenia w dacie 6 kwietnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016, poz. 1066 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017, poz. 1369 ze zm.) – dalej: jako p.p.s.a., ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzyga w granicach sprawy i w oparciu o akta sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., który to przepis nie ma zastosowanie w rozpatrywanej sprawie. Stosowanie do przepisu art. 119 pkt 3 p.p.s.a. w przypadku skarg na postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie lub rozstrzygające sprawę co do istoty oraz na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie Sąd może orzekać w postępowaniu uproszczonym. Z kolei w trybie uproszczonym Sąd rozstrzyga sprawę na posiedzeniu niejawnym – art. 120 p.p.s.a. W sprawie Strony skarżącej Sad skorzystał z uprawnienia przewidzianego w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Skarga podlega uwzględnieniu, bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził, wady zaskarżonego postanowienia mieszczące się w zakresie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Sąd wskazuje na wadliwe podejście SKO do kwestii stosowania wyłączenia z naliczania odsetek okresu, o którym mowa w art. 59 § 1 pkt 7 i pkt 2 o.p.. Stosownie do brzmienia powołanego art. 59 § 1 pkt 7 o.p. odsetek za zwłokę nie nalicza się za okres od dnia wszczęcia postępowania podatkowego do dnia doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, jeżeli decyzja nie została doręczona w terminie 3 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Ponadto w rozpoznawanej sprawie z uwagi na uchylenie decyzji wójta przez organ odwoławczy i konieczność ponownego prowadzenia postępowania przez organ zastosowanie ma § 3 art. 59 o.p. wskazujący m.in. w przypadku uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia na konieczność sumowania terminów z poszczególnych etapów postępowania. Zdaniem Sądu regulacja ta została wprowadzona do o.p. w celu ochrony podatników przed skutkami dłuższego niż przewidział ustawodawca prowadzenia postępowania, celem uwolnienia ich od obowiązku płacenia odsetek za zwłokę przy niezawinionym przez nich przedłużaniu postępowania: "Ratio legis zarówno art. 54 § 1 pkt 7 jak i art. 54 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej jest ochrona podatnika przed przedłużającym się rozpoznaniem sprawy co do jej meritum. Wprawdzie odsetki za zwłokę naliczane są z uwagi na upływ terminu zapłaty podatku, którego nie dochowano na skutek błędnego działania samego podatnika, a obowiązek ich naliczania ma charakter obiektywny i bezwzględny, to podatnik może oczekiwać, że z treści decyzji dowie się, czy obowiązek podatkowy powstał, a jeżeli tak, w jaki sposób kształtuje się zobowiązanie podatkowe i jaki jest zakres jego odpowiedzialności za zwłokę w jego uiszczeniu. Przedłużające się postępowanie stoi temu na przeszkodzie. Przepis ten służy równocześnie dyscyplinowaniu organów podatkowych, urzeczywistniając zasadę szybkości postępowania. Przede wszystkim jednak, jako wyjątek od zasady wyrażonej w art. 53 Ordynacji podatkowej, przepis ten wyklucza przenoszenie negatywnych konsekwencji wydania wadliwej decyzji zarówno przez organ pierwszej jak i drugiej instancji na podatnika. Należy bowiem mieć na uwadze to, że racją wydania zarówno decyzji kasatoryjnej jak i uchylenia decyzji drugoinstancyjnej przez sąd administracyjny jest tak dalece idąca ułomność postępowania, że wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub części." (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 września 2017 r., sygn. akt II FSK 2187/15 dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query) Równocześnie przepis art. 54 § 2 o.p. wyłącza stosowanie art. 59 § 1 pkt 7 o.p. w sytuacjach: – jeżeli do opóźnienia w wydaniu decyzji przyczyniła się strona lub jej przedstawiciel lub – opóźnienie powstało z przyczyn niezależnych od organu. Pierwszą z sytuacji wykluczył sam organ, a więc do rozważenia pozostała druga. SKO uznając jej ziszczenie się w sprawie strony skarżącej powołało się na: czas doręczenia korespondencji przez Pocztę Polską, oczekiwanie na zwrotne potwierdzenie odbioru pism doręczanych przez Pocztę Polską, konieczność wezwania spółki do złożenia wyjaśnień w wyniku realizacji zaleceń SKO, konieczność umożliwienia stronie wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego, okres oczekiwania na przedstawienie przez stronę nowych dowodów, okres analizy akt sprawy, przepisów prawnych i wytycznych organu odwoławczego oraz okres rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu odwoławczym. Dodatkowo jako przemawiający za zastosowaniem art. 54 § 2 o.p. organ odwoławczy uznał ponowne określenie wymiaru podatku przez organ w wysokości wynikającej z decyzji organu uchylonej decyzją SKO. Odnosząc się do powołanych przez organ odwoławczy okoliczności i sposobu argumentowania w zaskarżonym postanowieniu Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po pierwsze stoi na stanowisku, iż z wadliwości orzeczenia (postępowania) wójta stwierdzonego przecież właśnie decyzją SKO przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia nie można interpretować usprawiedliwienia dla przedłużenia terminu merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Fakt braku wniesienia przez organ odwoławczy skargi kasacyjnej od przytoczonego również przez SKO wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu o sygn. akt I SA/Wr 1114/17 dodatkowo potwierdza wadliwość działań organów obu instancji przy wymiarze spółce podatku od nieruchomości za 2016 r. oraz postawanie spółki w niepewności co do wysokości zobowiązania, która to wadliwość i niepewność nie może być uznana za okoliczność z art. 54 § 2 o.p. Sąd podziela również pogląd zaprezentowany w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 kwietnia 2017 r. o sygn. akt II FSK 844/15, że: "... bez szczegółowej analizy czynności dokonywanych w toku postępowania (...) w zakresie zaistnienia, bądź nie, przesłanek określonych w art. 54 § 2 O.p., niemożliwym jest arbitralne stwierdzenie, że postępowanie to nie zostało zakończone w terminie bez winy organu." Zdaniem Sądu SKO w zaskarżonym postanowieniu przytoczył jedynie czynności z postępowania organu bez dokonania ich indywidualnej oceny i blokowo uznało je za wyłączające odpowiedzialność organu za przedłużenie postępowania ponad trzy miesiące. Takie podejście jak słusznie wskazała w skardze spółka może prowadzić do zniweczenia możliwość zastosowania art. 54 § 1 pkt 7 o.p. w każdym przypadku. Sąd uznaje wskazane powyżej działania (zaniechania) SKO za wadliwą wykładnię i w jej rezultacie zastosowanie art. 54 § 2 o.p. Niewątpliwie zasadą jest naliczanie odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych (art. 53 § 1 o.p.), a odstąpienie od naliczania odsetek musi wiązać się z zachowaniem jednej ze stron postępowania, które nie jest akceptowane społecznie. Zgodnie z art. 54 § 1 pkt 7 o.p. odsetek za zwłokę nie nalicza się za okres od dnia wszczęcia postępowania podatkowego do dnia doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, jeżeli decyzja nie została doręczona w terminie 3 miesięcy, chyba że do opóźnienia w wydaniu decyzji przyczyniła się strona lub jej przedstawiciel lub opóźnienie powstało z przyczyn niezależnych od organu (art. 54 § 2 o.p.). Kwestia wystąpienia okoliczności wskazujących na uwzględnienie przerw w naliczaniu odsetek oraz ustalenia, czy powstały one z przyczyn niezależnych od organu, powinna zostać wyjaśniona przez organ podatkowy i znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu postanowienia wydanego w sprawie stosowanie do treści art. 217 § 2 o.p. Przepis ten stanowi, że postanowienie zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne, jeżeli służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz gdy wydane zostało na skutek zażalenia na postanowienie. Ponownie rozpoznając sprawę, organ II instancji winien dokonać wnikliwej analizy i ustalenia wszelkich okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia tj. ustalenia braku lub zaistnienia winy organu w przekroczeniu terminu załatwienia sprawy, przy czym należy rozważyć poszczególne elementy wpływających na długość trwania postępowania, podejmowane konkretne czynności (organu, strony) etap ich podejmowania oraz upływ czasu. Po prawidłowym ustaleniu stanu faktycznego rozstrzygnąć należy, czy w sprawie zaistniały okoliczności uzasadniające nienaliczanie odsetek - poza okresami już uwzględnionymi w zaskarżonym postanowieniu. Ponadto Sąd stwierdził dodatkowo poniższe, mające wpływ na rozstrzygniecie sprawy uchybienia w rozstrzygnięciach organów: – powołanie odwołania spółki z [...].05.2016 r. – brak w aktach administracyjnych tego pisma spółki (daty wpływu), co powoduje że Sąd nie mógł zweryfikować kiedy odwołanie organ otrzymał i czy zachował termin 14 dni na przekazanie odwołania do SKO z art. 227 o.p., co ma istotne znaczenie dla uwzględnienia wyłączenia naliczania spółce odsetek w oparciu o art. 54 § 1 pkt 2 o.p. – powołanie odwołania spółki z [...].01.2017 r. – brak w aktach administracyjnych tego pisma (data wpływu), czego rezultatem jest brak możliwości sprawdzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu kiedy odwołanie wpłynęło i czy został zachowany 14 dniowy termin na przekazanie odwołania zgodnie z art. 227 o.p., co ma istotne znaczenie dla uwzględnienia wyłączenia naliczania spółce odsetek w oparciu o art. 54 § 1 pkt 2 o.p. – pismo przekazujące odwołanie datowane na 3 lutego 2017 r., a więc dopiero prawie po miesiącu od daty odwołania, Stosownie do treści art. 133 § 1 p.p.s.a. sądowoadministracyjna kontrola legalności zaskarżonego aktu opiera się o akta sprawy, a więc o akta które legły u podstaw rozstrzygnięcia organu i które to akta winny zostać przekazane do sądu jako kompletne i uporządkowane stosownie do treści art. 54 § 2 p.p.s.a. W rozpatrywanej sprawie Sąd stwierdził wskazane wyżej braki w przekazanym materiale aktowym (aktach administracyjnych) uniemożliwiające wspomnianą kontrolę legalności zaliczenia wpłaty strony skarżącej skoro brak jest możliwości zweryfikowania okresów naliczania i wyłączenia z naliczania odsetek. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu należy zweryfikować wszystkie okoliczności mające wpływ na wyłączenie naliczenia odsetek i w aktach administracyjnych zawrzeć dowody na poparcie w tym zakresie twierdzeń organu. Dodatkowo jakkolwiek Sąd dostrzegł nieprawidłowość ustalenia daty początkowej postępowania przed organem I instancji – organy obu instancji wskazywały dzień [...] marca 2016 r. tj. datę wydania przez Wójta Gminy K. postanowienia o wszczęciu z urzędu postępowania wobec spółki, w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2016 r. (doręczone stronie [...].03.2016 r.), gdy stosownie do treści art. 165 § 4 o.p. datą wszczęcia postępowania z urzędu jest dzień doręczenia stronie postanowienia o wszczęciu postępowania, to z uwagi na zawarty w art. 134 § 2 p.p.s.a. zakaz orzekania przez Sąd na niekorzyść spółki należało uznać przyjętą przez organy datę za wiążącą. Mając na uwadze wady postępowania w postaci naruszenia art. 54 § 2 p.p.s.a. oraz art. 62 § 4 w związku z art. 217 § 2 i w związku z art. 54 § 2 i § 3, art. 54 § 1 pkt 2 i pkt 7 o.p. Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. obowiązany był uchylić zaskarżoną decyzję w całości. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ uwzględni zastrzeżenia i zalecenia poczynione w treści uzasadnienia niniejszego wyroku. O kosztach postępowania sądowego orzeczono w oparciu o art. 205 § 2 p.p.s.a. uwzględniając wartość wpisu od skargi, opłatę od pełnomocnictwa oraz wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło