I SA/Wr 3740/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Halina Betta (sprawozdawca), Sędzia NSA - Andrzej Szczerbiński, Asesor WSA - Zbigniew Łoboda, Protokolant - Małgorzata Jakubiak, po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi A.D. na decyzję Izby Skarbowej we W. Ośrodka Zamiejscowego w L. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000r. oddala skargę Izba Skarbowa we W. 0/Z w L. z dnia [...]. utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w L. z dnia [...] Nr [...] określającą stronie skarżącej A.D. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000r. w wysokości [...], zaległość podatkową w kwocie [...] i odsetki z tytułu zwłoki od w/w zaległości podatkowej na dzień wydania decyzji w kwocie [...]. Z poczynionych w trakcie postępowania podatkowego ustaleń wynika, że zeznanie podatkowe PIT-37 o wysokości wspólnych dochodów osiągniętych za rozpatrywany rok podatkowy złożył skarżący wraz ze swoją żoną (korzystając ze wspólnego opodatkowania małżonków) po upływie terminu wynikającego z art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. Nr 14 poz. 176 z 2000r.). W tej sytuacji Urząd Skarbowy w L. poinformował skarżącego i jego żonę, iż uprawnienie do łącznego opodatkowania małżonków za 2000r. mogło być skutecznie zrealizowane tylko w terminie do złożenia zeznania podatkowego czyli do dnia [...]. Zgodnie zatem z art. 186 § 1 ordynacji podatkowej - ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. (Dz. U. Nr 137 poz. 926 z późn. zm.) organ I instancji zażądał, aby skarżący dopełnił obowiązku wynikającego z art. 45 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i złożył zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu w 2000r. jako osoba rozliczająca się samodzielnie. Z uwagi na fakt, że skarżący nie zgodził się z interpretacją art. 6 ust. 2 ustawy powołanej wyżej organ podatkowy I instancji postanowieniem z dnia [...] wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000r. Jego efektem jest decyzja stanowiąca przedmiot skargi wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Organy podatkowe zarówno I jak i II instancji uznały, iż możliwość opodatkowania małżonków zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych powstaje na skutek wniosku znajdującego się w zeznaniu rocznym, zaś termin do złożenia oświadczenia o wyborze takiej formy opodatkowania jest nieprzywracalny. Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wedle stanowiska organów podatkowych nie przewiduje możliwości złożenia przedmiotowego wniosku (o możliwości wspólnego opodatkowania się małżonków) w innym czasie i formie. Decyzję organu odwoławczego podatnik zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego ponawiając zarzuty podniesione w toku postępowania odwoławczego. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego tj. art. 6 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie uchybienie terminowi do złożenia rocznego zeznania podatkowego pozbawia możliwość łącznego opodatkowania dochodów małżonków na zasadach preferencyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa. Ustawa - prawo o ustroju sądów administracyjnych z dnia 25 lipca 2002r. w art. 1 § 1 stanowi, że sądy administracyjne sprawują między innymi wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Przepis zaś art. 1 § 2 powołanej ustawy określa kryteria kontroli, o której mowa w § 1 stwierdzając, że jest ona sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Taka regulacja prawna zakreśla ramy uprawnień sądu administracyjnego do oceny legalności ostatecznej decyzji administracyjnej tj. jej zgodności z prawem. Dokonując jej oceny należy zauważyć, iż zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zasadą jest, że małżonkowie podlegają odrębnemu opodatkowaniu od osiąganych przez nich dochodów. Jednakże na mocy art. 6 ust. 2 powołanej wcześniej ustawy małżonkowie, między którymi istnieje wspólność majątkowa, pozostający w związku małżeńskim przez cały rok podatkowy, mogą na wniosek wyrażony we wspólnym zeznaniu rocznym opodatkowani być łącznie od sumy swoich dochodów. Taka regulacja prawna oznacza, że małżonkowie którzy chcą skorzystać z uprawnienia wspólnego opodatkowania muszą spełniać wszystkie wymogi określone w tym przepisie. Jednym z tych wymogów jest złożenie wniosku małżonków o łączne opodatkowanie wyrażone we wspólnym zeznaniu rocznym. Zgodnie zaś z przepisem art. 45 ust. 1 ustawy podatkowej podatnicy są obowiązani składać do urzędu skarbowego zeznania o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym w terminie do 30 kwietnia następnego roku. Stwierdzić zatem należy, iż możliwość skorzystania z łącznego opodatkowania małżonków została z woli ustawodawcy w sposób wyraźny uzależniona od spełnienia ściśle określonych warunków. Jednym z tych warunków była właśnie konieczność złożenia wniosku w terminie do dnia [...]. W rozpatrywanej sprawie poza sporem powstaje fakt, iż skarżący wraz z żoną w terminie do [...] nie złożyli takiego wniosku, gdyż wniosek ten złożyli w dniu [...]. Pogląd wyrażony przez podatnika zarówno przed organami podatkowymi jak i w skardze w myśl którego istnieje możliwość łącznego opodatkowania małżonków pomimo upływu terminu do złożenia zeznania rocznego za 2000r. - mimo wyraźnej regulacji szczególnej zawartej w art. 6 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych należy uznać za pozbawiony racji prawnej. W przypadku gdy ustawodawca zamierzał w odniesieniu do określonych przychodów wprowadzić wyłączenie lub ulgi dał temu normatywny wyraz. Możliwość łącznego opodatkowania małżonków dochodów danego roku podatkowego została między innymi uzależniona od złożenia wniosku we wspólnym zeznaniu rocznym w terminie do 30 kwietnia roku następnego, który to termin, jako termin materialnoprawny nie jest przywracalny, co z kolei oznacza, że po jego upływie podatnik traci prawo do skorzystania z preferencyjnej możliwości opodatkowania. Pogląd powyższy jaki zaprezentowany został w przedmiotowej sprawie znalazł potwierdzenie i w innych wyrokach NSA (patrz wyrok z dnia 21 stycznia 1999r. sygn. akt SA/Sz 219/98 oraz dnia 15 listopada 2001r. sygn. akt I SA/Ka 1847/00. Mając powyższe na uwadze należało orzec jak w sentencji wyroku zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. Nr 153 poz. 1270).