I SA/Wr 395/05

WyrokWSA we Wrocławiu2006-05-19

Skład orzekający: Lidia Błystak, Jadwiga Danuta Mróz, Marta Semiczek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo zakwestionowały możliwość zaliczenia odpisów amortyzacyjnych do kosztów uzyskania przychodów oraz przychodów z leasingu, jeśli skarżąca spółka nie nabyła skutecznie własności środków trwałych z uwagi na wady prawne zbywców?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy podatkowe nie wyjaśniły w sposób dostateczny wzajemnych stosunków między skarżącą a wydawnictwem G, w szczególności nie oceniły przysługujących obu stronom wzajemnych roszczeń i podstawy wzajemnych świadczeń, co naruszyło zasadę prawdy obiektywnej (art. 122 Ordynacji podatkowej). Sąd zgodził się z organami, że skarżąca nie nabyła skutecznie własności środków trwałych z uwagi na brak należytej staranności przy weryfikacji tytułów prawnych zbywców, co uniemożliwiało zaliczenie odpisów amortyzacyjnych do kosztów uzyskania przychodów.
Stan faktyczny
Spółka A Polska zakupiła od Gospodarstwa Rolnego B dwa kombajny, a następnie oddała je w leasing. Organy podatkowe zakwestionowały możliwość zaliczenia odpisów amortyzacyjnych do kosztów uzyskania przychodów, ponieważ GR B nie było właścicielem kombajnów. Podobnie, spółka nabyła od Wydawnictwa G drukarkę, którą następnie oddała w leasing, jednak Wydawnictwo G również nie było jej właścicielem w chwili sprzedaży. Organy uznały, że spółka nie dochowała należytej staranności przy weryfikacji tytułów prawnych zbywców, co skutkowało brakiem skutecznego nabycia własności i tym samym brakiem możliwości zaliczenia odpisów amortyzacyjnych do kosztów uzyskania przychodów.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. i zasądzono na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 19 maja 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w następującym składzie: Przewodniczący: S.NSA Lidia Błystak Sędziowie: S.WSA Jadwiga Danuta Mróz S. WSA Marta Semiczek ( sprawozdawca ) Protokolant: Katarzyna Gierczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2006 roku sprawy ze skargi "A Polska" SA we W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2001r oraz odsetek za zwłokę. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza na rzecz skarżącego od Dyrektora Izby Skarbowej we W. kwotę 5430,00 ( pięć tysięcy czterysta trzydzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. orzeka, że decyzja wymieniona w pkt I nie podlega wykonaniu W toku postępowania podatkowego Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej zakwestionował prawidłowość rozliczenia w podatku dochodowym od osób prawnych za 2001 r. Organ kontroli ustalił, że Spółka A zakupiła w Gospodarstwie Rolnym B dwa kombajny - Jon Deere, do zbioru zielonek i Mega Class - kombajn zbożowy. Maszyny te zostały przez Spółkę A oddane w leasing operacyjny - odpowiednio - kombajn Mega Class Spółce z o.o. C w P. (umowa [...] z [...]) oraz kombajn John Deere Spółce z o.o. D z siedzibą w P., (umowa nr [...] z [...]). W toku postępowania podatkowego ustalono, że Gospodarstwo Rolne B nie było właścicielem ani posiadaczem kombajnów. Ustalono, iż w ewidencji środków trwałych GR B za lata 2000 i 2001 w ogóle nie figurują kombajny Mega Class i John Deere, natomiast kombajn John Deere stanowił na podstawie umowy przewłaszczenia (z [...]) własność Banku E S.A., a w związku z tym - ostatecznie - wydany został bankowi, ale z majątku D Sp. z o. o. w upadłości. Również kombajn Mega Class figurował w ewidencji środków trwałych Spółki D, (chociaż inwentaryzacja sporządzona przez syndyka masy upadłości wykazała niedobór tego kombajnu). W rezultacie przeprowadzonego postępowania ustalono również, iż we wnioskach leasingowych podane zostały fikcyjne roczniki kombajnów, w ewidencji Spółki B brak jest faktur sprzedaży kombajnów, a zapłacone przez Spółkę F pieniądze za kombajny faktycznie wyprowadzone zostały ze Spółki GR B. Organ kontroli uznał, że w istocie Gospodarstwo Rolne B. nie posiadało tytułu prawnego do rozporządzania kombajnami Mega Class i John Deere, zaś faktury mające dokumentować zakup kombajnów nie dowodzą rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Wobec tego, iż kombajnów Mega Class i John Deere nie można uznać za stanowiące własność F, organ kontroli stwierdził, że nie mogą one podlegać amortyzacji i tym samym dokonane w ciężar kosztów odpisy amortyzacyjne nie mogą być uznane za koszty uzyskania przychodów łącznie w wysokości [...]zł. Ponadto uznając, że wobec nie nabycia przez podatnika własności urządzeń, umowa leasingowa nie została skutecznie zawarta dokonał zmniejszenia przychodów (wartość netto faktur za usługi) w kwocie łącznej [...], oraz ich zwiększenia (otrzymane pieniądze) o kwotę [...]. Ustalono również, iż F nabył w 2001 roku od Wydawnictwa G, drukarkę do wydruku wieloformatowego [...]. Drukarka ta następnie została oddana Wydawnictwu G w leasing. Jak wynika z ustaleń dokonanych w toku postępowania, w chwili sprzedaży przez Wydawnictwo G ,drukarka [...]pozostawała własnością firmy H S.A. Wobec tego Wydawnictwo G nie było uprawnione do rozporządzania zbywaną drukarką. Organ I instancji uznał, że nie sposób przyjąć tezy o działaniu F w dobrej wierze, gdyż prawo Wydawnictwa do rozporządzania rzeczą sprawdzono w oparciu o fakturę wystawioną przez H S.A. W dokumencie tym było wyszczególnione, iż sprzedaż na rzecz G dokonywana jest z zastrzeżeniem prawa własności po stronie zbywcy, do czasu dokonania całości zapłaty przez nabywcę. Pomimo tego, F po upływie terminu płatności określonego w tej fakturze nie sprawdził, czy Wydawnictwo skutecznie nabyło maszynę. Dokonane ustalenia skutkowały uznaniem, iż maszyna [...]nie była własnością F, a w związku z tym odpisy amortyzacyjne w kwocie [...]nie stanowią kosztów uzyskania przychodów zaś zarachowane przez Spółkę jako należne przychody w wysokości [...]nie stanowiły przychodów podlegających opodatkowaniu, natomiast przychód podatkowy stanowią pieniądze otrzymane bez tytułu, czyli kwota [...]. Od rozstrzygnięcia organu podatkowego pierwszej instancji Strona złożyła odwołanie i wniosła o uchylenie w całości decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W., nr [...]z [...]. W uzasadnieniu swojego odwołania Strona podniosła zarzut błędnego rozstrzygnięcia w zakresie nabycia przez stronę własności rzeczy oraz prawa do oddania ich w leasing. Według Spółki dojście do wiadomości nabywcy informacji o tym, że zbywca nie był uprawniony do rozporządzania rzeczą wyłącza nabycie własności przez nabywcę tylko wtedy, gdy wiadomość ta dotarła do niego przed chwilą decydującą o nabyciu własności, gdyż jeśli dotarła później nie powoduje anulowania nabycia własności. Spółka twierdziła, że w chwili zawierania umów sprzedaży nie miała wiedzy o stanie prawnym przedmiotów umowy, gdyż wiedzę tę posiadła już po zawarciu umów. Powołując się na treść przepisu art.169 § l k.c wywodziła, że nabywca jest chroniony bardziej, niż właściciel. Natomiast dowód złej wiary obciąża tego, kto zarzut taki zgłasza. Oprócz powyższego - zdaniem Odwołującej się - brak po stronie F przymiotu właściciela nie uniemożliwia Spółce oddania rzeczy w leasing. Oddanie rzeczy osobie trzeciej do korzystania nie wymaga nabycia własności. Do oddania rzeczy w posiadanie zależne wystarczy, że oddający będzie jej posiadaczem, stąd wniosek Spółki, że zawarcie przez Stronę umów leasingu było możliwe. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji wywodził, że zgodzić należy się z organem pierwszej instancji, iż przeprowadzone transakcje mające na celu nabycie przez Spółkę A Polska środków trwałych - kombajnów Mega Class, o wartości [...]i John Deere o wartości [...]- i dalsze rozporządzanie nimi ( przez oddanie ich w leasing) nie zostały w sposób prawnie skuteczny zawarte. W ocenie organu odwoławczego analiza materiału dowodowego daje podstawę do stwierdzenia, iż przy transakcjach nabycia kombajnów John Deere i Maga Class ( abstrahując zupełnie od faktu, iż GR B nie posiadając przedmiotowych kombajnów nie mogło występować w charakterze ich zbywcy) ewidentny jest brak dobrej wiary po stronie Spółki F. O powyższym świadczy już tylko to, iż Spółka A Polska, zawodowo trudniąca się działalnością leasingową, przy transakcji nabycia maszyn których wartość przewyższała kwotę miliona złotych, przyjęła właściwie "na wiarę", bez podjęcia elementarnych czynności sprawdzających, nawet fakt istnienia po stronie Gospodarstwa Rolnego B tytułu prawnego do rozporządzania kombajnami. Spółka A zgodziła się nawet i z tym, że przedmiotowe maszyny to w istocie fabrycznie nowe kombajny, gdzie dostawca ( GR B) miał być przedstawicielem producenta (co także bezkrytycznie przyjęto), gdyż przy zawarciu [...]. transakcji sprzedaży kombajnu Mega Class (data widnieje na fakturze VAT nr [...]) jako rok produkcji kombajnu wskazano rok 2000, zaś w przypadku kombajnu John Deere, który miał być wyprodukowany również w 2000r transakcji dokonano [...]roku (Faktura VAT [...]). Odnosząc się natomiast bezpośrednio do zarzutów odwołania, Dyrektor Izby Skarbowej wywodził, że dobra wiara to nie tylko pozytywna wiadomość o braku uprawnienia ale i brak wiadomości spowodowany niedbalstwem. Oznacza to, że nabywca z reguły nie ma obowiązku badania uprawnień zbywcy, ale jeżeli okoliczności towarzyszące transakcji budzą wątpliwości, co do uprawnień zbywcy albo jeżeli doświadczenie życiowe tego wymaga, to nabywca powinien podjąć starania w celu wyjaśnienia tych wątpliwości. W ocenie organu odwoławczego, w sytuacji jaka ma miejsce Spółka nie tylko nie dołożyła należytej staranności, ale nie zachowała miary zwykłej staranności, czego należałoby oczekiwać przy zawieraniu transakcji przez profesjonalny podmiot. Sprawdzenie dokumentów świadczących o pochodzeniu urządzeń, sprawdzenie tytułu prawnego pozwalającego nimi rozporządzać, stanu technicznego, roku produkcji, numerów ewidencyjnych i seryjnych musiałoby prowadzić do ujawnienia faktycznych intencji rzekomego sprzedawcy i powiązanych z nim leasingobiorców. Ponadto, zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, w żaden sposób nie można mówić o nabyciu posiadania, trudno bowiem byłoby stwierdzić, że wydano Stronie konkretny środek trwały, skoro nie ustalono nawet jego roku produkcji, a w dacie oddania w leasing oba kombajny -zarówno Mega Class jak i John Deere stanowiły środek trwały D Sp.z o.o.. Strona, twierdząc w swoim odwołaniu, iż oddanie w leasing nie wymaga nabycia własności rzeczy, nie wskazuje, w jaki sposób mogła objąć kombajny w posiadanie, skoro przenoszący posiadanie, Gospodarstwo Rolne B., w latach 2000-2001 nie było w ogóle posiadaczem tych kombajnów. W ocenie organu odwoławczego, skoro udowodnione zostało, iż transakcja zakupu kombajnów od GR B. pozostawała prawnie bezskuteczna, nie można także wywodzić skutków z umów leasingu w związku z nią zawartych. Konsekwentnie zatem, jeśli chodzi o podatkowe skutki umów leasingu operacyjnego kombajnów John Deere i Mega Class zawartych przez Odwołującą się ze spółkami - C Sp.z o.o w P. (umowa nr [...]z [...])i D Sp. z o.o. w P. (umowa nr [...] z [...].) stwierdzić należało, iż umowy te nie mogły wywierać skutków także w sferze podatkowej. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał także, że w odwołaniu brak jest zarzutów w części dotyczącej zakwestionowanego nabycia od wydawnictwa G drukarki. Uznał więc, że bezspornym jest, iż w dacie sprzedaży drukarki [...]pozostawała ona własnością Firmy H S.A., a Spółce A Polska znany był fakt istnienia zastrzeżenia warunkującego nabycie własności przez Wydawnictwo. Pomimo tego jednak Spółka F po upływie terminu płatności określonego w fakturze nie sprawdziła, czy Wydawnictwo skutecznie nabyło maszynę drukarską. W związku z powyższym Dyrektor Izby Skarbowej uznał, iż Spółka A Polska S.A. nie mając praw do maszyny drukarskiej nie mogła nią rozporządzać, a zatem nie mogła także zawrzeć umowy leasingu. Wobec tego Spółka F nie miała podstaw prawnych do przyjęcia maszyny [...]w stan środków trwałych i dokonywania odpisów amortyzacyjnych. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podatnik zarzucał: - naruszenie prawa materialnego, w szczególności przepisu art. 16a ust.l ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych w ten sposób, że nie zostały uznane za koszty uzyskania przychodów odpisy amortyzacyjne od środków trwałych nabytych od GR B i Wydawnictwa G, - naruszenie przepisu art. 12 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych poprzez uznanie, że skarżąca spółka nie uzyskała przychodów z działalności gospodarczej w zakresie leasingu środków trwałych, o których mowa w pkt 1, w związku z czym błędnie zastosowano art. 12 ust. 1 ww. ustawy. Zdaniem skarżącej mimo, iż sprzedający nie mieli prawa do rozporządzenia rzeczami, kupujący mógł nabyć ich własność. Nabycie własności może bowiem nastąpić także wówczas, gdy rzecz obciążona jest wadą prawną. Nabywca takiej rzeczy podlega ochronie chyba, że nie działał w dobrej wierze. Skarżąca wywodziła, że o wadach nie wiedziała w chwili zawierania umów, działała więc w dobrej wierze. Nie zgodziła się z zarzutami dotyczącymi nie dołożenia przez nią należytej staranności. Wyjaśnia, że w kontrolowanym okresie miała ustalone jednakowe procedury, związane ze sprawdzeniem jej kontrahentów i przedmiotów umów. We wszystkich przypadkach, z wyjątkiem będących przedmiotem sprawy, okazały się one skuteczne i wystarczające do ustalenia prawidłowości transakcji. To zaś pozwala na przyjęcie, że należyta staranność została zachowana. Trudno zatem uznać za zasadne twierdzenie, że spółka nie dołożyła należytej staranności w przypadku dwóch kontrahentów w sytuacji, gdy zadania określone procedurą wewnętrzną spółki zostały wykonane i nie stwierdzono istnienia ryzyka wadliwości przedmiotu umowy. Zarzuca także, że rozstrzygnięcie o skuteczności zawarcia umowy sprzedaży, a tym samym o nabyciu (bądź nie) własności rzeczy nie leży w kompetencjach organów administracyjnych. Ponadto skarżąca podniosła, że w czasie toczącego się postępowania w I instancji, nastąpiły zdarzenia, o których organ I instancji został poinformowany, a które jednak nie znalazły odzwierciedlenia w decyzjach obu instancji. Zdarzenia te polegały na tym, że skarżąca spółka zawarła z Wydawnictwem G umowy, które zmieniły wzajemne stosunki zobowiązaniowe. Umowy z Wydawnictwem miały charakter leasingu zwrotnego. Wydawnictwo sprzedało skarżącej maszyny drukarskie (dwie umowy), które następnie stały się przedmiotem umowy leasingu (z Wydawnictwem jako korzystającym). W chwili, gdy spółka dowiedziała się o wadzie prawnej jednego z przedmiotów, zawarła z Wydawnictwem umowy, na mocy których odstąpiono od umów sprzedaży obu przedmiotów, a następnie odstąpiono od umów leasingu. Zawarto jednocześnie umowę pożyczki (z Wydawnictwem jako pożyczkobiorcą), której przedmiotem była kwota równa zapłaconej przez skarżącą cenie za maszyny drukarskie. Kwoty wpłacone przez Wydawnictwo w ramach wcześniejszej umowy leasingu, zostały zaliczone na poczet zwrotu pożyczki. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o je oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Odnosząc się zaś do zarzutów skarżącej wyjaśnił, że całość stanu faktycznego - a zatem także to, iż Skarżąca zawarła z Wydawnictwem umowy, które zmieniły stosunki zobowiązaniowe - znalazło odniesienie w rozstrzygnięciach organów podatkowych, co wynika z treści decyzji organu I instancji. Decyzje organów podatkowych odnosiły się do zobowiązań Spółki za 2001 rok. Zdarzenia mające miejsce w trakcie kontroli podatkowej nie mogły zmieniać stanu faktycznego zaistniałego w 2001 roku. Korekty przychodów i kosztów dokonywane na podstawie umowy zawartej w 2003 roku, były bezskuteczne, co zostało wskazane i prawidłowo uzasadnione w decyzji organu pierwszej instancji, z czym w pełni zgodził się organ odwoławczy, i czego w postępowaniu odwoławczym również nie kwestionowała sama Strona. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest zasadna. W sprawie bowiem zaistniały podstawy wymienione w art. 145 § 1 lit c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzasadniające usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, w szczególności wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Jest poza sporem, że kluczowe znaczenie dla każdego postępowania ma należyte ustalenie stanu faktycznego sprawy, tylko bowiem w takim przypadku możliwe jest prawidłowe ustalenie zakresu praw i obowiązków strony takiego postępowania. Przypomnieć w związku z tym trzeba, że zgodnie z treścią art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późniejszymi zmianami) w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Przepis wyraża zasadę prawdy obiektywnej, będącej bez wątpienia naczelną zasadą postępowania podatkowego. Trzeba zaś pamiętać, że zasady ogólne postępowania podatkowego są integralną częścią przepisów regulujących procedurę podatkową i są dla organu podatkowego wiążące na równi z innymi przepisami tej procedury, przy czym, jak podkreślono w orzecznictwie i literaturze przedmiotu, art. 122 Ordynacji podatkowej ( dawniej art. 7 K.p.a.) jest nie tylko zasadą dotyczącą sposobu prowadzenia postępowania, lecz w równym stopniu wskazówką interpretacyjną prawa materialnego, na co wskazuje zwrot zobowiązujący do "załatwienia sprawy" zgodnie z tą zasadą (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 czerwca 1982 roku, sygn. akt I SA 258/82, Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego 1982, nr 1, poz. 54; por. również J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski: Polskie postępowanie administracyjne, Warszawa 1993, str. 126). Wykładnia ta, dotycząca art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, bez wątpienia zachowuje swoją aktualność także w świetle regulacji zawartej w art. 122 Ordynacji podatkowej. Odnosząc dotychczasowe spostrzeżenia do rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że zdaniem Sądu, organy podatkowe obu instancji nie uczyniły zadość obowiązkom ciążącym na nich z mocy powołanego przepisu. W szczególności nie wyjaśniły w sposób dostateczny wzajemnych stosunków pomiędzy skarżącą a wydawnictwem G, a w szczególności nie oceniły przysługujących obu stornom wzajemnych roszczeń i podstawy wzajemnych świadczeń. Nie jest bowiem słuszna teza organów podatkowych, iż porozumienie z dnia – jako zawarte w toku kontroli – nie wywiera w sprawie skutków. Jeśli bowiem uznać za trafną tezę, że nie doszło do skutecznego zawarcia umowy sprzedaży i umowy leasingu, nie było również możliwe rozwiązanie tych umów. A wobec tego porozumienie reguluje jedynie sposób rozliczenia wzajemnych roszczeń, które powstały z mocy prawa w roku podatkowym którego dotyczy postępowanie. Tak więc w ponownym postępowaniu organy winny przeanalizować stosunki pomiędzy skarżącym i leasingobiorcą i ustosunkować się do twierdzeń skarżącej w tym zakresie. Z prawidłowe należy natomiast uznać ustalenia organów co do skuteczności nabycia przez skarżącą poszczególnych maszyn. Jest w istocie w sprawie niespornym, że zarówno GR B.jak i Wydawnictwo G nie były w chwili zawierania umów sprzedaży właścicielami sprzedawanych urządzeń. Spornym pozostaje jedynie "dobra wiara" skarżącej jako kupującego a w związku z tym możliwość powołania się na ochronę przewidzianą w art. 169 § 1 Kc. Zgodnie z utrwalonymi poglądami orzecznictwa "Nabywca uzyskuje własność rzeczy nabytej od osoby, która nie ma prawa do dysponowania nią, z chwilą objęcia jej w posiadanie, tylko jeśli działał w dobrej wierze. W sprawach dotyczących nabycia od osoby nieuprawnionej do dysponowania daną rzeczą zasadnicze znaczenie ma precyzyjne ustalenie dobrej albo złej wiary nabywcy." (wyrok SN z 14.01.2005 sygn. akt III CK 217/04 M.Prawn. 2005/3/131) "Dobra wiara posiadacza istnieje wtedy, gdy posiadacz jest przekonany, że posiada rzecz zgodnie z przysługującym mu prawem, a to jego przekonanie uzasadnione jest okolicznościami danego przypadku, przy czym dobrą wiarę wyłącza nie tylko pozytywna wiadomość o braku uprawnienia, ale i brak wiadomości spowodowany niedbalstwem." ( wyrok s.apel. w Lublinie z 07.11.1996 sygn. akt I ACr 288/96 Apel.-Lub. 1997/2/7) Wobec tego wykazanie przez organy skarbowe , że skarżąca wiedziała, a co najmniej z łatwością mogła się dowiedzieć o wadach prawnych kupowanych urządzeń, pozwala na konsekwentne przyjęcie, że nie stała się ich właścicielem. Zgodzić się należy przy tym z poglądem, że od profesjonalnego podmiotu, dokonującego obrotu używanymi przedmiotami znacznej wartości należy oczekiwać staranności polegającej co najmniej na sprawdzeniu dokumentacji przedmiotu transakcji. Organy podatkowe obu instancji przeprowadziły szereg dowodów i dokonały wszechstronnej oceny zebranego materiału ustalając niewątpliwie, że skarżąca nie sprawdziła tytułów prawnych sprzedawców do kupowanych urządzeń. W sposób logiczny i spójny wykazały także, że sprawdzenia takiego można było bez trudu dokonać - w wypadku kombajnów przez ich oględziny, w wypadku zaś drukarki przez sprawdzenie dowodu zapłaty- a nadto przytoczyły okoliczności, które uzasadniały zachowanie w tym zakresie szczególnej staranności. Nie można stwierdzić, aby w tym zakresie przekroczyły granicę swobodnej oceny dowodów. Realizacja zasady prawdy obiektywnej wymaga, by dopuścić jako dowód w sprawie podatkowej wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia stanu faktycznego, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 180 Ordynacji podatkowej). Przyjęta zaś w art. 191 Ordynacji podatkowej zasada swobodnej oceny dowodów zakłada, iż organ podatkowy nie jest krępowany przy ocenie dowodów kryteriami formalnymi, ma swobodnie oceniać wiarygodność i moc dowodową poszczególnych dowodów, na których oparł swoją decyzję. By w ramach owej swobody nie zostały przekroczone granice dowolności, organ podatkowy przy ocenie zebranych w sprawie dowodów winien m.in. kierować się prawidłami logiki, zgodnością oceny z prawami nauki i doświadczenia życiowego, traktowania zebranych dowodów jako zjawisk obiektywnych, oceniania dowodów wyłącznie z punktu widzenia ich znaczenia i wartości dla toczącej się sprawy; wszechstronności oceny. ( wyrok NSA O/Z w Poznaniu z dnia 29.06.2000 sygn. I SA/Po 1342/99 LEX nr 43051). "Ocena materiału dowodowego zastrzeżona jest dla organu podatkowego. Zasada swobodnej oceny dowodów przez organ prowadzący postępowanie administracyjne (art. 191 Ordynacji podatkowej) wyłącza możliwość odmiennej, niż dokonał to organ orzekający w postępowaniu, oceny wiarygodności i mocy dowodowej dowodów, na których oparł decyzję, chyba że organ ocenił dowody w sposób dowolny." (wyrok NSA O/Z w Lublinie z dnia 10.09.1999 sygn. I SA/Lu 734/98 LEX nr 42717). Ponieważ – zdaniem Sądu w niniejszej sprawie dowolność taka nie wystąpił, nie można twierdzić iż organy skarbowe naruszyły w tym zakresie przepisy proceduralne. Skoro zaś z ustaleń dokonanych przez organy skarbowe wynika, że skarżąca nie nabyła własności urządzeń, to – w świetle art. 16a Ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych- nie mogła dokonywać odpisów amortyzacyjnych od wartości tych urządzeń. W tym więc zakresie stanowisko organów skarbowych uznać należy za prawidłowe. Jednakże, na skutek wskazanego wyżej naruszenia przepisów o postępowaniu w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy organy wydały decyzje niezgodne z prawem. Zaistniały, zatem przesłanki wymienione w art. 145 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzasadniające usunięcie zaskarżonych decyzji z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w wypadku uchylenia decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka czy i w jakim zakresie może ona być wykonywana. Uwzględnienie skargi zobowiązuje Wojewódzki Sąd Administracyjny do zasądzenia na rzecz skarżących kosztów postępowania (art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W tej sprawie poniesione przez skarżących koszty odpowiadały wysokości wpisu od skargi oraz kosztom zastępstwa procesowego. Wobec nie określenia innej wysokości kosztów zastępstwa, Sąd zasądził je w wysokości minimalnej, wynikającej z § 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. nr 212 poz. 2075.)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło