I SA/Wr 40/24

WyrokWSA we Wrocławiu2024-07-25

Skład orzekający: Piotr Kieres, Tadeusz Haberka, Anna Kuczyńska-Szczytkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może ustalić wysokość podatku rolnego i podatku od nieruchomości wyłącznie na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, bez weryfikacji rzeczywistego stanu faktycznego nieruchomości?
Ratio decidendi
Organ podatkowy jest związany danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków przy ustalaniu podstawy opodatkowania podatkiem rolnym i podatkiem od nieruchomości. Weryfikacja zgodności tych danych z rzeczywistym stanem faktycznym nie należy do postępowania podatkowego, lecz do odrębnego postępowania administracyjnego prowadzonego przez starostę. W konsekwencji, decyzja organu podatkowego ustalająca zobowiązanie podatkowe na podstawie ewidencji gruntów i budynków jest prawidłowa, jeśli nie została zmieniona w trybie przewidzianym prawem.
Stan faktyczny
Skarżący A. O. zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z 6 września 2023 r., które utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy M. z 25 lipca 2023 r. ustalającą wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego w podatku od nieruchomości oraz podatku rolnym za 2023 r. w kwocie 460 zł. Skarżący kwestionował prawidłowość wymiaru podatku, zarzucając m.in. nieuwzględnienie rzeczywistego stanu faktycznego nieruchomości oraz błędne opodatkowanie gruntów ornych klasy V, które według niego są zwolnione z podatku rolnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Kieres, Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Haberka, Asesor WSA Anna Kuczyńska-Szczytkowska (sprawozdawca), , Protokolant Specjalista Anna Terlecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 25 lipca 2024 r. sprawy ze skargi A. O. na decyzję Samorządowego Kolegium odwoławczego we Wrocławiu z dnia 6 września 2023 r. nr SKO 4001.68.2023 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2023 r. oddala skargę w całości. Zaskarżoną decyzją z dnia 6 września 2023 r. (nr 4001.68.2023) Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu (dalej: SKO, Kolegium, Organ odwoławczy) utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy M. (dalej: Burmistrz, Organ pierwszej instancji) z dnia 25 lipca 2023 r. (nr Fn.3123.18.P.2022.3) w sprawie ustalenia A. O. (dalej: Skarżący, Strona, Podatnik) wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości oraz podatku rolnym, pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2023 r. w kwocie 460 zł. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz z akt administracyjnych sprawy wynika, że Burmistrz Miasta i Gminy M. wydał decyzję z dnia 25 lipca 2023 r. po tym, jak Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu decyzją z dnia 12 kwietnia 2023 r. (SKO 4011/225/23), uchyliło wcześniejszą decyzję Organu pierwszej instancji w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. SKO wskazało na konieczność przeprowadzenia pełnego postępowania podatkowego z zachowaniem obowiązków wynikających z art. 165 § 1 i art. 200 o.p. Postanowieniem z 9 maja 2023 r. Organ pierwszej instancji wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości oraz podatku rolnego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2023 r. Burmistrz wskazał, że Skarżący nie wywiązał się z obowiązku wynikającego z art. 6 ust. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 70 ze zm.; dalej: u.p.o.l.), poprzez złożenie informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzonej na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia. W dniu 2 czerwca 2023 r. Skarżący złożył w Urzędzie Miasta i Gminy M. informację o gruntach za okres od stycznia 2023 r., sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru. Do tej informacji załączył niewypełnione załączniki (ZIR-1 oraz ZIR-2), częściowy skan kartki z nagłówkiem "Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa" oraz częściowy skan kartki zawierającej dane działek wraz ze wskazanymi powierzchniami maksymalnego kwalifikowanego obszaru. Z odręcznej adnotacji Podatnika, sporządzonej na formularzu informacji o gruntach wynika, że dołączone skany stanowią "wypis z ARiMR - dopłaty". Decyzją z 25 lipca 2023 r. Burmistrz ustalił Skarżącemu wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości oraz podatku rolnym, pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2023 r. w kwocie 460 zł. W decyzji wskazał, że Skarżący jest właścicielem działek rolnych niezabudowanych nr [...], [...], [...] obręb N. o powierzchni i klasie gruntów RV [...] ha, ŁIV [...] ha, PsIV [...] ha, W-ŁIV [...] ha, Lzr-ŁIV [...] ha, W-RV [...] ha, W-PsIV [...] ha, Lzr-RV [...] ha, Lzr-PsIV [...] ha oraz działki rolno-zabudowanej nr [...] obręb N. o powierzchni i klasie gruntów RV [...] ha, RVI [...] ha, ŁIV [...] ha, W-ŁIV [...]ha, Br-RV [...] ha zabudowanej budynkami gospodarczymi. Organ pierwszej instancji podał, że wysokość podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości ustalono stosując stawki określone w obowiązujących przepisach podatkowych. Szczegółowe wyliczenie należnego zobowiązania zostało przedstawione w formie tabeli. W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2020 r., poz. 333 ze zm., dalej: u.p.r.), w szczególności art. 12 ust. 1 pkt 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 3 ust. 2, art. 4 pkt 5 u.p.r. Wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, w tym: a) do zobowiązania organu do szczegółowego wyliczenia powierzchni objętej podatkiem rolnym gospodarstwa w rozbiciu na klasę gruntu z uwzględnieniem numerycznym działek, b) do zobowiązania organu do wyłączenia z opodatkowania gruntów pod rowami oznaczonych w ewidencji gruntów "[...]" o pow. całkowitej [...] ha, c) do zobowiązanie organu do przyjęcia, że odwołanie z dnia 19 lutego 2023 r. od decyzji o podatku rolnym jest spełnieniem obowiązku wskazanego postanowieniem organu pierwszej instancji z dnia 9 maja 2023 r., d) do zobowiązania Gminy, jako posiadacza samoistnego "przez władanie gospodarstwem rolnym na podstawie Uchwały Rady Gminy nr [...] i [...]" do uiszczenia podatku, e) o zasądzenie na rzecz Podatnika kosztów związanych z postępowaniem w kwocie 300 zł. W zaskarżonej decyzji SKO podkreśliło, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym o sposobie kwalifikacji gruntu dla celów podatkowych w podatku od nieruchomości oraz podatku rolnym nie tyle decyduje sposób rzeczywistego wykorzystania nieruchomości, ile jej funkcje wskazane w ewidencji gruntów i budynków. W konsekwencji organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości (działek), lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków. Istotnym jest, że właściciele i osoby władające nieruchomością obowiązane są zgłaszać właściwemu staroście wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni licząc od dnia powstania tych zmian, co wynika z art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2021 r., poz. 1990 ze zm., dalej: p.g.k.). Zdaniem SKO, Organ pierwszej instancji prawidłowo dokonał wymiaru podatku rolnego, w oparciu o dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, które to dane są dla organów podatkowych wiążące. Ponadto Burmistrz zasadnie opodatkował rowy, zgodnie z art. 4 ust. 7 u.p.r. Należycie także Burmistrz ustalił wysokość zobowiązania podatkowego w oparciu o dane z: zawiadomienia o zmianach danych ewidencji gruntów i budynków Starostwa Powiatowego w O. z dnia 19 maja 2016 r. wraz z wykazem zmian w danych ewidencji gruntów i budynków, zestawienia powierzchni użytków i konturów klasyfikacyjnych (załącznik nr 1 do zawiadomienia o zmianach w danych ewidencji gruntów i budynków), zawiadomienia o zmianach w danych ewidencji gruntów i budynków z dnia 18 maja 2016 r. W ocenie Kolegium, załączona przez Skarżącego kartka zawierająca części skanów innych dokumentów nie posiada mocy dowodowej, a zatem nie może stanowić potwierdzenia stanowiska Podatnika. Dalej Kolegium podkreśliło, że wskazane w odwołaniu uchwały rady miejskiej w M. dotyczą planu zagospodarowania przestrzennego dla obrębu N., obszar [...]. W ocenie Kolegium, trudno jest uznać gminę za posiadacza samoistnego ze względu na sposób uchwalenia planu zagospodarowania przestrzennego. Ponadto ustawa regulująca podatek rolny nie przewiduje możliwości opodatkowania gminy w sposób wskazany przez Podatnika. Z uwagi na to, że Podatnik posiada nieruchomości opodatkowane zarówno podatkiem rolnym, jak i podatkiem od nieruchomości, zgodnie z art. 6c u.p.r., podatek wymierzono w formie łącznego zobowiązania pieniężnego. Kolegium wskazało, że stosownie do art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.r. zwalnia się z podatku rolnego użytki rolne klasy V, VI i Vlz oraz grunty zadrzewione i zakrzewione ustanowione na użytkach rolnych. W związku z tym, wymiar podatku rolnego należy odnieść wyłącznie do gruntów ornych kl. V, gruntów pod rowami - rowy (łąki i pastwiska kl. IV oraz użytki zielone kl. IV) o łącznej powierzchni 2,4822 ha przeliczeniowego. Stawka podatku rolnego, jak stanowi art. 6 ust. 1 pkt 1 u.p.r. od 1 ha przeliczeniowego gruntów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.p.r. wynosi równowartość pieniężną 2,5 q żyta. Średnią cenę skupu żyta, o której mowa w art. 4 ust. 1 u.p.r., ustala się na podstawie komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, ogłaszanego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski". Według powołanego wyżej Komunikatu z dnia 19 października 2022 r., średnia cena skupu żyta za okres 11 kwartałów poprzedzających kwartał poprzedzający rok podatkowy 2023 wynosiła 74,05 zł na 1 dt. Zatem stawka podatku wynosi w zaokrągleniu: 185,13 zł. Następnie Kolegium przedstawiło sposób wyliczenia podatku rolnego, który wyniósł 460 zł (2,4822 ha przeliczeniowego x 185,13 zł = 459,53 zł – w zaokrągleniu 460 zł). Odnosząc się do podatku od nieruchomości SKO wskazało, że Skarżący jest właścicielem budynków gospodarczych o powierzchni [...] m2 zwolnionych z podatku od nieruchomości, na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu Skarżący wniósł o: 1. zobowiązanie SKO do zawieszenia postępowania na podstawie: art. 201 § 1 pkt 2 w zw. z art 201 § 1c pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r., poz. 2651 ze zm., dalej: o.p.), ponieważ jest prowadzone postępowanie dotyczące ustalenia prawa własności w związku z wywłaszczeniem przez Gminę M. właściciela (sygn. akt [...], Sąd Rejonowy w O.) oraz na podstawie art. 201 § 1c pkt 2 lit. c) o.p., ponieważ zostały zaskarżone uchwały dotyczące miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla miejscowości N. nr: [...], [...] do WSA we Wrocławiu (sygn. akt: II SA/Wr 518/23; II SA/Wr 519/23) oraz z powodu pozbawieniem prawa do zamieszkania, opieki osób w podeszłym wieki (sygn. akt: II SAB/Wr 58/21; II SAB/Wr 59/21, II SA/246/18, II SA/Wr 245/18) do czasu rozpoznania skargi o stwierdzenie niezgodności z Konstytucja RP oraz Kartą praw podstawowych, obywatelskich UE w zakresie poszanowania własności, równości wszystkich wobec prawa, działalności gospodarczej i opieki zdrowotnej. 2. stwierdzenie niezgodności zaskarżonej decyzji z art. 21, art. 22, art. 23, art. 31, art. 32, art. 37, art. 47, art. 64 Konstytucji RP w zw. z art. 1 i art. 7 Konstytucji RP, art. 140, art. 225, art. 230 Kodeksu cywilnego, art. 6, art. 7, art. 16, art. 17, art. 20, art. 21, art. 25 Karty praw podstawowych obywateli UE w zw. z uchwałami Rady Gminy nr [...], nr [...], nr [...] w zakresie w jakim pozbawiono praw do działalności gospodarczej oraz zamieszkania i egzystencji w gospodarstwie rolnym stanowiącym podstawę ustroju rolnego Państwa Polskiego tj. utrzymania w mocy uchwały nr [...] dla jednego gospodarstwa, nakazanie rozbiórki budynków (wyroki WSA we Wrocławiu, sygn. akt: II SA/Wr 245/18, II SA/Wr 246/18, zakazu zabudowy: II SAB/Wr 58/21; II SAB/ Wr 59/21 oraz sygn. akt II SA/Wr 518/23 ; II SA/Wr 519/23). Skarżący powołał się w tym zakresie na wywłaszczenie - art. 112 § 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami; 3. przeprowadzenie, na podstawie art 105 § 3 i 5 p.p.s.a., dowodu z uchwał Rady Gminy i wyroków WSA we Wrocławiu w zakresie pozbawienia wszelkich praw obywatelskich w Państwie Polskim wskazanych w art. 21, art 22, art. 23, art. 31, art. 32, art. 37, art. 47, art. 64 Konstytucji RP w zw. z art. 1 i art. 7 Konstytucji RP, art. 140, art. 225, art. 230 Kodeksu cywilnego przez wywłaszczenie uchwałami: nr [...], nr [...], nr [...], zakazując jakiejkolwiek zabudowy, pozbawiając możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych w tym prądu i wody, domu mieszkalno - gospodarczego wybudowanego w 1958 r., budowy drogi wewnętrznej KDW [...] zgodnie z treścią uchylonych uchwał: nr [...], nr [...], nr [...]; 4. wpisanie do protokołu, na podstawie art 106 p.p.s.a., że "Skarżący został pozbawiony wszystkich praw obywatelskich w Państwie Polskim wskazanym art. 21, art. 22, art. 23, art. 31, art. 32, art. 37, art. 47, art. 64 Konstytucji RP w zw. z art 1 i art. 7 Konstytucji RP, art. 140, art. 225, art. 230 Kodeksu cywilnego przez wywłaszczenie, o czym mowa w art. 112 Ustawy o gospodarce nieruchomościami wyrokami WSA we Wrocławiu sygn. akt II SA/Wr 245/18, II SA/Wr 246/18, II SAB/Wr 58/21; II SAB/Wr 59/21 oraz sygn. akt II SA/Wr 518/23; II SA/Wr 519/23 oraz uchwałą RG nr [...] z/w uchwałą nr [...] oraz nr [...] w sytuacji scalenia gruntów gospodarstwa rolnego w 1981 operatem nr [...] zabudowanego przed 1958 r. otrzymując nr [...] (po podziale [...] do [...])"; 5. zasądzenie na podstawie art. 199 i 200 p.p.s.a. od organu kosztów postępowania niezbędnego do celowego dochodzenia praw, w tym uszanowania prawa własności, swobodnego dostępu do służby zdrowia, do opieki osób w podeszłym wieku, w kwocie 1000 zł. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. W piśmie procesowym z 25 kwietnia 2024 r. Skarżący – reprezentowany przez pełnomocnika – zarzucił ponadto: 1. naruszenie przepisów Konstytucji RP, a to art. 8 Konstytucji w związku z art. 2 Konstytucji, art. 31 ust. 2 i 3 Konstytucji, art. 30 Konstytucji oraz art. 64 ust. 3 Konstytucji, poprzez brak pominięcia podczas procesu stosowania prawa przepisu art. 1 u.r.p. oraz art. 21 ust. 1 p.g.k. i ustalenie wysokości podatku rolnego jedynie w oparciu o dane znajdujące się w ewidencji gruntów i budynków, nie uwzględniając rzeczywistego stanu faktycznego zaistniałego w niniejszej sprawie, co stanowiło wykraczającą poza ramy zasady proporcjonalności, niedopuszczalną w demokratycznym państwie prawnym ingerencję w prawo własności oraz godność Skarżącego, gdyż zobowiązano go do zapłaty podatku rolnego od gruntów o bardzo niskim stopniu przydatności do działalności rolniczej oraz miernej wydajności dochodowej, z uwagi na ich przeważające zakrzewienie, zadrzewienie, jak również umiejscowienie na ich terenie rowów melioracyjnych, czym zmuszono Stronę do przeznaczenia środków finansowych potrzebnych jej do zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych na opłacenie daniny publicznej za nieruchomość, która nie przynosi żadnego przychodu, tym samym skazując skarżącego na ograniczenie, znajdujących się już na minimalnym poziomie, potrzeb egzystencjalnych; 2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności: art. 180 § 1 o.p., art. 191 o.p., art. 194 § 3 o.p. oraz art. 233 § 2 o.p., poprzez niewłaściwą ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego i w konsekwencji wykonanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze wadliwej kontroli instancyjnej decyzji Burmistrza, materializującej się w utrzymaniu przedmiotowej decyzji w mocy, w sytuacji gdy organ podatkowy I instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego w znaczącej części, co wymagało uchylenia decyzji Burmistrza Miasta i Gminy M. oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji w świetle art. 233 § 2 o.p., czego nie uczyniono; 3. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.r., poprzez brak jego zastosowania i w konsekwencji ustalenie wysokości zobowiązania w podatku rolnym, odnosząc wymiar należnego podatku do gruntów ornych kl. V w sytuacji, gdy grunty te z mocy prawa objęte są zwolnieniem podatkowym. Mając powyższe na uwadze, wniósł o: 1. uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta i Gminy M. w całości; 2. rozpoznanie niniejszej sprawy na rozprawie; 3. zasądzenie na rzecz pełnomocnika na podstawie § 2 pkt 1 i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. kosztów świadczonej pomocy prawnej z urzędu, albowiem koszty te nie zostały ani w całości, ani w części opłacone; 4. zasądzenie na podstawie art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 p.p.s.a. na rzecz skarżącego od organu kosztów postępowania. W piśmie tym podkreślono, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na stronie 10, Organ drugiej instancji ustalił wysokość zobowiązania w podatku rolnym, uwzględniając w tym zakresie obszar gruntów ornych kl. V, co stanowi rażące naruszenie norm prawa materialnego podatkowego, ponieważ grunty orne kl. V są zwolnione z opodatkowania z mocy samego prawa. Tego rodzaju błąd doprowadził zatem do zawyżenia podstawy opodatkowania i tym samym mógł wpłynąć na wymierzenie skarżącemu podatku w zawyżonej kwocie. Na rozprawie w dniu 25 lipca 2024 r. pełnomocnik Skarżącego podtrzymał wnioski dowodowe zawarte w skardze. Sąd natomiast te wnioski oddalił. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest decyzja SKO utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie w sprawie ustalenia Skarżącemu wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości oraz w podatku rolnym, pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2023 r. W konsekwencji nie było przedmiotem tego postępowania rozstrzyganie innych kwestii, aniżeli wymiar podatku za 2023 r. W szczególności, poza kontrolą Sądu pozostało badanie wpływu na sytuację Skarżącego wskazanych przez niego uchwał, dotyczących miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wskazać przy tym należy, że prawomocnymi postanowieniami z dnia 14 listopada 2023 r. WSA we Wrocławiu odrzucił skargę Skarżącego na uchwałę nr [...] z dnia 17 października 2018 r. w przedmiocie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obrębu N. (sygn. akt II SA/Wr 518/23) oraz na uchwałę nr [...] z dnia 8 czerwca 2022 r. w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obrębu N., obszar [...] (sygn. akt II SA/Wr 519/23). W ocenie Sądu na ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, nie miały także znaczenia sprawy dotyczące: nakazu rozbiórki budynku gospodarczego (sygn. akt II SA/Wr 245/18, w której WSA we Wrocławiu prawomocnym wyrokiem z dnia 10 października 2019 r. oddalił skargę), wniosku Skarżącego o ustalenie lokalizacji inwestycji mieszkaniowej oraz inwestycji towarzyszącej (sygn. akt II SAB/Wr 58/21, w której WSA we Wrocławiu prawomocnym wyrokiem z dnia 16 grudnia 2021 r. oddalił skargę na bezczynność), wniosku Skarżącego o ustalenie lokalizacji inwestycji mieszkaniowej (sygn. akt II SAB/Wr 59/21, w której WSA we Wrocławiu prawomocnym wyrokiem z dnia 10 lutego 2022 r. oddalił skargę na bezczynność). Powołana natomiast przez Skarżącego sprawa o sygn. akt II SA/Wr 246/18 dotyczy innej gminy, niż ta, w której znajduje się nieruchomość Podatnika. Wobec powyższego, w sprawie, wbrew wnioskom skargi, nie było podstaw do stwierdzenia niezgodności zaskarżonej decyzji z wymienionym przez Skarżącego w skardze przepisami Konstytucji RP i Karty Praw Podstawowych z uwagi na podjęte przez organ stanowiący Gminy uchwały i rozstrzygnięcia WSA we Wrocławiu. Wobec braku wpływu wskazanych przez Skarżącego uchwał na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, Sąd – na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. – oddalił wniosek o przeprowadzenie z nich dowodu, jak również dowodu ze wskazanych przez Skarżącego orzeczeń sądowych. W konsekwencji Sąd nie znalazł także podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji i zobowiązania SKO do zawieszenia postępowania. Nie zasługiwało także na uwzględnienie żądnie Skarżącego sformułowane w punkcie 4 skargi, a dotyczące wpisania do protokołu rozprawy stwierdzenia, że został on pozbawiony wszystkich praw obywatelskich w Państwie Polskim. Żądnie takie nie znajdowało podstaw w art. 105 zd. 1 p.p.s.a., zgodnie z którym strony mogą w toku posiedzenia, a jeżeli nie były obecne, na najbliższym posiedzeniu, zwrócić uwagę sądu na uchybienia przepisom postępowania, wnosząc o wpisanie zastrzeżenia do protokołu. Oceniając legalność zaskarżonej decyzji wskazać należy, że zgodnie z art. 1 u.p.r. opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. W art. 2 u.p.r. ustawodawca zdefiniował pojęcie gospodarstwa rolnego, wskazując, że za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów, o których mowa w art. 1 u.p.r., o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej. Podatnikami podatku rolnego są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki, nieposiadające osobowości prawnej, będące m.in. właścicielami gruntów, z zastrzeżeniem ust. 2 (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.r.). W myśl art. 4 ust. 1 u.p.r., podstawę opodatkowania podatkiem rolnym stanowi: dla gruntów gospodarstw rolnych - liczba hektarów przeliczeniowych ustalana na podstawie powierzchni, rodzajów i klas użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz zaliczenia do okręgu podatkowego; dla pozostałych gruntów - liczba hektarów wynikająca z ewidencji gruntów i budynków. Stosownie do art. 4 ust. 7 pkt 2 u.p.r. grunty pod stawami, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, grunty pod rowami oraz grunty rolne zabudowane - bez względu na zaliczenie do okręgu podatkowego - przelicza się na hektary przeliczeniowe według określonych w tym przepisie przeliczników. Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.r. zwalnia się od podatku rolnego użytki rolne klasy V, VI i VIz oraz grunty zadrzewione i zakrzewione ustanowione na użytkach rolnych. W myśl art. 7 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. z podatku od nieruchomości zwalania się budynki gospodarcze lub ich części: a) służące działalności leśnej lub rybackiej, b) położone na gruntach gospodarstw rolnych, służące wyłącznie działalności rolniczej, c) zajęte na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej. W sprawie Podatnik jest właścicielem budynków gospodarczych o powierzchni [...] m2, które zostały zwolnione z podatku od nieruchomości, na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. W zakresie podatku rolnego, odnosząc się w pierwszej kolejności do twierdzenia Skarżącego, że organy podatkowe powinny przeprowadzić postępowanie dowodowe pozwalające na ustalenie, czy wpis w ewidencji gruntów i budynków był prawidłowy i zgodny z rzeczywistym stanem faktycznym, w szczególności, że powinny dokonać na zasadzie art. 198 § 1 o.p. oględzin nieruchomości Podatnika, jak również przeprowadzić dowód z opinii biegłego z zakresu gleboznawstwa na podstawie art. 197 § 1 o.p., wskazać trzeba, że w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FPS 1/09 - wszystkie cytowane w niniejszym wyroku orzeczenia dostępne są na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to, że co do zasady o sposobie kwalifikacji gruntu dla celów podatkowych w podatku od nieruchomości, nie tyle decyduje sposób rzeczywistego wykorzystania nieruchomości, ile jej funkcje wskazane w ewidencji gruntów i budynków. Dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane. Jednakże, na co zwracał uwagę Naczelny Sąd Administracyjny, m.in. w uchwale składu siedmiu sędziów z 18 listopada 2013 r., sygn. akt II FPS 2/13, wskazana reguła bezwzględnego związania danymi ewidencyjnymi, w pewnych przypadkach może zostać w ramach postępowania podatkowego podważona, bez potrzeby zmiany samej ewidencji. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, podzielany przez skład orzekający w niniejszej sprawie, że z uwagi na kryterium mocy wiążącej ewidencji gruntów i budynków dla wymiaru podatku od nieruchomości, zawarte w niej dane można podzielić na dwie kategorie. Pierwszą z nich tworzą dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy. Drugą kategorię stanowią natomiast dane o względnej mocy wiążącej, tj. takie, których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym może być przy wymiarze podatku weryfikowana, przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów procesowych (art. 180 § 1 w zw. z art. 194 § 3 o.p.). Do pierwszej grupy zaliczyć można dane ewidencyjne dotyczące przeznaczenia, funkcji, obszaru i granic działek gruntu, a także rodzaju zabudowy i powierzchni użytkowej położonych na tych gruntach budynków. W drugiej grupie znajdą się np. dane dotyczące tych elementów przedmiotowych, które zostały wskazane w ustawie podatkowej (jako podlegające opodatkowaniu bądź nie), a jednocześnie przepisy dotyczące prowadzenia ewidencji gruntów i budynków nie przewidują dla tych kategorii oznaczenia stosownym, skonkretyzowanym symbolem. Do tej grupy należy zaliczyć także dane dotyczące własności nieruchomości, użytkowania wieczystego, czy osoby władającej nieruchomością. Ewidencja gruntów nie może przesądzać o tych elementach, co przekłada się na ustalenie podmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości (por. wyrok NSA z 14 lipca 2016 r., sygn. akt II FSK 3603/15). W kontekście powyższych rozważań Sąd zauważa, że w rozpatrywanej sprawie spór dotyczy danych bezwzględnie wiążących Organ podatkowy, których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym nie może być przy wymiarze podatków weryfikowana, tj. danych ewidencyjnych dotyczących rodzajów użytków gruntowych. Podkreślić trzeba, że organ podatkowy, ustalając wysokość zobowiązania podatkowego od nieruchomości, nie dysponuje pełną swobodą w prowadzeniu postępowania wyjaśniającego, jeśli chodzi o ustalenia dotyczące podstawy opodatkowania, tj. np. przeznaczenia gruntów. W tym zakresie jest bowiem związany danymi z ewidencji gruntów i budynków. Wskazać należy, że zgodnie z art. 21 ust. 1 p.g.k., podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Dodać także trzeba, że prowadzenie powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w tym prowadzenie dla obszaru powiatu ewidencji gruntów i budynków należy do zadań starosty (art. 7d pkt 1 p.g.k.). Jednocześnie należy mieć na uwadze, że zmian w ewidencji gruntów dokonuje się tylko na oznaczonych podstawach określonych w p.g.k. i w określonym trybie wynikającym z przepisów - obowiązującego w dacie wydania decyzji w pierwszej instancji - rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. 2019 poz. 939, dalej: rozporządzenie), wydanego na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 2 p.g.k. Zgodnie z § 44 pkt 2 rozporządzenia, do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Aktualizacja operatu ewidencyjnego, zgodnie z § 45 rozporządzenia, następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu: zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi; ujawnienia nowych danych ewidencyjnych; wyeliminowania danych błędnych, przy czym obowiązek zgłaszania właściwemu staroście zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków spoczywa na właścicielach (art. 22 ust. 2 w zw. z art. 20 ust. 2 pkt 1 p.g.k.). W judykaturze zwraca się uwagę na fakt, że starosta, jako przedstawiciel Skarbu Państwa, odpowiada za aktualność danych w ewidencji, przy czym wszelkie zmiany powinny być dokonane na podstawie danych udokumentowanych. Obowiązek wynikający z art. 22 ust. 2 p.g.k., z jednej strony zapewnia aktualność tych danych, które powinny odzwierciedlać stan rzeczywisty, z drugiej zaś strony eliminuje możliwość dokonywania tych zmian z datą wsteczną (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 14 marca 2012 r., sygn. akt III SA/Łd 24/12). Jak trafnie zauważył WSA w Krakowie w wyroku z dnia 20 września 2018 r. (sygn. akt I SA/Kr 596/18) na konieczność uwzględniania przy wymiarze podatku danych z ewidencji gruntów i budynków ustawodawca wskazał wprost w art. 7a ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U 2019 poza 1170, dalej: u.p.o.l.), nakazując uwzględnienie w ewidencji podatkowej nieruchomości, prowadzonej dla potrzeb wymiaru i poboru podatku od nieruchomości, danych z ewidencji gruntów i budynków. Stanowisko powyższe potwierdza wskazana już powyżej regulacja zawarta w art. 4 ust. 1 u.p.r. Wskazać w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 194 o.p., dane zawarte w ewidencji mają walor dokumentu urzędowego. Ordynacja podatkowa dopuszcza możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentom urzędowym. Nie zawsze jednak z uwagi na przepisy ustaw podatkowych uprawnienie do kwestionowania mocy dowodowej określonych dokumentów przysługuje organom podatkowym. Nawet jeśli ujawnianie zmian w ewidencji gruntów i budynków wiąże się z opóźnieniem, czy opieszałością organu prowadzącego dany rejestr, nie może to stanowić podstawy do kwestionowania danych, na które wskazuje art. 21 ust. 1 p.g.k. Dowodu takiego nie mogą bowiem z uwagi na ten przepis samodzielnie kwestionować organy podatkowe poprzez klasyfikację danego gruntu, pomijając zapis w ewidencji gruntów i budynków. To przepisy prawa materialnego w tym przypadku limitują możliwość prowadzenia postępowania dowodowego (por. wyrok WSA w Poznaniu z 12 kwietnia 2017 r., sygn. akt I SA/Po 1322/16). Podkreślić przy tym należy, że to Skarżący posiada uprawnienie do wystąpienia ze stosownym wnioskiem dokonania określonych zmian danych objętych prowadzoną ewidencją gruntów i budynków (art. 22 ust. 2 p.g.k.). Mając na uwadze powyższe Sąd stoi na stanowisku, że weryfikacja danych dotyczących przeznaczenia nieruchomości nie może następować w postępowaniu podatkowym, lecz w odrębnym postępowaniu administracyjnym przed organem prowadzącym ewidencję gruntów i budynków tj. właściwym starostą. Nie zasługiwał w konsekwencji na uwzględnienie zarzut naruszenia przepisów postępowania, a także art. 8 Konstytucji w związku z art. 2 Konstytucji, art. 31 ust. 2 i 3 Konstytucji, art. 30 Konstytucji oraz art. 64 ust. 3 Konstytucji, poprzez brak pominięcia podczas procesu stosowania prawa art. 1 u.r.p. oraz art. 21 ust. 1 p.g.k. i ustalenie wysokości podatku rolnego jedynie w oparciu o dane znajdujące się w ewidencji gruntów i budynków, nie uwzględniając rzeczywistego stanu faktycznego zaistniałego w niniejszej sprawie. Jak już wyżej podkreślono, dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają charakter wiążący dla Organu podatkowego. Jeżeli podatnik nie zgadza się z danymi wynikającymi z tej ewidencji, to ma możliwość wszczęcia stosownej procedury ich zmiany w organie ją prowadzącym, którym jest starosta. Stąd, twierdzenia Skarżącego o bardzo niskim stopniu przydatności do działalności rolniczej oraz miernej wydajności dochodowej nieruchomości, z uwagi na jej przeważające zakrzewienie, zadrzewienie, jak również umiejscowienie na jej terenie rowów melioracyjnych, nie mogły stanowić podstawy do wymierzenia podatku z pominięciem danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. W ocenie Sądu, Organ podatkowy pierwszej instancji ustalił podstawę opodatkowania w sposób, który znajduje odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym oraz na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Zastosował również prawidłowe stawki podatku. W tym stanie sprawy SKO miało pełne podstawy, aby zaskarżoną decyzję Organu pierwszej instancji utrzymać w mocy. SKO szczegółowo wyjaśniło, na podstawie jakich dowodów uznało, że zobowiązanie podatkowe w niniejszej sprawie zostało ustalone w prawidłowej wysokości. W szczególności należy podkreślić, że wbrew twierdzeniom skargi nie doszło do naruszenia art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.r. W treści zaskarżonej decyzji SKO wskazało, że zgodnie z tym przepisem zwalnia się z podatku rolnego użytki rolne klasy V, VI i Vlz oraz grunty zadrzewione i zakrzewione ustanowione na użytkach rolnych, a następnie stwierdziło, że "wymiar podatku rolnego należy odnieść wyłącznie do gruntów ornych kl. V, gruntów pod rowami - rowy (łąki i pastwiska kl. IV oraz użytki zielone kl. IV o łącznej powierzchni 2,4822 ha przeliczeniowego". Analiza przedstawionego w tej decyzji, jak też w decyzji Burmistrza wyliczenia wskazuje, że w istocie jednak podatek rolny odniesiono jedynie do: 1) gruntów pod rowami - Rowy (łąki i pastwiska) klasa IV – 0,0687 ha przeliczeniowego, 2) użytków zielonych klasa IV – 2,4135 ha przeliczeniowego (w sumie 2,4822 ha). Grunty orne klasy V, VI, grunty pod rowami - Rowy (użytki rolne, łąki i pastwiska) klasy V, VI, grunty zadrzewione i zakrzewione (użytki rolne) klasy V, grunty zadrzewione i zakrzewione (łąki i pastwiska) klasy IV nie zostały opodatkowane. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło