I SA/Wr 44/14
PostanowienieWSA we Wrocławiu2014-09-08
Skład orzekający: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka w likwidacji, która wykazała zysk za poprzedni rok obrotowy i posiada środki na rachunkach bankowych, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Spółka w likwidacji nie może zostać zwolniona od kosztów sądowych, jeśli wykazuje zysk za poprzedni rok obrotowy, posiada znaczące środki na rachunkach bankowych i należności krótkoterminowe przewyższające zobowiązania. Koszty sądowe, jako danina publiczna, mają priorytet nad zobowiązaniami prywatnoprawnymi, a strona powinna spodziewać się ich poniesienia i gromadzić środki na ten cel od momentu wniesienia skargi.Stan faktyczny
Skarżąca spółka w likwidacji złożyła pismo zatytułowane "skarga kasacyjna", w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Spółka argumentowała brak środków finansowych z uwagi na zaprzestanie działalności. Po analizie jej sytuacji finansowej, w tym zysku za poprzedni rok, przychodów, należności i środków na rachunkach bankowych, referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy. Spółka wniosła sprzeciw, który został rozpatrzony przez Sąd.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski po rozpoznaniu w dniu 8 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika w sprawie ze skargi A S.A. w likwidacji z/s w C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2011 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Przystępując do rozstrzygania, Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy jn.
Skarżąca spółka, będąca w likwidacji, wniosła pismo zatytułowane "skarga kasacyjna", w którym zawarła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu celem podpisania skargi kasacyjnej. Pismo to zostało zakwalifikowane jako wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Uzasadniając swój wniosek spółka wskazała, że - z uwagi na zaprzestanie działalności - nie posiada środków finansowych. Wyjaśniła, że kwoty, które wpływają na rachunki bankowe, są należnościami przekazywanymi następnie na spłatę zobowiązań. Oświadczyła, że wysokość kapitału spółki wynosi [...] zł, wartość środków trwałych [...] zł, a wysokość straty za ostatni rok obrotowy (2012) [...] zł. Podała, że stan kont na trzech rachunkach bankowych - na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku - wynosił [...] zł, [...] euro i [...] zł.
Na wezwanie referendarza sądowego, spółka przedłożyła dokumenty, z których wynika, że - na koniec 2013 r. - kapitał własny spółki wynosił [...] zł, zobowiązania krótkoterminowe [...] zł, należności krótkoterminowe [...] zł, wartość środków na rachunkach i w kasie [...] zł.
Z przedłożonych zeznań podatkowych wynika, że w 2013 r. spółka osiągnęła przychód w wysokości [...] zł (zysk - [...] zł). Zgodnie zaś z deklaracjami VAT-7 wartość dostawy towarów i usług wyniosła w lutym [...] zł, w marcu [...] zł
a w kwietniu [...] zł.
Na rachunkach bankowych za miesiące od marca do maja 2014 r. odnotowane zostały wpłaty z tytułu zwrotu podatku VAT, wpłaty ze strony A sp. z o.o. oraz wpłaty i obciążenia związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Saldo na koniec maja wynosiło [...] zł i [...] zł.
Postanowieniem z dnia 7 lipca 2014 r., referendarz sądowy odmówił spółce przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Na powyższe rozstrzygnięcie spółka wniosła sprzeciw.
Jako znane z urzędu wskazać trzeba, że wpis od skargi w niniejszej sprawie wyznaczony został na kwotę [...] zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej: u.p.p.s.a.) osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.
W ocenie Sądu, w świetle przedstawionych przez spółkę okoliczności oraz zebranych dokumentów, nie można przyjąć, że spółka nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. Zauważyć trzeba, że na obecnym etapie postępowania, tj. po odrzuceniu skargi, koszty sądowe sprowadzają się wyłącznie do wpisu od skargi kasacyjnej (połowa wpisu od skargi - [...] zł) oraz wynagrodzenia dla pełnomocnika.
Z danych przyjętych do rozpoznania wniosku wynika, że spółka zamknęła poprzedni rok z zyskiem ([...] zł), przy przychodzie w wysokości ponad [...] zł. Oznacza to, że wysokość jej należności krótkoterminowych kilkakrotnie przewyższa wartość zobowiązań krótkoterminowych. Ponadto, na rachunkach bankowych i w kasie na koniec 2013 r. spółka posiadała ponad [...] zł.
Podkreślić trzeba, że w przypadku przedsiębiorców miarodajną dla oceny nie jest kategoria dochodu czy straty, lecz wartość przychodu. Ta kategoria podatników bowiem ma do dyspozycji legalne instrumenty podatkowe, które pozwalają na równoważenie kosztów i przychodów w taki sposób, aby w końcowym rozliczeniu minimalizować bądź w ogóle eliminować obciążenia podatkowe (zob. postanowienia NSA: z 5 września 2013 r., II OZ 707/13; z 25 września 2012 r., I GZ 228/12; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zdaniem Sądu, nie uzasadnia również przyznania prawa pomocy niska wartość sprzedanych towarów i usług (wykazana na deklaracjach VAT-7) za miesiące roku bieżącego. Należy bowiem wskazać, że ponoszenia kosztów swego udziału w sprawie strona winna się spodziewać najpóźniej z dniem wniesienia skargi. Co za tym idzie, obowiązana jest, w miarę możliwości finansowych, gromadzić środki na ten cel. Skarga w niniejszej sprawie jest datowana na 3 grudnia 2013 r. Przedstawione wyżej dane finansowe nie pozostawiają wątpliwości, że spółka była w stanie - w tej dacie - zgromadzić środki na opłacenie kosztów sądowych.
W ocenie Sądu, niezasadny jest argument spółki, że należności, które otrzymuje, przeznacza na spłatę zobowiązań. Wskazać bowiem trzeba, że koszty sądowe są formą daniny publicznej, zaś Konstytucja RP - w art. 84 - statuuje zasadę powszechnego ponoszenia takich danin. Stąd też zobowiązania o charakterze publicznym należy zawsze traktować priorytetowo wobec zobowiązań prywatnoprawnych. Mając na uwadze powyższe okoliczności należało stwierdzić, że w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 u.p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło