I SA/Wr 441/12
WyrokWSA we Wrocławiu2012-07-10
Skład orzekający: Henryka Łysikowska, Halina Betta, Ludmiła Jajkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wspólnota mieszkaniowa, działając jako odrębny podmiot prawny, ma obowiązek refakturowania kosztów zarządu nieruchomością wspólną, w tym zaliczek na media i usługi, na rzecz poszczególnych właścicieli lokali, aby umożliwić im odliczenie podatku VAT?Ratio decidendi
Wspólnota mieszkaniowa, posiadająca zdolność prawną i działająca jako odrębny podmiot, nabywa towary i usługi na własny rachunek i we własnym imieniu na potrzeby nieruchomości wspólnej. W związku z tym, nie świadczy ona usług na rzecz właścicieli lokali, a jedynie finansowana jest przez nich (np. poprzez zaliczki). Wewnętrzne rozliczenia między wspólnotą a jej członkami nie stanowią czynności opodatkowanych VAT, co wyklucza obowiązek refakturowania i prawo do odliczenia podatku naliczonego przez właścicieli lokali na podstawie tych rozliczeń.Stan faktyczny
Skarżąca, właścicielka lokalu użytkowego, wystąpiła o interpretację indywidualną dotyczącą podatku VAT. Kwestionowała sposób rozliczania zaliczek na koszty zarządu nieruchomością wspólną przez administratora, który nie wyodrębniał kwot netto i VAT. Skarżąca domagała się możliwości refakturowania tych kosztów, aby móc odliczyć podatek naliczony. Organ podatkowy uznał jej stanowisko za nieprawidłowe, argumentując, że wspólnota mieszkaniowa jest odrębnym podmiotem i nie świadczy usług na rzecz członków.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryka Łysikowska, Sędziowie Sędzia NSA Halina Betta, Sędzia WSA Ludmiła Jajkiewicz (sprawozdawca), Protokolant Agnieszka Wróblewska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 lipca 2012 r. sprawy ze skargi E. S. na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w P. działającego w imieniu Ministra Finansów z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług. oddala skargę.
E. S. (dalej, jako skarżąca) wystąpiła z wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2008 r. do Ministra Finansów o udzielenie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług.
We wniosku skarżąca przedstawiła następujący stan faktyczny.
Aktem notarialnym z dnia [...] stycznia 2007 r. nabyła od dewelopera samodzielny lokal użytkowy, w rozumieniu art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tekst jednolity z 2000 r., Dz. U. Nr 80, poz. 903 ze zm., dalej, jako u.w.l.), na cele prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej. Wspólnota, składająca się oprócz skarżącej także z właścicieli pozostałych lokali użytkowych, wyłoniła w [...] 2007 r. zarząd wspólnoty, który zawarł, za zgodą wspólnoty, umowę o odpłatne administrowanie częściami wspólnymi z zarządcą - firmą "A" (dalej: administrator), ustalając jednocześnie stawkę wynagrodzenia za tę usługę.
Jak dalej wskazała skarżąca, administrator nalicza swoje wynagrodzenie oraz odpłatność za świadczone usługi sprzątania i dozoru w trybie miesięcznych zaliczek,
a także w taki sposób pobiera zaliczki na poczet towarów i usług dostarczanych przez kontrahentów, między innymi z tytułu dostawy energii elektrycznej, usług konserwatorskich, czy wywozu śmieci.
W zaliczkach tych administrator nie wyodrębnia, proporcjonalnie na każdego z właścicieli lokali użytkowych objętych tą wspólnotą kwoty netto i kwoty podatku od towarów i usług, przypadających na płatność zaliczkową z tytułu dostaw przez kontrahentów towarów i usług, ani też z tytułu świadczonych przez siebie usług z tytułu administrowania.
Skarżąca zwróciła się do administratora o wystawianie faktur VAT na pobierane z tego tytułu zaliczki.
W odpowiedzi administrator stwierdził, że nie ma takiego obowiązku, załączając do swego pisma interpretację Ministra Finansów z dnia [...]r., dokonaną w oparciu o poprzednio obowiązującą ustawę o podatku od towarów
i usług oraz o podatku akcyzowym.
W związku z tak przedstawionym stanem faktycznym skarżąca sformułowała następujące pytania:
a) czy administrator świadczący odpłatne usługi zarządzania i administrowania wspólnotą mieszkaniową, na rzecz właścicieli lokali - członków tej wspólnoty - ma obowiązek wyodrębnić z tytułu pobieranej dla siebie zapłaty (zaliczki) za te usługi, należny podatek od towarów i usług?
b) czy administrator, jako zarządca w ramach świadczonych usług ma obowiązek przedstawić skarżącej wysokość zaliczek pobieranych od niej na rzecz dostawców towarów i usług świadczonych przez innych dostawców na rzecz utrzymania części wspólnych objętych wspólnotą w sytuacji, gdy wartość tych dostaw obejmuje podatek od towarów i usług, a zaliczki płacone są na konto wspólnoty obsługiwane w całości wyłącznie przez administratora?
c) czy w razie niewyodrębnienia z pobieranych zaliczek naliczonego podatku od towarów i usług, podatniczka może ten podatek wyliczyć we własnym zakresie
i rozliczyć, jako naliczony podatek od towarów i usług, z podatkiem należnym za dany miesiąc, lub też czy może takiego wyliczenia dokonać po zakończeniu roku obrachunkowego i przedstawieniu przez administratora wysokości kosztów zapłaconych, na poczet których zaliczki zostały pobrane?
Następnie skarżąca podała, że ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm., dalej: u.p.t.u.) nie zwalnia usług zarządzania i administrowania świadczonych odpłatnie przez administratora z podatku od towarów i usług, wymienionych w załączniku czwartym ustawy.
Administrator nie jest także zarządem wspólnoty w rozumieniu art.18 lub art. 20 u.w.l., lecz podmiotem gospodarczym świadczącym usługi, o jakich mowa w art. 5 u.p.t.u., na rzecz członków wspólnoty - podmiotów gospodarczych. Skoro zatem uzgodniona została stawka wynagrodzenia za te usługi, to winna ona obejmować podatek od towarów i usług, który powinien być odpowiednio wyodrębniony w ponoszonych zaliczkach. Dotyczy to zwłaszcza zaliczek pobieranych na rzecz dostawców innych towarów i usług, z którymi rozlicza się administrator w imieniu członków wspólnoty, a związanych z utrzymaniem części wspólnych.
Dalej skarżąca argumentowała, że skoro jej lokal użytkowy związany jest
z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą, to pozostałe koszty utrzymania części wspólnych z nim związanych, które są ponoszone wraz z podatkiem od towarów i usług, powinny być, zarówno w formie zaliczkowej jak i ostatecznej, proporcjonalnie rozdzielone, stosownie do wartości podatku od towarów i usług zawartego w tych płatnościach (zaliczkach, kosztach).
Według skarżącej, art. 86 ust. 1 u.p.t.u. uprawnia ją do stosownego obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, zawarty w tych płatnościach (zaliczkach).
Podniosła ponadto, że w sytuacji, gdy administrator nie chce przedstawić takiego wyliczenia, powinna mieć możliwość wyodrębnienia kwoty podatku od towaru i usług
z kwoty uiszczanych zaliczek.
Minister Finansów w interpretacji indywidualnej z dnia [...]r., nr [...]uznał stanowisko skarżącej za nieprawidłowe.
W uzasadnieniu organ podatkowy wskazał, powołując się na art. 6, art. 14, art. 18 ust. 1 oraz art. 20 u.w.l., że wspólnota mieszkaniowa stanowi wspólnotę interesów właścicieli lokali, zorganizowanych w formie i na zasadach określonych w tejże ustawie.
Wskazał też, że w oparciu o art. 41 ust 1 u.p.t.u., stawka podatku od towarów i usług wynosi 22%, z zastrzeżeniem art. 41 ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1 u.p.t.u. Konsekwencją tego zapisu jest stwierdzenie, że wskazaną stawkę stosuje się do dostaw towarów i usług, jeżeli brakuje przepisu szczególnego, określającego obniżoną stawkę podatku lub zwolnienie od podatku. Podkreślił przy tym, że przepisy takie zawiera zarówno u.p.t.u. jak i wydane
na jej podstawie rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r.
w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 97, poz. 970 ze zm., zwane dalej: rozporządzeniem).
Jednym z takich przepisów jest § 8 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia, zwalniający od podatku usługi w zakresie zarządzania nieruchomościami mieszkalnymi, świadczone na zlecenie, z wyłączeniem wyceny nieruchomości mieszkalnych (PKWiU ex 70.32.11). Tym samym czynności realizowane przez zarządcę (administratora) na rzecz zlecającego (wspólnoty mieszkaniowej) stanowią usługę, która opodatkowana jest
w zależności od charakteru budynku. W przypadku zarządu budynkami mieszkalnymi (sklasyfikowanego w PKWiU pod symbolem ex 70.32.11 - z wyłączeniem wyceny nieruchomości) czynność ta korzysta ze zwolnienia od podatku od towarów i usług, natomiast w przypadku zarządu pozostałymi nieruchomościami opodatkowana jest 22% stawką tego podatku.
Dalej organ podatkowy stwierdził, że przedmiotem opodatkowania jest skategoryzowana usługa, nie zaś zbiór wyodrębnionych w jej ramach usług.
Z objaśnień wstępnych do Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług wynika bowiem, że usługami są określone czynności świadczone przez podmioty gospodarcze na rzecz innych podmiotów (osób fizycznych, jednostek gospodarczych). Tym samym, zgodnie
z zasadą statystyczną zawartą w PKWiU, usługą będzie jedynie czynność skierowana na zewnątrz, dla innego podmiotu.
W konsekwencji pokrycie przez członków wspólnoty kosztów zarządu nieruchomością wspólną i kosztów związanych z utrzymaniem poszczególnych wyodrębnionych lokali nie będzie w ogóle usługą w rozumieniu klasyfikacji statystycznych. Nie będzie zatem stanowiło obrotu, w rozumieniu art. 29 ust. 1 u.p.t.u.
Jak bowiem argumentował organ, wspólnota dostarczając media swoim członkom nie dokonuje odpłatnej dostawy towarów i odpłatnego świadczenia usług
w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u. Wspólnota nie wykonuje bowiem usług dla podmiotów spoza wspólnoty, lecz dla samej siebie, w ramach tak zwanego zużycia wewnętrznego członków wspólnoty. Stąd też brak jest uzasadnienia dla fakturowania wewnętrznych rozliczeń między wspólnotą, a jej członkami.
W oparciu o stan faktyczny przedstawiony przez skarżącą, organ podatkowy stwierdził, że stroną umowy z administratorem o zarządzanie częścią wspólną jest wspólnota mieszkaniowa i to na nią administrator wystawia fakturę za administrowanie. Natomiast pokrycie przez członków wspólnoty kosztów zarządu nieruchomością wspólną i kosztów związanych z utrzymaniem poszczególnych lokali nie jest usługą w rozumieniu klasyfikacji statystycznych, nie stanowi tym samym obrotu, w rozumieniu art. 29 ust. 1 u.p.t.u. i nie może być dokumentowane fakturami, o których mowa w art. 106 u.p.t.u.
Minister Finansów podkreślił przy tym, że zarząd wspólnoty w każdym przypadku działa w imieniu i na rzecz wspólnoty. Wystawianie więc przez zarządcę na poszczególnych członków wspólnoty faktur VAT w imieniu własnym i na własny rachunek nie znajduje uzasadnienia prawnego.
Dalej organ podatkowy wskazał, w oparciu o art. 86 ust. 1 i 2 u.p.t.u., że co do zasady podstawę do odliczenia podatku naliczonego stanowią faktury VAT, dokumentujące nabycie towarów i usług. Jednakże w sytuacji opisanej przez skarżącą, pokrycie przez nią kosztów zarządu nieruchomością wspólną nie stanowi odpłatności ani za nabyty towar, ani za usługę. Nie może zatem zostać udokumentowane fakturą VAT. Brak też podstaw by uznać, że w opłatach tych zawarty jest podatek naliczony,
o który można byłoby pomniejszyć podatek należny.
Wobec powyższego, organ udzielił następujących odpowiedzi na pytanie zadane przez skarżącą:
Ad. a) Firma świadcząca usługi zarządzania i administrowania wspólnotą mieszkaniową wystawia fakturę VAT na podmiot będący stroną umowy, czyli na wspólnotę mieszkaniową. W przypadku, gdy usługa zarządzania nie dotyczy nieruchomości mieszkalnych i nie korzysta ze zwolnienia, o którym mowa w § 8 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia, zarządca zobowiązany jest do opodatkowania tej czynności 22% podatkiem VAT oraz do wyszczególnienia kwoty podatku na wystawionej fakturze.
Ad. b) Skarżąca będąca członkiem wspólnoty z tytułu pokrycia kosztów zarządu nieruchomością wspólną i kosztów związanych z utrzymaniem własnego wyodrębnionego lokalu nie nabywa ani od wspólnoty, ani od zarządcy wspólnoty usług, o których mowa w art. 8 u.p.t.u. Wpłaty te nie mogą być zatem dokumentowane fakturami VAT wystawionymi na skarżącą z wyodrębnioną na nich kwotą podatku.
Organ podatkowy zauważył przy tym, że nie jest uprawniony do rozstrzygnięcia o tym, czy administrator ma obowiązek przedstawić skarżącej wysokości zaliczek pobranych na rzecz utrzymania części wspólnych na podstawie innego dokumentu niż faktura. Powyższej kwestii nie rozstrzygają bowiem przepisy prawa podatkowego.
Ad. c) W opisanym we wniosku stanie faktycznym skarżąca nie nabywa usług ani od wspólnoty, ani od zarządcy, wpłacone zaliczki nie mogą być zatem dokumentowane fakturami VAT. Brak jest zatem podstaw prawnych do pomniejszania kwot podatku należnego o kwoty podatku naliczonego, w oparciu o art. 86 ust. 1 i ust. 2 u.p.t.u.
Po wezwaniu Ministra Finansów do usunięcia naruszenia prawa, skarżąca złożyła skargę na powyższą interpretację, skarżąc ją w całości i zarzucając jej naruszenie: art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 19 pkt 11 i art. 86 ust. 1 u.p.t.u.
Podnosząc powyższe, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji oraz zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że dostawa towarów i usług, w zakresie, w jakim podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, powinna zostać rozliczona stosowną refakturą, na podstawie której skarżąca będzie mogła pomniejszyć podatek należny o podatek naliczony wynikający z tej refaktury.
W ocenie skarżącej opłaty z tytułu dostaw, uiszczane w formie zaliczek i objęte podatkiem od towarów i usług, powinny zostać rozliczone zgodnie z treścią art. 19 pkt 11 u.p.t.u. Skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem organu podatkowego, że uiszczając takie zaliczki skarżąca płaci "sama sobie". Wręcz przeciwnie, jest ona zobowiązana do ich ponoszenia, a zarządca (administrator) jest w tym zakresie swoistym pośrednikiem pomiędzy dostawcą towaru lub usługi, a jej nabywcą.
Ponadto skarżąca podkreśliła, że zgodnie z art. 13 i art. 14 u.w.l. właściciel lokalu uczestniczy w kosztach zarządu związanych z utrzymaniem nieruchomości wspólnej, które to koszty powinny być rozliczane na bieżąco przez jednostkę zarządzającą wspólnotą, na podstawie faktur wystawianych przez dostawców mediów, oraz rzeczywistych kosztów utrzymania czystości, ze środków wpłacanych przez właścicieli w formie zaliczek na pokrycie kosztów zarządu.
Dalej skarżąca podniosła, że to wspólnota, a w szczególności zarządca, zawiera umowę o dostawę energii, ciepła, wody oraz usług wywozu śmieci, obciążając skarżącą kosztami tej dostawy. Rozliczenie ich przez wspólnotę polega na uiszczaniu płatności wartości netto i podatku od towarów i usług na podstawie faktur wystawianych przez dostawców.
Uzupełniająco skarżąca wskazała, że zgodnie z art. 15 ust. 2 u.w.l. zarządca upoważniony jest do wytoczenia powództwa przeciwko właścicielowi lokalu o zapłatę
z tytułu dostaw, co potwierdza powyższe.
Wobec tego jednostka zarządzająca wspólnotą ma obowiązek rozliczyć
ze skarżącą uiszczone przez nią zaliczki na poczet tych dostaw wyodrębniając proporcjonalnie do jej udziału podatek należny z tytułu tych dostaw (zaliczek na ich poczet). Odmienna interpretacja w przedmiotowej sprawie prowadziłaby, bowiem do pozbawienia jej uprawnień wynikających z art. 86 ust.1 u.p.t.u.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie, podkreślając, że w dniu [...]r. wydał interpretację ogólną nr [...][...], opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Ministra Finansów z dnia 2 sierpnia 2011, Nr 6 poz. 27, w której potwierdził, że wspólnota, będąca jednostką odrębną od właścicieli lokali, nabywając towary i usług dla celów nieruchomości wspólnej nie wykonuje żadnych czynności na rzecz właścicieli. W takiej bowiem sytuacji działa ona w imieniu własnym i na własny rachunek, jako podmiot stosunków zobowiązaniowych wynikających z zarządu nieruchomością wspólną, którego działanie jest jedynie finansowane przez właścicieli wyodrębnionych lokali mieszkalnych (między innymi w formie zaliczek, o których mowa w art. 15 ust. 1 u.w.l.), mających udziały w nieruchomości wspólnej. Tym samym odbiorcą nabywanych towarów i usług jest wspólnota mieszkaniowa, jako odrębny od jej członków podmiot praw, i to ona występuje, jako ostateczny konsument. Nie świadczy zatem ona żadnych czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług na rzecz właścicieli odrębnych lokali.
Wobec tego uiszczanie przez członków wspólnoty należności, tytułem pokrycia kosztów zarządu nieruchomością, nie jest w ogóle objęte przepisami u.p.t.u. Nie ma zatem podstaw do fakturowania wewnętrznych rozliczeń między wspólnotą, a jej członkami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Wojewódzki sąd administracyjny, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu podatkowym, co w przypadku interpretacji indywidualnych polega na ocenie czy organ dokonał prawidłowych ustaleń (na tle przedstawionego przez wnioskodawcę stanu fatycznego), co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej oraz czy dokonał właściwej jej interpretacji. Oznacza to, że uchylenie interpretacji na podstawie art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jednolity tekst Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej - p.p.s.a.) może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy w wyniku jej wydania nastąpiło naruszenia prawa materialnego lub procesowego.
Skarżąca podniosła, zarzucając naruszenie art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 19 pkt 11 i art. 86 ust. 1 u.p.t.u., iż koszty związane z zarządem częścią wspólną powinny podlegać refakturowaniu, w takim zakresie, w jakim podlegają one opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Tym samym skarżąca nie zgodziła się z poglądem organu podatkowego, że administrator nie ma obowiązku refakturowania uiszczanych przez skarżącą zaliczek, na poczet kosztów związanych z częścią wspólną, proporcjonalnie do przypadającego skarżącej udziału.
W związku z powyższym wypada na wstępie zauważyć, iż zagadnienie opodatkowania podatkiem od towarów i usług rozliczeń pomiędzy członkami wspólnoty a tą wspólnotą było przedmiotem wypowiedzi Naczelnego Sądu Administracyjnego (v. wyroki z dnia: 30 marca 2009 r., sygn. akt I FSK 88/08; 5 sierpnia 2010 r., sygn. akt I FSK 1343/09; 16 września 2010 r., sygn. akt I FSK 742/10; 2 grudnia 2010 r., sygn. akt I FSK 2038/09; 4 lutego 2011 r., sygn. akt I FSK 217/10; 3 listopada 2011 r., sygn. akt 1484/10; 24 lutego 2012 r., sygn. akt I FSK 840/11).
Z rozważań zawartych w tych wyrokach można wywnioskować, że organ podatkowy dokonał prawidłowej wykładni przepisów u.p.t.u., a tym samym nie naruszył wskazanych w skardze przepisów, tj. art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 19 pkt 11 i art. 86 ust. 1. W istocie udzielenie właściwych odpowiedzi na zadane przez skarżącą pytania zależy bowiem od tego, jak jest postrzegana wspólnota mieszkaniowa na gruncie cywilistycznym. Analiza przepisów u.w.l. wskazuje, że ustawodawca wprowadził odrębność prawną wspólnoty mieszkaniowej w stosunku do członków wspólnoty, co niewątpliwie ma wpływ na sferę stosunków podatkowoprawnych.
Zgodnie z art. 6 u.w.l. wspólnotę mieszkaniową tworzy ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości. Wspólnota mieszkaniowa może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozwana.
Wspólnotę należy zatem postrzegać, jako "osobę ustawową", niezależną od poszczególnych jej członków, do której, na mocy art. 331 Kodeksu cywilnego, znajdują odpowiednie zastosowanie przepisy o osobach prawnych.
Stanowisko to potwierdził Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 21 grudnia 2007 r., sygn. akt III CZP 65/07 (OSNC 2008/7-8/69), w której stwierdził, że wspólnota mieszkaniowa, działając w ramach przyznanej jej zdolności prawnej, może nabywać prawa i obowiązki do własnego majątku, co wynika z kilku okoliczności, a mianowicie:
a) ponoszenia bez ograniczeń odpowiedzialności za zobowiązania dotyczące nieruchomości wspólnej (art. 17 u.w.l. przenosi na członków wspólnoty tylko dodatkową odpowiedzialność),
b) w określonych sytuacjach jest osobą trzecią w stosunku do swoich członków (art. 16, art. 21 ust. 1, art. 25 ust. 1 i 2 u.w.l.),
c) celowość wyodrębnienia wspólnoty jako odrębnego podmiotu (jednostki organizacyjnej) stwarza lepszą możliwość gospodarowania majątkiem jej członków (art. 6 w zw. art. 16 ust. 1 i art. 17 u.w.l.),
d) ochrona kontrahentów wspólnoty np.: w przypadku zawieraniu umów najmu ściany, świadczenia usług, dzierżawy.
Stąd też Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że pomimo związku wspólnoty mieszkaniowej ze stosunkiem współwłasności łączącym właścicieli lokali, użyteczne jest wyraźne oddzielenie tych dwóch konstrukcji prawnych. W ramach stosunku współwłasności właściciele lokali decydują o udziale w nieruchomości wspólnej, który stanowi element majątku należącego do każdego z nich. Wspólnota ma więc za zadanie realizować wspólny interes właścicieli, a także innych osób, wyrażający się w utrzymywaniu należytego stanu wspólnej nieruchomości. Wyraźne uznanie wspólnoty za podmiot odrębny od właścicieli i uregulowanie sposobu działania tego podmiotu z jednoczesnym zabezpieczeniem wpływu właścicieli lokali na jej funkcjonowanie, stwarza dobre, w ocenie Sądu, podstawy do podejmowania działań charakteryzujących dobrego gospodarza nieruchomości.
W związku z tym Sąd Najwyższy przypomniał, iż stosownie do art. 14 u.w.l. na koszty zarządu nieruchomością wspólną składają się w szczególności:
1) wydatki na remonty i bieżącą konserwację;
2) opłaty za dostawę energii elektrycznej i cieplnej, gazu i wody, w części dotyczącej nieruchomości wspólnej, oraz opłaty za antenę zbiorczą i windę,
3) ubezpieczenia, podatki i inne opłaty publicznoprawne, chyba że są pokrywane bezpośrednio przez właścicieli poszczególnych lokali,
4) wydatki na utrzymanie porządku i czystości,
5) wynagrodzenie członków zarządu lub zarządcy, które obciążają wspólnotę mieszkaniową, jako "osobę ustawową", która jest zobowiązana do ich regulowania. W takim bowiem przypadku wspólnota mieszkaniowa działa w imieniu własnym i na własny rachunek, jako podmiot stosunków zobowiązaniowych wynikających z zarządu nieruchomością wspólną, którego działanie są finansowane przez właścicieli wyodrębnionych lokali mieszkalnych, mających udziały w nieruchomości wspólnej. Członkowie wspólnoty mieszkaniowej w takim przypadku nie mają bowiem podmiotowości prawnej, będąc jedynie związani w ramach wspólnoty wewnętrznym stosunkiem wynikającym ze współwłasności nieruchomości.
Fakt, iż ponoszone koszty na zarząd nieruchomości obciążają pod względem podmiotowym wspólnotę, jako jednostkę organizacyjną, a nie poszczególnych udziałowców tej wspólnoty, nie zwalnia jednak właścicieli lokali z obowiązku uiszczania zaliczek w formie bieżących opłat, na poczet tych kosztów. Uiszczanie zaliczek jest bowiem ustawowo określonym sposobem pokrywania przez właścicieli lokali kosztów zarządu nieruchomością wspólną. Przy czym zaliczki te nie są związane z konkretnymi usługami nabywanymi przez wspólnotę, a jedynie tworzą określoną pulę środków pieniężnych zabezpieczających jej funkcjonowanie. Stosownie do art. 15 ust. 1 u.w.l. na pokrycie kosztów zarządu właściciele lokali uiszczają zaliczki w formie bieżących opłat, płatne z góry do dnia 10 każdego miesiąca.
Zatem, skoro wspólnota ma zdolność prawną, a więc może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywaną, to może też być odbiorcą faktur VAT, co nie jest równoznaczne jednak z powstaniem obowiązku refakturowania. W przypadku, gdy generujące wydatki usługi są nabywane na potrzeby utrzymania części wspólnych, czyli "na rzecz wspólnoty", brak jest podstaw prawnych do refakturowania kosztów. W takim bowiem wypadku wspólnota nie świadczy żadnych usług na rzecz właścicieli odrębnych lokali, gdyż działa w imieniu własnym, na rzecz swoją - jako "osoba ustawowa", będąca jednostką organizacyjną, odrębną od właścicieli.
W kontekście powyższego, a także z uwagi na konstrukcję podatku od towarów i usług (podstawą pomniejszenia podatku należnego o podatek naliczonego jest co do zasady faktura VAT), podatnik nie może samodzielnie dokonywać wyliczenia podatku naliczonego zawartego potencjalnie w zaliczkach płaconych przez właścicieli lokali.
Podsumowując, wydana przez organ interpretacja nie narusza prawa.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło