I SA/Wr 449/17
WyrokWSA we Wrocławiu2017-09-28
Skład orzekający: Marta Semiczek, Annetta Chołuj, Aleksandra Sędkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istniały podstawy do wznowienia postępowania podatkowego w sytuacji, gdy organ podatkowy powołał się na nowe okoliczności faktyczne ujawnione w trakcie kontroli podatkowej, które istniały już w dniu wydania pierwotnej decyzji i były znane organowi?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe błędnie oceniły przesłanki do wznowienia postępowania podatkowego. Okoliczności ujawnione w trakcie kontroli, takie jak istnienie dodatkowego budynku gospodarczego czy inna powierzchnia budynku mieszkalnego, istniały już w dniu wydania pierwotnej decyzji i były znane organowi, co wyklucza możliwość wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Ponadto, sąd wskazał na naruszenie przepisów procesowych dotyczących oceny dowodów, w tym oparcie rozstrzygnięcia na dokumentach niebędących dokumentami urzędowymi.Stan faktyczny
Skarżący kwestionowali decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta uchylającą wcześniejszy nakaz płatniczy i ustalającą podatek rolny i od nieruchomości za 2013 r. na wyższą kwotę. Organy podatkowe wznowiły postępowanie, powołując się na ustalenia kontroli podatkowej wskazujące na niezgodność podstawy opodatkowania ze stanem faktycznym, w tym istnienie nieopodatkowanych budynków gospodarczych i zaniżoną powierzchnię budynku mieszkalnego. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących wyjaśnienia stanu faktycznego, zebrania i oceny dowodów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Wrocławia i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Semiczek (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Anetta Chołuj, sędzia WSA Aleksandra Sędkowska, Protokolant specjalista Edyta Luniak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 września 2017 r. sprawy ze skargi L. P., E. P., I. P., J. P. i P. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchylenia nakazu płatniczego i ustalenie podatku rolnego i podatku od nieruchomości za 2013 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] r. nr [...]; II. zasądza na rzecz skarżących od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia 17 sierpnia 2016 r. ([...]) uchylającą w całości nakaz płatniczy nr [...], z dnia 22 stycznia 2013 r., na łączne zobowiązanie pieniężne na 2013 r., w wysokości 228,00 zł oraz decyzję nr [...], z dnia 19 czerwca 2013 r., zmieniającą ww. nakaz płatniczy w części dotyczącej podatku rolnego oraz ustalającej L. P. , E. P. , I. P. -S. , P. P. i J. P. podatek rolny za nieruchomość gruntową oznaczoną geodezyjnie jako działka nr [...], AM-12, obręb O., o powierzchni 0,1625 ha i podatek od nieruchomości za budynek mieszkalny, położony przy ul. R., o powierzchni użytkowej 125,07 m2 oraz za budynki pozostałe lub ich części, o powierzchni użytkowej 351,05 m2 za 2013 r., w łącznej kwocie 2.842,00 zł,
Decyzją z dnia 22 stycznia 2013 r. ([...]. [...]) Prezydent W. ustalił L. P. , E. P. , I. P. -S. , P. P. i J. P. łączne zobowiązanie pieniężne na 2013 r. w wysokości 228,00 zł. Do podstawy opodatkowania podatkiem rolnym przyjęto grunty o powierzchni 0,39 ha, a podatkiem od nieruchomości opodatkowano budynki mieszkalne lub ich części o powierzchni użytkowej 110,00 m2. Decyzja ta została doręczona w dniu 23 lutego 2013 r. i stała się ostateczna.
Następnie, decyzją z dnia 19 czerwca 2013 r. ([...]) organ pierwszej instancji, działając na podstawie art. 254 Op., zmienił ww. decyzję z dnia 22 stycznia 2013 r. ustalając łączne zobowiązanie pieniężne na 2013 r. na kwotę 142,00 zł. Do podstawy opodatkowania podatkiem rolnym przyjęto grunty o powierzchni 0,1625 ha, a podatkiem od nieruchomości opodatkowano budynki mieszkalne lub ich części o powierzchni użytkowej 110,00 m2. Decyzja ta została doręczona w dniu 1 lipca 2013 r. i stała się ostateczna.
Postanowieniem z 13 czerwca 2017 Prezydent W. wznowił postepowania podatkowe.
W wyniku tego postępowania wskazaną wyżej decyzją z dnia 17 sierpnia 2016 r uchylił w całości nakaz płatniczy oraz ustalił Podatnikom podatek rolny i podatek od nieruchomości w łącznej kwocie 2 842,00 zł. Do podstawy opodatkowania podatkiem rolnym przyjęto grunty o powierzchni 0,1625 ha, a podatkiem od nieruchomości opodatkowano budynki mieszkalne lub ich części o powierzchni użytkowej 125,07 m2 oraz pozostałe budynki lub ich części o powierzchni użytkowej 171,74 m2 oraz budynki lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni użytkowej 179,31 m2. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że Podatnicy są współwłaścicielami nieruchomości oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...]. Organ powołał się na kontrolę podatkową zakończoną protokołami nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...], z dnia 20 stycznia 2015 r., w trakcie której stwierdzono niezgodność podstawy opodatkowania ze stanem faktycznym. Jak bowiem ustalono, na działce nr [...], położonej przy ul. R. posadowiony jest trzykondygnacyjny budynek gospodarczy, o powierzchni użytkowej 125,07 m2 oraz parterowy budynek gospodarczy o powierzchni użytkowej 351,05 m2, których Strony nie zgłosiły do opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Ponadto organ pierwszej instancji ustalił, że Strony zaniżyły powierzchnię użytkową budynku mieszkalnego o 15,07 m2. W związku z tym, zdaniem organu, w sprawie zaistniała podstawa do wznowienia postępowania podatkowego, określona wart. 240 § 1 pkt 5 Op., bowiem wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji a nieznane organowi, który wydał decyzję. Dalej organ zauważył, że w dniu 18 marca 2015 r. Podatnicy złożyli Informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych IN-1, w której wykazali podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości zgodnie z ustaleniami kontroli.
Strony złożyły odwołanie od części ww. decyzji z dnia 17 sierpnia 2016 r., dotyczącej ustalenia podatku rolnego i podatku od nieruchomości oraz wniosły o zlecenie organowi pierwszej instancji postępowania na okoliczność obmiaru nieruchomości podlegających opodatkowaniu. Strony zarzuciły naruszenie:
art. 210 § 1 pkt 6, w związku z § 4 Op., poprzez brak wskazania w uzasadnieniu decyzji dowodów, na podstawie których organ ustalił podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości,
art. 122 Op., poprzez brak podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, tj. brak rzetelnego i prawidłowego ustalenia powierzchni użytkowej budynków oraz powierzchni gruntu, które stanowią podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości i podatkiem rolnym,
art. 187 § 1 Op., poprzez brak zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego to jest brak zebrania i przedstawienia dokumentów na okoliczność ustalenia powierzchni użytkowej budynków lub ich części oraz ustalenia powierzchni gruntów,
art. 191 Op., poprzez ocenę zgromadzonych dowodów w sposób dowolny, a nie swobodny, to jest uznanie powierzchni użytkowej budynków oraz powierzchni gruntu za wykazaną, pomimo braku dowodów potwierdzających jednoznacznie te okoliczności.
W uzasadnieniu odwołania Strony wskazały, że organ nie podał podstaw do ustalenia obmiaru nieruchomości podlegających opodatkowaniu ani źródeł, z których czerpał informacje o powierzchni użytkowej budynków oraz powierzchni gruntów, wobec czego uniemożliwił Stronom zweryfikowanie poprawności wydanej decyzji. Zdaniem Stron, powyższe narusza zasady wynikające z art. 121 § 1 i art. 124 Op.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymując w mocy decyzje organu I instancji w pierwszej kolejności oceniło, że w sprawie zaistniała podstawa do wznowienia postępowania podatkowego określona w art. 240 § 1 pkt 5 Op. Jak bowiem wynika z akt sprawy w trakcie kontroli podatkowej ujawniły się nowe, istotne okoliczności faktyczne, istniejące w dniu wydania decyzji wymiarowej z dnia 19 czerwca 2013 r., lecz nieznane organowi, który wydał ww. decyzję. Takimi okolicznościami niewątpliwie są bowiem: po pierwsze, istnienie na przedmiotowej nieruchomości budynku gospodarczego o powierzchni użytkowej 351,05 m2, której to powierzchni Strony w ogóle nie zadeklarowały do opodatkowania oraz po drugie, inna powierzchnia użytkowa budynku mieszkalnego (tj. 125,07 m2) niż zadeklarowana przez Strony w Informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych IN złożonych w dniu 16 kwietnia 2010 r., gdzie Strony wykazały do opodatkowania jedynie budynki mieszkalne o powierzchni użytkowej 110 m2.
W ocenie Kolegium organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił zarówno powierzchnię gruntów jak i powierzchnię użytkową budynków.
Powołując się na treść art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (w wersji obowiązującej w 2015 r.: Dz.U. z 2015 r., poz. 520, z późn. zm.), Kolegium wywodziło, że zgodnie z wydrukiem właścicieli i władających z dnia 26 września 2014 r., działka nr 17/2 oznaczona jest w ewidencji gruntów i budynków jako: Rllla - grunty o powierzchni 0,0015 ha i B-Rllla - grunty o powierzchni 0,1610 ha. Dane te znajdują potwierdzenie w Wykazie zmian danych ewidencyjnych dotyczących przedmiotowej działki. Dokumenty te znajdowały się w aktach kontroli podatkowej (stanowiły załącznik do protokołu kontroli podatkowej) oraz w aktach postępowania podatkowego, zakończonego kwestionowaną decyzją. Strony mogły się więc zapoznać z tymi dokumentami.
Dalej wskazując na ustalenia dokonane w toku kontroli podatkowej Kolegium oceniło, że prawidłowo organ pierwszej instancji przyjął, iż powierzchnia użytkowa budynku mieszkalnego wynosi 125,07 m2 a powierzchnia użytkowa budynku gospodarczego 351,05 m2. Powierzchnia ta została ustalona w trakcie kontroli podatkowej i oględzin przeprowadzonych przez organ pierwszej instancji, które miały miejsce dniu 15 grudnia 2014 r. Zgodnie z art. 180 § 1 Op., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Stosownie natomiast do art. 181 Op., dowodami w postępowaniu podatkowym mogą być w szczególności księgi podatkowe, deklaracje złożone przez stronę, zeznania świadków, opinie biegłych, materiały i informacje zebrane w wyniku oględzin, informacje podatkowe oraz inne dokumenty zgromadzone w toku czynności sprawdzających lub kontroli podatkowej, z zastrzeżeniem art. 284a § 3, art. 284b § 3 i art. 288 § 2, oraz materiały zgromadzone w toku postępowania karnego albo postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe. Takim dokumentem jest niewątpliwie ww. zestawienie powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego i budynku gospodarczego przedłożone przez K. P. (stanowiące załącznik nr 12 do protokołu kontroli) oraz protokół kontroli, który został podpisany przez Strony i do którego Strony nie wniosły żadnych zastrzeżeń.
Z nieuzasadnione uznało Kolegium zarzuty dotyczące naruszenia zasad ogólnych postępowania.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Skarżący zarzucili:
naruszenie przepisu art. 122 o.p. przez brak podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, to jest brak rzetelnego i prawidłowego ustalenia powierzchni użytkowej budynków oraz powierzchni gruntu, które stanowią podstawę opodatkowania odpowiednio podatkiem od nieruchomości i podatkiem rolnym;
naruszenie przepisu art. 187 § 1 o.p. poprzez brak zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, to jest brak zebrania oraz przedstawienia dokumentów na okoliczność ustalenia powierzchni użytkowej budynków lub ich częsci oraz ustalenia powierzchni gruntów, które stanowią podstawę opodatkowania odpowiednio podatkiem od nieruchomości oraz podatkiem rolnym.
naruszenie przepisu art. 191 o.p. przez ocenę zgromadzonych dowodów w sposób dowolny, a nie swobodny, to jest uznanie powierzchni użytkowej budynków oraz powierzchni gruntu za wykazaną pomimo braku dowodów jednoznacznie te okoliczności, oraz zastosowania do pomiarów urządzenia nie posiadającego legalizacji Głównego Urzędu Miar a także opieranie się na nie stanowiących zbioru danych urzędowych map pobieranych z sieci www a wobec tego niewiarygodnych.
W uzasadnieniu podnieśli, że Kolegium w swojej decyzji wskazało w uzasadnieniu określone wielkości powierzchni, nie wnikając jednak w istotę sformułowanych przez Skarżących zarzutów które koncentrowały się na nierzetelnym odniesieniu zastosowaniu urządzeń pomiarowych bez stosownych homologacji oraz opieranie wyliczeń na mapkach nie pochodzących z urzędowych zasobów a będących prywatnymi zbiorami danych nie mogących stanowić podstawy wydawania decyzji wymiarowych.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna jakkolwiek nie wszystkie zarzuty są uzasadnione.
Na wstępie należy podkreślić, iż zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2015r poz.1224 ze zm.), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 poz. 718. Ze zm.) – w skrócie upsa. Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) upsa.
Należy również podkreślić, iż zgodnie z art. 134 § 1 upsa, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji zgodnie z kompetencją ustanowioną w cytowanych przepisach stwierdził, iż badana decyzja narusza prawo w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja wydana w trybie wznowienia postępowania. Instytucja wznowienia postępowania ma na celu stworzenie prawnej możliwości podjęcia ponownego rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie prowadzone przez organ było dotknięte kwalifikowanymi wadami procesowymi, wyliczonymi wyczerpująco w art. 240 § 1 Op. Taki zakres omawianego postępowania wiąże się niewątpliwie z treścią art. 128 Op., statuującego zasadę trwałości ostatecznych decyzji w postępowaniu podatkowym. Zgodnie z przepisami tego artykułu decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana tych decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w ustawie oraz w ustawach podatkowych.
Wobec tego w pierwszej kolejności w sprawie nalezy ocenić czy zaistniał przesłanki do wznowienia postępowania. W tym zakresie sąd ocenił stanowisko organów jako częściowo błędne.
Na wstępie przypomnieć trzeba, iż w myśl art. 240 § 1 pkt 5 O.p., wznawia się zakończone ostateczną decyzją postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Przyjąć zatem należy, że aby możliwe było wznowienie postępowania na tej podstawie, muszą być łącznie spełnione trzy przesłanki: po pierwsze - ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody, są nowe (nowo odkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę) i istotne dla sprawy (muszą dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć znaczenie prawne), po drugie - nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej, po trzecie - nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję (por. B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki Ordynacja podatkowa. Komentarz., wyd. Unimex 2014, s.1045-1047).
W orzecznictwie oraz w literaturze przedmiotu wskazuje się, że aby można było mówić o zaistnieniu przesłanki wznowienia postępowania, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 Op., powinny łącznie wystąpić następujące okoliczności:
muszą wyjść na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody,
nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody powinny istnieć w dniu wydania decyzji,
nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie mogą być znane organowi, który wydał decyzję,
4) nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody muszą być istotne dla rozstrzygnięcia sprawy (por. wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., I FSK 240/12, CBOSA).
Oceniając z tego punktu widzenia wskazane, jako podstawa wznowienia ustalenia kontroli podatkowej można je odnieść wyłącznie do ustalenia powierzchni użytkowej budynków. W aktach sprawy znajduje się, bowiem kopia decyzji nr [...] wydanej dnia 6 sierpnia 2007 r przez Prezydenta Miasta W. zatwierdzająca projekt podziału nieruchomości położonej przy ul R. . Z uzasadnienia tej decyzji jednoznacznie wynika, że w wyniku podziału wyodrębniona została działka nr [...] AM12 zabudowana budynkiem mieszkalnym i budynkiem o innym charakterze. Wskazuje to w sposób jednoznaczny, że organowi podatkowemu już w 2007 r znany był fakt że na nieruchomości znajdują się oprócz budynku mieszkalnego budynek gospodarczy. Przy czym przez Organ należy w tym wypadku rozumieć Prezydenta Miasta W. z upoważnienia którego wydawane są decyzje a nie – jak błędnie oznacza Samorządowe Kolegium Odwoławcze Kierownika Działu w Urzędzie Miejskim. Wobec tego przesłanka wznowienia postępowania w zakresie ujawnienia istnienia dodatkowego budynku nie znajduje oparcia w powyższych ustaleniach. Art. 240 § 1 pkt 5 O.p. jako podstawę wznowienia postępowania wskazuje wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję. Aby dana okoliczność, czy dany dowód mógł stanowić przesłankę wznowienia postępowania musi cechować się nowością tzn. być nowo odkrytymi lub po raz pierwszy zgłoszonymi przez stronę, a więc nie były znany organowi, przed którym toczyło się postępowanie, musi istnieć w dniu wydania decyzji oraz być istotnymi dla sprawy. Wskazane wyżej warunki dotyczące okoliczności czy dowodu jako przesłanki wznowienia postępowania muszą występować łącznie. Brak cechy nowości czy brak istnienia w dacie wydania decyzji objętej postępowaniem o wznowienie, bądź brak istotności dla sprawy powoduje, że taki dowód lub okoliczność nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania określonej w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Taka ocena opisanego stanu faktycznego znajduje potwierdzenie w licznych orzeczeniach sądów administracyjnych (wyroki NSA z 3 lutego 2017 r., sygn. akt II GSK 1356/16, z 15 lutego 2017 r. sygn. akt II FSK 2987/16, z 21 lutego 2017 r., sygn. akt I FSK 1179/15 oraz w nich powołane, wszystkie: orzeczeniansa.gov.pl).
Określenie które z z ujawnionych okoliczności można uznać za "nowe" i "nie znane organowi" ma zasadniczy wpływ na zakres ponownego rozpoznania sprawy.
Określając zakres orzekania, co do istoty sprawy (na podstawie art. 243 § 2 Ord. pod.) w wyniku ujawnienia nowych dowodów lub okoliczności (art. 240 § 1 pkt 5 Ord. pod.) wskazać należy, że ze względu na regulację, która umożliwia wznowić postępowanie jedynie wtedy, gdy dojdzie do spełnienia jednej z enumeratywnie wymienionych przesłanek, kompetencja do ponownego rozstrzygnięcia sprawy podatkowej jest zależna od sposobu rozstrzygnięcia kwestii istnienia jednej z przesłanek wznowienia. (T. Nowak (w:) Ordynacja podatkowa. Komentarz (red.) H. Dzwonkowski, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2014, s. 1056-1057). Tym samym, jeśli przyczyną wznowienia postępowania jest nowa okoliczność lub dowód, to możliwość rozstrzygnięcia innego niż pierwotne dotyczy wyłącznie skutków podatkowych tych zdarzeń podatkowych, z którymi związane są te nowe okoliczności lub dowody, zaś nowe okoliczności lub nowe dowody nie mają wpływu na ocenę skutków podatkowych innych zdarzeń podatkowych, nie są "istotne dla sprawy" i w tym zakresie nie stanowią podstawy wznowienia postępowania. W związku z tym, każde rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, które uwzględnia odmienną ocenę okoliczności faktycznych, które istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej i były znane organowi podatkowemu wydającemu tą decyzję, ale nieprawidłowo ocenionemu przez ten organ, wykracza poza "wyłączne" skutki podatkowe, jakie wiązać trzeba z wyjściem na jaw nowych, istotnych dla sprawy dowodów.
W piśmiennictwie wskazuje się przy tym, że postępowanie wznowieniowe, które nie jest kontynuacją postępowania zwykłego, różni się przede wszystkim zasadami rozpoznawania spraw w trybie nadzwyczajnych (B. Gruszczyński (w:) S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Ordynacja podatkowa. Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2013, s. 952). W szczególności inna jest waga zakresu przedmiotowego naruszeń prawa uwzględnianych przez organ odwoławczy i inna brana pod uwagę przez organ rozpatrujący wniosek o wznowienie postępowania. Nawet naruszenie prawa mogące mieć znaczenie przy rozpoznawaniu sprawy w trybie odwoławczym, np. co do oceny dowodów, nie musi mieć znaczenia w postępowaniu wznowieniowym (wyrok NSA z dnia 4 marca 2003 r., III SA 1296/01, niepubl.). Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie zgadza się z przytoczonymi wyżej poglądami piśmiennictwa.
Na różnicę w zakresie rozpoznania sprawy w przypadku postępowania wznowieniowego i zwykłego wskazuje się również w orzecznictwie. Jak podniósł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 grudnia 2001 r. (sygn. akt III SA 1974/00, niepubl.), pełna merytoryczna kontrola decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym w toku postępowania wznowieniowego naruszałaby zasadę trwałości decyzji (art. 128 Ord. pod.), z której wynika, że tylko wyraźnie określone przyczyny (w przypadku zaistnienia najdalej idących wad decyzji lub poprzedzających ich wydanie postępowania) mogą prowadzić do wzruszenia postępowania (wyrok NSA z dnia 15 września 2006 r., I FSK 379/05, CBOSA).
Nie można uznać, że postępowanie wznowieniowe prowadzi do sytuacji, w której nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy wydaje się jakby w sprawie nie było w danej instancji rozstrzygnięcia, a przez to organ uzyskuje kompetencję do pełnego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Otóż trzeba podkreślić, że tryb nadzwyczajny służy usunięciu istotnych kwalifikowanych wad prawnych, którymi obarczona jest decyzja ostateczna. Zatem uchylenie decyzji ostatecznej rzeczywiście powoduje stan, w którym wyeliminowana zostaje decyzja ostateczna, ale uprawnienie właściwego w sprawie organu nie obejmuje pełnego merytorycznego rozpoznania sprawy, ale ogranicza się do usunięcia stwierdzonej kwalifikowanej wady prawnej, co stanowi orzeczenie co do istoty sprawy w postępowaniu wznowieniowym. Konkluzja ta w sposób oczywisty wynika z treści art. 128 Ord. pod.
Reasumując brak było w sprawie podstaw do wydawania w sprawie decyzji w zakresie wszystkich składowych łącznego zobowiązania podatkowego.
Marginalnie tylko należy wskazać, że uzasadniony jest zarzut skargi dotyczący oparcia rozstrzygnięcia na innych dokumentach niż dokumenty urzędowe. Przede wszystkim wskazać należy, że – wbrew treści uzasadnienia decyzji- organy nie poczyniły ustaleń w oparciu o wypisy z ewidencji gruntów i budynków, a przynajmniej nie wynika to z akt sprawy. W aktach znajdują się jedynie potwierdzone "za zgodność" wydruki z "wykazu właścicieli i podmiotów władających" oznaczone "tylko do użytku wewnętrznego". Wydruki te nie są jednak opatrzone pieczęciami i podpisami potwierdzającymi, że pochodzą od organu ewidencyjnego. Nie mogą być więc uznane za dokumenty urzędowe w rozumieniu art. 194 Ordynacji podatkowej. Co więcej wydruki te nie są w ogóle podpisane ani nie wynika, kto je sporządził. Nie spełniają więc nawet wymagań dla potraktowania ich jako notatki służbowe. Nie mogą więc stanowić wyłącznej podstawy czynionych ustaleń faktycznych.
Reasumując, na skutek wskazanych na wstępie naruszeń przepisów o postępowaniu Sąd uznał, iż organy nie wyjaśniły w stopniu dostatecznym stanu faktycznego w zakresie położenia spornej działki w granicach pasa drogowego, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 c p.p.s.a uzasadnia to uchylenie zaskarżonej decyzji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło