I SA/Wr 498/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Wydziału I - Sędzia NSA Henryka Łysikowska po rozpoznaniu w dniu 24 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier za marzec 2011 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W sprawie, dotyczącej skargi na oznaczoną w sentencji postanowienia decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. skarżąca spółka, prowadząca działalność w zakresie gier losowych i zakładów wzajemnych, wniosła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku strona powołała się na ilość skarg wniesionych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu podnosząc, że wysokość obciążenia w postaci kosztów sądowych powinna uwzględniać wielokrotność wpisów sądowych, wymaganych od wszystkich tych skarg. Dodała również, że toczy spory sądowe w analogicznych sprawach, jak będąca przedmiotem skargi, na terenie całego kraju. W oświadczeniu o majątku i dochodach strona podała, że wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych wynosiła według bilansu za ostatni rok – 1.000.000 zł, wartość jej środków trwałych – 300.155,92 zł, a wysokość zysku – 713.731,90 zł. Stan konta na posiadanym rachunku bankowym na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił 180.334,29 zł. Zgodnie z oświadczeniem skarżącej, wchodzące w skład jej majątku automaty do gier o niskich wygranych nie przedstawiają aktualnie realnej wartości nabywczej z uwagi na stopniowe eliminowanie z rynku tego rodzaju działalności. Z dokumentów złożonych na wezwanie referendarza sądowego w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) do spraw o sygn. akt I SA/Wr 496/14 - 505/14 wynika, że 2013 r. wartość środków trwałych spółki wynosiła 386.714,06 zł, a odnotowany zysk 175.267,71 zł. Przychody netto spółki ze sprzedaży z kolei wyniosły 38.744.878,95 zł. Wartość dokonanych przez spółkę w styczniu i lutym 2014 r. dostaw towarów oraz świadczenia usług wyniosła odpowiednio kwotę 502.816 zł i 507.389 zł. Postanowieniem z dnia 25 czerwca 2014 r. referendarz sądowy odmówił stronie przyznania prawa pomocy uznając, że sytuacja majątkowa spółki nie uzasadnia przyznania jej takiego prawa. W ustawowym terminie spółka wniosła sprzeciw od w/w postanowienia. Z urzędu należy wskazać, że obecnie na stronie ciąży obowiązek opłacenia skarg w 31 sprawach, w których łączna wysokość wpisu sądowego wynosi 8.286 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Dokonując na tej podstawie ponownej oceny złożonego w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Sąd nie znalazł przesłanek do uwzględnienia wniosku. Zasadność wniosku skarżąca spółka wywodziła z dwóch przesłanek. Po pierwsze, ze skali sporów sądowych prowadzonych przez nią na terenie całego kraju, w tym, ilości samych skarg wniesionych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu oraz związanego z tym faktem obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od każdej skargi. Po drugie, z trudności w bieżącym zgromadzeniu środków pieniężnych na pokrycie kosztów sądowych w sprawach zawisłych przed tym Sądem. Tymczasem, analiza dokumentów jakie skarżąca przedstawiła na poparcie swojego żądania prowadzi do wniosku, że skarżąca nie spełnia przesłanek z art. 246 § 2 pkt 2) p.p.s.a., stanowiącego podstawę do przyznania prawa pomocy osobom prawnym. Wymaga przy tym odnotowania, że przy tej ocenie Sąd nie brał pod uwagę skali procesów sądowych prowadzonych z udziałem skarżącej albowiem skarżąca nie podała choćby przybliżonych wydatków z tym faktem związanych, jak również, nie przedstawiła dowodów świadczących o tym, że takowe spory istotnie prowadzi. W nawiązaniu do argumentacji wniosku należy pokreślić, że sama tylko ilość skarg wniesionych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, jak również, akcentowane przez stronę trudności w sprzedaży automatów do gier o niskich wygranych nie mogą przesądzać o zasadności przyznania stronie prawa pomocy w zakresie przez nią wnioskowanym, albowiem zarówno ciążące na stronie łączne obciążenia w zakresie kosztów sądowych, jak i, deklarowane przez wnioskodawcę, trudności w bieżącym pozyskaniu środków pieniężnych należy odnieść do całościowej kondycji spółki, ta zaś uprawnia do oceny, że strona nie spełnia przesłanek z art. 246 § 2 pkt 2) p.p.s.a. Jak stanowi powołany przepis, warunkiem przyznania osobie prawnej prawa pomocy w zakresie częściowym (w tym przypadku dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych) jest wykazanie przez wnioskodawcę, że nie ma on dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Przez pojęcie środki o którym mowa w przepisie art. 246 § 2 pkt 2) p.p.p.s.a należy rozumieć środki finansowe gromadzone na rachunkach bankowych, a także wartość środków trwałych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2012 r., sygn. akt II OZ 101/12, LEX nr 1138222). Zgodnie z orzecznictwem, obowiązkiem ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy jest wykazanie faktu podjęcia starań o uzyskanie środków finansowych, niezależnie od efektów (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 191/11). Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika zarówno fakt, by kondycja finansowa spółki uniemożliwiała stronie poniesienie wymaganych kosztów sądowych, jak i to, by spółka czyniła jakiekolwiek starania o pozyskanie środków pieniężnych na tego rodzaju wydatki. Same twierdzenia spółki co do braku realnej wartości automatów do gry nie mogą bowiem świadczyć o tym, że spółka podjęła ku temu stosowne wysiłki. Skarżąca spółka w oświadczeniu o majątku i dochodach wskazała, że kapitał zakładowy wynosi 1.000.000,00 zł, zaś wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok 300.155,92 zł. Według bilansu, za ostatni rok obrotowy skarżąca osiągnęła zysk w wysokości 713.731,90 zł, zaś stan konta bankowego na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wyniósł 180.334,29 zł. Oświadczenie to wymaga sprostowania, albowiem deklarowana przez stronę zarówno wartość środków trwałych, jak i wysokość zysku dotyczyły roku 2012 r., a nie 2013 r. Według stanu na 31 grudnia 2013 r. wartość środków trwałych spółki wyniosła 386.714,06, a wartość zysku 175.267,71 zł. Z przedłożonego przez stronę rachunku zysków i strat wynika ponadto, że w 2013 r. przychód spółki wyniósł 38.744.878,95 zł. Złożone przez spółkę deklaracje VAT-7 potwierdzają, że spółka w styczniu i lutym 2014 r. prowadziła działalność gospodarczą, dokonując dostaw towarów i usług na kwotę – odpowiednio 502.816 zł i 507.389 zł. Z akt sprawy nie wynika nadto, by w kolejnych miesiącach spółka zaniechała prowadzenia działalności gospodarczej. Tym bardziej, nie wynika z materiału dowodowego sprawy by skarżąca zmagała się z groźbą niewypłacalności. Nawiązując do argumentu skarżącej co do trudności w spieniężeniu automatów do gier o niskich wygranych należy podnieść, że w przypadku wnioskowania o prawo pomocy przez osobę prawną, osoba ta nie może powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, ale musi także wykazać, że nie ma ich, mimo że podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (por. powołane wcześniej postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie o sygn. akt I OZ 191/11). Ponadto, jak wynika z akt sprawy, automaty te nie stanowią jedynego środka trwałego w majątku firmy. Należy przy tym dodać, że w miesiącu w którym została złożona w sprawie skarga do sądu administracyjnego strona posiadała środki na rachunku bankowym umożliwiające jej pokrycie kosztów sądowych. Planując wystąpienie na drogę sądową strona powinna zatem liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów sądowych, bądź to z bieżącej działalności, bądź to ze zgromadzonych zasobów pieniężnych. Podkreślenia wymaga, że koszty związane z postępowaniem przed sądem należy traktować na równi z innymi kosztami prowadzonej działalności, takimi jak – należności publicznoprawne, pieniężne zobowiązania umowne, czy wynagrodzenia pracownicze (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 2012 r., sygn. akt II GZ 219/12, LEX nr 1413460). Te wszystkie okoliczności dowodzą – zdaniem Sądu – że skarżąca nie spełnia przesłanek do przyznania jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, działając na podstawie art. 246 § 2 pkt 2) p.p.s.a. w zw. z art. 260 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji postanowienia.