I SA/Wr 500/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dagmara Dominik-Ogińska po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu 20 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe A sp. z o.o. z tytułu podatku od towarów i usług za czerwiec i lipiec 2012 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W skardze wniesionej na ww. decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania tej decyzji do czasu rozpoznania skargi. Zasadność wniosku skarżący uzasadniał wystąpieniem przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W rozwinięciu tej argumentacji skarżący wyraził obawę, że wobec braku środków pieniężnych na spłatę zobowiązania podatkowego w sprawie zostanie najpewniej wszczęte postępowanie egzekucyjne z jedynego składnika majątku wnioskodawcy, tj. mieszkania, które zajmuje wspólnie z żoną i kilkumiesięcznym synem. W ocenie wnioskodawcy, brak innych składników majątkowych a także brak oszczędności, które pozwoliłyby mu na uregulowanie zaległego zobowiązania podatkowego (w kwocie ok. 300.000 zł) czyni egzekucję z rzeczonej nieruchomości prawdopodobną. Sytuacja ta wyczerpuje przesłankę trudnych do odwrócenia skutków, albowiem istnieje niebezpieczeństwo pozbawienia rodziny wnioskodawcy tzw. dachu nad głową. Zasadność wniosku skarżący uzasadniał także poprzez nawiązanie do wybranych orzeczeń sądów administracyjnych oraz odwołał się do ujętych w Konstytucji RP zasad – dobra rodziny (art. 71 Konstytucji RP) oraz dobra dziecka (art. 72 Konstytucji RP). Do wniosku dołączył kserokopię odpisu skróconego aktu urodzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłoby wywołać wykonanie zaskarżonej decyzji jeszcze przed dokonaniem sądowej kontroli jej legalności. Podstawę prawną do wydania orzeczenia Sądu w tym przedmiocie stanowi art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej: ppsa), który jednocześnie formułuje przesłanki prawne uprawniające Sąd do objęcia wnioskodawcy tymczasową ochroną prawną do czasu rozpoznania skargi. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 ppsa, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Należy zwrócić uwagę, że powołane w tym przepisie przesłanki wydania orzeczenia o wstrzymaniu wykonalności zaskarżonego aktu stanowią zwroty niedookreślone, wymagające konkretyzacji w okolicznościach konkretnego przypadku. Zgodnie z powszechnie aprobowanym w orzecznictwie poglądem, na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności, które mogą w konkretnych okolicznościach faktycznych spowodować niebezpieczeństwo o jakim mowa w treści art. 61 § 3 ppsa. Jakkolwiek orzecznictwo sądowe dopuszcza jedynie uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę wystąpienia powołanych przesłanek (jednej lub obu), to jednocześnie zastrzega, że wymogu uprawdopodobnienia nie należy utożsamiać z samymi tylko twierdzeniami wnioskodawcy o obawie wystąpienia skutków o jakich mowa w ww. przepisie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2014 r., sygn. akt II FZ 1378/14, LEX nr 1551061). Podkreśla się, że uprawdopodobnienie to musi stwarzać prawdopodobieństwo twierdzeń o określonym fakcie. Konstatacja ta oznacza z kolei, że argumentacja wniosku o wstrzymanie powinna wskazywać na konkretne relacje pomiędzy odmową wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 ppsa (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2014 r., sygn. akt II OZ 296/14, LEX nr 1447312).Tylko w ten bowiem sposób możliwa jest ocena stopnia prawdopodobieństwa wystąpienia tych zagrożeń. Odnosząc powyższe do treści złożonego w sprawie wniosku o wstrzymanie wymaga przypomnienia, że zasadność tego wniosku skarżący uzasadniał obawą skierowania postępowania egzekucyjnego do lokalu mieszkalnego, zaspokajającego potrzeby mieszkaniowe skarżącego oraz jego najbliższej rodziny (żony i kilkumiesięcznego syna). Obawę tę skarżący uzasadniał brakiem jakiegokolwiek innego składnika majątkowego z którego można by prowadzić egzekucję. Dokonując oceny okoliczności podniesionych we wniosku należy podnieść, że o ile niewątpliwie egzekucja z nieruchomości może stanowić przesłankę do wydania orzeczenia w trybie art. 61 § 3 pppsa, to jednak na tym etapie postępowania nie można twierdzić, że akurat tego rodzaju środek egzekucyjny zostanie zastosowany. Należy rozróżnić samą tylko potencjalną możliwość wdrożenia postępowania egzekucyjnego z nieruchomości od realnego niebezpieczeństwa zastosowania akurat tego środka egzekucyjnego. Z treści wniosku nie wynika by na dzień jego złożenia organ egzekucyjny podjął jakiekolwiek czynności zmierzające do zaspokojenia zobowiązania podatkowego z nieruchomości zajmowanej przez skarżącego, w szczególności, by wnioskodawcy zostało doręczone wezwanie o jakim mowa w art. 100c § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r., poz. 1201). Brak również informacji o podjęciu jakichkolwiek innych czynności zmierzających do przymusowego wykonania zaległości podatkowej. W nawiązaniu do podniesionej we wniosku okoliczności jaką jest brak oszczędności wypada dodać, że organ egzekucyjny poza możliwością zajęcia rachunku bankowego dysponuje także możliwością dokonania zajęcia wynagrodzenia za pracę do wysokości wolnej od egzekucji (z treści wniosku wynika że wnioskodawca otrzymuje wynagrodzenie w kwocie 5.000 zł netto). Ma także możliwość zastosowania środka zabezpieczenia w postaci hipoteki przymusowej na nieruchomości stanowiącej własność zobowiązanego (wnioskodawcy). Ubocznie należy wskazać, że wnioskodawca nie tylko nie wykazał, by doszło do zastosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia rachunku bankowego, ale i by to zajęcie okazało się bezskuteczne (wobec braku środków pieniężnych), która to okoliczność mogłaby mieć znaczenie dla ewentualnego poszukiwania przez organ egzekucyjny innych możliwości przymusowego ściągnięcia zaległości podatkowej. Kierując się przedstawioną argumentacją Sąd nie znalazł przesłanek do uwzględnienia wniosku. Odmowa uwzględnienia wniosku w przedstawionych okolicznościach nie narusza konstytucyjnych zasad wyrażonych w art. 71 i art. 72 Konstytucji RP, które mogłyby zostać uwzględnione jedynie w przypadku realnego zagrożenia egzekucją. Wbrew argumentacji wniosku, o jego zasadności w okolicznościach faktycznych sprawy nie przesądza stanowisko sądów administracyjnych wyrażone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2012 r., sygn. akt II FSK 2593/12 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 marca 2015 r., sygn. akt I SA/Kr 411/14. Wymaga zwrócenia uwagi, że w postanowieniu wydanym w sprawie o sygn. akt II FSK 2593/12 Sąd rozważał możliwość wstrzymania wykonania decyzji wobec skarżącej, posiadającej status osoby bezrobotnej. Tymczasem, w sprawie, sam pełnomocnik we wniosku przyznaje, że skarżący "osiąga przyzwoite dochody, wynoszące ok. 5.000 zł netto miesięcznie". Odnosząc się zaś do stanowiska wyrażonego w postanowieniu wydanym w sprawie o sygn. akt I SA/Kr 411/14 to należy zwrócić uwagę, że źródłem dochodu skarżącego było świadczenie rentowe. Z tych wszystkich powodów, działając na podstawie art. 61 § 3 ppsa, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu orzekł jak w sentencji.