I SA/Wr 504/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Kieres (sprawozdawca),, Sędziowie: Sędzia WSA Jarosław Horobiowski,, Sędzia WSA Dagmara Stankiewicz-Rajchman, , po rozpoznaniu w Wydziale I – w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, w dniu 20 marca 2025 r. sprawy ze skargi: M. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 23 stycznia 2024 r., nr SKO 4810.35.2024 w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia: oddala skargę w całości. Przedmiotem skargi M. M. (dalej jako: Żaląca, Skarżąca) jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu (dalej jako: SKO) z 23 stycznia 2024 r. o nr SKO 4810.35.2024 w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia wniesionego przez Żalącą na postanowienie Prezydenta Wrocławia z 25 października 2023 r. nr WZN-DE.3160.2.976.2023.KJ WZN-DE.3160.8.62.2023.KJ odmawiające A. M. (dalej jako: Zobowiązany) umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] obejmującego należność z tytułu opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłaty za parkowanie. Z akt administracyjnych wynika, że postanowieniem z 25 października 2023 r. (znak sprawy: WZN-DE.3160.2.976. 2023.KJ WZN-DE.3160.8.62.2023.KJ) - po rozpatrzeniu wniosku Zobowiązanego o umorzenie postępowania egzekucyjnego (art. 59 § 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 2505 ze zm.) – w skrócie jako u.p.e.a., Prezydent Wrocławia odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułu wykonawczego. W dniu 24.11.2023 r. nadano w urzędzie pocztowym przesyłkę listową, zawierającą - sporządzone 23 listopada 2023 r. - podanie zawierające między innymi zażalenie na postanowienie Prezydenta Wrocławia z 25 października 2023 r. (znak sprawy: WZN-DE.3160.2.976.2023.KJ WZN-DE.3160.8.62.2023.KJ) podpisane przez Zobowiązanego oraz jego małżonkę - Żalącą. SKO wobec Żalącej wydało wskazane postanowienie z 23 stycznia 2024 r. o nr SKO 4810.35.2024, wskazując, że jedną z przyczyn niedopuszczalności zażalenia, z przyczyn podmiotowych, jest wniesienie go przez podmiot pozbawiony legitymacji. To do Zobowiązanego, a nie Żalącej, skierowany został tytuł wykonawczy nr [...]. Żaląca nie ma statusu zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym, w ramach którego rozpoznawany jest wniesiony środek zaskarżenia, a zatem wniesione przez Nią zażalenie należy uznać za niedopuszczalne. W złożonej przez Żalącą skardze wniesiono o uchylenie wadliwych decyzji wydanych przez SKO. Kwestionowano w jej uzasadnieniu prawidłowość wydania decyzji, zasypywanie bezprecedensową ilością pism z SKO i sądu administracyjnego. Wskazano, że w ciągu kilku dni otrzymała 77 pism z terminem 7 dni na odpowiedź. Powołała wysokie koszty wysyłki korespondencji, opłat sądowych. Zażalenie ma dotyczyć spraw o rzekomy brak zapłaty podatków od nieruchomości za lata 2019-2023, co nie odpowiada prawdzie, albowiem posiada bankowe dowody zapłaty, a ponadto podnosi zarzut przedawnienia. W odpowiedzi na skargę SKO wnosi o jej oddalenie, wskazując, że jedynym zobowiązanym w postępowaniu egzekucyjnym jest A. M., a takiego statusu (zobowiązanego) nie posiada Skarżąca. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W oparciu o art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) w skrócie jako p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie. Skarga złożona w niniejszej sprawie została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do przepisu art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). W sprawach, o których mowa w art. 119 p.p.s.a., Sąd nie jest związany wnioskiem strony o przekazanie sprawy do rozpatrzenia na rozprawie: "Rozpoznanie sprawy przez sąd administracyjny na posiedzeniu niejawnym we wskazanych okolicznościach nie jest uzależnione od woli skarżącego. Złożenie więc przez skarżącego wniosku o rozpoznanie takiej sprawy na posiedzeniu jawnym nie pozbawia sądu ustawowego uprawnienia do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym (zob. wyrok NSA z 11 marca 2021 r., I OSK 4109/18)." (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 września 2023 r. o sygn. akt III FSK 2769/21). Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżone postanowienie SKO o niedopuszczalności zażalenia ma charakter formalny – zostało wydane w oparciu o art. 134 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.) – w skrócie jako k.p.a. (którego zastosowanie do zażaleń przewiduje art. 144 k.p.a.), przewidujący stwierdzenie w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania. W pierwszej kolejności - w przypadku złożenia środka zaskarżenia na określony akt - organ odwoławczy winien dokonać jego weryfikacji pod kątem dopuszczalności - weryfikacja ta odbywa się w fazie wstępnej postępowania przed organem II instancji. Jakkolwiek przepis art. 134 k.p.a. nie wskazuje konkretnych przesłanek/warunków przesądzających o niedopuszczalności środka zaskarżenia, to w orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że może mieć ona charakter podmiotowy jak i przedmiotowy oraz wynikać z przepisów regulujących przedmiot zaskarżenia i tok postępowania: "Zagadnienie dopuszczalności odwołania należy rozpatrywać w kontekście wymagań stawianych odwołaniu przez przepisy Kodeksu i/lub przez przepisy szczególne. W doktrynie postępowania cywilnego przyjmuje się, że ze środka odwoławczego można skorzystać wówczas, gdy spełnione są następujące warunki: "1) środek odwoławczy względnie środek zaskarżenia musi być dopuszczalny z ustawy, 2) musi być wniesiony w przepisanej formie, 3) musi być wniesiony w przepisanym czasie, 4) musi być wniesiony przez legitymowaną do tego osobę" (Postępowanie cywilne, 1972, s. 417). "Niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn przedmiotowych, jak też z przyczyn podmiotowych. W pierwszej grupie wymienić można brak przedmiotu zaskarżenia, wyłączenie możliwości wniesienia środka odwoławczego lub wyczerpanie przysługujących środków odwoławczych. Do podmiotowych przyczyn niedopuszczalności odwołania zalicza się przypadki wniesienia środka zaskarżenia przez osobę niemającą do tego legitymacji bądź przez osobę niemającą zdolności do czynności prawnych" (wyrok NSA z 11.12.2007 r., II OSK 1661/06, LEX nr 425381).4." (A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2024, art. 134.), wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 czerwca 2024 r. o sygn. akt II OSK 2284/21, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – w skrócie CBOSA). Postępowanie egzekucyjne jest postępowaniem sformalizowanym - poszczególne definicje, zasady prowadzenia tego postępowania oraz stosowane w ramach tego postępowania środki egzekucyjne i zaskarżenia zostały uregulowane w u.p.e.a. Ustawa ta reguluje w szczególności zasady - w ramach którego ze środków zaskarżenia możliwe jest skuteczne podnoszenie określonych zarzutów. Same środki zaskarżenia odnoszą się albo do całego postępowania egzekucyjnego, albo do poszczególnych czynności podejmowanych w ramach tego postępowania. Zgodnie z art. 1a pkt 20 u.p.e.a. Ilekroć w ustawie jest mowa o zobowiązanym - rozumie się przez to osobę prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej albo osobę fizyczną, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym, a w postępowaniu zabezpieczającym - również osobę lub jednostkę, której zobowiązanie nie jest wymagalne albo jej obowiązek nie został ustalony lub określony, ale zachodzi obawa, że brak zabezpieczenia mógłby utrudnić lub udaremnić skuteczne przeprowadzenie egzekucji, a odrębne przepisy na to zezwalają. Postępowanie egzekucyjne wszczyna się na wniosek wierzyciela o wszczęcie egzekucji administracyjnej i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Wierzyciel będący jednocześnie organem egzekucyjnym wszczyna postępowanie egzekucyjne z urzędu poprzez podpisanie albo opatrzenie pieczęcią, o której mowa w art. 26e § 1 pkt 4 albo 5, wystawionego przez siebie tytułu wykonawczego (art. 26 § 1 u.p.e.a.). Zobowiązany będący osoba fizyczną jest identyfikowany przez wierzyciela w wystawianym przez niego tytule wykonawczym, stosownie do art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a., poprzez m.in. wskazanie imienia i nazwiska oraz jego adresu, a także nr PESEL, NIP lub REGON, jeżeli zobowiązany taki numer posiada. Stosownie zaś do przepisu art. 59 § 4 u.p.e.a., organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego na żądanie zobowiązanego, wierzyciela albo z urzędu. Postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego zawiera informację o uchyleniu czynności egzekucyjnych zgodnie z art. 60 § 1 zdanie pierwsze. Takie też postanowienie z 25 października 2023 r. o nr WZN-DE.3160.23.976.2023.KJ WZN-DE.3160.8.62.2023.KJ zostało wydane przez Prezydenta wobec Zobowiązanego i tylko Zobowiązanemu służyło prawo jego zaskarżenia do SKO (art. 59 § 5 u.p.e.a.). W rozpoznawanej sprawie zaistniała więc niedopuszczalność wniesienia zażalenia przez Skarżącą z przyczyn podmiotowych – nie miała Ona legitymacji do zaskarżenia ww. postanowienia Prezydenta z dnia 25.10.2023 r. Jak już wyżej wskazano zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga "w granicach sprawy". Rozstrzyganie "w granicach danej sprawy", o którym mowa we wspomnianym przepisie oznacza, iż sąd administracyjny nie może uczynić przedmiotem rozpoznania innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Innymi słowy sąd jest związany granicami przedmiotu zaskarżenia, którym jest kwestionowany konkretny akt lub czynność. Określenie podstaw zaskarżenia ma zasadnicze znaczenie dla wyznaczenia zakresu kontroli sądu, gdyż stawiają one granicę maksymalnego zakresu kontroli, poza który sąd wyjść nie może. W realiach przedmiotowej sprawy wniesiona skarga odnosi się do postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność wniesienia przez Skarżącą środka odwoławczego – zażalenia na postanowienie Prezydenta Wrocławia z 25 października 2023 r. nr WZN-DE.3160.23.976.2023.KJ WZN-DE.3160.8.62.2023.KJ w przedmiocie wniosku Zobowiązanego o umorzenie postępowania egzekucyjnego – rozstrzygnięcia o charakterze formalnym, a tym samym poruszone w skardze kwestie dotyczące decyzji SKO w zakresie wymiaru podatku, czy też zaległości z tego tytułu pozostają poza zakresem kontroli sądowoadministracyjnej. Mając na uwadze wskazaną na wstępie formalną stronę postępowania na gruncie u.p.e.a. oraz treść podpisanego przez Żalącą pisma, Sąd uznaje, że celem zarówno Skarżącej, jak i Zobowiązanego, było zakwestionowanie ww. postanowienia Prezydenta. Nie dopatrując się uzasadnienia w argumentacji podniesionej w skardze, a także innych naruszeń przepisów prawa, Sąd w oparciu o przepis art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako nieuzasadnioną.