I SA/Wr 530/02
PostanowienieWSA we Wrocławiu2004-07-01
Skład orzekający: Andrzej Szczerbiński, Józef Kremis, Zbigniew Łoboda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wynik kontroli Inspektora Kontroli Skarbowej, który stwierdza nieprawidłowości i wskazuje na konieczność przestrzegania przepisów prawa, ale nie nakłada bezpośrednich obowiązków ani nie przyznaje uprawnień, podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Wynik kontroli, który jedynie stwierdza uchybienia i dokonuje ustaleń faktycznych, nie nakładając bezpośrednio na podatnika żadnych ciężarów ani nie przyznając uprawnień wynikających z przepisów prawa, nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Adresat takiego wyniku może bronić swojego interesu w innym postępowaniu, w którym ustalenia te mogłyby zostać wykorzystane, a wydane w jego następstwie rozstrzygnięcie (np. decyzja podatkowa) jest już objęte kontrolą sądu administracyjnego.Stan faktyczny
Skarżący J. K. zakwestionował wynik kontroli Inspektora Kontroli Skarbowej dotyczący podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r. oraz ZUS za pierwsze półrocze 2001 r. Wynik kontroli stwierdził nieprawidłowości w zakresie przychodów, kosztów uzyskania przychodów, remanentu, podatku VAT oraz wydruków z kas fiskalnych, wskazując jednocześnie na konieczność przestrzegania odpowiednich przepisów prawa. Skarżący zarzucił ustalenie "teoretycznego" przychodu, nieuznanie kosztów uzyskania przychodów oraz kosztów leasingu. Organ kontroli wniósł o odrzucenie skargi, uznając wynik kontroli za niedopuszczalny środek zaskarżenia.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Sygnatura akt I SA/Wr 530/02 POSTANOWIENIE Dnia 1 lipca 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Szczerbiński Sędzia NSA Józef Kremis (sprawozdawca) Asesor WSA Zbigniew Łoboda Protokolant Katarzyna Motyl po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi J. K. na wynik kontroli Inspektora Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r. odrzuca skargę.
Sygnatura akt I SA/Wr 530/02
UZASADNIENIE
Przedmiotem skargi jest wymieniony wcześniej wynik kontroli, w
którym Inspektor Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej we
W. Ośrodek Zamiejscowy w L. badając - w prowadzonej przez
J. K. firmie Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "A" -
rzetelność deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowość
rozliczeń należności budżetowych za 2000 r. oraz ZUS za pierwsze
półrocze 2001 r., stwierdził nieprawidłowości w zakresie przychodów z
działalności gospodarczej (zaniżenie przychodów wskutek:
niezaewidencjonowania sprzedaży gazet, nieprawidłowego księgowania, niezawidencjonowania faktury sprzedaży), kosztów uzyskania przychodów (zawyżenie kosztów uzyskania przychodów: przez dokonanie odpisów amortyzacyjnych, o zakupy dokonane na inny podmiot gospodarczy, o protokół strat, o koszty leasingu samochodu) oraz nieprawidłowości dotyczących remanentu. W zakresie podatku od towarów i usług zaś Inspektor stwierdził zawyżenie podatku naliczonego od towarów i usług, a ponadto nieprawidłowości wydruków z kas fiskalnych.
W punkcie III wyniku kontroli (wnioski i wskazania dotyczące usunięcia nieprawidłowości) Inspektor napisał, iż należy przestrzegać przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 270 z późn. zm.), rozporządzeń Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 1995 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz. U. Nr 148, poz. 720 z późn. zm.), z dnia 17 stycznia 1997 r. w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (Dz. U. Nr 6, poz. 35 z późn. zm.), z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 109, poz. 1245 z późn. zm.) i z dnia 23 grudnia 1999 r. w sprawie kryteriów i warunków technicznych, którym muszą odpowiadać kasy rejestrujące, oraz warunków stosowania tych kas przez podatników (Dz. U. Nr 109, poz. 1249).
W punkcie IV wyniku kontroli zawarto pouczenie o skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego, po uprzednim złożeniu wniosku o usunięcie naruszenia prawa. Ponadto poinformowano podatnika, że "właściwym do rozstrzygnięcia w sprawach dotyczących ustaleń zawartych w części II oraz wniosków i wskazań zawartych w części III jest Urząd Skarbowy w L."
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. K. zakwestionował wspomniany wynik kontroli, jako niezgodny z prawem. Skarżący zarzucił Inspektorowi Kontroli Skarbowej: a) ustalenie "teoretycznego" przychodu ze sprzedaży prasy i innych towarów, mimo że towar ten nie został sprzedany; b) nieuznanie za koszty uzyskania przychodów wartości towarów zakupionych przez podatnika w celu sprzedaży, których zakup został udokumentowany fakturą zakupu zawierającą sprostowane omyłki dotyczące nabywcy; c) nieuznanie za koszt uzyskania przychodów towarów, które uległy przeterminowaniu; d) nieuznanie za koszty uzyskania przychodów kosztów leasingu samochodu ciężarowego oraz kosztów ubezpieczenia i zakupu paliwa do tego auta.
W odpowiedzi na skargę Inspektor Kontroli Skarbowej - podtrzymując ustalenia ujęte w wyniku kontroli - wniósł o oddalenie lub odrzucenie skargi na wynik kontroli, jako niedopuszczalnej, gdyż wynik ten nie nakłada - zdaniem Inspektora - na podatnika żadnych ciężarów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W sprawach tych stosuje się jedynie dotychczasowe przepisy o wpisie i innych kosztach sądowych (art. 97 § 2).
Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).
Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na inne niż decyzje administracyjne i postanowienia akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Skarga nie może być uwzględniona, gdyż kwestionowany akt nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
Oceniając objęty skargą wynik kontroli, Wojewódzki Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zajęte w uchwale siedmiu sędziów z 4 grudnia 2000 r. (FPS 13/00, ONSA 2001, Nr 2, poz. 58), według którego "wynik kontroli, który - nie wykraczając poza granice ukształtowane przepisami art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (Dz. U. Nr 100, poz. 442 ze zm.) - wskazuje wyłącznie określone uchybienia oraz dokonuje ustaleń faktycznych, a tym samym nie dotyczy przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia bądź obowiązku wynikających z przepisów prawa, nie podlega zaskarżeniu do Naczelnego Sądu Administracyjnego".
Należy podkreślić, że wydanie wyniku kontroli w rozumieniu art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy o kontroli skarbowej stanowi czynność z zakresu administracji publicznej, o czym obszernie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 7 grudnia 1998 r. (FPS 18/98, ONSA 1999, Nr 2, poz. 43). Uznanie jednak dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na tę odmianę czynności musi łączyć się z ustaleniem, że dotyczy ona (zgodnie z obowiązującym w dacie wniesienia skargi przepisem art. 16 ust. 1 pkt 4 infine ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.) "przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa". W stanie prawnym obowiązującym od 1 stycznia 2004 r. kontrolą sądów administracyjnych objęte są akty lub czynności z zakresu administracji publicznej "dotyczące uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa*.
Z ustawowych sformułowań wynika, że wniesienie skargi do sądu administracyjnego na wynik kontroli jest uzależnione od spełnienia przesłanki w postaci stwierdzenia w nim lub uznania - w związku z wytknięciem określonej kategorii nieprawidłowości - obowiązku odnoszącego się do konkretnego podmiotu i wynikającego z "przepisów prawa".
Analiza zaskarżonego wyniku kontroli nie upoważnia do konkluzji, że nakłada on na stronę skarżącą jakiekolwiek obowiązki w zakresie badanych stosunków podatkowo-prawnych, gdyż w akcie tym Inspektor Kontroli Skarbowej ograniczył się jedynie do stwierdzenia nieprawidłowości w zakresie przychodów z działalności gospodarczej, kosztów uzyskania przychodu, nieprawidłowości dotyczących remanentu na dzień [...], a także w zakresie podatku od towarów i usług oraz wydruków z kas fiskalnych.
We "wnioskach i wskazaniach dotyczących usunięcia nieprawidłowości" (punkt III wyniku kontroli) Inspektor Kontroli Skarbowe zwrócił jedynie uwagę na konieczność przestrzegania regulacji zawartych w ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 270 z późn. zm.) oraz w rozporządzeniach Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 1995 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz. U. Nr 148, poz. 720 z późn. zm.), z dnia 17 stycznia 1997 r. w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (Dz. U. Nr 6, poz. 35 z późn. zm.), z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 109, poz. 1245 z późn. zm.) i z dnia 23 grudnia 1999 r. w sprawie kryteriów i warunków technicznych, którym muszą odpowiadać kasy rejestrujące, oraz warunków stosowania tych kas przez podatników (Dz. U. Nr 109, poz. 1249).
W punkcie IV (pouczenie) wyniku kontroli zwolniono podatnika z obowiązku poinformowania Inspektora Kontroli Skarbowej o sposobie usunięcia wskazanych nieprawidłowości, informując do, że organem właściwym do rozstrzygania w sprawach dotyczących ustaleń zawartych w części II oraz wniosków i wskazań zawartych w części III, jest Urząd Skarbowy w L., co zawiera zapowiedź wydania ewentualnych decyzji podatkowych (takie też orzeczenia zostały wydane, z których decyzja dotycząca podatku od towarów i usług za styczeń 2000 r., była przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu - I SA/Wr 1245/02).
Jeżeli zatem oceniany wynik kontroli wskazuje wyłącznie określone uchybienia oraz dokonuje ustaleń faktycznych, a tym samym nie dotyczy przyznania, stwierdzenia albo uznania lub stwierdzenia uprawnienia bądź obowiązku wynikających z przepisów prawa, przeto nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Badany wynik kontroli zawiera ustalenia, które same w sobie nie tworzą nowej sytuacji prawnej i nie kształtują wprost sfery praw i obowiązków podmiotu kontrolowanego. Adresat takiego wyniku może bronić swojego interesu w innym postępowaniu, w którym ustalenia zawarte w tym akcie mogłyby zostać wykorzystane. Wydane w następstwie przeprowadzenia takiego postępowania rozstrzygnięcie (decyzja podatkowa) jest oczywiście objęte kontrolą sądu administracyjnego. Drogę do jej uruchomienia otwiera wyczerpanie administracyjnego toku instancji, co oznacza, że - zagwarantowane w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP - prawo jednostki do sądu nie dozna ograniczeń.
Skoro kwestionowany przez skarżącego akt nie może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego, przeto - stosownie do dyspozycji art. 58 § 1 w związku z § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) - należało orzec, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło