I SA/Wr 549/17
WyrokWSA we Wrocławiu2017-11-03
Skład orzekający: Zbigniew Łoboda, Kamila Paszowska-Wojnar, Maria Tkacz - Rutkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budynek, w którym prowadzone są prace modernizacyjne (w tym rozbiórka dachu, stropów, ścian), nadal stanowi budynek w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, a tym samym podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, oraz czy prace te mogą uzasadniać zastosowanie niższej stawki podatku od nieruchomości (jak dla budynków pozostałych) zamiast stawki dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy podatkowe nie zebrały wystarczającego materiału dowodowego do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego. W szczególności brak było jednoznacznych danych dotyczących stanu budynków w 2014 r. oraz zakresu prowadzonych prac modernizacyjnych, które mogły wpłynąć na utratę przez budynki cech budynku w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Sąd podzielił stanowisko organów, że prace remontowe dachu nie pozbawiają budynku statusu budynku, jednakże prace wykraczające poza remont, takie jak rozbudowa czy przebudowa, wymagają dokładnego ustalenia ich wpływu na definicję budynku. Sąd jednocześnie podzielił stanowisko organów, że prowadzenie prac modernizacyjnych nie uzasadnia zastosowania niższej stawki podatku od nieruchomości, gdyż nie wystąpiły trwałe względy techniczne uniemożliwiające wykorzystanie nieruchomości do działalności gospodarczej.Stan faktyczny
Spółka z o.o. zakwestionowała decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J., która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza K. określającą Spółce zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2014 r. Spółka dokonała korekty deklaracji, wskazując na roboty budowlane związane z demontażem dachu i brakiem prowadzenia działalności gospodarczej w obiekcie. Organy podatkowe uznały, że prace te stanowią remont, a nie przeszkodę techniczną uniemożliwiającą prowadzenie działalności, i utrzymały opodatkowanie według stawki dla działalności gospodarczej. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w tym błędną wykładnię pojęcia budynku oraz względów technicznych.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. i zasądził od Kolegium na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Zbigniew Łoboda, Sędziowie: sędzia WSA Kamila Paszowska-Wojnar, sędzia WSA Maria Tkacz - Rutkowska (sprawozdawca), Protokolant: starszy sekretarz sądowy Aleksandra Połaczewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2017 r. w Wydziale I sprawy ze skargi [...] spółki z o.o. z siedzibą w J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia 22 marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. na rzecz strony skarżącej kwotę 4.372 (cztery tysiące trzysta siedemdziesiąt dwa) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza K. z 28 września 2016 r. nr [...] określającą A. spółce z o.o. z siedzibą w J. zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2014 r.
Burmistrz K. ww. decyzją określił A. sp. z o.o. z siedzibą w J. (dalej: Spółka, Skarżąca) podatek od nieruchomości za 2014 r. w kwocie 25.484 zł. Spółka jest bowiem właścicielem nieruchomości położonej w K. przy ul. [...]. W deklaracji na podatek od nieruchomości za 2014 r. złożonej w dniu 9.02.2015 r. Spółka wykazała do opodatkowania:
- budynek o powierzchni 299,01m² według stawki jak dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej,
- budynek o powierzchni 598,02 m²według stawki jak dla budynków pozostałych;
- grunt o powierzchni 5.698 m²według stawki jak dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
W korekcie ww. deklaracji, złożonej w dniu 6.05.2016 r., Spółka wykazała do opodatkowania za okresy:
- od stycznia do maja 2014 r. budynek o powierzchni 299,01 m² według stawki jak dla budynków pozostałych i grunt o powierzchni 5.698 m² według stawki jak dla gruntów pozostałych;
- od czerwca do grudnia 2014 r. grunt o powierzchni 5.698 m² według stawki jak dla gruntów pozostałych.
Uzasadniając przyczyny korekty Spółka wskazała na roboty budowlane związane z demontażem dachu na ww. budynkach oraz brakiem prowadzenia działalności gospodarczej w obiekcie.
Burmistrz, po przeprowadzeniu postępowania, wszczętego postanowieniem z 3 czerwca 2016 r. stwierdził, że Spółka jest właścicielem nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] (działki [...] i [...]) i zgodnie z wypisem z rejestru gruntów działka o powierzchni 7.563 m² została zabudowana budynkami sklasyfikowanymi jako pozostałe budynki niemieszkalne oraz budynkiem przemysłowym. Spółka nieruchomości te nabyła w 2011 r. i rozpoczęła prowadzenie działalności gospodarczej (krótkotrwały najem). W 2013 r. Spółka rozpoczęła modernizację niektórych budynków (za wyjątkiem obiektu "[...]"). Zdaniem organu podatkowego, prowadzenie remontu (modernizacji) w obiekcie nie powoduje opodatkowania niższą stawką podatku ani tym bardziej brakiem opodatkowania. Względy techniczne, o jakich mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 849 ze zm. – dalej: u.p.o.l.), nie mogą być utożsamiane z przeszkodami w użytkowaniu budynku o charakterze przejściowym, wynikającymi z woli podatnika i podejmowanych przez niego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej decyzjami o remontach, przekształceniach, adaptacjach, czy zmianie przeznaczenia budynku.
Opodatkowanie obniżonymi stawkami wymaga ustalenia takich przeszkód technicznych, niezależnych od podatnika, które powodują, że grunt lub budynek jest nieprzydatny do celów prowadzonej działalności gospodarczej, co w sprawie nie wstąpiło. Spółka uznała, że rozebranie dachów istniejących budynków świadczy o zaistnieniu względów technicznych, a zdaniem organu podatkowego wymiana dachu, okien, instalacji świadczy tylko o prowadzonym remoncie a nie o wystąpieniu względów technicznych. Ponadto Spółka nie przedstawiła żadnych innych dowodów, poza dziennikiem budowy, który co prawda potwierdza demontaż dachu, ale nie są to, w ocenie Burmistrza, względy techniczne uzasadniające brak opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Organ podatkowy, w tym zakresie powołał się na wyrok WSA w Olsztynie z dnia 22.05.2014 r. sygn. akt I SA/Ol 298/14. W konsekwencji Burmistrz przyjął do opodatkowania budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 897,03 m² i grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 5.698 m².
W odwołaniu Spółka, wnosząc o uchylenie decyzji, zarzuciła: naruszenia art. 122 i art. 187 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm. – dalej: O.p.) przez niewyjaśnienie sprawy, a także przepisów u.p.o.l. przez nieuwzględnienie definicji budynku oraz zakwalifikowanie gruntów niewykorzystywanych w działalności gospodarczej do gruntów z taką działalnością związanych. Spółka wyjaśniła, że na terenie obiektu nie prowadziła działalności gospodarczej w związku z modernizacją obiektu, prowadzoną na podstawie decyzji Starosty J. z 24 października .2012 r. w sprawie zatwierdzenia projektu budowalnego i udzielenia pozwolenia na budowę. Rozbiórkę jednego z obiektów rozpoczęto 5 czerwca 2013 r., co spowodował, że obiekt ten nie mógł być uznany za budynek, taka sama sytuacja wstąpiła od dnia 1 czerwca 2014 r. wobec obiektu "[...]".
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. (dalej także: Kolegium) utrzymało w mocy decyzję Burmistrza K.. Organ odwoławczy, po przytoczeniu przepisów art. 1a ust. 1, art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1, art. 6 ust. 1 i 2 u.p.o.l., stwierdził, że kwestią wymagającą rozważania w sprawie jest kwalifikacja, będącego własnością Spółki, budynku do opodatkowania w związku z prowadzonymi pracami modernizacyjnymi, obejmującymi rozbiórkę dachu, a także kwalifikacja nieruchomości (grunt i budynek), na których nie była prowadzona działalność gospodarcza. Zastrzegł, że przyjęte do opodatkowania powierzchnie gruntów i budynków są zgodne z deklaracją Spółki z 9 lutego 2015 r. i potwierdzone wydrukiem z rejestru gruntów i wydrukiem z kartoteki budynków. Spór dotyczy zatem sposobu kwalifikacji tych powierzchni do odpowiadanie podatkiem od nieruchomości.
Z przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. organ odwoławczy wyprowadził wniosek, że co do zasady, sam fakt posiadania gruntu, budynku lub budowli przez przedsiębiorcę przesądza o uznaniu, że te przedmioty opodatkowania są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Przy czym nie ma znaczenia czy nieruchomości te są faktycznie wykorzystywane do celów prowadzenia działalności gospodarczej, czy też np. prowadzone prace modernizacyjne nie pozwalają na ich okresowe efektywne wykorzystywanie. Kolegium podkreśliło majątkowy charakter podatku od nieruchomości, który wyraża się w tym, że opodatkowując określony stan faktyczny organ podatkowy koncentruje się na samej własności lub posiadaniu przedmiotów opodatkowania. Organ odwoławczy stwierdził także, że w sprawie nie zachodzą względy techniczne, o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Fakt rozebrania dachu, w ramach realizacji inwestycji pod nazwą "Modernizacja i przebudowa Hotelu [...], polegająca na: przebudowie, rozbudowie i nadbudowie istniejącej części zespołu budynków ośrodka szkoleniowo-wypoczynkowego, ze zmianą sposobu użytkowania na budynek hotelowy kategorii trzygwiazdkowej wraz z infrastrukturą techniczną i parkingami" dowodzi istnienia w analizowanym okresie przeszkód technicznych w wykorzystywaniu budynków do prowadzonej działalności gospodarczej o charakterze przejściowym. Względy techniczne, w rozumieniu wyżej powołanego przepisu, oznaczają natomiast trwałą i obiektywną przeszkodę w wykorzystywaniu budynku do prowadzenia działalności gospodarczej, która w rezultacie jej wystąpienia dyskwalifikuje budynek pod względem możliwości jego remontu i zmiany przeznaczenia.
Kolegium wskazało także, że obiekt budowlany, mieszczący się w definicji budynku, zawartej w art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., pozostaje budynkiem w rozumieniu tej ustawy nawet wówczas, gdy ze względów technicznych, prawnych czy faktycznych nie jest i nie może być wykorzystywany zgodnie z przeznaczeniem. Konieczność remontu budynku, jego przebudowy i rozbudowy nie powoduje utraty przez taki obiekt budowlany cech budynku w rozumieniu u.p.o.l. Budynek pozostaje nadal budynkiem gdy został wyłączony z bieżącej eksploatacji. Stan dachu budynku, jego uszkodzenie lub usunięcie w wyniku prac remontowych nie oznacza, że dany obiekt przestaje być budynkiem. Dopiero gdy z przyczyn natury faktycznej (np. zawalenie) lub prawnej (realizacja pozwolenia na rozbiórkę) budynek przestaje istnieć to wówczas brak jest podstaw do jego opodatkowania. Wskazał też organ odwoławczy na art. 6 ust. 2 u.p.o.l., który dotyczy pojęcia budowy, ukończenia i użytkowania budynku jako momentu uzasadniającego powstanie obowiązku podatkowego, natomiast prowadzenie adaptacji lub remontu nie stanowi budowy w rozumieniu przepisów ustawy Prawo budowlane. Zauważył też, że definicje: budowy, robót budowlanych i przebudowy, zawarte w ustawie Prawo budowlane, nie mogą modyfikować zakresu przedmiotowego podatku od nieruchomości oraz momentu powstania i ustania obowiązku w tym podatku. Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych odwołuje się bowiem do przepisów ustawy Prawo budowlane tylko dla zidentyfikowania określonych pojęć w wąskim zakresie. Jeśli w świetle ustawy Prawo budowlane budowa budynku została zakończona, to nie jest miarodajnym zdarzeniem determinującym powstanie i ustanie obowiązku podatkowego chwila rozpoczęcia remontu i przebudowy oraz zakończenie tych prac, w wyniku których budynek jest gotowy do wykorzystania na potrzeby działalności zgodnie z przeznaczeniem. To zaś oznacza, że obowiązek podatkowy od przedmiotowych nieruchomości nie przestał ciążyć na Spółce w okresie, w którym dokonywano ich remontu i przebudowy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu Spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania sądowego, zarzucając naruszenie:
- art. 122 i art. 187 §1 O.p., polegające na niedokładnym i pozbawionym wnikliwości ustaleniu i wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy oraz niezebraniu i nierozpatrzeniu w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego;
- art. 2a O.p. przez jego niezastosowanie i rozstrzygnięcie niedających się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa na niekorzyść podatnika;
- art. 1a ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., polegające na niezastosowaniu definicji legalnej budynku z art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. i uznanie, że obiekty posadowione na nieruchomości Spółki stanowiły budynki podlegające opodatkowaniu, mimo przeprowadzenia w obiektach robót budowlanych, w ramach których wykonano demontaż ich dachów, stropów, a także ścian (przegród budowlanych wydzielających go z przestrzeni);
- art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l .polegające na błędnej wykładni tego przepisu, a ściśle fragmentu "nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych", przez przyjęcie, że:
- chodzi tu wyłącznie o stan nieodwracalny;
- prawnie relewantne dla oceny zwolnienia z opodatkowania stawką wyższą jest źródło przyczyny braku możliwości wykorzystania budynku;
- prawnie irrelewantny dla oceny zwolnienia z opodatkowania stawką wyższą jest rodzaj działalności, która miałaby być prowadzona w takim budynku;
- względy techniczne ze swej istoty muszą mieć charakter obiektywny, podczas gdy ten obiektywny charakter dotyczy wyłącznie stanu niewykorzystywania i braku możliwości wykorzystywania budynku właśnie z uwagi na zaistniałe względy techniczne, które jednak same w sobie nie musza mieć charakteru obiektywnego;
- art. 6 ust. 1 u.p.o.l. przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości trwa nieprzerwanie od chwili zakończenia budowy budynku, niezależnie od późniejszej utraty przez obiekt cech konstytuujących go jako budynek w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.;
- art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. przez jego niewłaściwe zastosowanie i objęcie podatkiem przedmiotu, który nie jest przedmiotem opodatkowania zgodnie z ustawą;
- §1 ust. 1 pkt 5 uchwały nr XXXVIII/350/13 Rady Miejskiej K. z 25 października 2013 r. w sprawie ustalenia stawek podatku od nieruchomości oraz określenie wzorów informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych dla osób fizycznych oraz deklaracji na podatek od nieruchomości w związku z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e) u.p.o.l. przez jego niezastosowanie, w zamian za to niewłaściwe zastosowanie §1 ust. 1 pkt 2 tej uchwały w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b u.p.o.l. i określenie podatku od nieruchomości w oparciu o stawkę tego podatku.
Uzasadniając zarzuty skargi Spółka wskazała na braki w materiale dowodowym, w szczególności brak wyjaśnienia rzeczywistego stanu obiektu "[...]" w pierwszej połowie 2014 r. co wpływa na ocenę czy obiekty te mogły być w myśl art. 1a ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. uznane z budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Skarżąca stwierdziła, że do oceny czy obiekt spełnia przesłanki by uznać go za budynek należy podchodzić jednolicie, dokonując tej oceny przez pryzmat definicji z art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. Podniosła, że dach i ściany budynku, stanowiące przegrody budowlane wydzielające budynek z przestrzeni, są elementami składającymi się na pojęcie budynku, których brak powoduje, że obiekt budowlany traci charakter budynku. Powołała się na wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 23.10.2012 r., sygn. akt. I SA/Bd 763/12. Strona skarżąca podkreśliła, że zakres opodatkowania musi być precyzyjnie określony w ustawie podatkowej a interpretacja przepisów nie może być rozszerzająca.
Skarżąca kwestionuje także stanowisko organów podatkowych odnośnie rozumienia przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. w zakresie interpretacji pojęcia względy techniczne. Uważa, że względy techniczne powinny mieć charakter trwały, co nie oznacza, że muszą mieć charakter nieodwracalny (powołuje się na wyroki WSA w Gliwicach z dnia 6.10.2015 r. I SA/Gl 177/15 i NSA z dnia 10.09.2015 r., II FSK 1972/13). Zdaniem Skarżącej należy odrębnie traktować obiektywną niemożność wykorzystania nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej od przesłanki wystąpienia względów technicznych, które nie muszą mieć charakteru obiektywnego. Analizowany przepis, zdaniem Spółki, nie odnosi przesłanki obiektywności i niezależności do wystąpienia względów technicznych, a jedynie do braku możliwości wykorzystania przedmiotu do prowadzenia działalności gospodarczej (powołuje wyrok NSA z dnia 10.09.2015 r. II FSK 1972/13). Podnosi także, że przepis art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. nie powinien być interpretowany w oderwaniu od postanowień art. 6 ust. 3 u.p.o.l. Wykładnia systemowa prowadzi zaś do wniosku, że ustawodawca przewiduje możliwe zmiany w cięgi roku wykorzystania przedmiotu opodatkowania.
Wskazane wątpliwości co do wykładni art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. zostały usunięte dopiero zmianą u.p.o.l., która weszła w życie od 1 stycznia 2016 r. z tego względu strona skarżąca uważa ze uzasadnione jest zastosowanie w niniejszej sprawie art. 2a O.p.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016, poz. 1066 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017, poz. 1370 – dalej: P.p.s.a.), ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W zakresie tak określonej kognicji skarga zasługuje na uwzględnienie, ale nie wszystkie zarzuty skargi są zasadne.
W niniejszej sprawie sporne są dwie kwestie.
Pierwsza dotyczy budynków, których właścicielem jest Spółka, będąca przedsiębiorcą. Spółka twierdzi, że budynki w datach wskazanych w korektach deklaracji na podatek od nieruchomości za 2104 r. przestały spełniać definicję budynku z art. 1a ust.1 pkt 1 u.p.o.l. ze względu na prowadzoną ich przebudowę i modernizację, zgodnie z decyzją nr 487/2012 Starosty J. z 24 października 2012 r. w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielania pozwolenia na budowę. W wyniku tych prac dokonano bowiem częściowej rozbiórki obiektów, demontując ich dachu, stropy, a także ściany zewnętrzne. W związku z tym Skarżąca uważa, że nie powinna opłacać podatku od nieruchomości od takich budynków, gdyż przestały spełniać warunki uzasadniające ich uznania za przedmiot opodatkowania.
Druga sporna w sprawie kwestia to stawka podatku od nieruchomości za 2014 r od gruntów, na których posadowione są budynki oraz od niektórych budynków w okresie od stycznia do kwietnia 2014 r. Spółka twierdzi, że gruntów i budynku nie może wykorzystywać w prowadzonej działalności gospodarczej z uwagi na powadzone prace budowlano modernizacyjne w budynkach, zatem grunt i budynki (spełniające definicję z art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.) winny być opodatkowane według stawki jak dla gruntów i budynków pozostałych, a nie jak dla gruntów i budynku związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Ze stanowiskiem tym nie zgadzają się organy podatkowe wywodząc, że stan dachu, jego uszkodzenie lub usunięcie w wyniku prowadzenia prac remontowych nie oznacza, że dany obiekt przestaje być budynkiem w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. Obiekt budowalny pozostaje bowiem budynkiem w rozumieniu przepisów u.p.o.l. nawet wówczas, gdy ze względów technicznych, prawnych, czy faktycznych, nie jest i nie może być wykorzystywany zgodnie z jego przeznaczeniem, także wówczas gdy został wyłączony z bieżącej eksploatacji. Wskazał także, że fakt dokonywania przebudowy budynku nie uzasadnia zastosowania niższej stawki podatku od nieruchomości, tj. jak dla budynków i gruntów pozostałych. Nie zostały bowiem spełnione jakiekolwiek przesłanki aby przyjąć, że wystąpiły względy techniczne o jakich mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.
Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty i budynki oraz ich części. Przepisy te regulują zatem przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Podatnikami podatku od nieruchomości, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., są właściciele nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3 (zastrzeżenia nie ma znaczenia w niniejszej sprawie). W myśl art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., budynkiem jest obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowalnego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzenie za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundament i dach. Przepis ten dopracowuje zatem określony w art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. przedmiot opodatkowania.
Z kolei grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.p.o.l., chyba, że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności ze względów technicznych. Dla gruntów i budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej przewidziano wyższe stawki podatku od nieruchomości, co wynika z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a, pkt 2 lit. b u.p.o.l., zatem konieczne stało się wyodrębnienie przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Nie można też pominąć, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne o kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r., nr 193, poz. 1287 ze zm.), podstawę, m in. wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.
Z decyzji organu I instancji wynika, że Spółka jest właścicielem nieruchomości położonej w K., przy ul. [...] (działki [...] i [...]). Ze znajdujących się w aktach wydruków z rejestru gruntów wynika, że działki te mają powierzchnię odpowiednio 5.095 m2 i 603 m2 (łącznie 5.696 m2), tj. tak jak wskazuje organ odwoławczy (organ I instancji jako powierzchnie gruntów podaje 7.563 m² a także 5.696 m²). Z wypisu z kartoteki budynków, który znajduje się w aktach wynika, że łączna powierzchnia ośmiu budynków, w tym klasyfikowanych jako "pozostałe budynki niemieszkalne" (7 budynków) oraz "budynek przemysłowy" wynosi 903 m2 , a nie jak przyjmują organy podatkowe 897 m2 (299 i 598). Na wezwanie organu podatkowego o dokumentację potwierdzająca prawidłowość dokonanej korekty deklaracji w podatku od nieruchomości za 2014 r. Spółka, jak wynika z decyzji, przedłożyła dziennik budowy. W aktach administracyjnych znajduje się ksero trzech stron (strony tytułowe oraz strona 4.) dziennika budowy [...]-K., pozwolenie na budowę [...] wydane 14 listopada 2012 r., który dotyczy "Modernizacji i przebudowy Hotelu "[...]", polegających na przebudowie, rozbudowie i nadbudowie istniejącej części zespołu budynków ośrodka szkoleniowo-wypoczynkowego, ze zmianą sposobu użytkowania na budynek hotelu kategorii 3 gwiazdkowej wraz z infrastrukturą techniczną i parkingami. Dziennik zawiera 18 stron. Znajdująca się w aktach kserokopia (strona 4.) obejmuje prace wykonane w okresie od 23 lipca 2013 r. do 21 sierpnia 2013 r. W aktach znajduje się też decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. z dnia 14 grudnia 2015 r. nr [...] o pozwoleniu na użytkowanie inwestycji Modernizacja i przebudowa Hotelu [...] (...) na działacie nr [...] przy ul. [...]w K.. Z decyzji tej wynika, że Spółka na prowadzone prace uzyskała pozwolenie na budowę. Ani z decyzji, ani ze znajdujących się w aktach administracyjnych dowodów nie zatem jednoznacznie powierzchnię których budynków, wskazanych w kartotece budynków, przyjęto do opodatkowania. Nie wynika też w jakim zakresie i które z budynków objęte zostały inwestycją zakończoną w 2015 r. a rozpoczętą w 2012 r. Brak też danych czy zakres prowadzonych prac, na które Spółka uzyskała pozwolenie na budowę, mógł wpłynąć na utratę przez, będące własnością Spółki (przedsiębiorcy), obiekty budowlane charakteru budynków, w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. Twierdzenie organu podatkowego, że Spółka dokonywała jedynie prac remontowych, w tym wymiany dachu, a nie przebudowy budynków nie znajduje oparcia w materiale dowodowym. Co innego wynika bowiem z pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego po przebudowie.
Należy zauważyć, że znajdujące się w aktach wydruki z ewidencji gruntów (działki [...] i [...]), jakkolwiek został podpisane, to zostały sporządzone 6 czerwca 2016 r., podobnie jak wypis z kartoteki budynków, z tym, że ten nie jest podpisany. Żaden z tych dokumentów nie wskazuje jakiego okresu dotyczą dane w nich zwarte. Biorąc także pod uwagę datę sporządzenia tych wypisów oraz rozbieżności między danymi wskazywanymi przez organy podatkowe w decyzjach, a danymi wynikającymi z tych wydruków, zdaniem Sądu, wypisy te nie mogą stanowiąc w niniejszej sprawie dowodu. Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest zobowiązanie w podatku od nieruchomości dotyczy 2014 r. i wypisy z ewidencji gruntów i budynków muszą w sposób jednoznaczny wskazywać, że dotyczą tego właśnie okresu. Decyzja winna zaś odnosić się do danych z ewidencji gruntów i budynków i wskazywać sposób opodatkowania wskazanych ujętych w tej ewidencji gruntów i budynków.
Organ podatkowy wszczynając postanowieniem z 3 czerwca 2016 r. postępowanie w sprawie określenia Spółce zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2014 r., zobowiązany był zebrać cały materiał dowodowy dotyczący stanowiących własność Spółki przedmiotów opodatkowania (gruntów, budynków i budowli) i zbadać czy w odniesieniu do znajdujących się w posiadaniu Spółki przedmiotów opodatkowania są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej przez Spółkę, w szczególności czy w odniesieniu do tych przedmiotów opodatkowanie nie wystąpiły względy techniczne, o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Ponadto, uwzględniając stanowisko Spółki dotyczące utraty przez budynki cech, o jakich mowa w art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., organ podatkowy winien zebrać także dowody w tym zakresie odnoszące się do stanu budynków w 2014 r. i ustalić, czy w 2014 r. wszystkie należące do Spółki budynki spełniały definicje z art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. W wyniku oceny zebranych w sprawie dowodów organy podatkowe winny ustalić stan faktyczny w sprawie i zastosować właściwe przepisy prawa. W niniejszej sprawie występują istotne braki w materiale dowodowy, brak zarówno wypisów z rejestru gruntów i budynków dotyczących budynków należących do Spółki. Znajdujące się w aktach wypisy nie wiadomo jakiego okresy dotyczą. Uwzględniać, że dane z ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, są podstawą wymiaru podatków braki w materiale dowodowym w tym zakresie mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tym bardziej, że brak też danych o stanie budynków oraz charakterze i zakresie prowadzonych prac budowlanych. Informacje zawarte w dzienniku budowy są fragmentaryczne i obejmują okres od 23 lipca 2013 r. do 21 sierpnia 2013 r. czyli przed 2014 r., a decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. z dnia 14 grudnia 2015 o pozwoleniu na użytkowanie inwestycji Modernizacja i przebudowa hotelu [...] na działce nr [...] przy ul. [...] w K. wskazuje na wykonywanie nie tylko remontu, ale także prac wymagających pozwolenia na budowę, których zakresu organ podatkowy nie ustalił. Organy podatkowe mimo, iż już przed wszczęciem postępowania podatkowego znały charakter zarzutów podnoszonych przez Spółkę, w tym dotyczących rozbiórki jednego z budynków i usunięcie dachów z innych, nie zgromadziły dowodów, które mogą potwierdzić lub zaprzeczyć tym zarzutom. Należy wskazać, że ze znajdującej się w aktach kserokopii strony 4. dziennika budowy wynika, że w ramach prowadzonych prac został usunięty dach budynku jednak dane te dotyczą prac wykonywanych w 2013 r., nie jest znany faktyczny zakres prowadzonych prac, w szczególności w 2014 r. Brak także szczegółowych danych, którego z budynków należących do Spółki prace te dotyczą.
Sąd podziela stanowisko organów podatkowych, że prowadzenie prac remontowych, polegających na naprawie dachu nie uzasadnia przyjęcie, że w ich wyniku budynek przestał spełniać warunki wskazane w art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. tj. przestał być przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Podziela także stanowisko organów podatkowych, że prowadzenie prac remontowych przez Spółkę (przedsiębiorcę) nie daje podstaw do przecięcia, że wystąpiły względy techniczne uzasadniające zastosowanie niższej stawki opodatkowania (jak dla budynków pozostałych). Jednak w niniejszej sprawie zakres prowadzonych prac nie ograniczał się do remontu obiektów budowlanych. Już ze szczątkowych w tym zakresie dowodów wynika, że prace dotyczył rozbudowy i przebudowy obiektów, obejmowały zatem prace wymagające pozwolenia na budowę. Konieczne jest zatem, zdaniem Sądu, ustalenie jaki był faktyczny zakres przeprowadzanych prac i czy w ich wyniku, będące przedmiotem opodatkowania budynki przestały spełniać definicje budynku (przedmiotu opodatkowania) z art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.
Ustaleń tych organ podatkowy winien dokonać na podstawie udzielonych Spółce pozwoleń na budowę, dzienników budowy, z których wynika stan tych budynków w 2014 r., w szczególności czy budynki te spełniały definicję budynku z art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., a także danych o tych budynkach po ich przebudowie.
Odnośnie drugiej spornej kwestii Sąd podziela stanowisko organów podatkowych. Stosownie bowiem do art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. związane z prowadzeniem działalności gospodarczej grunty i budynki to te grunty i budynki, które znajdują się w posiadaniu przedsiębiorcy. Wyjątkiem są:
- budynki mieszkalne oraz grunty związane z tymi budynkami,
- grunty pod wodami powierzchniowymi stojącymi lub wodami powierzchniowymi płynącymi jezior i zbiorników sztucznych (art. 5 ust. 1 pkt lit. b u.p.o.l.);
- oraz grunty i budynki, które nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych.
Przy czym przez względy techniczne, o jakich mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. (w brzmieniu z 2014 r.), nie należy rozumieć przejściowego niewykorzystywania przez podmiot gospodarczy nieruchomości lub jej części (gruntów budynków) służącej do wykonywania działalności gospodarczej. Stan techniczny uniemożliwiający korzystanie z budynku lub gruntu musi mieć charakter trwały, a nie przemijający. Natomiast remonty, adaptacja budynków do prowadzenia zamierzonej w przyszłości działalności gospodarczej stanowią jeden z wyznaczników prowadzenia tejże działalności. Nie istniały zatem przesłanki do stosowania niższej stawki podatku od nieruchomości do budynków i gruntów (czyli stawki jak dla budynków i gruntów pozostałych) w sytuacji, gdy budynki, stosownie do art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. był przedmiotem opodatkowania i znajdowały się w posiadaniu przedsiębiorcy, podobnie jak grunt. Dostosowywanie budynku do potrzeb prowadzonej działalności poprzez prowadzenie prac remontowych, modernizacyjnych oznacza, że stan techniczny budynku uniemożliwiał korzystanie z tego budynku tylko przez pewien okres, nie mijają zatem charakter trwałego tym samym nie ma zastosowania wyłączenie art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Zastrzec jednak należy, że aby dokonywać oceny czy wystąpiły względy techniczne, czy też nie w odniesieniu do konkretnego budynku, konieczne jest ustalenie, czy budynek ten jest budynkiem w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.
Odnośnie będących w posiadaniu Spółki gruntów, na których były posadowione budynki należy stwierdzić, że sam fakt iż grunty były w posiadaniu Spółki, będącej przedsiębiorcą uzasadniał ich opodatkowanie podatkiem od nieruchomości według stawki właściwej jak dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Nie wystąpiła bowiem żadna z przesłanek, wskazana w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., wyłączających takie opodatkowanie. Grunty nie były związane z budynkami mieszkalnymi, nie były to grunty pod jeziorami, zajęte na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych, ani grunty które nie były i nie mogły być ze względów technicznych wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej. Należy zwrócić uwagę, że warunek dotyczący względów technicznych winien być odnoszony do gruntów, a nie do budynków posadowionych na tych gruntach (np. przebudowywanych).
Sąd uwzględnił zatem zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów procesowych, w szczególności art. 187 § 1 i art. 191 O.p., które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, organy podatkowe z uwagi na niedokonanie ustaleń faktycznych nie odniosły się też do wykładni przepisu art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. dokonanej przez Spółkę. Spółka zasadnie podnosi, że budynek może być przedmiotem opodatkowania, także u przedsiębiorcy, jedynie wówczas gdy spełnia warunki wskazane w art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ podatkowy winien uzupełnić materiał dowodowy, następnie dokonać jego oceny i do ustalonego w ten sposób stanu faktycznego zastosować przepisy u.p.o.l. rozumiana w taki sposób, jak wskazano to wyżej.
Mając na uwadze powyższe sąd na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję. Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego uzasadnia art. 200 i zar 205 § 2 ww. ustawy oraz § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłata za czynności radców prawnych (Dz. U.z z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło