I SA/Wr 571/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Semiczek po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi L. R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W skardze na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. w przedmiocie podatku od spadków i darowizn skarżąca zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu tego żądania strona wskazała, że wnosi o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, a zwłaszcza spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Argumentowała, że wydanie tytułu wykonawczego i ściągnięcie należności przez organ podatkowy w trybie przymusowym spowoduje bowiem wygaśnięcie ustalonego z rażącym naruszeniem przepisów prawa materialnego i prawa proceduralnego zobowiązania podatkowego w całości i umożliwi organom podatkowym – w nieograniczonym praktycznie czasie – wydanie decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego mimo, że prawo do wydania takiej decyzji uległo przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2016 r. Zdaniem skarżącej jedynie ta okoliczność przesądziła o wydaniu przez organ odwoławczy decyzji utrzymującej w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Przyjmując, że interes fiskalny ważniejszy jest od działania na podstawie przepisów prawa, z jasnych i niebudzących wątpliwości przepisów prawa podatkowego organ odwoławczy wyciągnął wnioski niedające się pogodzić z ich treścią. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jak jednak stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeśli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Orzeczenie w przedmiocie wstrzymania wykonalności sąd wydaje na wniosek skarżącego, co oznacza brak podstaw prawnych do działania w tym postępowaniu przez sąd z urzędu. Dyrektywę tę należy interpretować szeroko, tj. jako odnoszącą się nie tylko do wnioskowego trybu wszczynania omawianego postępowania, ale również, jako zwalniającą sąd z poszukiwania z urzędu ewentualnego ryzyka następstw o jakich mowa w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a. Zgodnie z powszechnie aprobowanym poglądem, strona zobowiązana jest skonkretyzować przesłanki na podstawie których domaga się wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd. Brak wskazania we wniosku konkretnych następstw wykonania zaskarżonej decyzji uniemożliwia merytoryczną ocenę wniosku (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 04.10.2010 r., sygn. akt II FZ 460/10, Legalis). Wskazać również należy, że w orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, że przesłanką wystąpienia znacznej szkody (względnie, trudnych do odwrócenia skutków) nie może być sama tylko wysokość ciążącego na wnioskodawcy zobowiązania podatkowego, jeśli skutków wykonania tego zobowiązania nie można odnieść (z powodu braku wyczerpującego uzasadnienia wniosku) do sytuacji majątkowej zobowiązanego. W stanie faktycznym sprawy, skarżąca wnioskując o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji poprzestała jednie na zgłoszeniu owego wniosku, ze wskazaniem iż zachodzi prawdopodobieństwo wystąpienia znacznej szkody, a zwłaszcza spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W dalszej części wniosku kwestionowała zaś poprawność rozstrzygnięcia organu odwoławczego. Tak skonstruowany wniosek uniemożliwiał Sądowi jego merytoryczną ocenę w kontekście przesłanek o jakich mowa w powołanym przepisie, a tym samym, obligował Sąd do orzeczenia o odmowie wstrzymania wykonalności zaskarżonego aktu. Uzupełniająco należy wskazać, że brak powołania przez stronę okoliczności uzasadniających twierdzenie, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie może być uznany za brak formalny wniosku (art. 49 § 1 p.p.s.a.), lecz za brak przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej przez Sąd, uzasadniający odmowę uwzględnienia wniosku (tak Jan Paweł Tarno w komentarzu: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi", Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2006 r., s. 189). Zgodnie z wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny poglądem, który Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, subiektywne przeświadczenie wnioskodawcy jakoby skarżone orzeczenie było merytorycznie niesłuszne i naruszało prawo, nie stanowi przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu na podstawie art. 61 ustawy p.p.s.a. (tak postanowienie NSA z dnia 9 września 2004 r. sygn. akt FZ 358/04, Lex nr 799460). Będzie ono bowiem badane przez Sąd przy rozpoznawaniu skargi co do meritum, wówczas także będzie badana kwestia ewentualnego przedawnienia. Dlatego też powoływanie się na powyższą okoliczność na etapie postępowania wpadkowego poprzedzającego merytoryczne rozpoznanie skargi, nie może być przesądzające. Niweczyłoby bowiem sądową kontrolę zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. postanowienie NSA z dnia 28 kwietnia 2005 r. sygn. II OZ 184/05, Lex nr 302251). Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, o czym postanowił jak w sentencji.