I SA/Wr 577/16
WyrokWSA we Wrocławiu2016-09-29
Skład orzekający: Katarzyna Radom, Zbigniew Łoboda, Jadwiga Danuta Mróz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy samochód nabyty wewnątrzwspólnotowo, który został zarejestrowany jako ciężarowy, ale posiada cechy konstrukcyjne i wyposażenie typowe dla samochodów osobowych, powinien być klasyfikowany do pozycji CN 8703 (samochody osobowe) czy CN 8704 (samochody ciężarowe) na potrzeby opodatkowania podatkiem akcyzowym?Ratio decidendi
Samochód nabyty wewnątrzwspólnotowo, nawet jeśli zarejestrowany jako ciężarowy, powinien być klasyfikowany do pozycji CN 8703 (samochody osobowe) dla celów podatku akcyzowego, jeśli posiada cechy konstrukcyjne i wyposażenie wskazujące na jego zasadnicze przeznaczenie do przewozu osób. Kluczowe są cechy takie jak obecność tylnych okien, siedzeń z pasami bezpieczeństwa lub punktów kotwiących, uchylne fotele przednie, brak stałej przegrody między przestrzenią pasażerską a bagażową oraz wyposażenie wnętrza typowe dla pojazdów osobowych. Modyfikacje, które nie naruszają zasadniczej konstrukcji pojazdu, nie zmieniają jego klasyfikacji.Stan faktyczny
Skarżący nabył wewnątrzwspólnotowo samochód, który został zarejestrowany jako ciężarowy. Organy podatkowe uznały, że pojazd ten posiada cechy samochodu osobowego i powinien być opodatkowany podatkiem akcyzowym według pozycji CN 8703. Skarżący kwestionował tę klasyfikację, twierdząc, że pojazd jest ciężarowy (CN 8704) i nie podlega akcyzie w tej wysokości. Spór dotyczył interpretacji cech pojazdu i jego zasadniczego przeznaczenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA -Katarzyna Radom, Sędziowie: Sędzia WSA – Zbigniew Łoboda, Sędzia WSA -Jadwiga Danuta Mróz (sprawozdawca), Protokolant: Starszy sekretarz sądowy – Anna Terlecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 29 września 2016 r. sprawy ze skargi: K. C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie: podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego oddala skargę w całości.
Przedmiotem skargi K. C. (dalej: skarżący) jest decyzja Dyrektora Izby Celnej we W. (dalej także: organ odwoławczy) z dnia [...] nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego we W. (dalej: organ celny pierwszej instancji) z dnia [...] nr [...] określającą skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym w wysokości 508 zł z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego marki [...], nr nadwozia [...], rok produkcji 2008, poj. silnika 1997 cm3.
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie sprawy.
W dniu 28 kwietnia 2011 r. skarżący, prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą K. C. A, nabył we F. ww. samochód marki [...]. Następnie, samochód ten został zarejestrowany w Polsce w dniu [...]. Zgodnie z zaświadczeniem o przeprowadzonym w kraju badaniu technicznym z dnia [...], przedmiotowy pojazd był samochodem ciężarowym wielozadaniowym o 2 miejscach siedzących.
Mając na uwadze, że od wewnątrzwspólnotowego nabycia tego samochodu nie została złożona deklaracja podatkowa oraz nie uiszczono podatku akcyzowego, a ww. pojazd z uwagi na posiadane dowody i informacje pozyskane z systemu DEKODER VIN mógł – w chwili tego nabycia – posiadać cechy samochodu osobowego, organ celny pierwszej instancji postanowieniem z [...] wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym.
Po ustaleniu danych obecnego właściciela ww. pojazdu (T. B.), w dniu 9 grudnia 2015 r. przeprowadzono jego oględziny, w wyniku których stwierdzono nadwozie trzydrzwiowe typu hatchback w pełni oszklone (szyby we wszystkich drzwiach i na bocznych panelach); w przestrzeni pasażerskiej dwa fabrycznie zamontowane siedzenia (dla kierowcy i pasażera) w pełni regulowane - posiadają możliwości pełnego uchylania do przodu, posiadają zagłówki i pasy bezpieczeństwa; cztery poduszki powietrzne (w kierownicy i w kokpicie oraz w oparciach siedzeń. Za siedzeniem kierowcy znajduje się blacha do wysokości foteli z przykręconą do niej metalową kratką oddzielająca część bagażową od osobowej, przykręcona śrubami do platformy z płyty wiórowej OSB nałożonej na podłogę. Platforma przykręcona jest śrubami do podłogi w części bagażowej, a w przedniej części zamocowana w punktach mocowania tylnej kanapy. W tylnych bocznych półkach widnieją otwory dla pasów bezpieczeństwa, a pod półką miejsca mocowania pasów bezpieczeństwa dla ewentualnych pasażerów kanapy drugiego rzędu. Wnętrze pojazdu wyposażone jest w radio stereo z odtwarzaczem CD oraz głośnikami: w przednich drzwiach - 2 sztuki, w tylnych bocznych półkach - 2 sztuki, klimatyzację manualną z nawiewem na przednią i tylną przestrzeń pasażerską, oświetlenie górne dla pasażerów pierwszego i drugiego rzędu siedzeń, centralny zamek ze zdalnym sterowaniem, immobiliser, elektrycznie regulowane lusterka zewnętrzne i szyby w drzwiach, dywaniki gumowe również za przednimi fotelami. Płaty tapicerskie drzwiowe jednolite dla drzwi i tylnych wewnętrznych paneli wykonane są z tworzywa sztucznego i skóry, podsufitka i wykładzina podłogowa jednolita na całej długości pojazdu. Samochód wyposażony jest w układ kierowniczy ze wspomaganiem i regulacją położenia koła wielofunkcyjnej kierownicy, automatyczną skrzynię biegów z napędem na przednie koła, ABS. Koła (felgi kół) 17 calowe ze stopów lekkich aluminium. Część bagażowa pojazdu z otwieraną przeszkloną klapą tapicerowana na bocznych panelach - wykładzina zgodna z wykładziną podłogową całego pojazdu. Przestrzeń bagażowa osłonięta składaną i wyjmowaną półką.
Dodatkowo użytkownik przedmiotowego pojazdu złożył do protokołu oględzin oświadczenie, że po zakupie samochodu nie dokonywano żadnych zmian w obrębie siedzeń, pasów bezpieczeństwa oraz innego wyposażenia.
We f. dowodzie rejestracyjnym przedmiotowy pojazd został określony jako: "samochód ciężarowy, rodzaj nadwozia DERIV VP – samochód ciężarowy w nadwoziu samochodu osobowego, ilość miejsc siedzących włącznie z siedzeniem kierowcy: 5". Ponadto, firma B sp. z o.o. z siedzibą w W. w dniu 18 czerwca 2016 r. poinformowała organ celny pierwszej instancji, że dla aut niepochodzących z rynku polskiego nie dysponuje dokumentacją, która pozwoliłaby na wskazanie w jakiej wersji nadwozia przedmiotowy pojazd został wyprodukowany.
W wyniku sprawdzenia numeru nadwozia w bazie elektronicznej systemu VIN DEKODER organ podatkowy ustalił, że pojazd nabyty przez skarżącego został wyprodukowany w wersji "exclusive", w stylu nadwozia "3 Doors Saloon", w klasie "compact car", typie "passenger car", typie nadwozia "saloon" z pięcioma miejscami siedzącymi, liczbą drzwi "3", typem silnika "L4 2.0" i automatyczną skrzynią biegów.
Mając na uwadze poczynione w sprawie ustalenia, organ celny pierwszej instancji stwierdził, że nabyty samochód jest zasadniczo przeznaczony do przewozu osób i posiada cechy pojazdów samochodowych objętych pozycją CN 8703. Wobec powyższego decyzją z dnia [...] określił skarżącemu zobowiązanie w podatku akcyzowym na dzień 11 maja 2011 r. w wysokości 508 zł. Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał przepisy art. 207, art. 13 § 1 pkt 1, 21 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm. - dalej: O.p.), art. 1, art. 3 ust. 1 i 2, art. 100 ust. 1 pkt 2 i ust. 4, art. 101 ust. 5, art. 102 ust. 1, art. 104 ust. 1 pkt 2, art. 105 pkt 2, art. 106 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2011 r. nr 108, poz. 626 ze zm. - dalej: u.p.a.) oraz powołał się na klasyfikację w układzie odpowiadającym Nomenklaturze Scalonej CN zgodną z rozporządzeniem Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. WE L 256 z dnia 7 września 1987 r., str. 1, ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 2, t. 2, str. 382, ze zm., zwane dalej: rozporządzenie w sprawie nomenklatury taryfowej).
Dyrektor Izby Celnej we W., po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję organu celnego pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podkreślił, że sprawy związane z opodatkowaniem wyrobów podatkiem akcyzowym reguluje u.p.a. Wskazał, że w myśl art. 3 ust. 1 u.p.a., do celów poboru akcyzy i oznaczania wyrobów akcyzowych znakami akcyzy stosuje się klasyfikację w układzie odpowiadającym Nomenklaturze Scalonej (CN). Dalej poddał analizie przepisy traktujące o opodatkowaniu samochodów osobowych podatkiem akcyzowym (art. 100 - 106 u.p.a.). Zauważył, że przedmiotem opodatkowania akcyzą jest nabycie wewnątrzwspólnotowe samochodu osobowego niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Podniósł, że samochody osobowe to pojazdy samochodowe i pozostałe pojazdy mechaniczne objęte pozycją CN 8703, przeznaczone zasadniczo do przewozu osób, inne niż objęte pozycją 8702, włącznie z samochodami osobowo - towarowymi (kombi) i samochodami wyścigowymi. Natomiast samochody ciężarowe klasyfikowane są do pozycji 8704 Wspólnotowej Taryfy Celnej, która obejmuje pojazdy mechaniczne do transportu towarowego. Jednocześnie, powołując się na Noty Wyjaśniające do Systemu Zharmonizowanego, wyjaśnił, że dla pozycji CN 8703 określenie "samochody osobowo-towarowe" oznacza pojazdy przeznaczone do przewozu najwyżej 9 osób (wraz z kierowcą), których wnętrze może być używane bez zmiany konstrukcji do przewozu zarówno osób, jak i towarów. Dodał, że klasyfikacja pojazdów według tej pozycji wyznaczana jest przez pewne cechy, które wskazują, że te pojazdy są głównie przeznaczone raczej do przewozu osób, niż do transportu towarów. Wskazał, że do tej kategorii włączone są pojazdy mechaniczne powszechnie znane, jako pojazdy "wielozadaniowe" (np. pojazdy typu van, suv, niektóre pojazdy typu pickup).
Nawiązując do cech projektowych, charakterystycznych dla pojazdów przynależnych do kodu CN 8703, organ odwoławczy wymienił:
- obecność stałych siedzeń z wyposażeniem zabezpieczającym (np. pasy bezpieczeństwa lub punkty kotwiące oraz wyposażenie do zainstalowania pasów bezpieczeństwa) dla każdej osoby lub obecność stałych punktów kotwiących i wyposażenie do zainstalowania siedzeń i wyposażenia zabezpieczającego w przestrzeni tylnej powierzchni dla kierowcy i przestrzeni siedzeń pasażerów; takie siedzenia mogą być zamocowane na stałe, składające się ze zdejmowanych z punktów kotwiących lub składanych;
- obecność tylnych okien wzdłuż dwubocznych paneli;
- obecność przesuwanych, wahadłowych lub podnoszonych drzwi (jedne lub więcej) z oknami na bocznych panelach lub z tyłu;
- brak stałego panelu lub przegrody pomiędzy przestrzenią dla kierowcy i przednich siedzeń pasażerów, a przestrzenią tylną, która może być używana do przewozu zarówno osób, jak i towarów;
- wyposażenie całego wnętrza pojazdu w sposób kojarzony z częścią pojazdu przeznaczoną dla pasażerów (np. dywaniki, wentylacja, oświetlenia, popielniczki).
Następnie organ odwoławczy wymienił cechy odpowiadające pojazdom zaklasyfikowanych do kodu CN 8704, tj. pojazdów przeznaczonych głównie do transportu towarów.
Organ odwoławczy wskazując na ustalenia zawarte w protokole oględzin przedmiotowego pojazdu z 9 grudnia 2015 r. stwierdził, że w dniu nabycia wewnątrzwspólnotowego przejawiał on cechy projektowe zwykle stosowane do pojazdów, które objęte są pozycją CN 8703, w szczególności:
1. obecność tylnych okien wzdłuż dwubocznych paneli;
2. siedzenia oraz pasy bezpieczeństwa oraz punkty kotwiące dla tylnej kanapy i pasów bezpieczeństwa dla ewentualnych pasażerów tylnej kanapy;
3. przednie fotele uchylne (typowe dla samochodów osobowych trzydrzwiowych);
4. brak stałego panelu lub przegrody pomiędzy przestrzenią dla kierowcy i przednich siedzeń pasażerów, a przestrzenią tylną, która może być używana do przewozu zarówno osób, jak i towarów;
5. wyposażenie całego wnętrza pojazdu w sposób kojarzony z częścią pojazdu przeznaczoną dla pasażerów (oświetlenie górne dla pasażerów pierwszego i drugiego rzędu siedzeń, wykładzina podłogowa i podsufitka, które są jednolite na całej długości wnętrza pojazdu łącznie z przestrzenią bagażową, klimatyzację z nawiewem na przednią i tylną przestrzeń pasażerską, dywaniki również za przednimi fotelami). Ponadto wskazał, że zamontowana w miejsce tylnej kanapy przegroda oddzielająca część bagażową od osobowej jest zamontowana w sposób nietrwały. Przykręcona jest w miejscu montażu tylnej kanapy co oznacza, że istnieje możliwość jej łatwego demontażu.
Zdaniem organu odwoławczego bez znaczenia pozostaje fakt, że samochód był za granicą zarejestrowany jako samochód ciężarowy, istotne jest bowiem to, że zakres zmian jakim został poddany pojazd był na tyle nieznaczny, że nie zmienił zasadniczych cech pojazdu osobowego. Wyjaśnił, że cechą charakterystyczną samochodów ciężarowych jest wydzielenie dwóch oddzielnych przestrzeni, tj. zamkniętej kabiny do przewozu osób i otwartej lub zakrytej powierzchni do transportu towarów. Tymczasem, w przypadku przedmiotowego pojazdu mamy do czynienia z samochodem o konstrukcji pojedynczej przestrzeni/kabiny. Cechy konstrukcyjne tego pojazdu potwierdzają, że jest on przystosowany fabrycznie do przewozu osób pomimo modyfikacji wnętrza, które nie naruszają zasadniczej konstrukcji pojazdu. W ocenie organu odwoławczego, dokonane w pojeździe zmiany w wyposażeniu (usunięcie tylnych siedzeń, zamontowanie przegrody oddzielającej część tylną pojazdu od części, w której znajdują się przednie siedzenia) nie zmieniają klasyfikacji kodu CN, do której powinien być zaliczony przedmiotowy samochód. Podkreślił, że dla określenia przynależności pojazdu do pozycji CN 8703 znaczenie ma nie aktualna wersja wyposażenia danego pojazdu, ale jego zasadnicze przeznaczenie do przewozu towarów lub przewozu osób. Zasadnicze przeznaczenie może być bowiem tylko jedno, zaś wersja wyposażenia może się zmieniać w czasie, w trakcie eksploatacji pojazdu. aktualna wersja wyposażenia pojazdu bez uwzględnienia jego zasadniczych cech nie może mieć decydującego znaczenia dla określenia jego zasadniczego przeznaczenia w rozumieniu normy zawartej w CN 8703. Stwierdził, że nabyty przez skarżącego pojazd miał cechy konstrukcyjne i wyposażenie typowe i charakterystyczne dla pojazdów osobowych (zasadniczo przeznaczonych do przewozu osób). Wskazał też, że może on być co najwyżej uznany za dostosowany do przewozu ładunku, nie może być natomiast uznany za samochód ciężarowy w rozumieniu normy CN 8704. Organ odwoławczy wyjaśnił dalej, że niedopuszczalne jest doposażenie np. samochodu ciężarowego w dodatkowe siedzenia i pasy bezpieczeństwa w miejscach niedostosowanych przez producenta. Taka zmiana wymaga (jeżeli w ogóle jest możliwa) znacznych zmian konstrukcyjnych pojazdu. Natomiast jeśli mamy do czynienia z samochodem osobowym doposażenie jego w dodatkowe kanapy i pasy bezpieczeństwa jest możliwe i nie wymaga wielkiego nakładu pracy (nawet jeżeli wymaga to demontażu płyty na podłodze). Ponadto pojazd taki może pozytywnie przejść odpowiednie badania w stacji kontroli pojazdów. Stwierdził, że klasyfikacja pojazdu do odpowiedniego kodu CN nie może zależeć od jego wyposażenia, jeżeli główne założenia konstrukcji danego pojazdu wskazują, że został on zaprojektowany i wyprodukowany jako samochód osobowy.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, wskazał, że proporcja ładowności nie rozstrzyga kwestii taryfikacji, ponieważ kryterium to nie zostało wskazane w żadnym z aktów prawnych. Zdaniem organu odwoławczego, skoro w przepisach u.p.a. ustawodawca, w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego, wprost odsyła do klasyfikacji wyrobów akcyzowych w układzie odpowiadającym Nomenklaturze Scalonej (CN), to tę klasyfikację należało przyjąć jako miarodajną dla oceny charakteru spornego pojazdu. Dlatego też, bez znaczenia dla prawnopodatkowej oceny stanu faktycznego sprawy organ odwoławczy uznał zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym samochodu, dane zawarte w dowodzie rejestracyjnym, w których określono rodzaj pojazdu jako ciężarowy. Dodatkowo podniósł, że definicja samochodu osobowego oraz definicja samochodu ciężarowego zawarte w przepisach z innych gałęzi prawa, w tym ustawy prawo o ruchu drogowym, nie mają w sprawie charakteru wiążącego. Organ odwoławczy stwierdził, że stan faktyczny został ustalony w prawidłowy sposób, wyczerpująco zebrano materiał dowodowy, a przy ocenie zebranych dowodów nie naruszono granic swobodnej oceny dowodów, zatem organ celny pierwszej instancji nie naruszył zasad określonych w art. 122, 187 i 191 O.p.
Na wymienioną decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika procesowego wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, w której wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
1) art. 100 ust. 1 pkt 2 u.p.a. w związku z ich zastosowaniem w sprawie dotyczącej samochodu ciężarowego,
2) art. 100 ust. 4 u.p.a. poprzez przyjęcie, że przedmiotem nabycia wewnątrzwspólnotowego był samochód osobowy objęty pozycją Nomenklatury Scalonej CN 8703,
3) art. 100 ust. 4 w związku z art. 3 u.p.a. poprzez błędną wykładnię w świetle Not Wyjaśniających do Scalonej Nomenklatury, poprzez pominięcie szeregu cech decydujących o zasadniczym przeznaczeniu, co miało istotny wpływ na wynik sprawy,
4) art. 100 ust. 4 u.p.a. w związku z załącznikiem II pkt A.2 oraz C.3 do Dyrektywy 2007/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 września 2007 r. ustanawiającej ramy dla homologacji pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz układów, części i oddzielnych zespołów technicznych przeznaczonych do tych pojazdów, w świetle motywu 2 tej dyrektywy, poprzez nałożenie podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia pojazdu, który został zarejestrowany przez właściwy organ państwa pochodzenia jako samochód ciężarowy, a zatem w świetle ww. przepisów winien być traktowany na terenie całej Unii Europejskiej jako samochód kategorii N (ciężarowy),
5) art. 2 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego oraz w zw. z art. 10 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej 208/C 133/01. (Regulacji opublikowanej w postaci nowelizacji Not wyjaśniających do Nomenklatury Scalonej Wspólnot Europejskich w dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej 2008/C 133/01 z dnia 30 maja 2008 r.) w związku z ich niezastosowaniem,
6) art. 122 w związku z art. 180, art. 187 § 1 i art. 188 O.p. poprzez niezebranie pełnego materiału dowodowego, nierozpatrzenie zebranego materiału, co w rezultacie doprowadziło do nie wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy,
7) art. 191 O.p. poprzez dokonanie zupełnie dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego oraz pominięcie bez uzasadnienia części dowodów.
W uzasadnieniu zarzutów skarżący podniósł, że sporny samochód (skarżący wskazał też na pojazd marki [...]) został nabyty na terytorium Unii Europejskiej jako ciężarowy i w takim charakterze został odsprzedany na terytorium kraju. Kwestionując prawidłowość klasyfikacji nabytego wewnątrzwspólnotowego samochodu do kodu CN 8703, zarzucił, że organy podatkowe rozstrzygnięcie w sprawie oparły jedynie na wyjaśnieniach do Taryfy Celnej, a pominęły zmiany dotyczące Not Wyjaśniających do kodu CN 8703. W kontekście tym skarżący zarzucił, że w następstwie rzeczonych zmian uściślono, że kod 8703 obejmuje "pojazdy wielofunkcyjne" takie jak pojazdy mechaniczne, które mogą przewozić zarówno osoby, jak i towary: "pojazd typu van z więcej niż jednym rzędem siedzeń musi spełniać wskazania podane w Notach Wyjaśniających HS do pozycji 8703. Jednakże pojazd typu van z jednym rzędem siedzeń i nieposiadający żadnych stałych punktów ich kotwiczenia oraz urządzeń do instalowania siedzeń i bez wyposażenia bezpieczeństwa, znajdujących się w tylnej części pojazdu, ma być klasyfikowany do pozycji 8704 nawet, jeśli posiada stałą płytę lub przegrodę pomiędzy przestrzenią dla osób a powierzchnią ładunkową lub okna w panelach bocznych". Wskazując na powyższe skarżący uważa, że nabyty przez niego wewnątrzwspólnotowo samochód powinien zostać zaklasyfikowany do kodu CN 8704, albowiem na dzień dokonania zakupu pojazd ten posiadał tylko jeden rząd siedzeń (w części przedniej), nie posiadał stałych punktów kotwiczenia tylnej kanapy (tylnych siedzeń) oraz był bez wyposażenia bezpieczeństwa w tylnej części pojazdu. W dalszej części skargi skarżący nawiązał do cechy "zasadniczego przeznaczenia do przewozu osób" jako przesłanki przynależności do kodu CN 8703 wyrażając pogląd, że określenie to powinno być odnoszone do stanu istniejącego, a nie hipotetycznego założenia, czy dany pojazd samochodowy można przerobić na samochód osobowy. Powyższe uzupełnił skarżący stwierdzeniem, że ustalenie zasadniczego przeznaczenia samochodu powinno odbywać się w oparciu o całokształt okoliczności konkretnej sprawy, w tym, w oparciu o wszystkie istniejące dokumenty, odnoszące się również do okresu sprzed nabycia prawa do rozporządzania jak właściciel. Podkreślił, że szczególnie istotne w tym względzie jest przeznaczenie określonego pojazdu przez producenta, który tworzy konstrukcję danego pojazdu – zgodnie z odpowiednimi przepisami i normami w tym zakresie, odpowiadającą jego przeznaczeniu. Aprobując pogląd, że użytkownik samochodu, decydując o sposobie jego wykorzystania, może dokonywać w nim określonych przeróbek, skarżący jednocześnie wyraził pogląd, że w przypadku spornego pojazdu, dokonanie zmiany jego przeznaczenia na samochód osobowy wiązałoby się ze zmianą konstrukcji tego pojazdu. Uzupełniająco dodał skarżący, że przeznaczenie ciężarowe spornego auta potwierdza homologacja ciężarowa uzyskana przez producenta, a także cechy konstrukcyjne, pojazdu, wśród których skarżący wymienił brak w tylnej części pojazdu typowych okien, tj. bez funkcji otwierania. Do innych istotnych cech konstrukcyjnych skarżący zaliczył: wyposażenie w jeden rząd siedzeń, w części pojazdu przeznaczonej dla przewozu towarów brak siedzeń i brak możliwości zamontowania siedzeń i pasów bezpieczeństwa, zamontowana przegroda pomiędzy częścią dla kierowcy i pasażerów siedzących z przodu, a tylną częścią pojazdu, brak wyposażenia części załadunkowej w sposób kojarzony z częścią pojazdu przeznaczoną dla pasażerów. Wskazując na powyższe zaznaczył skarżący, że wymienione cechy odpowiadają cechom, które zgodnie z Notami Wyjaśniającymi do Systemu Zharmonizowanego (HS) decydują o przynależności do kodu CN 8704. Skarżący powołał się również na przesłankę jednolitego stosowania przepisów prawa wspólnotowego zarzucając, że ten sam samochód na terenie Francji i Polski powinien być jednolicie klasyfikowany. Dodał, że różnicowanie tej klasyfikacji w zależności od kraju członkowskiego Unii Europejskiej narusza zakaz podatkowego dyskryminowania przez państwo członkowskie Unii towarów pochodzących z innych państw członkowskich (art. 110 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej). W dalszej części uzasadnienia skargi, skarżący rozwinął podniesione w skardze zarzuty naruszenia prawa procesowego, dotyczące w szczególności sposobu gromadzenia i oceny materiału dowodowego. Stwierdził, że dokonana przez organy podatkowe ocena stanu faktycznego jest dowolna, albowiem nie uwzględnia całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym dokumentów wydanych we F. skąd samochód został sprowadzony oraz homologacji na samochód ciężarowy. Niezależnie od powyższego zarzucił także, że organy podatkowe orzekające w sprawie nie podjęły żadnych starań w celu ustalenia, jakie faktycznie cechy, nadane mu przez producenta, posiadał sporny pojazd w chwili jego wewnątrzwspólnotowego nabycia. Podkreślił, że możliwość taka na drodze prawnej istniała przy wykorzystaniu procedur wymiany informacji podatkowych pomiędzy państwem F. a P. Podsumowując skarżący stwierdził, że nieprawidłowa jest argumentacja organów celnych obu instancji, że wszystkie pojazdy o "konstrukcji samochodu osobowego" winny być klasyfikowane do kategorii CN 8703.
Dyrektor Izby Celnej we W. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd nie stwierdził bowiem naruszenia prawa materialnego ani naruszenia prawa procesowego mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Spór pomiędzy stronami dotyczy ustalenia, czy samochód marki [...] nr nadwozia [...], choć skarżący w uzasadnieniu zarzutów wskazuje nieprawidłowo także na samochód marki [...], w momencie jego wewnątrzwspólnotowego nabycia przez skarżącego w 2011 r. był samochodem osobowym, przeznaczonym zasadniczo do przewozu osób i winien być klasyfikowany do kodu CN 8703, czy też był – jak utrzymuje skarżący - samochodem ciężarowym i winien być klasyfikowany do kodu CN 8704.
Zakres postępowania wyjaśniającego w niniejszej sprawie, w tym rodzaj ustaleń, jakie powinny poczynić organy podatkowe celem rozstrzygnięcia powyższego sporu, jest wyznaczony przez przepisy prawa materialnego, określające warunki, w jakich może dojść do opodatkowania wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu podatkiem akcyzowym.
Sąd w pełni akceptuje stanowisko organów celnych obu instancji odnośnie przepisów prawa materialnego, jakie winny mieć w sprawie zastosowanie.
W myśl przepisów ustawy o podatku akcyzowym, akcyzie podlega nabycie wewnątrzwspólnotowe pojazdów samochodowych oraz innych pojazdów mechanicznych przeznaczonych zasadniczo do przewozu osób (innych niż objęte pozycją 8702), włącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi, klasyfikowanych do pozycji PKWiU 34.10.2. oraz do pozycji CN 8703, niezarejestrowanych na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym (art. 4 ust. 1 pkt 5 w zw. art. 2 pkt 1 u.p.a. i w zw. z pozycją 59 załącznika nr 1 do tej ustawy oraz art. 80 ust. 1 u.p.a.).
Do celów poboru akcyzy i obowiązku oznaczania znakami akcyzy w imporcie oraz w dostawie i nabyciu wewnątrzwspólnotowym ma zastosowanie klasyfikacja wyrobów akcyzowych w układzie odpowiadającym Scalonej Nomenklaturze (CN) - art. 3 ust. 2 u.p.a., co oznacza, że wbrew podnoszonej przez stronę argumentacji, dla grupowania i klasyfikowania pojazdów i nadawania im poszczególnych kodów CN nie mają wiążącego charakteru dowody wymagane przez przepisy o ruchu drogowym, takie jak: opinia diagnosty, wpis w dowodzie rejestracyjnym czy wyciąg ze świadectwa homologacji, a jedynie klasyfikacja dokonywana w oparciu o CN (por. wyrok NSA z dnia 1 marca 2012 r., sygn. akt I GSK 257/11, wyrok NSA z dnia 21 marca 2012 r., sygn. akt I GSK 1208/11; wyrok NSA z dnia 25 marca 2014 r., sygn. akt I GSK 1358/12 i nast.; publ. na stronie NSA: https://cbois.nsa.gov.pl). Dlatego irrelewantne z tego punktu widzenia jest np. zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu, którego podstawowym celem jest sprawdzenie, czy pojazd spełnia warunki określone w art. 66 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm.), zarejestrowanie samochodu, jako ciężarowy, czy to poza granicami kraju, czy też na jego terytorium. W podobny sposób należy też odnieść się do zaświadczenia producenta. Zawarte w takim zaświadczeniu informacje techniczne o pojeździe są udzielane dla celów homologacji, która jest urzędowym potwierdzeniem, że dany typ pojazdu z punktu widzenia bezpieczeństwa może uczestniczyć w ruchu drogowym. Stąd też, z uwagi na wprowadzony przez ustawodawcę polskiego dualizm pojęciowy oraz wobec faktu, że prawo podatkowe jest w dużym stopniu autonomiczne wobec innych działów prawa, w praktyce może dochodzić do rozbieżności między określeniem pojazdu dla celów dopuszczenia do ruchu drogowego, a dla celów podatku akcyzowego.
W stanie faktycznym sprawy klasyfikacja taryfowa pojazdu objętego postępowaniem została przeprowadzona na podstawie rozporządzenia Komisji (WE) nr 1549/2006 z dnia 17 października 2006 r. zmieniającego załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87. Interpretacja przepisów klasyfikacyjnych, w przeciwieństwie do innych norm prawnych, została uregulowana w Ogólnych Regułach Interpretacji Nomenklatury Scalonej (ORINS) stanowiących element załącznika do rozporządzeń zmieniających Taryfę celną.
Zgodnie z regułą 1. ORINS dla celów prawnych klasyfikację towarów należy ustalać zgodnie z brzmieniem pozycji i uwag do sekcji lub działów, oraz o ile nie są one sprzeczne z treścią powyższych pozycji i uwag, zgodnie z następującymi regułami, tj. regułami od 2. do 6., według kolejności ich występowania. Ze względu na istotę sporu w przedmiotowej sprawie szczególne znaczenie mają dwie pozycje taryfowe, tj.:
- pozycja CN 8703 (wskazana przez organ podatkowy), która obejmuje pojazdy samochodowe i pozostałe pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób (inne niż te objęte pozycją 8702), włącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi oraz
- pozycja CN 8704 (wskazana przez stronę), która obejmuje pojazdy mechaniczne do transportu towarów.
Analiza brzmienia tych pozycji prowadzi do wniosku, że taryfikacja do tych pozycji jest oparta na kryterium przeznaczenia pojazdu.
Pozycja CN 8703 obejmuje pojazdy zasadniczo przeznaczone do przewozu osób, co nie oznacza, że tymi pojazdami nie jest możliwy przewóz towaru, a jedynie to, że przewóz towaru ma marginalne znaczenie. Natomiast do pozycji CN 8704 są klasyfikowane pojazdy, których zasadniczą funkcją jest transport towaru. Zatem prawidłowa klasyfikacja taryfowa pojazdu jest uzależniona od stanu pojazdu, a więc od jego ogólnych cech projektowych świadczących o jego zasadniczym przeznaczeniu (osobowym bądź towarowym). W tym zakresie nie ma zgodności między stronami postępowania.
W ocenie skarżącego nabyty wewnątrzwspólnotowo pojazd służył zasadniczo do przewozu towaru (podgalający klasyfikacji do pozycji CN 8704), na co wskazuje jeden rząd siedzeń, brak w tylnej części pojazdu typowych okien, tj. bez funkcji otwierania, zamontowana przegroda pomiędzy częścią dla kierowcy i pasażerów siedzących z przodu, a tylną częścią pojazdu, brak wyposażenia części załadunkowej w sposób kojarzony z częścią pojazdu przeznaczoną dla pasażerów. Pojazd ten na terenie F. był zarejestrowany jako ciężarowy i jako taki został odsprzedany w Polsce.
Według organu podatkowego, pojazd ten posiadał cechy projektowe charakterystyczne dla samochodów osobowych (pozycja CN 8703), a modyfikacje wprowadzone w jego wnętrzu nie naruszają zasadniczej konstrukcji pojazdu i nie uzasadniają zaliczenia go do pojazdów ciężarowych (pozycja CN 8704).
Zdaniem Sądu, dokonana przez organ ocena stanu faktycznego jest w niniejszej sprawie prawidłowa i wynika ze zgromadzonych dowodów. Dokonując porównania przykładowo wskazanych cech projektowych w Notach wyjaśniających pojazdów klasyfikowanych do wskazanych pozycji z ustaleniami, jakie miały miejsce w sprawie, należy stwierdzić, że organ podatkowy wykazał, że przedmiotowy pojazd był przeznaczony zasadniczo do przewozu osób, co uzasadniało jego klasyfikację do pozycji CN 8703. Z utrwalonego orzecznictwa NSA (patrz wyroki: sygn. akt I GSK 727/14 oraz sygn. akt I GSK 370/14 z dnia 5 lutego 2015 r.) wynika, że w przypadku tzw. samochodów osobowo – towarowych konieczne jest wykazanie, że wnętrze pojazdu za kierowcą jest przystosowane do przewozu osób, a także, że jest takie, jak to, które posiadają kabiny samochodów osobowych, co wymaga stwierdzenia chociażby obecności siedzeń z pasami bezpieczeństwa, czy też możliwość ich prostego zamontowania (bez potrzeby ingerowania w konstrukcję pojazdu).
Z przeprowadzonych oględzin pojazdu potwierdzonej dokumentacją fotograficzną wynika, że w chwili wewnątrzwspólnotowego nabycia był to pojazd o kabinie identycznej z osobowymi typami tego modelu. Pojazd posiada szyby wzdłuż dwubocznych paneli oraz na klapie bagażnika, przestrzeń pasażerska i towarowa nie stanowi dwóch odrębnych kabin, jest jedynie oddzielona panelem (blachą) z kratką podlegającą łatwemu demontażowi, siedzenia pierwszego rzędu są w pełni regulowane z uchylnymi do przodu oparciami. Pojazd wyposażony jest w punkty kotwiące pasy bezpieczeństwa dla pięciu osób. Pojazd posiada m.in. klimatyzację z nawiewem na przednia i tylna część pasażerską, radio z odtwarzaczem CD oraz głośnikami w przednich drzwiach i w tylnych bocznych półkach, oświetlenie dla pasażerów pierwszego i drugiego rzędu. Stwierdzono również jednolitą tapicerkę całego samochodu, podsufitkę i jednolitą wykładzinę podłogową.
Zatem wygląd oraz wyposażenie kabiny tego pojazdu pozwalał na jednoznaczne zaklasyfikowanie pojazdu do pozycji CN 8703, a dokonane zmiany nie miały charakteru trwałego.
Należy też wskazać, że ustalenia w bazie elektronicznej systemu VIN DEKODER wykazały, że przedmiotowy pojazd został wyprodukowany jako pojazd osobowy z pięcioma miejscami siedzącymi. Oznacza to, wbrew twierdzeniu skarżącego, że zarówno miejsca kotwienia tylnej kanapy jaki zaczepy dla pasów bezpieczeństwa w nabytym przez skarżącego pojeździe istniały także w jego chwili wewnątrzwspólnotowego nabycia.
Podsumowując, przeprowadzone przez organy podatkowe postępowanie dowodowe wyjaśniało w sposób jednoznaczny kluczową kwestię jaką było "zasadnicze przeznaczenie pojazdu". Jak wynika z Not wyjaśniających, dla oceny charakteru pojazdu istotne znaczenie ma wygląd i wyposażenie wnętrza pojazdu z punktu widzenia pełnionej przez ten pojazd funkcji czy to towarowej, czy to osobowej i na tym powinny skupić się działania organu. W kontekście dokonanych ustaleń nie można uwzględnić zarzutów nie wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych.
Organ bowiem jednoznacznie wykazał, że samochód ma szereg cech wskazujących na jego osobowy charakter:
1. obecność tylnych okien wzdłuż dwubocznych paneli;
2. siedzenia oraz pasy bezpieczeństwa oraz punkty kotwiące dla tylnej kanapy i pasów bezpieczeństwa dla ewentualnych pasażerów tylnej kanapy;
3. przednie fotele uchylne (typowe dla samochodów osobowych trzydrzwiowych);
4. brak stałego panelu lub przegrody pomiędzy przestrzenią dla kierowcy i przednich siedzeń pasażerów, a przestrzenią tylną, która może być używana do przewozu zarówno osób, jak i towarów. Zamontowana w miejsce tylnej kanapy przegroda oddzielająca część bagażową od osobowej jest zamontowana w sposób nietrwały;
5. wyposażenie całego wnętrza pojazdu w sposób kojarzony z częścią pojazdu przeznaczoną dla pasażerów (oświetlenie górne dla pasażerów pierwszego i drugiego rzędu siedzeń, wykładzina podłogowa i podsufitka, które są jednolite na całej długości wnętrza pojazdu łącznie z przestrzenią bagażową, klimatyzację z nawiewem na przednią i tylną przestrzeń pasażerską, dywaniki również za przednimi fotelami).
Jednocześnie skarżący nie przedstawił żadnych dowodów, że samochód poddany był jakimkolwiek zmianom konstrukcyjnym, zaś twierdzenia o braku miejsc kotwienia tylnych siedzeń i miejsc stanowiących zaczepy dla pasów bezpieczeństwa nie potwierdził zebrany w sprawie materiał dowodowy. Skarżący nie przedstawił też żadnych dowodów uzasadniających zakwalifikowanie pojazdu do kodu CN 8704.
W ocenie Sądu, prawidłowo także przyjęły organy podatkowe podstawę opodatkowania, tj. kwotę jaką skarżący był zobowiązany zapłacić z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego oraz stawkę akcyzy.
Reasumując, z uwagi na powyższe, nieuzasadnione są zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 100 ust. 1 pkt 2 i art. 104 ust. 1 pkt 2 u.p.a.
Wbrew zarzutom skargi, brak jest podstaw prawnych do kontaktowania się przez polskie organy podatkowe z f. organami celnymi, ponieważ krajowe organy podatkowe posiadają samodzielne uprawnienia do klasyfikacji pojazdów do odpowiedniego kodu CN.
Za bezpodstawny należy uznać także zarzut naruszenia art. 122, art. 180, art. 187 § 1, art. 188 i art. 191 O.p. Podkreślić trzeba, że czynienie zadość przez organ podatkowy wszystkim zasadom procedowania, w tym wskazanym przez skarżącego, umożliwia organom podatkowym dokonanie właściwej subsumpcji prawa materialnego. Zasady procesowe, objęte zarzutami skarżącego, unormowane są w Dziale IV O.p. zatytułowanym "Postępowanie podatkowe". Zgodnie z art. 121 § 1 i 2 O.p. postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, a organy podatkowe w postępowaniu podatkowym obowiązane są udzielać niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania. Realizacja tej zasady odbywa się poprzez prowadzenie postępowania, zgodnie z przepisami prawa procesowego oraz prawidłowe stosowanie przepisów prawa materialnego. Z kolei w myśl art. 122 O.p., w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Przepis ten ustanawia zasadę prawdy obiektywnej, oznaczającą, że prawidłową decyzję organ podatkowy może podjąć tylko wówczas, gdy rozporządza całokształtem materiału dowodowego pozwalającym mu na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy organ dokonuje poprzez przepisy o postępowaniu dowodowym, w tym art. 187 § 1 (obowiązek zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego), art. 188 O.p. (prawo strony do żądania przeprowadzenia dowodu), a także art. 191 O.p. (zasada swobodnej oceny dowodów). Oznacza to, że dopiero dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, zebranie materiału dowodowego, jego rozpatrzenie i swobodna ocena, może stanowić podstawę prawidłowego rozstrzygnięcia organu podatkowego, przy zastosowaniu przepisów materialnoprawnych.
W ocenie Sądu, zarzuty oparte o powołane przepisy nie zasługują na uwzględnienie, albowiem organy podatkowe - w kontekście kwalifikacji spornego samochodu do odpowiedniego kodu CN i opodatkowania podatkiem akcyzowym - dokładnie ustaliły stan faktyczny sprawy i uwzględniły całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Natomiast odmienna, od dokonanej przez skarżącego, ocena materiału dowodowego, przy prawidłowo wyprowadzonych przez organy podatkowe wnioskach nie świadczy o pominięciu dowodów powoływanych przez stronę, a tym samym nie stanowi naruszenia zasady prawdy obiektywnej ani zasady swobodnej oceny dowodów.
Stwierdzić zatem należało, że organ odwoławczy uwzględnił całokształt okoliczności sprawy i dokonał prawidłowej prawnej ich oceny.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę w całości.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło