I SA/Wr 658/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anetta Chołuj po rozpoznaniu w dniu 20 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika w sprawie ze skargi "A" S.A. w likwidacji z/s w C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji dotyczącej podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do lipca 2010 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżąca spółka, będąca w likwidacji, wniosła pismo zatytułowane "skarga kasacyjna", w którym zawarła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu celem podpisania skargi kasacyjnej. Powyższe pismo zakwalifikowane zostało jako wniosek o przyznanie prawa pomocy. Na urzędowym formularzu spółka jako zakres żądania zakreśliła zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek wskazała, że od [...]stycznia 2014 r. nie prowadzi żadnej działalności: produkcyjnej ani usługowej. Nie posiada w związku z tym żadnych środków finansowych na opłacenie kosztów sądowych. Zgodnie z oświadczeniem o majątku i dochodach, wysokość kapitału spółki wynosi 3.929.477,65 zł, wartość środków trwałych 273.819,07 zł, a wysokość straty za ostatni rok obrotowy (2012) 673.884,62 zł. Stan kont na trzech rachunkach bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił 404,57 zł, 23,64 euro i 543,67 zł. Z dokumentów przedłożonych na wezwanie skierowane na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) wynika, że na koniec 2013 r. kapitał własny spółki wynosił 4.603.362,27 zł, zobowiązania krótkoterminowe – 1.727.364,97 zł, zaś należności krótkoterminowe – 5.565.274,55 zł. Wartość środków na rachunkach i w kasie wynosiła 204.065,30 zł. Spółka za 2013 r. odnotowała przychody netto 2.652.666.97 zł i zysk – 92.859,47 zł. Do czerwca 2014 r. przychód netto wyniósł 6.878.214,38 zł, a strata 673.884,62 zł, przy czym wartości te nie wzrosły od marca 2014 r. Zgodnie z deklaracjami VAT-7, w miesiącach kwiecień, maj i czerwiec 2014 r. spółka dokonała dostaw towarów i usług na kwoty odpowiednio 5.667 zł, 2.743.866 zł i 6.130 zł (eksport towarów). Na rachunkach bankowych prowadzonych w PLN za miesiące od kwietnia do czerwca 2014 r. odnotowane są wpłaty z tytułu zwrotu podatku VAT, wpłaty ze strony A. sp. z o.o. oraz wpłaty i obciążenia związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Saldo na koniec czerwca wynosiło 404,57 zł i 92.303,16 zł. Postanowieniem z dnia [...] września 2014 r. referendarz sądowy odmówił stronie przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Na powyższe rozstrzygnięcie spółka wniosła sprzeciw. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej: u.p.p.s.a.) osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. W ocenie Sądu, w świetle przedstawionych przez spółkę okoliczności oraz zebranych dokumentów, nie można przyjąć, że spółka nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. Zauważyć trzeba, że na obecnym etapie postępowania, koszty sądowe sprowadzają się wyłącznie do wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł oraz wynagrodzenia dla pełnomocnika. Z danych przyjętych do rozpoznania wniosku wynika, że spółka zamknęła poprzedni rok z zyskiem (92.859,47 zł), przy przychodzie w wysokości ponad 2.000.000 zł. Oznacza to, że wysokość jej należności krótkoterminowych kilkakrotnie przewyższa wartość zobowiązań krótkoterminowych. Ponadto, na rachunkach bankowych i w kasie na koniec 2013 r. spółka posiadała ponad 200.000 zł. Podkreślić trzeba, że w przypadku przedsiębiorców miarodajną dla oceny nie jest kategoria dochodu czy straty, lecz wartość przychodu. Ta kategoria podatników bowiem ma do dyspozycji legalne instrumenty podatkowe, które pozwalają na równoważenie kosztów i przychodów w taki sposób, aby w końcowym rozliczeniu minimalizować bądź w ogóle eliminować obciążenia podatkowe (zob. postanowienia NSA: z 5 września 2013 r., II OZ 707/13; z 25 września 2012 r., I GZ 228/12; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zdaniem Sądu, nie uzasadnia również przyznania prawa pomocy niska wartość sprzedanych towarów i usług (wykazana na deklaracjach VAT-7) za miesiące roku bieżącego. Należy bowiem wskazać, że ponoszenia kosztów swego udziału w sprawie strona winna się spodziewać najpóźniej z dniem wniesienia skargi. Co za tym idzie, obowiązana jest, w miarę możliwości finansowych, gromadzić środki na ten cel. Skarga w niniejszej sprawie jest datowana na [...]kwietnia 2013 r. Przedstawione wyżej dane finansowe nie pozostawiają wątpliwości, że spółka była w stanie - w tej dacie - zgromadzić środki na opłacenie kosztów sądowych. W ocenie Sądu, niezasadny jest argument spółki, że należności, które otrzymuje, przeznacza na spłatę zobowiązań. Wskazać bowiem trzeba, że koszty sądowe są formą daniny publicznej, zaś Konstytucja RP - w art. 84 - statuuje zasadę powszechnego ponoszenia takich danin. Stąd też zobowiązania o charakterze publicznym należy zawsze traktować priorytetowo wobec zobowiązań prywatnoprawnych. Nie ma podstaw do przyjęcia, że wierzytelności związane z postępowaniem likwidacyjnym czy wierzytelności o charakterze cywilnoprawnym korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia przed wierzytelnościami Skarbu Państwa wynikającymi z obowiązku finansowania przez stronę kosztów prowadzenia sprawy przed sądem administracyjnym. Obowiązek ten wynika zaś z art. 199 u.p.p.s.a. Skoro spółka nadal prowadzi działalność gospodarczą, a więc ma możliwość generowania zysku, to w tym stanie rzeczy nie można ponad wszelką wątpliwość uznać, że skarżąca wykazała, że spełnia warunki wskazane w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., co pociągałoby za sobą konieczność udzielenia jej pomocy ze środków budżetowych. Dodatkowo należy wskazać, że zgodnie art. 243 § 1 zdanie pierwsze u.p.p.s.a. postępowanie w przedmiocie prawa pomocy jest postępowaniem wnioskowym, podejmowanym na wniosek osoby, w której interesie jest wypełnienie przesłanek przyznania prawa ubogich. Niewątpliwie im bardziej wnioskodawca zobrazuje, udokumentuje tę sytuację, tym większe możliwości wnikliwej oceny ma sąd administracyjny. W przeciwnym razie strona musi się liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami braku wykazania przesłanek z art. 246 § 2 p.p.s.a. Zgodnie bowiem z tym przepisem ciężar dowodu spoczywa na stronie, która wnosi o przyznanie prawa pomocy Mając na uwadze powyższe okoliczności należało stwierdzić, że w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 u.p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia