I SA/Wr 688/18
WyrokWSA we Wrocławiu2018-11-29
Skład orzekający: Marta Semiczek, Kamila Paszowska-Wojnar, Aleksandra Sędkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów jako "inne tereny zabudowane" (symbol "Bi"), mimo ich faktycznego wykorzystywania na cele rolnicze i otrzymywania z tego tytułu dopłat, podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, czy też podatkiem rolnym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że dla celów opodatkowania podatkiem od nieruchomości, decydujące znaczenie mają dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, które wiążą organ podatkowy. Nawet jeśli grunty są faktycznie wykorzystywane na cele rolnicze, a skarżący posiada status rolnika i otrzymuje dopłaty, to dopóki ewidencja gruntów nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, grunty te podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jako "inne tereny zabudowane". Postępowanie podatkowe nie jest drogą do kwestionowania lub weryfikowania danych ewidencyjnych.Stan faktyczny
Skarżący, będący przedsiębiorcą i rolnikiem, kwestionował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która ustaliła podatek od nieruchomości na 2017 r. w wysokości 15.627 zł. Głównym zarzutem było opodatkowanie działki gruntu nr [...] przy ul. W.136 podatkiem od nieruchomości zamiast podatkiem rolnym, mimo jej faktycznego wykorzystywania na cele rolnicze i otrzymywania dopłat z ARiMR. Skarżący wskazywał, że klasyfikacja tej działki w ewidencji gruntów jako "Bi" (inne tereny zabudowane) została zmieniona z urzędu i toczy się postępowanie administracyjne w celu przywrócenia pierwotnej klasyfikacji rolnej. Skarżący zarzucił również naruszenie prawa do wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Marta Semiczek, Sędziowie: sędzia WSA Kamila Paszowska-Wojnar, sędzia WSA Aleksandra Sędkowska (sprawozdawca), Protokolant: Specjalista Paulina Wódka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 29 listopada 2018 r. sprawy ze skargi A. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 24 kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2017 r. oddala skargę w całości.
Przedmiotem skargi A. N. (dalej: podatnik, skarżący) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. (dalej: SKO w W. , Kolegium, organ odwoławczy) z [...] kwietnia 2018 r. nr [...], którą – po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Prezydenta Miasta W. (dalej: organ podatkowy pierwszej instancji) z [...] grudnia 2017 r. (nr [...]) ustalającej wysokość podatku od nieruchomości na 2017 r. – Kolegium uchyliło w całości zaskarżoną decyzję organu podatkowego pierwszej instancji i ustaliło podatek od nieruchomości na 2017 r. w wysokości 15.627 zł.
Wymieniona decyzja Kolegium wydana została w następującym stanie sprawy.
Organ podatkowy pierwszej instancji, w postępowaniu podatkowym wszczętym z urzędu ustalił, że podatnik, będący przedsiębiorcą od 2 listopada 1988 r., posiadał w 2017 r. nieruchomości położone w W. przy ul. W.1, ul. W. 6 i ul. W.136 oraz przy ul. P.4.
W ocenie organu podatkowego pierwszej instancji, w sprawie należało przyjąć następujące podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości:
1) za nieruchomość położoną przy ul. W.1: budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. użytkowej 43 m2 i grunty pozostałe o pow. użytkowej 66,63 m2 ;
2) za nieruchomość położoną przy ul. W.6: budynki pozostałe o pow. użytkowej 37,30 m2 i grunty pozostałe o pow. użytkowej 76,01 m2;
3) za nieruchomość położoną przy ul. W.136:
- budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. użytkowej 475,16 m2,
- budynki pozostałe o pow. użytkowej 72,35 m2,
- budynki mieszkalne lub ich części o powierzchni użytkowej 212,13 m2,
- grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 562,50 m2,
- grunty pozostałe o pow. 4565,50 m2,
- budowle o wartości 57.500 zł;
4) za nieruchomość położoną przy ul. P.4: budynki mieszkalne lub ich części o powierzchni użytkowej 57,80 m2 i grunty pozostałe o powierzchni użytkowej 16,39 m2.
Przyjmując wymienione podstawy opodatkowania, organ podatkowy pierwszej instancji wyjaśnił, odnośnie nieruchomości przy ul. W.1, że w jej skład wchodzi lokal użytkowy znajdujący się w budynku mieszkalnym. Nieruchomość ta
wprowadzona jest do prowadzonej przez podatnika ewidencji środków trwałych, co oznacza, że należy ją uznać jako nieruchomość związaną z działalnością gospodarczą podatnika, opodatkowaną według stawki najwyższej. Natomiast wchodzący w skład tej nieruchomości grunt należy potraktować jako grunt związany z budynkiem mieszkalnym, opodatkowany według stawki przewidzianej dla gruntów pozostałych.
Odnośnie nieruchomości przy ul. P.4 organ pierwszej instancji ustalił, że składa się na nią lokal mieszkalny, którego powierzchnia została ustalona w oparciu o wypis z kartoteki lokali oraz działka (teren mieszkalny), której powierzchnia i klasyfikacja zostały ustalone w oparciu o wypis z ewidencji gruntów).
Z kolei, co do nieruchomości przy ul. W. 6 (lokal niemieszkalny i działka gruntu) organ ustalił, że nie była ona wprowadzona do ewidencji środków trwałych (nieruchomość została wycofana z ewidencji środków trwałych na cele prywatne w 2011 r.),. Zatem, dla lokalu niemieszkalnego należało zastosować stawkę właściwą jak dla budynków pozostałych, a dla gruntów związanych z tym lokalem, stawkę jak dla gruntów pozostałych.
W kwestii zaś nieruchomości przy ul. W.136 organ podatkowy pierwszej instancji ustalił, że składa się na nią działka gruntu nr [...] o pow. 5128 m2 sklasyfikowana jako Bi (inne tereny zabudowane), która jest zabudowana budynkami, jak wynika z opinii biegłego, o łącznej pow. użytkowej 759,64 m2, w tym:
- budynkiem portierni nr 1 - o łącznej pow. użytkowej 10,42 m2,
- budynkiem mieszkalnym nr 2 (zawiadomieniem z dnia 14 kwietnia 2016 r. nastąpiła zmiana funkcji użytkowej z budynku handlowo-usługowego na budynek mieszkalny) o pow. użytkowej 212,13 m2,
- budynkiem handlowo-usługowym nr 3 - o pow. użytkowej 327,70 m2,
- budynkiem garażowym nr 4 - o pow. użytkowej 50,31 m2,
- budynkiem handlowo-usługowym nr 5 - o pow. użytkowej 11,62 m2,
- budynkiem usługowym nr 6 - o pow. użytkowej 11,62 m2,
- budynkiem garażowym nr 7 - o pow. użytkowej 135,84 m2.
Na podstawie protokołu oględzin tej nieruchomości (z 29 września 2017 r.) ustalono, że z wymienionych siedmiu budynków, tylko część z nich jest zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej. Ustalono bowiem, że budynki nr 1, nr 2, nr 4 i nr 5 zostały wycofane w lipcu 2011 r. z ewidencji środków trwałych i przeznaczone na cele prywatne zaś budynek nr 2, zajęty jest na cele mieszkalne. Wobec powyższego, przy ustalaniu wysokości zobowiązania podatkowego na 2015 rok za budynki nr 1, nr 4 i nr 5, organ podatkowy w oparciu o ich funkcję (na podstawie ewidencji budynków i opinii biegłego) przy ustalaniu zobowiązania podatkowego zastosował stawkę właściwą dla budynków pozostałych.
Ponadto organ pierwszej instancji ustalił, iż składająca się na nieruchomość przy ul. W.136 działka gruntu nr [...] o powierzchni 5128 m2 sklasyfikowana jest w całości jako Bi (inne tereny zabudowane), a jej klasyfikacja nie uległa zmianie. W tym stanie rzeczy, organ podatkowy pierwszej instancji przy ustalaniu podstawy opodatkowania za działkę gruntu nr [...] o łącznej powierzchni 5128 m2 położonej w W. przy ul. W.136 przyjął grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o łącznej powierzchni 562,50 m2 (zgodnie z informacją podatnika zawartą w piśmie z 31 sierpnia 2016 r.), a pozostałą część owej działki, tj. 4565,50 m2 zakwalifikował jako grunty pozostałe nie związane z prowadzoną działalnością.
Przy ustalaniu podstawy opodatkowania za budowle położone na nieruchomości przy ul. W.136 organ podatkowy przyjął 2% wartości z kwoty 57.500 zł, na podstawie zeznań podatkowych złożonych przez podatnika w dniach 24 stycznia 2003 r. i 29 lipca 2011 r.
Wobec powyższego, organ podatkowy pierwszej instancji wymienioną na wstępie decyzją z 7 grudnia 2017 r. ustalił na 2017 r. podatek od opisanych nieruchomości w łącznej kwocie 16.651 zł.
W odwołaniu od ww. decyzji organu podatkowego pierwszej instancji podatnik zakwestionował prawidłowość określenia podstawy opodatkowania i zastosowanych stawek podatku od nieruchomości. Zarzucił również brak umożliwienia mu zapoznania się i wypowiedzenia w zakresie zebranego materiału dowodowego. Podatnik wniósł o uchylenie ww. decyzji i wydanie decyzji określającej właściwą podstawę i stawkę podatku .
Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy, uznając że odwołanie zasługuje na częściowe uwzględnienie, uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu podatkowego pierwszej instancji i ustalił podatek od nieruchomości na 2017 r. w łącznej wysokości 15.627 zł. W uzasadnieniu organ odwoławczy poprzedzając motywy podjętego rozstrzygnięcia wskazał, że w pełni podziela ustalenia faktyczne i prawne oraz wnioski organu podatkowego pierwszej instancji dotyczące niebędącej przedmiotem sporu kwestii opodatkowania nieruchomości położonych przy ul. W.6 oraz P.4, gdyż nie dopatrzył się w tym zakresie jakichkolwiek uchybień.
W ocenie organu odwoławczego należało skorygować decyzję organu pierwszej instancji w zakresie opodatkowania budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej o wartości 57.500 zł, bowiem, przyjmując za podatnikiem, iż tylko część nieruchomości jest zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej (11 %), podatek powinien być zmniejszony z kwoty 1150 zł do kwoty 126 zł. (na podstawie ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych; Dz. U. z 2014 r. poz. 849 ze zm.; dalej w skrócie: u.p.o.l.). O taką tez kwotę uległ zmniejszeniu ustalony stronie podatek od nieruchomości na 2017 r. – z kwoty 16.651 zł do kwoty 15.627 zł.
Zdaniem organu odwoławczego kwestię sporną stanowi opodatkowanie działki gruntu nr [...]i posadowionych na niej budynków (od nr 1 do nr 7). W ocenie organu odwoławczego, rzeczona działka, sklasyfikowana w ewidencji gruntów jako "Bi", podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, a nie podatkiem rolnym. Jak wyjaśnił organ, dla określenia charakteru gruntów w celu ich opodatkowania, decydujące znaczenie mają dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, które wiążą organ podatkowy. Wynika to m.in. z art. 1a ust. 3 u.p.o.l. i art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. poz. 1287 ze zm.; dalej w skrócie: u.p.g.k.). Podkreśla się to także w orzecznictwie sądów administracyjnych. Wskazał organ, że sporna działka w ewidencji gruntów sklasyfikowana jest jako inne tereny zabudowane "Bi". Ponadto, ostateczną decyzją D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego we W. z [...]września 2016 r. odmówiono wykreślenia użytku oznaczonego jako "Bi" i wpisania na to miejsce użytku o symbolu B-Rlllb i B-RIVa. Natomiast odstąpienie przez organ od obowiązku uwzględnienia danych z ewidencji gruntów może nastąpić tylko wówczas, gdy moc dowodowa ewidencji zostanie podważona w trybie art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej, tj. gdy zostanie wykazane istnienie innego dokumentu urzędowego, świadczącego o wadliwości zapisów w ewidencji. Tymczasem, brak jest dokumentu świadczącego o tym, że część rzeczonej działki jest związana z działalnością rolniczą. W konsekwencji organ odwoławczy uznał, że sporne grunty podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości wedle powierzchni i stawek przyjętych przez organ podatkowy pierwszej instancji.
W kwestii opodatkowania budynków od nr 1 do nr 7, organ odwoławczy stwierdził, że ich powierzchnia przyjęta przez organ podatkowy pierwszej instancji a niekwestionowana przez podatnika, nie budzi wątpliwości w świetle zgromadzonego materiału dowodowego. W ocenie organu odwoławczego tylko budynki nr 3, nr 6 i nr 7 są związane i zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej i jako takie podlegają opodatkowaniu według stawki najwyższej. Z kolei, budynki nr 1, nr 4 i nr 5 podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki określonej dla budynków pozostałych.
Ustosunkowując się do pozostałych zarzutów, organ odwoławczy stwierdził, że są one bezzasadne. W odniesieniu do zarzutu niezapewnienia stronie wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego organ odwoławczy wyjaśnił, że organ podatkowy pierwszej instancji poinformował podatnika o uprawnieniu wynikającym z art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej. Jednak przed wydaniem decyzji przez organ podatkowy pierwszej instancji podatnik nie wypowiedział się, mimo że zapoznał się z materiałem dowodowym w dniu 6 grudnia 2017 r. Organ podkreślił, że przepis art. 200 § 1 nie daje podstawy do przedłużenia określonego w nim siedmiodniowego terminu, a wypowiedzenie się strony co do zebranego materiału dowodowego jest jej uprawnieniem, a nie obowiązkiem. Ponadto, podatnik nie uzasadnił w jaki sposób brak przedłużenia ww. terminu mógłby mieć wpływ na wynik sprawy.
W skardze na ww. decyzję Kolegium skarżący zarzucił rażące naruszenie prawa i przepisów Ordynacji podatkowej oraz działanie na szkodę podatnika. Tak stawiając zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że jest czynnym rolnikiem, a działka nr [...] znajdująca się przy ul. W.136 jest gruntem rolnym i tak jest wykorzystywana. Jedynie tylko na jej części jest prowadzona działalność gospodarcza. O fakcie tym skarżący informował organ podatkowy w trakcie prowadzonego postępowania już w 2011 r. oraz w trakcie prowadzonych postępowań przez lata 2012 - 2015 i do chwili obecnej. Skarżący wskazał, że na działce tej produkuje i przetwarza owoce, warzywa pozbawione oprysków chemicznych, które są podstawą do zdrowego odżywiania człowieka. Dla działki tej ma przyznawane płatności z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Podniósł, że od 2012 r. do chwili obecnej nadal nie jest zakończone postępowanie administracyjne prowadzone przez Urząd Miejski w W. , którego celem jest wykreślenie użytku gruntowego o symbolu Bi i przywrócenie użytków gruntowych o symbolu B-Rlllb i B-RIVa (tak jak przed 20 kwietnia 2004 r. - zmiana została przeprowadzona z urzędu), czego organ podatkowy nie bierze pod uwagę. W trakcie tego postępowania zostały wydane dwie decyzje przez Urząd Miejski w W. . W wyniku odwołań od tych decyzji, D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego we W. uchylił te decyzje w całości i przekazał sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Wobec tego skarżący w dniu 9 grudnia 2015 r. wniósł o zawieszenie postępowań podatkowych do czasu prawomocnego zakończenia postępowania administracyjnego w ww. sprawie. Wniosek ten nie został uwzględniony, a Kolegium postanowienia w tym przedmiocie utrzymało w mocy. Następnie, w dniu 17 maja 2016 r. została wydana przez Prezydenta Miasta W. kolejna odmowna decyzja sprawie przywrócenia użytków gruntowych o symbolu Bi na B-Rillb i B-RIVa, od której złożył odwołanie. Decyzja D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego we W. utrzymująca w mocy ww. decyzję Prezydenta Miasta W. została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 7 marca 2017 r. sygn. akt II SA/Wr 818/16. W ocenie skarżącego, dopiero po prawomocnym zakończeniu postępowania administracyjnego w powyższej sprawie, możliwe jest określenie podstawy opodatkowania i naliczenie właściwej stawki podatku. Zdaniem skarżącego, organ podatkowy nie czekając na ww. rozstrzygnięcie i wydając decyzje, nie odzwierciedla w nich stanu faktycznego w jaki sposób jest wykorzystywany grunt, a wydając decyzje obciąża stronę zbyt wysokim podatkiem. Ponadto, organ podatkowy nie umożliwił skarżącemu wypowiedzenia się w sprawie, po zapoznaniu się z materiałem dowodowym.
Odpowiadając na skargę, Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Dodało, że nie było podstaw do zawieszenia postępowania podatkowego, albowiem ewentualna zmiana klasyfikacji gruntu wywołałaby skutki podatkowe dopiero na przyszłość.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Skarga nie była zasadna.
Z treści skargi, a także twierdzeń prezentowanych na etapie odwołania wynika, że skarżący po pierwsze (spór główny), kwestionuje opodatkowanie działki [...] podatkiem od nieruchomości, a nie podatkiem rolnym, zarzucając w tym zakresie ocenę materiału dowodowego z naruszeniem art. 187 § 1, art. 191 i art. 194 § 3 w zw. z art. 122 Ordynacji podatkowej, zwłaszcza w obliczu prowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie przywrócenia zapisów w ewidencji sprzed kwietnia 2004 r.
W kwestii zaś zarzutu naruszenia prawa strony do wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji przez organ podatkowy pierwszej instancji (art. 200 § 1 O.p.) Sąd stwierdza, że zarzut ten jest bezzasadny. Prawo strony w tym zakresie zostało przez ten organ zagwarantowane, o czym świadczy to, skarżący w dniu 6 grudnia 2017 r. zapoznał się z aktami niniejszej sprawy. W ocenie Sądu, organ odwoławczy prawidłowo uznał, iż zawiadomienie strony o przysługującym jej prawie wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego jest jej uprawnieniem, a nie obowiązkiem. Zawiadomienie to stanowi dla strony informację, że postępowanie dowodowe zostało w sprawie zakończone. Dzięki temu uprawnieniu strona ma realną możliwość zweryfikowania akt sprawy pod kątem całości, zupełności i kompletności materiału dowodowego. Jak przyjmuje się w literaturze przedmiotu (vide: komentarz do art. 200 [w:] Stefan Babiarz i inni – Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. IX, LEX/el. 2015) istotne jest, że strona ma 7 dni na zapoznanie się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym i wypowiedzenie się co do niego w tym terminie. Nie jest uzasadnione żądanie przez stronę wyznaczenia dodatkowego terminu ewentualnego wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Przepis art. 200 § 1 O.p. nie daje stronie takiej podstawy, jak również nie daje podstawy organowi podatkowemu do wydłużania tego terminu. Z formalnego punktu widzenia jeżeli strona w terminie 7 dni nie wypowie się w sprawie zebranego materiału dowodowego, organ podatkowy już następnego dnia po jego upływie może wydać decyzję. Dodania jednocześnie wymaga, że siedmiodniowy termin wyznaczony na podstawie art. 200 § 1 nie ogranicza uprawnień procesowych strony. Jeżeli strona wypowiedziała się w sprawie zebranego materiału dowodowego wprawdzie po tym terminie, ale przed wydaniem decyzji, to obowiązkiem organu jest ustosunkowanie się do jej stanowiska w treści decyzji (wyrok NSA w Łodzi z 4 lipca 2001 r. sygn. akt I SA/Łd 1875/00, ONSA 2002, nr 3, poz. 128). Przy czym, wydanie decyzji nie jest uzależnione od faktycznego skorzystania przez stronę z uprawnienia przewidzianego w art. 200 § 1.
Przechodząc natomiast do oceny głównej kwestii spornej Sąd stwierdza, że prezentowana w jej ramach grupa zarzutów dotyczących naruszenia przepisów proceduralnych i prawa materialnego, również nie podlega uwzględnieniu.
Jak podniósł skarżący w skardze i w piśmie procesowym z 20 września 2017 r., działka gruntu nr [...] położona przy ul. W.136 jedynie w części została zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej. Jest ona gruntem rolnym i tak jest w pozostałej części wykorzystywana, w związku z czym skarżący ma przyznawane płatności z ARiMR. Ponadto, zdaniem skarżącego, fakt wykorzystywania rzeczonej działki na cele rolnicze, potwierdzają protokoły oględzin nieruchomości. Skarżący podkreślił, że klasyfikacja tego gruntu jako rolny widniała w ewidencji gruntów przed 20 kwietnia 2004 r., jednakże klasyfikacja ta w podanej dacie została zmieniona z urzędu na inne tereny budowlane – symbol "Bi", z czym skarżący się nie zgadza. Wobec tego, wniósł w 2012 r. o zmianę tej klasyfikacji i przywrócenie stanu pierwotnego. Postępowanie administracyjne w tej kwestii nie zostało jednak zakończone. Organ administracji publicznej prowadzi bowiem ponowne postępowanie na skutek wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 7 marca 2017 r. sygn. akt II SA/Wr 818/16, którym uchylono decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego we W. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. o odmowie przywrócenia użytków gruntowych o symbolu "Bi" na "B-Rillb" i "B-RIVa". W ocenie skarżącego (i jego pełnomocnika), posiadany przez niego status rolnika, otrzymywanie dopłat na tę działkę od ARiMR, a także potwierdzenie faktu wykorzystywania tej działki na cele rolnicze w protokołach oględzin nieruchomości, świadczy o tym, że domniemanie określone w art. 194 § 1 O.p. dotyczące ewidencji gruntów i budynków zostało przez skarżącego skutecznie obalone. Przyjęcie więc przez organ, że omawiana działka nie jest użytkiem rolnym, stanowi w ocenie skarżącego o błędnej ocenie materiału dowodowego i naruszeniu przede wszystkim art. 187 § 1, art. 191, art. 122 i art. 194 § 3 O.p. Skarżący ponadto podniósł, że postępowanie administracyjne w sprawie zmiany zapisów w ewidencji gruntów ma wpływ na niniejsze postępowanie podatkowe, w związku z czym winno ono zostać zawieszone, czego organ odmówił.
Z kolei, zdaniem organu odwoławczego, zebrany w sprawie materiał dowodowy i ustalony na jego podstawie stan faktyczny, nie pozwala na przyjęcie, że sporna działka jest użytkiem rolnym. Podkreślił w tej kwestii, że organ podatkowy ustalając podatek od gruntów, jest związany zapisami co do ich klasyfikacji, widniejącymi w ewidencji gruntów (art. 21 ust. 1 u.p.g.k.), które w niniejszej sprawie nie zostały obalone przeciwdowodem, o jakim mowa w art. 194 § 3 O.p..
W ocenie Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy, na podstawie którego dokonano oceny prowadzącej do ustalenia kwestionowanego przez skarżącego stanu faktycznego, nie nosi znamion wadliwości. Sąd zatem podziela dokonane przez organ odwoławczy ustalenia faktyczne, które doprowadziły do wydania zaskarżonej decyzji.
Jak słusznie podkreślił organ odwoławczy, ustalając podstawę opodatkowania w odniesieniu do spornego gruntu (działka nr [...]), był związany danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków. Owo związanie wypływa bowiem wprost z przepisów prawa materialnego.
Otóż, według ogólnej zasady określonej w art. 2 ust. 1 pkt 1 - 3 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: grunty, budynki lub ich części, budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Ustawodawca wprowadził jednak od tej zasady wyjątek, wyłączając od opodatkowania tym podatkiem, pewne rodzaje użytków gruntowych. Wyłączenie to, pod pewnym warunkiem, zostało określone w ust. 2 art. 2 u.p.o.l., w myśl którego, opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.
Wykładnia przepisu zawartego w art. 2 ust. 2 u.p.o.l. wymaga sięgnięcia do słownika ustawowego, a mianowicie do treści art. 1a ust. 3 u.p.o.l., wedle którego przez użyte w ustawie określenia: użytki rolne, lasy, nieużytki, użytki ekologiczne, grunty zadrzewione i zakrzewione, grunty pod wodami powierzchniowymi stojącymi oraz grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi, grunty pod morskimi wodami wewnętrznymi – rozumie się grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków (podkreślenie Sądu).
Przytoczone brzmienie art. 1a ust. 3 u.p.o.l. oznacza, jak prawidłowo stwierdził organ odwoławczy, że ewidencja gruntów i budynków ma decydujące znaczenie dla przyjęcia, z jakim charakterem gruntów mamy do czynienia w postępowaniu podatkowym. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych, wielokrotnie rozważano rolę ewidencji gruntów i budynków dla wymiaru podatków w kontekście brzmienia art. 21 ust. 1 u.p.g.k., zgodnie z którym podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Przy tym, w orzecznictwie tym dość powszechnie przyjmowany jest pogląd, w świetle którego - stosownie do przywołanej regulacji - organ podatkowy nie może samodzielnie, na przykład, dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków. Wskazana reguła bezwzględnego związania danymi ewidencyjnymi, w pewnych – niejako wyjątkowych - przypadkach może zostać w ramach postępowania podatkowego podważona, nawet bez potrzeby uprzedniej zmiany samej ewidencji. Może to mieć miejsce w sytuacji, gdy oparcie się na danych ewidencyjnych pozostawałoby w sprzeczności z innymi bezwzględnie obowiązującymi regulacjami prawnymi (np. zawartymi w ustawie o księgach wieczystych i hipotece) lub też musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku. Uwzględniając kryterium mocy wiążącej ewidencji gruntów i budynków dla wymiaru podatku od nieruchomości, podatku rolnego lub podatku leśnego, tj. ustalenia elementów przedmiotowych i podmiotowych zobowiązania podatkowego, zawarte w niej informacje można podzielić na dwie kategorie. Pierwszą z nich tworzą dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy (dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane). Drugą kategorię stanowią natomiast informacje o względnej mocy wiążącej, tj. takie, których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym może być przy wymiarze podatku weryfikowana przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów procesowych, tj. na podstawie art. 180 § 1 w związku z art. 194 § 3 O.p. A zatem, dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane. Postępowanie podatkowe, czy też postępowanie przez sądem administracyjnym, nie stanowi drogi prawnej ustalenia, kwestionowania lub weryfikowania oznaczenia i powierzchni nieruchomości będących przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości (wyrok NSA z dnia 20 lipca 2016 r., II FSK 1840/14, i powołane tam orzecznictwo; CBOSA). Tym samym, podstawę określenia podatku od nieruchomości stanowią dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, która ma walor dokumentu urzędowego (art. 194 O.p.), a więc stanowi dowód tego, co zostało w niej stwierdzone.
Z akt sprawy wynika, że sporna działka gruntu w będącym przedmiotem sprawy roku podatkowym, była sklasyfikowana w ewidencji gruntów symbolem "Bi" (inne tereny zabudowane) i jako taka została potraktowana przy wymiarze podatku od nieruchomości.
Wprawdzie skarżący utrzymuje, że działka ta jest gruntem rolnym wykorzystywanym w tym celu (poza częścią o powierzchni 562,50 m2 związaną z prowadzeniem działalności gospodarczą), o czym – jego zdaniem - świadczy m.in. status rolnika, otrzymywanie dopłat od ARiMR (dokumenty dopuszczone przez Sąd jako dowód w sprawie), czy protokoły oględzin tej nieruchomości, jednak okoliczności tych – wbrew twierdzeniu skarżącego (jego pełnomocnika) - nie można traktować jako przeciwdowód w rozumieniu art. 194 § 3 O.p. Przy czym, zauważenia wymaga, że z decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z 10 grudnia 2015 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego nie wynika, jaki konkretnie obszar objęty jest tym finansowaniem. W konsekwencji, przyjęcie, że o charakterze gruntu dla celów podatkowych decydować miałyby inne dowody, np. oględziny (...), stoi w oczywistej sprzeczności z treścią art. 1a ust. 3 u.p.o.l. (vide: wyrok NSA z 16 maja 2017 r., II FSK 1119/15, CBOSA).
Podkreślić bowiem trzeba, że na gruncie podatku od nieruchomości, podstawą wymiaru podatku od gruntów, nie jest stan faktyczny jako zachodzi w stosunku do objętych opodatkowaniem gruntów, jak w przedmiotowej sprawie wykorzystywanie gruntu do działalności rolniczej, lecz stan ujawniony (zapisany) w ewidencji gruntów. Innymi słowy, organ podatkowy jest formalnie związany danymi widniejącymi w ewidencji, która dla wymiaru podatku ma znaczenie rozstrzygające, niezależnie od tego, jak w określonym czasie wykorzystywana jest działka gruntu. Mając więc na uwadze obowiązujące na gruncie podatku od nieruchomości, powołane przepisy prawa, błędne jest stanowisko skarżącego, że sporna działka stanowi użytek rolny, niepodlegający opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości w kwestionowanej części.
Za niemające wpływu na przedmiot opodatkowania w niniejszym postępowaniu Sąd uznaje eksponowane przez skarżącego postępowanie administracyjne w sprawie zmiany zapisów w ewidencji gruntów dotyczące spornej działki z "Bi" na "B-Rillb" i "B-RIVa", które prowadzone jest od 2012 r. Akta sprawy wskazują, że właściwe w tej sprawie organy administracji publicznej odmówiły dokonania rzeczonej zmiany. Jednakże decyzja D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego we W. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. o odmowie przywrócenia użytków gruntowych o symbolu "Bi" na "B-Rillb" i "B-RIVa", została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 7 marca 2017 r. sygn. akt II SA/Wr 818/16. Zdaniem skarżącego, dopiero prawomocne zakończenie postępowania w tej sprawie, stanowiłoby podstawę do prawidłowego opodatkowania w niniejszej sprawie. Z takim stanowiskiem skarżącego zgodzić się nie można, zwłaszcza, że w powołanym wyroku Sąd nie wypowiedział się co do meritum sprawy, lecz stwierdził jedynie uchybienia procesowe zaskarżonej decyzji, a mianowicie brak uzasadnienia faktycznego.
Podkreślić należy, że skarżący w prezentowanych w tej materii twierdzeniach pomija prawną kwestię związaną ze zmianami w ewidencji gruntów i budynków. Otóż, stosownie do § 49 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, o dokonanych zmianach w danych ewidencyjnych starosta zawiadamia organy podatkowe - w przypadku zmian danych mających znaczenie dla wymiaru podatków: od nieruchomości, rolnego i leśnego. Zawiadomienie to zawiera w szczególności oznaczenie dokumentu, który stanowił podstawę do zmiany, oraz datę jej wprowadzenia.
Z przywołanej regulacji wynika zatem, że datą zmiany treści ewidencji jest data określona w zawiadomieniu. Powinna być ona również odnotowana w dzienniku zmian. To zaś oznacza, że dopiero z tą datą - dokonania zmiany w ewidencji - określone grunty i budynki zmieniają swój charakter dla celów podatkowych. Jak wskazuje się w judykaturze, nawet jeśli ujawnianie zmian w ewidencji gruntów i budynków wiąże się z opóźnieniem, czy opieszałością organu prowadzącego dany rejestr, nie może to stanowić podstawy do kwestionowania danych, na które wskazuje art. 21 ust. 1 u.p.g.k. (wyrok NSA z 28 marca 2014 r., II FSK 950/12; CBOSA). Zaaprobować więc należy zaprezentowany przez Kolegium w odpowiedzi na skargę pogląd zawarty w orzecznictwie, że wszczęcie postępowania w przedmiocie zmian w ewidencji gruntów i budynków pozostaje bez wpływu na podatkowe postępowanie wymiarowe, ponieważ zmiana w ewidencji wywołuje skutki podatkowe na przyszłość. W konsekwencji powyższego, wynik takiego rodzaju postępowania administracyjnego, jak słusznie wskazano w odpowiedzi na skargę, nie stanowi – w ocenie Sądu - zagadnienia wstępnego, stanowiącego podstawę do zawieszenia postępowania w sprawie określenia (ustalenia) podatku od nieruchomości (art. 201 § 1 pkt 2 O.p.). Prawidłowym więc było wydanie przez organ podatkowy pierwszej instancji postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania (postanowienie z 15 grudnia 2015 r.)
Konkludując tę część rozważań Sąd uznał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwalał na przyjęcie, że sporna działka nr [...] przy ul. W. 136, jest użytkiem gruntowym podlegającym opodatkowaniem podatkiem od nieruchomości, a nie jak oczekiwał tego skarżący, podatkiem rolnym. Wbrew zarzutom skarżącego, organ odwoławczy działał na podstawie obowiązujących przepisów prawa i podjął niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w tym zakresie. Ponadto, sam skarżący w deklaracji podatkowej wykazał całą powierzchnię tej działki jako podlegająca opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości i nie złożył korekty.
W ramach dokonanej kontroli legalności działania organu odwoławczego, Sąd nie dopatrzył się również uchybień procesowych, czy dotyczących prawa materialnego w niekwestionowanym przez skarżącego rozstrzygnięciu w przedmiocie opodatkowania pozostałych składników nieruchomości (gruntów i budynków), położonych przy ul. W. 1, ul. W. 6 i ul. W.136.
Podsumowując, ustalony w sprawie stan faktyczny nie budzi żadnych wątpliwości. Organ odwoławczy nie uchybił zasadzie gromadzenia dowodów określonej m.in. w art. 187 § 1 O.p., czy zasadzie zaufania wynikającej z art. 121 O.p., zasadzie prawdy obiektywnej (art. 191 O.p.) oraz zasadzie swobodnej oceny dowodów (art. 191 O.p.). W sprawie nie zaistniały też istotne dla rozstrzygnięcia niejasności czy wątpliwości dotyczące stanu faktycznego, które zostały rozstrzygnięte na niekorzyść podatnika. Z tych względów Sąd uznał, że nie ma uzasadnionych podstaw do zarzucenia naruszenia przepisów postępowania, które skutkowałyby błędnym ustaleniem stanu faktycznego.
W sprawie nie naruszono też art. 200 § 1 O.p.
W tak ustalonym stanie faktycznym, organ odwoławczy prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego, tj. art. 1a ust. 1 pkt 1 - 5, art. 1a ust. 2a pkt 1, art. 1a ust. 3, art. 2 ust. 1 pkt 1 – 3, art. 3 ust. 1 pkt 1 i 3, ust. 5, art. 4 ust. 1 pkt 1, pkt 2 i pkt 3, art. 5 ust. 1 oraz art. 6 ust. 1, 6 i 7 u.p.o.l.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę w całości, o czym orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło